Jump to content

Tantrasarasangraha/C4: Difference between revisions

From Grantha
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== चतुर्थोध्यायः ==
#REDIRECT [[Tantrasarasangraha#TSS_C04]]
{{Adhyaya
| document_id  = TSS
| chapter_num  = 4
| title        = चतुर्थोध्यायः
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V01
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ विष्णूदिते तन्त्रसारे मन्त्रगणो हि यः ।
| verse_line2  = उदितः सङ्ग्रहेणासावुच्यतेखलिसाधनः ॥1॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V02
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = याष्टमस्तूयुतोन्तेन समेतश्चैव भूभृतः ।
| verse_line2  = बीजं नमश्च भगवान् सोद्देश्यो रूपसंयुतः ॥2॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V03
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स एव तादृशो लोकत्रयपालो भुवःपतेः ।
| verse_line2  = भावं मे देहि दान्ते तु दापय स्वाहया युतः ॥3॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V04
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मनुस्तस्यापररस्तारबीजोद्देशनमोयुतः ।
| verse_line2  = नमः सोद्देशभगवान् महाशब्दयुतश्च सः ॥ तादृशः स्वाहया युक्तो वराहस्यापरो मनुः ॥4॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V05
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = श्यामः सुदर्शनदराभयसद्वरेतो भूम्या युतोखलिनिजोक्तपरिग्रहैश्च ।
| verse_line2  = ध्येयो निजैश्च तनुभिः सकलैरुपेतः कोलो हरिः सकलवाञ्छितसिद्धयेजः ॥5॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V06
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वैष्णवानां मुनिबर्‌रह्मा मन्त्राणां वर्णभेदतः ।
| verse_line2  = ज्ञेयं छन्दो देवतैकस्तत्तद्रूपो हरिः परः ॥6॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V07
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रणवेन स्वनाम्ना च भूधरेण परात्मना ।
| verse_line2  = सर्वज्ञसर्वशक्तिभ्यां षडङ्गानि विदो विदुः ॥7॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V08
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ज्ञानैश्वर्यप्रभानन्दतेजःशक्तिभिरेव वा ।
| verse_line2  = पूर्णात्ममध्यगैः सर्ववैष्णवाङ्गान्यथो विदुः ॥8॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V09
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तिष्टोदादिस्वजायायाः कारणं स्वाहया युतः ।
| verse_line2  = श्रीकरोष्टाक्षरो मन्त्रो गरुडारूढसंस्मृतिः ॥9॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V10
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = द्विर्भीषय त्रासय च प्रमर्दय तथैव च ।
| verse_line2  = प्रध्वंसयाथो रक्षेति पञ्चाङ्गश्चेत्युदाहृतः ॥10॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V11
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = क्रूरं वीरं बृहद्विष्णुं दीप्यन्तं विश्वतोमुखम् ।
| verse_line2  = पुंमृगेन्द्रं भयकरं शुभं मृत्योश्च मारकम् ।
| verse_line3  = नमामि स्वयमित्येष द्वात्रिंशार्णो मनुर्हरेः ॥11॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V12
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = द्विर्जयस्योपरि निजं सोद्देशं सर्ववित् तथा ।
| verse_line2  = महातेजो बलं वीर्यं तादृशं स्वाहया युतम् ॥ चतुर्विंशाक्षरो मन्त्रो निखलिेष्टप्रदायकः ॥12॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V13
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = विद्महे धीमहे पूर्वं स्वयं चैव महाबलः ।
| verse_line2  = प्रेरयेत्तन्न इत्येतन्मध्येनन्तः प्रकीर्तितः ॥13॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V14
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = पादैर्व्यस्तैः समस्तैश्च पदैश्चाङ्गं प्रकीर्तितम् ।
| verse_line2  = पूर्वयोस्तत्र पूर्वं तु सर्वज्ञेन षडङ्गकम् ॥ तृतीयं तु द्विरावृत्तैः पादैरङ्गसमन्वितम् ॥14॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V15
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यायेन्नृसिंहमुरुवृत्तरवित्रिनेत्रं जानुप्रसक्तकरयुग्ममथापराभ्याम् ।
| verse_line2  = चक्रं दरं च दधतं प्रियया समेतं तिग्मांशुकोट्यधिकतेजसमग्र्यशक्तिम् ॥15॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V16
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सर्वेष्वपि हि मन्त्रेषु द्य्वाद्यनन्तान्तबाहुकः ।
| verse_line2  = चेतनान्तस्थमारभ्य सर्वगान्तस्थरूपवान् ॥16॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V17
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अनन्तरूपो ध्येयोत्र स्वगुरूक्तानुसारतः ।
| verse_line2  = यथायोग्यं यथाशक्ति तत्तदायुधभूषणः ॥17॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V18
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = शङ्खचक्रगदापद्मखड्गखेटाः सशार्ङ्गकाः ।
| verse_line2  = शरो मुसलवज्रौ च हलः पाशाङ्कुशौ तथा ॥18॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V19
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = शूलं च भिण्डिपालश्च पट्टशोग्निर्वराभये ।
| verse_line2  = तर्कमुद्राक्षमाला च पुस्तकं च विदारणम् ॥ इत्यादीन्यखिलान्येव विष्णोश्चिन्त्यानि बाहुषु ॥19॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V20
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वियत्स इति युग्मार्णो विपरीतश्च स स्मृतः ।
| verse_line2  = स सर्गहीनो वेतश्च बिन्दुहीनोत्तरस्तथा ॥20॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V21
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = त्रय एते महामन्त्राः पुरुषार्थचतुष्टये ।
| verse_line2  = कल्पवृक्षाः प्रिया विष्णोर्विशेषज्ञानदायकाः ॥21॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V22
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तैरेव तु द्विरावृत्तैरङ्गमेषां प्रकीर्तितम् ।
| verse_line2  = श्वासरूपो जपो नित्यमुभयोर्विद्वदज्ञयोः ॥22॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V23
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = एकविंशत्सहस्रात्मा सषट्शतमहर्निशम् ।
| verse_line2  = अर्पणीयो हरौ नित्यं प्रातर्योगो महानयम् ॥23॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V24
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अशेषदोषदहनस्तत्त्वज्ञानप्रदायकः ।
| verse_line2  = अष्टैश्वर्यप्रदश्चैव कृतादौ समुपासताम् ॥ तारयोगोप्येवमेव ब्रह्मादावेव वर्तते ॥24॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V25
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यायेद्रवीन्दुकरमिन्दुसहस्रलक्षकान्तिं प्रियासहितमास्थितमिन्दुबिम्बे ।
| verse_line2  = शङ्खारिदोर्द्वयमुदर्कमहेन्दुबिम्बात् संसिच्यमानममृतेन रमाधिनाथम् ॥25॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V26
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अन्त्यस्य रक्तवर्णो वा ध्येयो विष्णुः सनातनः ।
| verse_line2  = विद्युद्वर्णोथवा ध्येयः शक्त्येतः पञ्चमन्त्रयुक् ॥26॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V27
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अष्टाक्षरो महामन्त्रः तैरेवाङ्गैः समन्वितः ।
| verse_line2  = अन्त्यध्यानयुतश्चैव निःशेषपुरुषार्थदः ॥27॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V28
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मूलं नः प्रतिषेधश्च सोद्देशो भगवानपि ।
| verse_line2  = विष्णुर्भोज्याधिपः स्वाहायुक्तोष्टादशवर्णकः ॥28॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V29
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अङ्गानि तत्पदैरेव मन्त्रचिन्तमणिः स्वयम् ।
| verse_line2  = यथेष्टभक्षभोज्यादिदाता मुक्तिप्रदायकः ॥29॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V30
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यायेत् सुशुक्लमरविन्ददलायताक्षं सौवर्णपात्रदधिभोज्यमथामृतं च ।
| verse_line2  = दोर्भ्यां दधानमखिलैश्च सुरैः समेतं शीतांशुमण्डलगतं रमया समेतम् ॥30॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V31
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अमृतं स्वयमुद्देशयुक्तः सहृदयो मनुः ।
| verse_line2  = सतारोष्टाक्षरोङ्गानि पदैर्व्यस्तैः समस्तकैः ॥31॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V32
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = उद्यद्रविप्रभमरीन्द्रदरौ गदां च ज्ञानं च बिभ्रतमजं प्रियया समेतम् ।
| verse_line2  = विश्वावकाशमभितः प्रतिभासयन्तं भासा स्वया स्मरत विष्णुमजादिवन्द्यम् ॥32॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V33
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = त्रिविक्रमश्च सोद्देशो विश्वरूपश्च तत्परः ।
| verse_line2  = धीविदौ च महे विष्णुस्तन्नः प्रेरणमध्यगः ॥33॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V34
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वयमुद्देशसंयुक्तः तदाद्यर्णपुरःसरः ।
| verse_line2  = सनतिः षडक्षरो मन्त्री वर्णैरङ्गक्रिया मता ॥34॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V35
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अङ्गारवर्णमभितोण्डबहिःप्रभाभिर्व्याप्तं परश्वधधनुर्धरमेकवीरम् ।
| verse_line2  = ध्यायेदजेशपुरुहूतमुखैस्तुवद्भिरावीतमात्मपदवीं प्रतिपादयन्तम् ॥35॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V36
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = श्यामं रवीन्द्वमितदीधितिकान्तियुक्तं ज्ञानं शरं च दधतं प्रियया समेतम् ।
| verse_line2  = स्वात्मस्वरूपममितं हनुमन्मुखेषु सन्दर्शयन्तमजितं स्मरतोरुगीर्भिः ॥36॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V37
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = निजगोत्रं तु सोद्देशं पूर्वाक्षरपुरःसरम् ।
| verse_line2  = नत्यन्तं तारपूर्वं च मनुरष्टाक्षरो मतः ॥37॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V38
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ते च बीजे बीजभूते धर्मादीनामशेषतः ।
| verse_line2  = एते विजयदा मन्त्रा ज्ञानमोक्षप्रदायकाः ॥ हिरण्यरत्नराज्यादिसमभीष्टसुरद्रुमाः ॥38॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V39
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = कृष्णो गोविच्च कामेतः सोद्देशो बल्लवीजनः ।
| verse_line2  = प्रियश्च तादृशस्वाहायुक्तोष्टादशवर्णकः ॥ पदैरङ्गानि सम्प्रीतिकाममोक्षप्रदो मनुः ॥39॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V40
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यायेद्धरिन्मणिनिभं जगदेकनाथं सौन्दर्यसारमरिशङ्खवराभयानि ।
| verse_line2  = दोर्भिदधानमजितं सरसं च भैष्मीसत्यासमेतमखलिप्रदमिन्दिरेशम् ॥40॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V41
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सकामः स्वयमुद्देशी नत्यन्तोयं षडक्षरः ।
| verse_line2  = तदादिरपि सवेष्टचिन्तमणिरुदाहृतः ॥41॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V42
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = दृष्टार्थ एव मन्त्राणां कलौ वीर्यं तिरस्कृतम् ।
| verse_line2  = तत्राप्यद्दीप्तवीर्या हि मन्त्रा अत्र प्रकीर्तिताः ॥ वासिष्ठवृष्णिप्रवरमन्त्रास्तत्रापि वीर्यदाः ॥42॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V43
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वयं वेदपदारूढः पूर्ववर्णपुरःसरः ।
| verse_line2  = नत्यन्तोष्टाक्षरो मन्त्रो प्रियो विज्ञानगोपतेः ॥43॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V44
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = व्याख्याश्रीसर्वविज्ञानकवितादिगुणप्रदः ।
| verse_line2  = वादे विजयदो नित्यं यथा युद्धे नृकेसरी ॥44॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V45
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = विज्ञानरोचिः परिपूरितान्तर्बाह्यण्डकोशं हरितोपलाभम् ।
| verse_line2  = तर्काभयेतं विधिशर्वपूर्वगीर्वाणविज्ञानदमानतोस्मि ॥45॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V46
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ज्ञानानन्दपुरःपूर्णो विद्महे धीमहे तथा ।
| verse_line2  = तन्नः प्रेरणमध्ये तु व्यासो मन्त्राधिपाधिपः ॥46॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V47
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = आदिबीजं स्थिरादोषज्ञानबीजं विमुक्तिदम् ।
| verse_line2  = सर्वपापक्षयकरं सर्वव्याधिविनाशनम् ॥47॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V48
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यायेच्छशाङ्कशतकोट्यतिसौख्यकान्तिं संसिच्यमानममृतोरुघटैः सुरेशैः ।
| verse_line2  = वर्णाभिमानिभिरजेशमुखैः सहैव पञ्चाशता प्रतिगिरन्तमशेषविद्याः ॥48॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V49
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सोद्देशस्तु स्वयं दीर्घपूर्वाद्यार्णो नमोयुतः ।
| verse_line2  = सर्वविद्याप्रदोष्टार्णः प्रतिवादिजयप्रदः ॥ विमुक्तिसाधनः कीर्तिबुद्धिस्थैर्यप्रदः सदा ॥49॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V50
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वन्दे तुरङ्गवदनं शशिबिम्बसंस्थं चन्द्रावदातममितात्मकरैः समन्तात् ।
| verse_line2  = अण्डान्तरं बहिरपि प्रतिभासयन्तं शङ्खाक्षपुस्तकसुबोधयुताब्जबाहुम् ॥50॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V51
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = नस्तो मुखादपि निरन्तरमुद्गिरन्तं विद्या अशेषत उताब्जभवेशमुख्यैः ।
| verse_line2  = संसेव्यमानमतिभक्तिभरावनम्रैर्लक्ष्म्यामृतेन सततं परिषिच्यमानम् ॥51॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V52
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वयमुद्देशवान् पूर्ववर्णपूर्वो नमोयुतः ।
| verse_line2  = सतारोष्टाक्षरश्चैव नवार्णश्च मनू स्मृतौ ॥52॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V53
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रोद्यद्दिवाकरसमानतनुं सहस्रसूर्योरुदीधितिभिराप्तसमस्तलोकम् ।
| verse_line2  = ज्ञानाभयाङ्कितकरं कपलिं च दत्तं ध्यायेदजादिसमितिं प्रतिबोधयन्तम् ॥53॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V54
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अधृष्यताज्ञानमोक्षप्रदौ भक्तेष्विमौ सदा ।
| verse_line2  = सूक्तं दीर्घतमोदृष्टं विष्णोर्नु कं इति प्रभोः ॥54॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V55
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सर्वार्थदं गार्त्समदं यो जात इति चापरम् ।
| verse_line2  = वासिष्ठं च परो मात्रयेति ज्ञानविमुक्तिदम् ॥55॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V56
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = भौवनीयं सर्वकाममोक्षदं य इमेत्यपि ।
| verse_line2  = एवमेवाखिला वेदा ज्ञातव्या विष्णुतत्पराः ॥56॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V57
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वदृष्टं सूक्तमखलिं कामदं हरितुष्टिदम् ।
| verse_line2  = वाचोम्भृण्याः श्रियोङ्गानि श्रीर्लक्ष्मीर्मेन्दिरा रमा ॥57॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V58
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = कौशेयपीतवसनामरविन्दनेत्रां पद्मद्वयाभयवरोद्यतपद्महस्ताम् ।
| verse_line2  = उद्यच्छतार्कसदृशीं परमाङ्कसंस्थां ध्यायेद्विधीशनुतपादयुगां जनित्रीम् ॥58॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V59
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = लज्जाबीजं च तद्बीजं तस्या एवाभिधायकम् ।
| verse_line2  = पाशाङ्कुशौ रक्तवस्त्रे लज्जाबीजं विशिष्यते ॥59॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V60
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अमध्ययुग्मस्वरगतेनैवाङ्गमुदाहृतम् ।
| verse_line2  = सत्ताबीजं च दुर्बीजं तद्वदेव प्रकीर्तितम् ॥60॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V61
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वर्णः श्यामो विशेषोत्र ताम्बूलं नीलमुत्पलम् ।
| verse_line2  = शङ्खचक्रौ तर्जनश्च शूलमित्यपरत्र च ॥61॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V62
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = नमोन्तं स्वेन सहितस्तदेवान्यो मनुः स्मृतः ।
| verse_line2  = दुर्गा त्रिष्टुप् कश्यपोक्ता तत्र वर्णोग्निवत् स्मृतः ॥62॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V63
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = त्रिनेत्रत्वं च दुर्गायाः प्रायः सर्वत्र कथ्यते ।
| verse_line2  = पादैः समस्तेन तथा षड्वर्णेनाङ्गमुच्यते ॥63॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V64
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = रमाया एव रूपाणि त्वेतानि हि विदो विदुः ।
| verse_line2  = मुख्यतो जामद्ग्यस्तु देवतास्य मनोः स्मृतः ॥64॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V65
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = हिरण्यगर्भसूक्तं च भृगुदृष्टं प्रकीर्तितम् ।
| verse_line2  = ब्रह्मधातृविरिञ्चाजपाद्मैरङ्गमुदाहृतम् ॥65॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V66
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यायेन्निषण्णमजमच्युतनाभिपद्मे प्रोद्यद्दिवाकरसमूहनिकाशमग्र्यम् ।
| verse_line2  = मातृप्रकारकरमुत्तमकान्तिमद्भिर्वक्त्रैः सृजन्तमखिलैः परमार्थविद्याः ॥66॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V67
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वयमुद्देशनतिमांस्तस्य पञ्चाक्षरो मनुः ।
| verse_line2  = स्वयमेवापरोष्टार्णस्तादृशः सम्प्रकीर्तितः ॥67॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V68
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = बळाद्यं भृगुणा दृष्टं प्राणाग्नेः सूक्तमुच्यते ।
| verse_line2  = प्राणाद्यैः पञ्चभिस्तस्याप्यङ्गान्युक्तानि सूरिभिः ॥68॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V69
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = उद्यद्रविप्रकरसन्निभमच्युताङ्के स्वसीनमस्य नुतिनित्यवचःप्रवृत्तिम् ।
| verse_line2  = ध्यायेद् गदाभयकरं सुकृताञ्जलिं तं प्राणं यथेष्टतनुमुन्नतकर्मशक्तिम् ॥69॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V70
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्राणाद्याः पञ्चमन्त्राश्च तस्य देवस्य वाचकाः ।
| verse_line2  = उच्यते हरिरप्येतैः साक्षान्नारायणादिकः ॥70॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V71
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ब्रह्माण्याः अपि भारत्या गौरीर्यस्त इति श्रुतौ ।
| verse_line2  = मन्त्रौ दीर्घतमोदृष्टौ सर्वाभीष्टप्रदायकौ ॥71॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V72
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = उद्यद्दिवाकरसमूहनिभां स्वभर्तुरङ्केस्थितामभयसद्वरबाहुयुग्माम् ।
| verse_line2  = मुद्रां च तत्त्वदृशये वरपुस्तकं च दोर्युग्मकेन दधतीं स्मरतात्मविद्याम् ॥72॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V73
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = पादैर्व्यस्तैः समस्तैश्च तदङ्गानि विदो विदुः ।
| verse_line2  = स्वयमुद्देशनत्यन्तो मन्त्रौ द्वावपरौ तयोः ॥73॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V74
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मन्त्राः ह्येते हरेः प्रीतिदायकाः सर्वकामदाः ।
| verse_line2  = इष्टं देवं हरिः साक्षाल्लक्ष्मीर्भाग्यस्य देवता ॥ गुरुब्रह्मात्र वायुर्वा विद्यादेव्यौ प्रकीर्तिते ॥74॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V75
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मादेते प्रिया विष्णोरन्तरङ्गतया सदा ।
| verse_line2  = ज्ञेयाश्चैव प्रपूज्याश्च विष्णोः प्रीतिमभीप्सता ॥75॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V76
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = उद्देशनतियुङ्मन्त्रः स्वयमेव शिवस्य तु ।
| verse_line2  = वर्णैरेतैस्तदङ्गानि वामदेवो मुनिः स्मृतः ॥ पङ्क्तिशब्दार्थविज्ञाने न हि छन्दसि संशयः ॥76॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V77
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्येयः पञ्चमुखो रुद्रः स्फटिकामलकान्तिमान् ।
| verse_line2  = विद्युच्छुभ्रासितरजःश्यामान्यस्य मुखानि च ॥ जटावबद्धेन्दुकलः प्रियायुङ् नागभूषणः ॥77॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V78
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मन्त्रेष्वेतेषु सर्वेषु वाच्यस्तारेण केशवः ।
| verse_line2  = अन्तर्यामितया ध्येयः सर्वदेवेषु सर्वदा ॥78॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V79
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स एव वनितालिङ्गः पार्वत्याः मनुरुच्यते ।
| verse_line2  = गौरी वराभयकरा ध्येया पीताम्बरा च सा ॥79॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V80
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वयमुद्देशनत्यन्तः पूर्वपूर्वः षडक्षरः ।
| verse_line2  = सनत्कुमारदृष्टोयं मन्त्रः शेषस्य कामदः ॥80॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V81
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = दधानो हलसौनन्दौ श्वेतवर्णः कृताञ्जलिः ।
| verse_line2  = सहस्रमूर्धाद्वितीयकर्णभूषः प्रियायुतः ॥ वनमाली नीलवासा ध्येयो विष्णोस्तु पृष्ठतः ॥81॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V82
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = व्यस्तपक्षितारौ च स्वाहान्तो गारुडो मनुः ।
| verse_line2  = कश्यपोस्य मुनिर्ध्येयो सुधापूर्णं हिरण्मयम् ॥82॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V83
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = दधानः कुम्भमभयं पीतशुक्लारुणो हरित् ।
| verse_line2  = कृष्णश्चाजानुतो नाभेः कण्ठात् कादन्त एव च ॥83॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V84
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रियायुक् पुरतो विष्णोः पक्षतुण्डसमन्वितः ।
| verse_line2  = जङ्गमस्थावरविषहृदयं सर्वकामदः ॥84॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V85
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मन्त्राश्च लोकपालानां नमोन्तः सर्वकामदाः ।
| verse_line2  = पीतरक्तासितश्वेतरक्तशुक्लाश्च वर्णतः ॥85॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V86
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सप्रियाः साभया वज्रशक्तिदण्डासिपाशिनः ।
| verse_line2  = गदाकुमुदशूलर्ष्टिखङ्गिनो भूषणोज्ज्वलाः ॥86॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V87
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अग्निश्च स्वयमुद्देशी सनमः स्कन्दवाचकः ।
| verse_line2  = कौशिकोस्य मुनिर्वह्निवर्णः षण्मुख उज्ज्वलः ।
| verse_line3  = धनुःशक्तिधरो ध्येयो कामदो भयनाशनः ॥87॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V88
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ह्रस्वः कृपालुः सेतश्च स्वयमन्यः स्वयं तथा ।
| verse_line2  = सतारोष्टाक्षरः सौरः क्रमव्युत्क्रमतः पदैः ॥88॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V89
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अङ्गानि पद्मयुगलधरो ध्येयोरुणो रविः ।
| verse_line2  = सर्वव्याधिहरः श्रीदो वृष्टिदोयं मनुः स्मृतः ॥89॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V90
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मोनयदासाप्रप्रक्षि व्यत्यस्तो विघ्नराण्मनुः ।
| verse_line2  = रक्ताम्बरो रक्ततनू रक्तमाल्यानुलेपनः ॥90॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V91
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = महोदरो गजमुखः पाशदन्ताङ्कुशाभये ।
| verse_line2  = बिभ्रद्ध्येयो विघ्नहरः कामदस्त्वरया ह्ययम् ॥91॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V92
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तत्र तत्र स्थितो विष्णुस्तत्तच्छक्तीः प्रबोधयन् ।
| verse_line2  = एक एव महाशक्तिः कुरुते सर्वमञ्जसा ॥92॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V93
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वयमुद्देशवान् पूर्वपूर्वो हृदयसंयुतः ।
| verse_line2  = धान्वतरो महामन्त्रः संसृतिव्याधिनाशनः ॥ अत्रोक्तसर्वमन्त्राणां नायकोपलसन्निभः ॥93॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V94
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = चन्द्रौघकान्तिममृतात्मकरैर्जगन्ति सञ्जीवयन्तममितात्मसुखं परेशम् ।
| verse_line2  = ज्ञानं सुधाकलशमेव च सन्दधानं शीतांशुमण्डलगतं स्मरतात्मसंस्थम् ॥94॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V95
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मूर्धि स्थितादमुत एव सुधां स्रवन्तीं भ्रूमध्यगाच्च तत एव च तालुसंस्थात् ।
| verse_line2  = हार्दाच्च नाभिसदनादधरस्थिताच्च ध्यात्वाभिपूरिततनुर्दुरितानि हन्यात् ॥95॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V96
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अज्ञानदुःखभयरोगमहाविषाणि योगोयमाशु विनिहन्ति सुखं च दद्यात् ।
| verse_line2  = उन्मादविभ्रमहरः परश्च सान्द्रस्वानन्दमेव पदमापयति स्म नित्यम् ॥96॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V97
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ध्यात्वैव हस्ततलगं स्वमृतं स्रवन्तं देवं स यस्य शिरसि स्वकरं निधाय ।
| verse_line2  = आवर्तयेन्मनुमिमं स च वीतरोगः पापादपैति मनसा यदि भक्तिनम्रः ॥97॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V98
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = शतं सहस्रमयुतं लक्षं वारोगसङ्क्षयात् ।
| verse_line2  = इममेव जपेन्मन्त्रं साधूनां दुःखशान्तये ॥98॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V99
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ज्वरदाहादिशान्त्यर्थं तर्पयेन्मनुनामुना ।
| verse_line2  = ध्यात्वा हरिं जले सप्तरात्राज्जूर्तिर्विनश्यति ॥99॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V100
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अयुतामृतसमिद्धोमाद् गोघृतक्षीरसंयुतात् ।
| verse_line2  = सर्वरोगा विनश्यन्ति विमुखो न हरेर्यदि ॥100॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V101
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = भूताभिचारशान्त्यर्थमपामार्गाहुतिक्रिया ।
| verse_line2  = द्विगुणामृतया पश्चात् केवलेन घृतेन वा ॥101॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V102
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = आयुर्विवृद्धये नित्यं जन्मनक्षत्र एव वा ।
| verse_line2  = चतुश्चतुर्भिदूर्वाभिः क्षीराज्याक्ताभिरिष्यते ॥102॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V103
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सर्वक्रिया हरौ भक्ते हरिभक्तैः स्वनुष्ठिताः ।
| verse_line2  = गुरुभक्तैः सदाचारैः फलन्त्यद्धा न चान्यथा ॥103॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V104
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ब्रह्मान्ताः गुरवश्चैव सम्प्रदायप्रवर्तकाः ।
| verse_line2  = तत्तद्गुणानुसारेण पूज्याः मान्याश्च सर्वशः ॥104॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V105
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सर्वेभ्योभ्यधिका भक्तिर्विष्णौ स्यादतिनिश्चला ।
| verse_line2  = लक्ष्मीब्रह्मादिषु ततः क्रमेण स्यात् सुभाविता ।
| verse_line3  = एवं विद्याः फलिष्यन्ति नान्यथा तु कथञ्चन ॥105॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V106
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = शुभान् ध्यायन्ति ये कामान् गुरुदेवप्रसादजान् ।
| verse_line2  = इतरानात्मपापोत्थांस्तेषां विद्या फलिष्यति ॥106॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V107
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मुक्तावपि च संसारे नात्मनो विष्णुना क्वचित् ।
| verse_line2  = ब्रह्मरुद्रादिभावं वा साम्यं वाधिक्यमेव वा ॥107॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V108
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अतद्वशत्वमथवा यः स्मरेत् स तु सिद्धिभाक् ।
| verse_line2  = नान्यथा सिद्धिमाप्नोति कल्पकोटिशतैरपि ॥108॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V109
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्मृत्वा गुरुं पूर्वगुरुमादिमूलगुरू तथा ।
| verse_line2  = देवतां वासुदेवं च विद्याभ्यासी तु सिद्धिभाक् ॥109॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V110
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अवज्ञाता गुरूणां च देवतानां न सिद्ध्यति ।
| verse_line2  = प्रयाति च तमो घोरं मन्त्रावज्ञाकृदेव च ॥110॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V111
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यस्तारतम्यवेत्ता स्याद् गुरूणां देवतास्वपि ।
| verse_line2  = भक्तिमान् गुरुदेवेषु तद्भक्तेषु च सिद्ध्यति ॥111॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V112
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = गुरुदेवप्रतीपानां विमुखास्तत्प्रिये रतः ।
| verse_line2  = अकामक्रोधलोभश्च न चिरात् सिद्धिमाप्नुयात् ॥112॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V113
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सकामेभ्योमितगुणा याकामैस्तु कृता क्रिया ।
| verse_line2  = तस्मादकाम एवालं भजेद्विष्णुं सनातनम् ॥113॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V114
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अयं मे हस्त इति च मन्त्रः पूर्वोक्तवत्स्मृतः ।
| verse_line2  = अत्रोक्तास्तु क्रियाः सर्वमन्त्रेष्वप्युपलक्षणम् ॥114॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V115
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = विजयस्तम्भनादीनि नारसिंहैर्विशेषतः ।
| verse_line2  = जामदग्न्यैश्च कार्याणि राघवैर्यादवैरपि ॥ वाराहैः स्तम्भनं क्षिप्रं श्रीकराऋ कथिताः पुरा ॥115॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V116
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = बहुबाहुं महाकायमुद्युक्तं चोद्यतायुधम् ।
| verse_line2  = स्मरन् विजयमाप्नोति स्तम्भनादींश्च कारयेत् ॥116॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V117
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वसुपूर्णकरं रत्नपर्वतस्थं विभावयन् ।
| verse_line2  = वसुसिद्धिमवाप्नोति सेव्यमानजादिभिः ॥ श्रिया विभूतिभिर्युक्तं भावयन् भूतिमाप्नुयात् ॥117॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V118
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यद्यन्मनोगतं तस्य तत्तदाप्नोत्यसंशयम् ।
| verse_line2  = तथा तथा हरिं ध्यायन् क्रियास्तास्ताश्च साधयन् ॥118॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V119
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = श्रिये पद्मानि जुहुयात् सम्प्रीत्या उत्पलानि च ।
| verse_line2  = शरान् जयाय जुहुयादभिमन्त्र्य प्रयोजयेत् ॥119॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V120
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = विद्यायै मन्त्रितं वारि वचां वा तुलसीमपि ।
| verse_line2  = ब्राह्मीं घृतं सुवर्णं वा शतावृत्त्या तु नित्यशः ॥120॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V121
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अकुर्वंश्च क्रिया भक्त्या निरपेक्षो भजन् हरिम् ।
| verse_line2  = सर्वमेतदवाप्नोति विशेषेण न संशयः ॥121॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V122
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सृष्टिस्थितलयन्यासाः प्रातलिोम्यानुलोमतः ।
| verse_line2  = स्थित्यन्ता एव वर्णानां श्रेष्ठा एव चतुर्दश ॥ संहृत्यन्ता मोक्षिणान्ते एकविंशतिरेव वा ॥122॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V123
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = पादहृत्केषु नाभ्यास्ययुक्तं च सललाटकम् ।
| verse_line2  = सनासिकादृग्जान्वोश्च सश्रोत्रं सोरुकं तथा ॥123॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V124
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सोरस्कश्च सकण्ठं च सभुजद्वयमेव च ।
| verse_line2  = सगण्डयुग्मं सालीकं सतुण्डं क्रोडकं तथा ॥124॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V125
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = समूलं च सगुह्यं च सपार्श्वद्वयमेव च ।
| verse_line2  = सदोर्द्वयं व्यापकं च गलपार्श्वद्वयं तथा ॥125॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V126
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ककुत्स्तनद्वयेनापि पृष्ठभागेन सर्वशः ।
| verse_line2  = न्यासो यथाक्रमं प्रोक्तो मन्त्रेष्वेतेषु कृत्स्नशः ॥126॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V127
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रतिमायामात्मनि च न्यासोयं सन्निधानकृत् ।
| verse_line2  = बीजान्तःसाध्यमध्यं च विभक्तदलमन्त्रयुक् ॥127॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V128
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वर्णानुप्रातलिोम्येन वृत्तं भूपुरसंयुतम् ।
| verse_line2  = बीजसन्दृब्धकोणं च यन्त्रं रक्षादिसाधनम् ॥128॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V129
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = समं तत्सर्वमन्त्रेषु जप्तं धार्यं तु वा भुवि ।
| verse_line2  = विलिख्य मण्डले वा तत्पूजयेद्धरिमञ्जसा ॥129॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V130
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रतिमालक्षणैर्यावद्युक्त आचार्य उत्तमः ।
| verse_line2  = सर्ववित्तपसा युक्त आज्ञाशक्तियुतो हरेः ॥130॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V131
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यावद्भक्तो यथा लब्धैर्गुणैर्युक्तोथ वैष्णवः ।
| verse_line2  = गुरुः सत्सम्प्रदायज्ञस्तारतम्येन सिद्धिदः ॥131॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V132
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = उत्तमादुत्तमा सिद्धिर्धर्ममोक्षेषु स्फुटम् ।
| verse_line2  = तस्मादुत्तम आचार्ये लब्धे नातोवरं व्रजेत् ॥132॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V133
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = एकस्य शिष्यतां प्राप्य तदाज्ञां न विना समम् ।
| verse_line2  = अवरं वा व्रजेदुच्चगुणश्चेन्नैव दुष्यति ॥133॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V134
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = विशेषतो गुणश्च स्यादेवेष्वप्येवमेव हि ।
| verse_line2  = तस्मादुत्तममाचार्यं देवेशं चाश्रयेद्धरिम् ॥134॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V135
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अपरोक्षदृशेरेव यस्मान्मोक्षो न चान्यथा ।
| verse_line2  = अपरोक्षदृशिश्चैव श्रवणान्मननादनु ॥ सम्यङ्निश्चिततत्त्वस्य निदिध्यासनया भवेत् ॥135॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V136
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = द्विविधा सा च सम्प्रोक्ता विष्णुशास्त्रावमर्शनम् ।
| verse_line2  = एकं ध्यानं हरेसन्यच्चत्वार्यङ्गानि तस्य च ॥ यमश्च नियमश्चासा प्राणायाम इतीरितः ॥136॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V137
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ ।
| verse_line2  = यमाः शौचं तपस्तुष्टिः स्वाध्यायो हरिपूजनम् ॥ नियमा वीरपद्मे च स्वस्तिकाद्यानि चासनम् ॥137॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V138
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = रेचकः पूरकश्चैव कुम्भश्च त्रिधा स्मृतः ।
| verse_line2  = प्राणायामः स्मृतिं विष्णोर्विना नियम उच्यते ॥138॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V139
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अधीतिस्मृतियुक्तो हि निदिध्यासनमेव हि ।
| verse_line2  = प्राणायामेपि विष्णोर्यत्स्मरणं ध्यानमेव हि ॥139॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V140
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = आसा शौचं प्राणायामो निष्परिग्रहपूर्वकाः ।
| verse_line2  = तपआद्याः क्रमात् सर्व उत्तरोत्तरतोधिकाः ॥ सर्वस्माच्छ्रवणाद्यास्तु मुख्या मुक्तिप्रसाधने ॥140॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V141
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अज्ञस्य श्रवणं श्रेष्ठमयुक्तेर्मननं तथा ।
| verse_line2  = ध्यानं निश्चिततत्त्वस्य तस्माच्छास्त्रावमर्शनम् ॥141॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V142
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वरं दशगुणं तस्मात् व्याख्यैकस्य शतोत्तरा ।
| verse_line2  = अपरोक्षदृशाप्येषा कर्तव्या विष्णुतुष्टिदा ॥142॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V143
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
| verse_line2  = भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥143॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V144
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
| verse_line2  = भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥144॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V145
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = शौचासने त्वङ्गमात्रं न पृथङ्धर्मकारणम् ।
| verse_line2  = प्राणायामादयस्तुष्टिपर्यन्ता द्विगुणाधिकाः ॥145॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V146
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स्वाध्यायो कोटिगुणस्ततोनन्तगुणा हरेः ।
| verse_line2  = पूजातस्त्रिगुणं ध्यानमिति धर्मक्रमः स्मृतः ॥146॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V147
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ऊर्वोरधः पदोरूर्ध्वं त्रिभागेनेति च त्रिधा ।
| verse_line2  = आसनत्रयमुद्दिष्टं मन्त्रस्मरणपूर्वकम् ॥147॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V148
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = द्विगुणोत्तरं रेचकादि षोडशादिक्रमेण तु ।
| verse_line2  = मात्राणां ह्रस्ववर्णस्य कालो मात्रेति शब्द्यते ॥148॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V149
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = क्रमेणैवाभ्यसेन्मात्रावृद्धिमेकाग्रधीः पुनः ।
| verse_line2  = रेचयित्वा दक्षिणतः पूरयित्वा च वामतः ॥ कुम्भकश्च सुषुम्नायां विष्णुं वायुं च संस्मरेत् ॥149॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V150
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मूलाधारं समारभ्य त्वामूर्धानमृजुस्थिता ।
| verse_line2  = मध्ये सुषुम्ना विज्ञेया वज्रिकार्या प्रकाशिनी ॥150॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V151
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = वैद्युता ब्रह्मनाडीति सैव पञ्चप्रभेदिनी ।
| verse_line2  = पृष्ठवामाग्रदक्षान्तर्भेदास्तेषु च क्रमेण तु ॥151॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V152
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = हरिर्नीलः सितः पिङ्गो लोहितश्चात्र केशवः ।
| verse_line2  = प्रद्युम्नादिस्वरूपेण ध्येयः सिद्धिमभीप्सता ॥152॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V153
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मूले च नाभौ हृदयेन्द्रयोनिभ्रूमध्यमूर्धि द्विषडन्तकेषु ।
| verse_line2  = चतुःषडष्टद्विचतुर्द्विषट्कदलेषु पद्मेषु सितारुणेषु ॥ पञ्चात्मकोसौ भगवान् सदैव ध्येयो हृदन्तान्यरुणानि तानि ॥153॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V154
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = त्रिकोणवह्नौ च षडश्रवायौ द्विस्तावदस्ररविवृत्तशशित्रिवह्नौ ।
| verse_line2  = वृत्ते विधावपि विचिन्त्यमिदं दशार्ध रूपं सितं तदखिलं हृदयात् परस्थम् ॥154॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V155
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = इडा च पिङ्गला चैव वज्रिका धारिणी तथा ।
| verse_line2  = सुषुम्नायाश्चतुर्दिक्षु व्रजिकाद्यासु तत्र च ॥ चतुर्मूर्तिः स भगवान् हृदये संव्यवस्थितः ॥155॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V156
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = द्वासप्ततिसहस्राणि नाड्योन्यास्तु प्रधानतः ।
| verse_line2  = बृहतीसहस्रस्पर्शानामृचां वाच्योत्र केशवः ॥156॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V157
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = रूपाणां लक्षणं तेषां रहस्यत्वान्न कथ्यते ।
| verse_line2  = विष्णुना ब्रह्मणे प्रोक्तं ग्रन्थसङ्कोचतस्तथा ॥157॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V158
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = खण्डस्मृतिर्धारणा स्यादखण्डा ध्यानमुच्यते ।
| verse_line2  = अप्रयत्नात् समाधिश्च दर्शनं चिरयानया ॥ अथवा सततं शास्त्रविमर्शेन भविष्यति ॥158॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V159
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = परमस्नेहसंयुक्तयथार्थज्ञानतो भवेत् ।
| verse_line2  = सा भक्तिरिति विज्ञेया साधनं भोगमोक्षयोः ॥159॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V160
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मुख्यमेषैव नान्यत् स्यात् सर्वं व्यर्थं तया विना ।
| verse_line2  = सैकाप्यभीष्टफलदा मोक्षो दर्शनयुक्तया ॥160॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V161
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = दर्शनं तु तया हीनं व्यर्थमन्यत् किमुच्यते ।
| verse_line2  = योग्यं तु दर्शनं नैव तया हीनं भविष्यति ॥161॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V162
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = आनन्दचित्सदितिपूर्वगुणैः समस्तैर्मर्त्यादिभिर्विधिपरैर्भगवान् क्रमेण ।
| verse_line2  = ध्यातोधिकैरधिगुणोधिकमेव सौख्यं मुक्तौ ददाति सततं परमस्वरूपः ॥162॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V163
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = निर्दोषाखलिसम्पूर्णगुणेन हरिणा स्वयम् ।
| verse_line2  = ब्रह्मणे कथितात् तन्त्रसारादुद्धृत्य सादरम् ॥ आनन्दतीर्थमुनिना कृतो ग्रन्थोयमञ्जसा ॥163॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V164
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ग्रन्थोयं पाठमात्रेण सकलाभीष्टसिद्धिदः ।
| verse_line2  = किमु ज्ञानादनुष्ठानादुभयस्मात् पुनः किमु ॥164॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V165
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।
| verse_line2  = वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः मध्वो यत्तु तृतीयमेतदमुना ग्रन्थः कृतः केशवे ॥165॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = TSS_C04_V166
| document_id  = TSS
| chapter_id    = TSS_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अशेषदोषोज्झितपूर्णसद्गुणं सदा विशेषापगतोरुरूपम् ।
| verse_line2  = नमामि नारायणमप्रतीपं सदा प्रियेभ्यः प्रियमादरेण ॥166
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = TSS_C04
| id      = TSS_C04_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते तन्त्ररासङ्ग्रहे चतुर्थोध्यायः ।
}}
 
[[Category:Tantrasarasangraha]]

Latest revision as of 06:48, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Tantrasarasangraha/C4&oldid=4479"