ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S03/A057

मुक्तोपासनाधिकरणम् (हान्यधिकरणम्)

मुक्तस्योपासना कर्तव्या न वेत्यतो ब्रवीति –

ॐ हानौ तूपायनशब्दशेषत्वात् कुशाछन्दस्तुत्युपगानवत् तदुक्तम् ॐ ॥27-392॥

नियतस्वाध्यायानन्तरं स्वेच्छया कुशाग्रहणस्तुत्युपगानवदेव मोक्ष उपासनादिः ।’ब्रह्मविदाप्नोति परम्’ इति मोक्षवाक्यशेषत्वादितरेषाम् ॥

तच्चोक्तम्’’एतत् सामगायन्नास्ते’ इत्यादि ।

ब्रह्मतर्के च-

‘मुक्ता अपि हि कुर्वन्ति स्वेच्छयोपासनं हरेः । नियमानन्तरं विप्राः कुशाद्यैरप्यधीयते’ इति ॥

‘कृष्णो मुक्यैरिज्यते वीतमोहैः’ इति च भारते ॥ 27 ॥

ॐ साम्परायेतर्तव्याभावात् तथा ह्यन्ये ॐ ॥ 28-393 ॥

स्वेच्छयैवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । मुक्तस्य तीर्णत्वात् ।‘तीर्णो हि तदा सर्वां भवति’ इति ह्यन्ये पठन्ति ।

वायुप्रोक्ते च

‘स्थितप्रज्ञत्वमाप्ता ये ज्ञानेन परमात्मनः ।

ब्रह्मलोकं गताः सर्वे ब्रह्मणा च परं गताः ।

तीर्णतर्तव्यभागश्च स्वेच्छयोपासते परम्’ इति ॥ 28 ॥