ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C01/S03

प्रथमाध्याये तृतीयः पादः

द्युभ्वाधिकरणम्

ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ॥ 01-64 ॥

ॐ मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् ॐ ॥ 02-65 ॥

ॐ नानुमानमतच्छब्दात् ॐ ॥ 03-66 ॥

ॐ प्राणभृच्च ॐ ॥ 04-67 ॥

ॐ भेदव्यपदेशात् ॐ ॥ 05-68 ॥

ॐ प्रकरणात् ॐ ॥ 06-69 ॥

ॐ स्थित्यदनाभ्यां च ॐ ॥ 07-70 ॥

भूमाधिकरणम्

ॐ भूमा सम्प्रसादादध्युपदेशात् ॐ ॥ 08-71 ॥

ॐ धर्मोपपत्तेश्च ॐ ॥ 09-72 ॥

अक्षराधिकरणम्

ॐ अक्षरमम्बरान्तधृतेः ॐ ॥ 10-73 ॥

ॐ सा च प्रशासनात् ॐ ॥ 11-74 ॥

ॐ अन्यभावव्यावृत्तेश्च ॐ ॥ 12-75 ॥

सदधिकरणम्

ॐ ईक्षतिकर्मव्यपदेशात् सः ॐ ॥ 13-76 ॥

दहराधिकरणम्

ॐ दहर उत्तरेभ्यः ॐ ॥ 14-77 ॥

ॐ गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ॐ ॥ 15-78 ॥

ॐ धृतेश्च महिम्नोऽस्यास्मिन्नुपलब्धेः ॐ ॥ 16-79 ॥

ॐ प्रसिद्धेश्च ॐ ॥ 17-80 ॥

ॐ इतरपरामर्शात् स इति चेन्नासम्भवात् ॐ ॥ 18-81 ॥

ॐ उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु ॐ ॥ 19-82 ॥

ॐ अन्यार्थश्च परामर्शः ॐ ॥ 20-83 ॥

ॐ अल्पश्रुतेरिति चेत् तदुक्तम् ॐ ॥ 21-84 ॥

अनुकृत्यधिकरणम्

ॐ अनुकृतेस्तस्य च ॐ ॥ 22-85 ॥

ॐ आपि स्मर्यते ॐ ॥ 23-86 ॥

वामनाधिकरणम्

ॐ शब्दादेव प्रमितः ॐ ॥ 24-87 ॥

ॐ हृद्यपेक्षया तु मनुष्याधिकारत्वात् ॐ ॥ 25-88 ॥

देवताधिकरणम्

ॐ तदुपर्यपि बादरायणः सम्भवात् ॐ ॥ 26-89 ॥

ॐ विरोधः कर्मणेति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ॐ॥ 27-90 ॥

ॐ शब्द इति चेन्नातः प्रभवात् प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ॐ ॥ 28-91 ॥

ॐ अत एव च नित्यत्वम् ॐ ॥ 29-92 ॥

ॐ समाननामरूपत्वाच्चावृत्तावप्यविरोधो दर्शनात् स्मृतेश्च ॐ ॥ 30-93 ॥

ॐ मध्वादिष्वसम्भवादनधिकारं जैमिनिः ॐ ॥ 31-94॥

ॐ ज्योतिषि भावाच्च ॐ ॥ 32-95॥

ॐ भावं तु बादरायणोऽस्ति हि ॐ ॥33-96॥

अपशूद्राधिकरणम्

ॐ शुगस्य तदनादरश्रवणात् तदाऽऽद्रवणात् सूच्यते हि ॐ ॥34-97॥

ॐ क्षत्रियत्वावगतेश्चोत्तरत्र चैत्ररथेन लिङ्गात् ॐ ॥ 35-98 ॥

ॐ संस्कारपरामर्शात् तदभावाभिलापाच्च ॐ ॥ 36-99 ॥

ॐ तदभावनिर्धारणे च प्रवृत्तेः ॐ ॥ 37-100 ॥

ॐ श्रवणाध्ययनार्थप्रतिषेधात् स्मृतेश्च ॐ ॥ 38-101 ॥

कम्पनाधिकरणं

ॐ कम्पनात् ॐ ॥ 39-102 ॥

ज्योतिरधिकरणं

ॐ ज्योतिर्दर्शनात् ॐ ॥ 40-103 ॥

आकाशाधिकरणम्

ॐ आकाशोऽर्थान्तरत्वादिव्यपदेशात् ॐ ॥ 41-104 ॥

सुषुप्त्यधिकरणम्

ॐ सुषुप्त्युत्क्रान्त्योर्भेदेन ॐ ॥ 42-105 ॥

ब्राह्मणाधिकरणम्

ॐ पत्यादिशब्देभ्यः ॐ ॥ 43-106 ॥