ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S03

द्वितीयाध्याये तृतीयः पादः

वियदधिकरणम्

ॐ न वियदश्रुतेः ॥ 01-219 ॥

ॐ अस्तितु ॐ ॥ 02-220 ॥

ॐ गौण्यसम्भवात् ॐ ॥ 03-221 ॥

ॐ शब्दाच्च ॐ ॥ 04-222 ॥

ॐ स्याच्चैकस्य ब्रह्मशब्दवत् ॐ ॥ 05-223 ॥

ॐ प्रतिज्ञाहानिरव्यतिरेकाच्छब्देभ्यः ॐ ॥ 06-224 ॥

ॐ यावद्विकारं तु विभागो लोकवत् ॐ ॥ 07-225 ॥

मातरिश्वाधिकरणम्

ॐ एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ॐ ॥ 08-226 ॥

असम्भवाधिकरणम्

ॐ असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ॐ ॥ 09-227 ॥

तेजोऽधिकरणम्

ॐ तेजोऽतस्तथा ह्याह ॐ ॥ 10-228 ॥

अबधिकरणम्

ॐ आपः ॐ ॥ 11-229 ॥

पृथिव्यधिकरणम्

ॐ पृथिव्यधिकाररूपशब्दान्तरादिभ्यः ॐ ॥ 12-230 ॥

तदभिध्यानाधिकरणम्

ॐ तदभिध्यानादेव तु तल्लिङ्गात् सः ॐ ॥ 13-231 ॥

विपर्ययाधिकरणम्

ॐ विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ॐ ॥ 14-232 ॥

अन्तराधिकरणम्

ॐ अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ॐ ॥ 15-233 ॥

ॐ चराचरव्यपाश्रयस्तु स्यात् तद्व्यपदेशो भाक्तस्तद्भावभावित्वात् ॐ ॥ 16-234 ॥

आत्माधिकरणम्

ॐ नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ॐ ॥ 17-235 ॥

ज्ञाधिकरणम्

ॐ ज्ञोऽत एव ॐ ॥ 18-236 ॥

ॐ युक्तेश्च ॐ ॥ 19-237 ॥

उत्क्रान्त्यधिकरणम्

ॐ उत्क्रान्तिगत्यागतीनाम् ॐ ॥ 20-238 ॥

ॐ स्वात्मना चोत्तरयोः ॐ ॥ 21-239 ॥

ॐ नाणुरतच्छ्रुतेरिति चेन्नेतराधिकारात् ॐ ॥ 22-240 ॥

ॐ स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ॐ ॥ 23-241 ॥

ॐ अविरोधश्चन्दनवत् ॐ ॥ 24-242 ॥

ॐ अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ॐ ॥ 25-243 ॥

ॐ गुणाद्वाऽऽलोकवत् ॐ ॥ 26-244 ॥

व्यतिरेकाधिकरणम्

ॐ व्यतिरेको गन्धवत् तथा च दर्शयति ॐ ॥ 27-245 ॥

पृथगुपदेशाधिकरणम्

ॐ पृथगुपदेशात् ॐ ॥ 28-246 ॥

ॐ तद्गुणसारत्वात् तु तद्व्यपदेशः प्राज्ञवत् ॐ ॥ 29-247 ॥

यावदधिकरणम्

ॐ यावदात्माभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ॐ ॥ 30-248 ॥

पुंस्त्वाधिकरणम्

ॐ पुंस्त्वादिवत्त्वस्यसतोऽभिव्यक्तियोगात् ॐ ॥ 31-249 ॥

ॐ नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ॐ ॥ 32-250 ॥

कर्तृत्वाधिकरणम्

ॐ कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात् ॐ ॥ 33-251 ॥

ॐ विहारोपदेशात् ॐ ॥ 34-252 ॥

ॐ उपादानात् ॐ ॥ 35-253 ॥

ॐ व्यपदेशाच्च क्रियायां न चेन्निर्देशविपर्ययः ॐ ॥ 36-254 ॥

ॐ उपलब्धिवदनियमः ॐ ॥ 37-255 ॥

ॐ शक्तिविपर्ययात् ॐ ॥ 38-256 ॥

ॐ समाध्यभावाच्च ॐ ॥ 39-257॥

ॐ यथा च तक्षोभयथा ॐ ॥ 40-258 ॥

ॐ परात् तु तच्छ्रुतेः ॐ ॥ 41-259 ॥

ॐ कृतप्रयत्नापेक्षस्तुविहितप्रतिषेधावैयर्थ्यादिभ्यः ॐ ॥ 42-260 ॥

अंशाधिकरणम्

ॐ अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि दाशकितवादित्वमधीयत एके ॐ ॥ 43-261 ॥

ॐ मन्त्रवर्णात् ॐ ॥ 44-262 ॥

ॐ अपि स्मर्यते ॐ ॥ 45-263 ॥

ॐ प्रकाशादिवन्नैवं परः ॐ ॥ 46-264 ॥

ॐ स्मरन्ति च ॐ ॥ 47-265 ॥

ॐ अनुज्ञापरिहारौ देहसम्बन्धाज्ज्योतिरादिवत् ॐ ॥ 48-266 ॥

ॐ असन्ततेश्चाव्यतिकरः ॐ ॥ 49-267 ॥

ॐ आभास एव च ॐ ॥ 50-268 ॥

अदृष्टाधिकरणम्

ॐ अदृष्टनियमात् ॐ ॥ 51-269 ॥

ॐ अभिसन्ध्यादिष्वपि चैवम् ॐ ॥ 52-270 ॥

ॐ प्रदेशादिति चेन्नान्तर्भावात् ॐ ॥ 53-271 ॥