Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C22/S1: Difference between revisions

From Grantha
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः ==
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C22_S01]]
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 22
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = औं ॥ आगन्तुकामान् पुरवासिनस्ते संस्थाप्य कृच्छ्रेण कुरुप्रवीराः ।रात्रौ प्रविष्टा गहनं वनं च किर्मीरमासेदुरथो नराशम् ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बकानुजोऽसौ निखिलैरजेयो वराद् गिरीशस्य निहन्तुकामः ।सदारसोदर्यमभिप्रसस्रे भीमं महावृक्षगिरीन् प्रमुञ्चन् ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स सम्प्रहारं सह तेन कृत्वा भीमो निपात्याऽशु(निहत्याऽशु) धरातले तम् ।चक्रे मखे सङ्गरनामेधेये प्रसह्य नारायणदैवते पशुम् ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निहत्य रक्षो वनमध्यसंस्थास्तदा यतीनामयुतैः समेताः ।अशीतिसाहस्रमुनिप्रवीरैर्दशांशयुक्तैः सहिता व्यचिन्तयन् ॥ ४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विचिन्त्य तेषां भरणाय धर्मजः सम्पूज्य सूर्यस्थितमच्युतं प्रभुम् ।दिनेऽक्षयान्नं पिठरं तदाप रत्नादिदं कामवरान्नदं च ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बभार तेनैव युधिष्ठिरस्तान् प्रत्येकशस्त्रिंशतदासदासिकान्(त्रिंशतिदासदासिकान्) ।सुवर्णपात्रेषु हि भुञ्जते ये गृहे तदीये बहुकोटिदासिके ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सत्सङ्गमाकाङ्क्षिण एव तेऽवसन् पार्थैः सहान्ये च मुनीन्द्रवृन्दाः ।शृण्वन्त एभ्यः परमार्थसाराः कथा वदन्तश्च पुरातनास्तथा ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं गजानां बहुकोटिवृन्दांस्तथा रथानां च हयांश्च वृन्दशः ।विसृज्य रत्नानि नरांश्च वृन्दशो वने विजह्रुर्दिवि देववत् सुखम् ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गवां च लक्षं प्रददाति नित्यशः सुवर्णभारांश्च शतं युधिष्ठिरः ।सभ्रातृकोऽसौ वनमाप्य शक्रवन्मुमोद विप्रैः सहितो यथासुखम् ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पार्थेषु यातेषु किमत्र कार्यमिति स्म पृष्टो विदुरोऽग्रजेन ।आहूय राज्यं प्रतिपादयेति प्राहैनमाहाथ रुषाऽऽम्बिकेयः ॥ १०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञानं प्रतीपोऽसि ममाऽत्मजानां न मे त्वया कार्यमिहास्ति किञ्चित् ।यथेष्टतस्तिष्ठ वा गच्छ वेति प्रोक्तो ययौ विदुरः पाण्डुपुत्रान् ॥ ११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् गते भ्रातृवियोगकर्शितः पपात भूमौ सहसैव राजा ।सञ्ज्ञामवाप्याऽदिशदाशु सञ्जयं जीवामि चेदाशु ममाऽनयानुजम् ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितः सञ्जयः पाण्डवेयान् प्राप्याऽनयद् विदुरं शीघ्रमेव ।सोऽप्यागतः क्षिप्रमपास्तदोषो ज्येष्ठं ववन्देऽथ स चैनमाश्लिषत् ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अङ्कं समारोप्य स मूर्ध्नि चैनमाघ्राय लेभे परमां मुदं तदा ।क्षत्तारमायान्तमुदीक्ष्य सर्वे ससौबला धार्तराष्ट्रा अमर्षात् ।सम्मन्त्र्य हन्तुं पाण्डवानामुतैकं छन्नोपधेनैव ससूतजा ययुः ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विज्ञाय तेषां गमनं समस्तलोकान्तरात्मा परमेश्वरेश्वरः ।व्यासोऽभिगम्यावददाम्बिकेयं निवारयाऽश्वेव सुतं तवेति ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवाप्य पार्थानयमद्य मृत्युं सहानुबन्धो गमिता ह्यसंशयम् ।इतीरिते तेन निवारयेति प्रोक्तो हरिः प्राह न संवदे तैः ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मैत्रेय आयास्यति सोऽपि वाचं शिक्षार्थमेतेष्वभिधास्यतीह ।तां चेत् करोत्येष सुतस्तवास्य भद्रं तदा स्याच्छप्स्यति त्वन्यथा सः ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्त्वेति राजानमनन्तशक्तिर्व्यासो ययौ तत्र गतेषु तेषु ।सुयोधनाद्येषु हतेषु पार्थैर्भूभारहानिर्न भवेदिति प्रभुः ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वाश्च चेष्टा भगवन्नियुक्ताः सदा समस्तस्य चितोऽचितश्च ।तथाऽपि विष्णुर्विनिवारयेत् क्‍वचिद् वाचा विधत्ते च जनान् विडम्बयन् ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मैत्रेय आगादथ(आयात्) भूपतिश्च पुत्रान् समाहूय सकर्णसौबलान् ।सम्पूजयामास मुनिं स चाऽह दातुं राज्यं पाण्डवान् सम्प्रशंसन् ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विशेषतो भीमबलं शशंस किर्मीरनाशादि वदन् मुनीन्द्रः ।श्रुत्वाऽसहंस्तद् धृतराष्ट्रपुत्र आस्फालयामास निजोरुमुग्रः ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शशाप चैनं मुनिरुग्रतेजास्तवोरुभेदाय भवेत् सुयुद्धम् ।इत्यूचिवान् धृतराष्ट्रानतोऽपि ययौ न चेद् राज्यदस्त्वं तथेति ।श्रुत्वा तु किर्मीरवधं स्वपित्रा पृष्टं क्षत्रोक्तं (पृष्टक्षत्रोक्तं) सोऽत्रसद् धार्तराष्ट्रः ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वने वसन्तोऽथ पृथासुतास्ते वार्तां स्वकीयां(स्वकीयां वार्तां) प्रापयामासुराशु ।कृष्णे सोऽपि द्रुतमायात् ससत्यः सम्बन्धिनो ये च पाञ्चालमुख्याः ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रुद्धं कृष्णं धार्तराष्ट्राय पार्थाः क्षमापयामासुरुच्चैर्गृणन्तः ।गुणांस्तदीयानमितान् प्रणम्य तदा रुदन्ती द्रौपदी चाऽप पादौ ।सा पादयोः पतिता वासुदेवमस्तौत् समस्तप्रभुमात्मतन्त्रम् ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अचिन्त्यनित्याव्ययपूर्णसद्गुणार्णवैकदेहाखिलदोषदूर ।रमाब्जजेरेशसुरेन्द्रपूर्ववृन्दारकाणां सतताभिवन्द्य ।समस्तचेष्टाप्रद सर्वजीव प्रभो (सर्वजीवप्रभो) विमुक्ताश्रय सर्वसार ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति ब्रुवन्ती सकलानुभूतं जगाद सर्वेशितुरच्युतस्य ।यस्याधिकानुग्रहपात्रभूता स्वयं हि शेषेशविपादिकेभ्यः ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा समस्तं भगवान् प्रतिज्ञां चकार तेषामखिलाश्च योषाः ।पतीन् समालिङ्ग्य विमुक्तकेशा भीमाहतान् दर्शये नान्यथेति ।तां सान्त्वयित्वा मधुरैः सुवाक्यैर्नारायणो वाचमिमां जगाद ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदीहाहं स्थितो नैवं भविताऽहं त्वयोधयम् ।साल्वराजं दुरात्मानं हतश्चासौ सुपापकृत् ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सन्निधानेऽथ वा दूरे  कालव्यवहितेऽपि वा ।स्वभावाद् वा व्यवहिते वस्तुव्यवहितेऽपि वा ।नाशक्तिर्विद्यते विष्णोर्नित्याव्यवहितत्वतः ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथाऽपि नरलोकस्य करोत्यनुकृतिं प्रभुः ।दुष्टानां दोषवृद्ध्यर्थं भीमादीनां गुणोन्नतेः ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरेऽतिवृद्धं तु राजसूयादिसम्भवम् ।धर्मं च सङ्क्रामयितुं कृष्णायामनुजेषु च ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = योग्यताक्रमतो(योग्यताक्रमशो) विष्णुरिच्छयेत्थमचीक्लृपत् ।एधमानद्विडित्येव विष्णोर्नाम हि वैदिकम् ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वयोग्यताया अधिकधर्मज्ञानादिजं फलम् ।भीष्मद्रोणाम्बिकेयादेः पार्थेष्वेव निधापितुम् ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनश्च पापवृद्ध्यर्थमजो दुर्योधनादिषु ।व्यासोऽम्बिकासुतं प्राह पार्था मेऽभ्यधिकं(मे ह्यधिकं) प्रियाः ।तेषां प्रवासनं चैव प्रियं न मम सर्वथा ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति दुर्योधनादीनां पापवृद्ध्यर्थमेव सः ।प्रिया इत्येव कथनात् पाण्डवानां शुभोन्नतेः(गुणोन्नतेः) ॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गुरुत्वाद् भीमसेनस्य क्षमा द्यूतेऽर्जुनादिनाम् ।नातिधर्मस्वरूपोऽत्र(नातिधर्मस्वरूपोऽक्षे) धर्मो भीमे निरौपधः ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रौपद्या अप्यतिक्लेशात् क्षमा धर्मो महानभूत् ।सा हि भीममनो वेद न कार्यः शाप इत्यलम् ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद् यथायोग्यतया हरिणा धर्मवर्धनम् ।कृतं तत्रासन्निधानकारणं केशवोऽब्रवीत् ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = साल्वं श्रुत्वा समायान्तं (समायातं) रौक्मिणेयादयो मया ।प्रस्थापिता हि भवतां सकाशे ते ययुः पुरीम् ।तदा साल्वोऽपि सौभेन द्वारकामर्दयद् भृशम् ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रद्युम्न आशु निरगादथ सर्वसैन्यै-रन्यैश्च यादवगणैः सहितोऽनुजैश्च ।साल्वोऽवगम्य तनयं मम तद्विमानात्पापोऽवरुह्य रथमारुहदत्र योद्धुम् ॥ ४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृत्वा सुयुद्धममुना मम पुत्रकोऽसौअस्त्राणि तस्य विनिवार्य महास्त्रजालैः ।दत्तं मया शरममोघमथाऽददे तंहन्तुं नृपं कृतमतिस्त्वशृणोद् वचः खे ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नारायणेन हि पुरा मनसाऽभिक्लृप्तंकृष्णावतारमुपगम्य निहन्मि साल्वम् ।इत्येव तेन हरिणाऽपि स भार्गवेणविद्रावितो न निहतः स्वमनोनुसारात् ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वध्यस्त्वया नहि ततोऽयमयं च बाणःचक्रायुधस्य दयितो नितराममोघः ।मा मुञ्च तेन तमिमं विनिवर्तयेऽहंसाल्वं हृदि स्थित इतीरितमीरणेन ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा वचः स पवनस्य शरं त्वमोघंसञ्जह्र आशु स च साल्वपतिः स्वसौभम् ।आरुह्य बालकलहेन किमत्र कार्यंकृष्णेन सङ्गर इति प्रययौ स्वदेशम् ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रद्युम्नसाम्बगदसारणचारुदेष्णाःसेनां निहत्य सह मन्त्रिगणैस्तदीयाम् ।आह्लादिनः स्वपुरमाययुरप्यहं चतत्रागमं सपदि तैः श्रुतवानशेषम् ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्मिञ्छरे करगते विजयो ध्रुवः स्यात्मत्तेजसा तदनुसङ्ग्रहणात् सुतान्मे ।यातं निशम्य रिपुमात्मपुरीं च भग्नांदृष्ट्वैव तेन तदनुव्रजनं कृतं मे ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं सागरोपरिगसौभगतं निशाम्यमुक्ते च तेन मयि शस्त्रमहास्त्रवर्षे ।तं सन्निवार्य(तत्सन्निवार्य) तु मया शरपूगविद्धोमाया युयोज मयि पापतमः स साल्वः ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ताः क्रीडया क्षणमहं समरे निशाम्यज्ञानास्त्रतः प्रतिविधूय बहूंश्च दैत्यान् ।हत्वाऽऽशु तं च गिरिवर्षिणमाशु सौभंवार्धौ न्यपातयमरीन्द्रविभिन्नबन्धम् ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं स्यन्दनस्थितमथो विभुजं विधायबाणेन तद्रथवरं गदया विभिद्य ।चक्रेण तस्य च शिरो विनिकृत्य धातृ-शर्वादिभिः प्रतिनुतः स्वपुरीमगां च ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मादिदं व्यसनमास हि विप्रकर्षात्मे कार्यतस्त्विति निगद्य पुनश्च पार्थान् ।कृष्णां च सान्त्वयितुमत्र दिनान्युवाससत्या च सोमकसुतामनुसान्त्वयन्ती ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पाण्डवानां च या भार्याः पुत्रा अपि हि(च) सर्वशः ।अन्वेव पाण्डवान् याता वनमत्रैव  स्थिताः(वनमत्रैव च संस्थिताः) ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धृष्टद्युम्नस्ततः कृष्णां सान्त्वयित्वैव केशवम् ।प्रणम्य समनुज्ञातो भागिनेयैः पुरं ययौ ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धृष्टकेतुश्च भगिनीं काशिराजः सुतामपि ।पुरं ययतुरादाय कुन्त्यैवान्याः सह स्थिताः ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पार्वती नकुलस्याऽसीद् भार्या पूर्वं तिलोत्तमा ।पूर्वोक्ते चैव यमयोर्भार्ये कुन्त्या हि वारिताः ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य केशवः(काञ्चनम्) ।पाण्डवानभ्यनुज्ञाय सभार्यः स्वपुरीं ययौ ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कञ्चित् कालं द्रौपदेया उष्य पाञ्चालके पुरे ।ययुर्द्वारवतीमेव(ययुर्द्वारावतीमेव) तत्रोषुः कृष्णलालिताः(कृष्णपालिताः) ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः परं धर्मराजो निर्विण्णः स्वकृतेन ह ।भ्रातृभार्यापदे कृष्णां स्थापयामास सर्वदा ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऊषुर्वने च ते पार्था मुनिशेषान्नभोजिनः ।भुक्तवत्स्वेवानुजेषु भुङ्क्ते राजा युधिष्ठिरः ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अलङ्घ्यत्वात् तदाज्ञाया अनुजाः पूर्वभोजिनः ।तस्यानन्तरमेवैका भुङ्क्ते सा पार्षतात्मजा ॥ ५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं सदा विष्णुपरायणानां तत्प्रार्पणान्नैकभुजां(तत्प्रापणान्नैकभुजां) प्रयातः ।संवत्सरस्तत्र जगाद कृष्णा भीमाज्ञया धर्मराजं सुवेत्त्री ॥ ६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतिमार्दवयुक्तत्वाद् धर्मराजश्चतुर्दशे ।अपि वर्षे गुरुभयाद् राज्यं नेच्छेदिति प्रभुः ।मारुतिः प्रेषयामास कृष्णां प्रस्तावहेतवे ॥ ६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षमा सर्वत्र धर्मो न पापहेतुश्च दुर्जने ।राज्ञां सामर्थ्ययुक्तानामिति संस्थाप्य शास्त्रतः ॥ ६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हत्वा चतुर्दशे वर्षे धार्तराष्ट्रानराज्यदान् ।कर्तुं राज्यं पुरो गन्ता भवानीत्यग्रजेन ह ॥ ६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कारयन् सत्यशपथं विवादस्य क्रमेच्छया ।आदिशत् प्रथमं कृष्णां भीमः सा नृपमब्रवीत् ॥ ६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैव क्षमा कुजनतासु नृपस्य धर्मःतां त्वं वृथैव धृतवानसि सार्वकालम् (सर्वकालम्, सार्वकालिकी) ।इत्युक्त आह नृपतिः परमा क्षमैवसर्वत्र तद्विधृतमेव जगत् समस्तम् ॥ ६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कर्ता च सर्वजगतः सुखदुःखयोर्हिनारायणस्तदनुदत्तमिहास्य सर्वम् ।तस्मान्न कोपविषयोऽस्ति कुतश्च कश्चित्तस्मात् क्षमैव सकलेषु परोऽस्य धर्मः ॥ ६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवन्तं नृपमाह पार्षती यदि क्षमा सर्वनरेषु धर्मः ।राज्ञा न कृत्यं न च लोकयात्रा भवेज्जगत् कापुरुषैर्विनश्येत् ॥ ६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सत्यं च विष्णुः सकलप्रवर्तको रमाविरिञ्चेशपुरस्सराश्च ।काष्ठादिवत् तद्वशगाः समस्तास्तथाऽपि न व्यर्थता पौरुषस्य ॥ ६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदाज्ञया पुरुषश्चेष्टमानश्चेष्टानुसारेण शुभाशुभस्य ।भोक्ता न तच्चेष्टितमन्यथा भवेत् कर्ता तस्मात् पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वृथा यदि स्यात् पौरुषं कस्य हेतोर्विधिर्निषेधश्च समस्तवेदगः ।विधेर्निषेधस्य च नैव गोचरः पुमान् यदि स्याद् भवतो हि तौ हरेः ॥ ७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनैव लेपश्च भवेदमुष्य पुण्येन पापेन च नैव चासौ ।लिप्येत ताभ्यां परमः स्वतन्त्रः कर्ता ततः पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितो धर्मजः कृष्णयैव निरुत्तरत्वं गमितस्त्वभर्त्सयत् ।कुतर्कमाश्रित्य हरेरपि त्वमस्वातन्त्र्यं साधयसीति चोक्त्वा ॥ ७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = छलेन तेन प्रतिभर्त्सिता सा क्षमापयामास नृपं यतः स्त्री ।वाचालता नातितरां हि शोभते स्त्रीणां ततः प्राह वृकोदरस्तम् ॥ ७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V74
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = राजन् विष्णुः सर्वकर्ता न चान्यस्तत्तन्त्रमेवान्यदसौ स्वतन्त्रः ।तथाऽपि पुंसा विहितं स्वकर्म(विहितं हि कर्म) कार्यं त्याज्यं चान्यदत्यन्तयत्नात् ॥ ७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रत्यक्षमेतत् पुरुषस्य कर्म तेनानुमेया प्रेरणा केशवस्य ।स्वकर्म कृत्वा विहितं हि विष्णुना तत्प्रेरणेत्येव बुधोऽनुमन्यते ॥ ७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनैति सम्यग्गतिमस्य विष्णोर्जनोऽशुभो दैवमित्येव मत्वा ।हित्वा स्वकं कर्म गतिं च तामसीं प्रयाति तस्मात् कार्यमेव स्वकर्म ॥ ७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञातव्यं चैवास्य विष्णोर्वशत्वं कर्तव्यं चैवाऽत्मनः कार्यकर्म ।प्रत्यक्षैषा कर्तृता जीवसंस्था तथाऽऽगमादनुमानाच्च सर्वम् ॥ ७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विष्णोर्वशे तन्न हेयं द्वयं च जानन् विद्वान् कुरुते कार्यकर्म ।तत्प्रेरकं विष्णुमेवाभिजानन् भवेत् प्रमाणत्रितयानुगामी ॥ ७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूर्णं प्रमाणं तत्त्रयं चाविरोधेनैकत्रस्थं तत्त्रयं चाविरोधि ।पृथङ् मध्यं चाप्रमाणं विरोधि स्यात् तत् तस्मात् त्रयमेकत्र कार्यम् ॥ ७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अज्ञः प्रत्यक्षं त्वपहायैव दैवं मत्वा कर्तृ स्वात्मकर्म प्रजह्यात् ।विद्वान् जीवं विष्णुवशे (विष्णुवशं) विदित्वा करोति कर्तव्यमजस्रमेव ॥ ८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वभावाख्या योग्यता या हठाख्या याऽनादिसिद्धा सर्वजीवेषु नित्या ।सा कारणं प्रथमं तु द्वितीयमनादिकर्मैव तथा तृतीयः ।जीवप्रयत्नः पौरुषाख्यस्तदेतत् त्रयं विष्णोर्वशगं सर्वदैव ॥ ८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स कस्यचिन्न वशे वासुदेवः परात् परः परमोऽसौ स्वतन्त्रः ।हठश्चासौ तारतम्यस्थितो हि ब्रह्माणमारभ्य कलिश्च यावत् ।हठाच्च कर्माणि भवन्ति कर्मजो यत्नो यतो हठकर्मप्रयोक्ता ॥ ८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विना यत्नं न हठो नापि कर्म फलप्रदौ वासुदेवोऽखिलस्य ।स्वातन्त्र्यशक्तेर्विनियामको हि तथाऽप्येतान् सोऽप्यपेक्ष्यैव युञ्जेत् ॥ ८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतानपेक्ष्यैव फलं ददानीत्यस्यैव सङ्कल्प इति स्वतन्त्रता ।नास्यापगच्छेत् स हि सर्वशक्तिर्नाशक्तता क्‍वचिदस्य प्रभुत्वात् ॥ ८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मात् कार्यं तेन क्लृप्तं स्वकर्म तत्पूजार्थं तेन तत्प्राप्तिरेव ।अतोऽन्यथा निरयः सर्वथा स्यात् स्वकर्म विप्रस्य जपोपदेशौ ।विष्णोर्मुखाद् विप्रजातिः प्रवृत्ता(प्रसूता) मुखोत्थितं कर्म तेनास्य सोऽदात् ॥ ८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बाह्वोर्जातः क्षत्रियस्तेन बाह्वोः कर्मास्य पापप्रतिवारणं हि ।प्रवर्तनं साधुधर्मस्य चैव मुखस्य बाह्वोश्चातिसामीप्यतोऽस्य ।जपोपदेशौ क्षत्रियस्यापि विष्णुश्चक्रे धर्मौ यज्ञकर्मापि विप्रे ॥ ८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वैश्यो यस्मादूरुजस्तेन तस्य प्रजावृद्धिस्तज्जकर्मैव धर्मः ।तत्सादृश्यात् स्थावराणां च वृद्धिः करोरूर्वोः(करयोरूर्वोः) सन्निकृष्टत्वहेतोः ।वार्तात्मकं कर्म धर्मं चकार विष्णुस्तस्यैवाङ्घ्रिजः शूद्र उक्तः ॥ ८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गतिप्रधानं कर्म शुश्रूषणाख्यं सादृश्यतो हस्तपदोस्तथैव ।हस्तोद्भवं कर्म तस्यापि धर्मः सन्तानवृद्धिश्च समीपगत्वात् ॥ ८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भुजावुरो हृदयं यद् बलस्य ज्ञानस्य च स्थानमतो नृपाणाम् ।बलं ज्ञानं चोभयं धर्म उक्तः पाणौ कृतीनां कौशलं केवलं हि ।तस्मात् पाण्योरूरुपदोरुपस्थितेर्विट्छूद्रकौ कर्मणां कौशलेतौ ॥ ८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राधान्यतो धर्मविशेष एष सामान्यतः सर्व एवाखिलानाम् (सर्वमेवाखिलानाम्) ।वयं हि देवास्तेन सर्वं हि कर्म प्रायेण नो धर्मतामेति शश्वत् ॥ ९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतैर्धर्मैर्विष्णुना पूर्वक्लृप्तैः सर्वैर्वर्णैर्विष्णुरेवाभिपूज्यः ।तद्भक्तिरेवाखिलानां च धर्मो यथायोग्यं ज्ञानमस्यापि पूजा ॥ ९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पिता गुरुः परमं दैवतं च विष्णुः सर्वेषां तेन पूज्यः स एव ।तद्भक्तत्वाद् देवताश्चाभिपूज्या विशेषतस्तेषु येऽत्यन्तभक्ताः ॥ ९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सम्पूजितो वासुदेवः स मुक्तिं दद्यादेवापूजितो दुःखमेव ।स्वतन्त्रत्वात् सुखदुःखप्रदोऽसौ नान्यः स्वतन्त्रस्तद्वशा यत् समस्ताः ॥ ९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वतन्त्रत्वात् सुखसज्ज्ञानशक्तिपूर्वैर्गुणैः पूर्ण एषोऽखिलैश्च ।स्वतन्त्रत्वात् सर्वदोषोज्झितश्च निस्सीमशक्तिर्हि यतः स्वतन्त्रः ॥ ९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दोषास्पृष्टौ गुणपूर्तौ च शक्तिर्निस्सीमत्वाद् विद्यते तस्य यस्मात् ।एवं गुणैरखिलैश्चापि पूर्णो नारायणः पूज्यतमः स्वधर्मैः ।अस्माकं यत् तेन नातिक्षमैव धर्मो दुष्टानां वारणं ह्येव कार्यम् ॥ ९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हन्याद् दुष्टान् यः क्षत्रियः क्षत्रियांश्च विशेषतो युद्धगतान् स्मरन् हरिम् ।स्वबाहुवीर्येण च तस्य बाहू चैतन्यमात्रौ भवतः सदेहौ ॥ ९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पापाधिकांश्चैव बलाधिकांश्च हत्वा मुक्तावधिकानन्दवृद्धिः ।प्रीतिश्च विष्णोः परमैव तत्र तस्माद्धन्तव्याः पापिनः सर्वथैव ॥ ९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ये त्वक्षधूर्ता ग्रहणं गता वा पापास्तेऽन्यैर्घातनीयाः स्वदोर्भ्याम् ।राजानं वा राजपुत्रं तथैव राजानुजं वाऽभियातं निहन्यात् ॥ ९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = राज्ञः पुत्रोऽप्यकृतोद्वाहको यः स घातनीयो न स्वयं वध्य एव ।क्रूरं चान्यद् धर्मयुक्तं परैस्तत् प्रसाधनीयं क्षत्रियैर्न स्वकार्यम् ।एवं धर्मो विहितो वेद एव वाक्यं विष्णोः पञ्चरात्रेषु तादृक् ॥ ९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अक्षद्यूतं निकृतिः पापमेव कृतं त्वया गर्हितं सौबलेन ।न कुत्रचिद् विधिरस्यास्ति तेन न तद् दत्तं द्यूतहृतं(द्यूतकृतं) वदन्ति ॥ १००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीतेन दत्तं द्यूतदत्तं तथैव दत्तं कामिन्यै पुनराहार्यमेव ।एवं धर्मः शाश्वतो वैदिको हि द्यूते स्त्रियां नाल्पमाहार्यमाहुः ॥ १०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यद्येषां वै भोग्यमल्पं(यद्येतेषां भोग्यमल्पं) तदीयं भोगेन तद्बन्धुभिस्तच्च हार्यम् ।निवारणे पुरुषस्य त्वशक्तौस्तद् राज्यं न पुनराहार्यमेव ॥ १०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वं धर्मनित्य(धर्मनिष्ठः)श्चाग्रजश्चेति राजन् ऋतेऽनुज्ञां न मया तत् कृतं च ।दातास्यनुज्ञां यदि तान् निहत्य त्वय्येव राज्यं स्थापयाम्यद्य सम्यक् ॥ १०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सत्यं पापेष्वपि कर्तुं यदीच्छा तथाऽपि मासा द्वादशः नः प्रयाताः ।वेदप्रामाण्याद् वत्सरास्ते हि मासैः सहस्राब्दं सत्रमुक्तं नराणाम् ।अज्ञातमेकं मासमुष्याऽथ शत्रून् निहत्य राज्यं प्रतिपादयामः (प्रतिपालयामः) ॥ १०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मा मित्राणां तापकस्त्वं भवेथास्तथाऽमित्राणां नन्दकश्चैव राजन् ।ज्वलस्वारीणां मूर्ध्नि मित्राणि नित्यमाह्लादयन् वासुदेवं भजस्व ॥ १०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वतन्त्रत्वं वासुदेवस्य सम्यक् प्रत्यक्षतो दृश्यते ह्यद्य राजन् ।यस्मात् कृष्णो (प्यजयत्) व्यजयच्छङ्करादीन् जरासुतादीन् कादिवरैरजेयान् ॥ १०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मादीनां प्रकृतेस्तद्वशत्वं दृष्टं हि नो बहुशो व्यासदेहे ।पाराशर्यो दिव्यदृष्टिं प्रदाय स्वातन्त्र्यं नोऽदर्शयत् सर्वलोके ॥ १०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद् राजन्नभिनिर्याहि शत्रून् हन्तुं सर्वान् भोक्तुमेवाधिराज्यम् ।एवञ्च ते कीर्तिधर्मौ महान्तौ प्राप्यौ राजन् वासुदेवप्रसादात् ॥ १०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवमुक्तोऽब्रवीद् भीमं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।त्रयोदशाब्दस्यान्तेऽहं कुर्यामेव त्वदीरितम् ॥ १०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सत्यमेतन्न सन्देहः सत्येनाऽत्मानमालभे ।लोकापवादभीरुं मां नातोऽन्यद् वक्तुमर्हसि ॥ ११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तुदसे चातिवाचा मां यद्येवं भीम मां वदेः(भीम मा वद) ।तदैव मेऽत्ययः कार्यो हन्तव्याश्चैव शत्रवः ।नैतादृशैरिदानीं तु वाक्यैर्बाधितुमर्हसि ॥ १११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीष्मद्रोणादयोऽस्त्रज्ञा निवार्याश्च कथं युधि ।पूज्यास्ते बाहुयुद्धेन न निवार्याः कथञ्चन ॥ ११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्त्राणि जानन्नपि हि न प्रयोजयसि क्‍वचित्(प्रयोजसि न क्‍वचित्) ।तस्माद् तदैव गन्तव्यं विज्ञातास्त्रे धनञ्जये ॥ ११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तो भीमसेनस्तु स्नेहभङ्गभयात् ततः ।नोवाच किञ्चिद् वचनं स्वाभिप्रेतमवाप्य च ॥ ११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अभिप्रायो हि भीमस्य निश्चयेन त्रयोदशे ।युधिष्ठिरस्य राज्यार्थं गमनार्थे प्रतिश्रवः ।अन्यथाऽतिमृदुत्वात् स न गच्छेद् भिन्नधीः परैः ॥ ११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृतकृत्ये तथा भीमे स्थिते धर्मात्मजो हि सः ।भीष्मद्रोणादिविजयः कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ ११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निवारणं गुरूणां हि भीम इच्छति न क्‍वचित् ।तस्मात् ते ह्यर्जुनेनैव निवार्या इत्यचिन्तयत् ॥ ११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आपद्येव हि भीमस्तान् निवारयति नान्यथा ।एवं चिन्तासमाविष्टं विज्ञायैव युधिष्ठिरम् ॥ ११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वज्ञः सर्वशक्तिश्च कृष्णद्वैपायनोऽगमत् ।नृपतिं बोधयामास चिन्ताव्याकुलमानसम् ॥ ११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इमं मन्त्रं वदिष्यामि येन जेष्यति फल्गुनः ।भीष्मद्रोणादिकान् सर्वान् तं त्वं वद धनञ्जये ॥ १२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त्वैवावदन्मन्त्रं सर्वदैवतदृष्टिदम् ।न स्वयं ह्यवदत् पार्थे फलाधिक्यं यतो भवेत् ॥ १२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीष्मद्रोणादिविजय एतावद् वीर्यमेव हि ।अलं नातोऽधिकं कार्यमेतावद् योग्यमस्य च ।फल्गुनस्येति भगवान् न स्वयं ह्यवदन्मनुम् ॥ १२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गते व्यासे भगवति सर्वज्ञे सर्वकर्तरि ।धर्मराजोऽवदन्मन्त्रं(अदिशन्मन्त्रं) फल्गुनाय रहस्यमुम् ॥ १२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमाप्य फल्गुनो मन्त्रं ययौ ज्येष्ठौ प्रणम्य च ।यमजौ च समाश्लिष्य गिरिमेवेन्द्रकीलकम् ।तपश्चचार तत्रस्थः शङ्करस्थं हरिं स्मरन् ॥ १२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = षण्मासेऽतिगतेऽपश्यन्मूकं नामासुरं गिरौ ।वराहरूपमायातं वधार्थं फल्गुनस्य च ॥ १२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं ज्ञात्वा फल्गुनो वीरः सज्यं कृत्वा तु गाण्डिवम् ।चिक्षेप वज्रसमितांस्तत्काये सायकान् बहून् ॥ १२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = किरातरूपस्तमनु सभार्यश्च त्रियम्बकः ।स ममार हतस्ताभ्यां दानवः पापचेतनः ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनोक्तोऽसौ मयैवायं वराहोऽनुगतोऽद्य हि ।तमाविध्यो यतस्त्वं हि तद् युद्ध्यस्व मया सह ॥ १२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तः फल्गुनः प्राह तिष्ठ तिष्ठ न मोक्ष्यसे ।इत्युक्त्वा तावुभौ युद्धं चक्रतुः पुरुषर्षभौ ॥ १२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्राखिलानि चास्त्राणि फल्गुनस्याग्रसच्छिवः ।ततोऽर्जुनस्तु गाण्डीवं समादायाभ्यताडयत् ॥ १३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदप्यग्रसदेवासौ प्रहसन् गिरिशस्तदा ।बाहुयुद्धं ततस्त्वासीत् तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ १३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पिण्डीकृत्य ततो रुद्रश्चिक्षेपाथ(ध) धनञ्जयम् ।मूर्च्छामवाप महतीं फल्गुनो रुद्रपीडितः ॥ १३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूर्वं सम्प्रार्थयामास शङ्करो गरुडध्वजम् ।अवराणां वरं मत्तो येषां त्वं सम्प्रयच्छसि ।अजेयत्वं प्रसादात् ते विजेयाः स्युर्मयाऽपि ते ॥ १३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तः प्रददौ विष्णुरुमाधीशाय तं वरम् ।तेनाजयच्छ्वेतवाहं गिरिशो रणमध्यगम् ॥ १३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = केवलान् वैष्णवान् मन्त्रान् व्यासः पार्थाय नो ददौ ।एतावताऽलं भीष्मादेर्जयार्थमिति चिद्धनः ॥ १३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = केवलैर्वैष्णवैर्मन्त्रैः स्वदत्तैर्विजयावहैः ।अतिवृद्धस्य(अभिवृद्धस्य) पार्थस्य दर्पः स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V137
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पार्थः सञ्ज्ञामवाप्याथ जयार्थ्याराधयच्छिवम् ।व्यासोदितेन मन्त्रेण तानि पुष्पाणि तच्छिरः ॥ १३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V138
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आरुहन् स तु तं ज्ञात्वा रुद्र इत्येव फल्गुनः ।नमश्चक्रे ततः प्रादादस्त्रं पाशुपतं शिवः ॥ १३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V139
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्त्रं तद् विष्णुदैवत्यं साधितं शङ्करेण यत् ।तस्मात् पाशुपतं नाम स्वान्यस्त्राण्यपरे सुराः ।ददुस्तदैव पार्थाय सर्वे प्रत्यक्षगोचराः ॥ १३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V140
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इन्द्रोऽर्जुनं समागम्य प्राह प्रीतोऽस्मि तेऽनघ ।रुद्रदेहस्थितं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं तोषितं त्वया ।तेन लोकं ममाऽगच्छ प्रेषयामि रथं तव ॥ १४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V141
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त्वा प्रययाविन्द्रस्तद्रथेन च मातलिः ।आयात् पार्थस्तमारुह्य ययौ तातनिकेतनम् ॥ १४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V142
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूजितो दैवतैः सर्वैरिन्द्रेणैव निवेशितः ।तेन सार्द्धमुपासीदत् तस्मिन्नैन्द्रे वरासने ॥ १४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V143
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रीत्या समाश्लिष्य कुरुप्रवीरं शक्रो द्वितीयां तनुमात्मनः सः ।ईक्षन् मुखं तस्य मुमोद सोऽपि ह्युवास तस्मिन् वत्सरान् पञ्च लोके ॥ १४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V144
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्त्राणि तस्मा अदिशत् स वासवो महान्ति दिव्यानि तदोर्वशी तम् ।सम्प्राप्य भावेन तु मानुषेण माता कुलस्येति निराकृताऽभूत् ॥ १४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V145
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = षण्ढो भवेत्येव तयाऽभिशप्ते पार्थे शक्रोऽनुग्रहं तस्य चादात् ।संवत्सरं षण्ढरूपी चरस्व न षण्ढता ते भवतीति(भवितेति) धृष्णुः ॥ १४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V146
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽवसत् पाण्डवेयो गान्धर्वं वेदमभ्यसन् ।गन्धर्वाच्चित्रसेनात्तु तथाऽस्त्राणि सुरेश्वरात् ॥ १४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V147
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुभद्रयाऽभिमन्युना सह स्वकां पुरं गतः ।जनार्दनोऽत्र संवसन् कदाचिदित्थमैक्षत ॥ १४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V148
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मया वरो हि शम्भवे प्रदत्त आस पूर्वतः ।वरं ग्रहीष्य एव ते सकाशतो विमोहयन् ॥ १४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V149
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।द्वापरादौ युगे भूत्वा कलया मानुषादिषु’ ॥ १४९॥ (पद्म पु\. ६\.७१\.१०६)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V150
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वागमैः कल्पितैस्त्वञ्च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।मां च गोपय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा ॥ १५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V151
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति वाक्यमृतं कर्तुमभिप्रायं विजज्ञुषी ।प्रीत्यर्थं वासुदेवस्य रुक्मिणी वाक्यमब्रवीत्जातेऽपि पुत्रे पुत्रार्थं सा हि वेद मनोगतम् ॥ १५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V152
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुत्रो मे बलवान् देव स्यात् सर्वास्त्रविदुत्तमः।इत्युक्तो भगवान् देव्या सम्मोहाय सुरद्विषाम् ।ययौ सुपर्णमारुह्य स्वीयं बदरिकाश्रमम् ॥ १५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V153
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ १५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V154
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।प्रकाशं कुरु चाऽत्मानमप्रकाशं च मां कुरु ॥ १५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V155
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अहं त्वां पूजयिष्यामि लोकसम्मोहनोत्सुकः ।तमोऽसुरा नान्यथा हि यान्तीत्येतन्मतं मम ॥ १५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V156
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवचनं पूर्वं केशवेन शिवाय यत् ।तत् सत्यं कर्तुमायातं कृष्णं बदरिकाश्रमम् ।सर्वज्ञा मुनयः सर्वे पूजयाञ्चक्रिरे प्रभुम् ॥ १५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V157
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रात्रौ कृष्णे मुनिमध्ये प्रविष्टे घण्टाकर्णः कर्णनामा पिशाचौ ।समायातां गिरिशेन प्रदिष्टौ कृष्णं द्रष्टुं द्वारकां गन्तुकामौ ॥ १५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V158
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तौ दृष्ट्वा मुनिमध्यस्थं केशवं तदबोधतः ।कृत्वा स्वजातिचेष्टाश्च ध्यानेनैनमपश्यताम् ॥ १५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V159
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वा हृदि स्थितं तं तु कौतूहलसमन्वितौ ।स्तुत्वा भक्त्या प्रणामं च बहुशश्चक्रतुः शुभौ ॥ १५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V160
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तयोः प्रसन्नो भगवान् स्पृष्ट्वा गन्धर्वसत्तमौ ।चकार क्षणमात्रेण दिव्यरूपस्वरान्वितौ ॥ १६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V161
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ताभ्यां पुनर्नृत्तगीतसंस्तवैः पूजितः प्रभुः ।ययौ कैलासमद्रीशं चकारेव तपोऽत्र च ॥ १६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V162
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वीयानेव गुणान् विष्णुर्भुञ्जन् (युञ्जन्) नित्येन शोचिषा ।शार्वं तपः करोतीव मोहयामास दुर्जनान् ॥ १६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V163
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूर्वं तेनोदितं यत्तल्लोकान् मोहयताऽञ्जसा ।शर्वं प्रति तवाहं तु कुर्यां द्वादशवत्सरम् ॥ १६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V164
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तपोऽसुराणां मोहाय सुराः सन्तु गतज्वराः ।इति तस्मात् तदा कृष्ण एकाहेन बृहस्पतिम् ॥ १६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V165
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आज्ञया(स्वाज्ञया) चारयामास क्षिप्रं द्वादशराशिषु ।द्वादशाब्दमभूत् तेन तदहः केशवेच्छया(केशवाज्ञया) ॥ १६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V166
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एकस्मिन्नह्नि भगवान् राशिंराशिं च वत्सरम् ।कल्पयित्वोपवासादीन् मनसा नियमानपि ॥ १६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V167
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मासब्रतं सार्द्धशतश्वासकालैरकल्पयत् ।मनसैव स्वभक्तानां द्वादशाब्दव्रताप्तये ॥ १६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V168
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रास्य गरुडाद्याश्च परिचर्यां स्वपार्षदाः ।चक्रुर्होमादिकाश्चैव क्रियाश्चक्रे जनार्दनः ।स्वात्मानं प्रति पापानां शिवायेति प्रकाशयन् ॥ १६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V169
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं स्थितं तमरविन्ददलायताक्षं ब्रह्मेन्द्रपूर्वसुरयोगिवरप्रजेशाः ।अभ्याययुः पितृमुनीन्द्रगणैः समेता गन्धर्वसिद्धवरयक्षविहङ्गमाद्याः ॥ १६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V170
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शर्वोऽपि सर्वसुरदैवतमात्मदैवम्आयातमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य(आयान्तमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य) ।अभ्याययौ निजगणैः सहितः सभार्योभक्त्याऽतिसम्भ्रमगृहीतसमर्हणाग्र्यः ॥ १७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V171
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अभ्येत्य पादयुगलं जगदेकभर्तुःकृष्णस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ।चक्रे स्तुतिं च परमां परमस्य पूर्ण-षाड्गुण्यविग्रहविदोषमहाविभूतेः ॥ १७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V172
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णोऽप्ययोग्यजनमोहनमेव वाञ्छन्तुष्टाव रुद्रहृदिगं निजमेव रूपम् ।रुद्रो निशम्य तदुवाच सुरान् समस्तान् सत्यं वदामि शृणुताद्य वचो मदीयम् ॥ १७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V173
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विष्णुः समस्तसुजनैः परमो ह्युपेयःतत्प्राप्तयेऽहमनिलोऽथ रमाऽभ्युपायाः ।एष ह्यशेषनिगमार्थविनिर्णयोऽर्थो (योत्थो)यद् विष्णुरेव परमो मम चाब्जयोनेः ॥ १७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V174
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अव्यक्ततः सकलजीवगणाच्च नित्यम्इत्येव निश्चय उतैतदनुस्मरध्वम् ।इत्युक्तवत्यखिलदेवगणा गिरीशेकृष्णं प्रणेमुरतिवृद्धरमेशभक्त्या ॥ १७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V175
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्तैरन्यैश्च गिरिशवाक्यैस्तत्त्वविनिर्णयैः ।कृष्णस्यैव गुणाख्यानैः पुनरिन्द्रादिदेवताः ।ज्ञानाभिवृद्धिमगमन् पुराऽपि ज्ञानिनोऽधिकम् ॥ १७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V176
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वदेवोत्तमं तं हि जानन्त्येव सुराः सदा ।तथाऽपि तत्प्रमाणानां बहुत्वाद् येऽत्र(यत्र) संशयाः ।युक्तिमात्रात् (युक्तिमात्रे) तेऽपि रुद्रवाक्यादपगतास्तदा ॥ १७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V177
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः कृष्णः सुतवरं त्वत्त आदास्य इत्यजः ।यदुक्तवाञ्छिवं पूर्वं सत्यं कर्तुं तदब्रवीत् ॥ १७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V178
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुत्रं देहीति सोऽप्याह पूर्वमेव सुतस्तव ।जातः प्रद्युम्ननामा यः स मद्दत्तः प्रवादतः ॥ १७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V179
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुरा दग्धो मया कामस्तदाऽयाचत मां रतिः ।देहि कान्तं ममेत्येव तदा तामहमब्रवम् ॥ १७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V180
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उत्पत्स्यते वासुदेवाद् यदा तं(त्वं) पतिमाप्स्यसि ।इत्यतोऽसौ मया दत्त इव देव त्वदाज्ञया ॥ १८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V181
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दासोऽस्मि तव देवेश पाहि मां शरणागतम् ।इत्युक्त्वाऽभिप्रणम्यैनं पुनराह सुरान् हरः ॥ १८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V182
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदर्थमेष आयातः केशवः शृणुतामराः ।योऽसुरो वक्रनामाऽऽसीदवध्यो ब्रह्मणो वरात् ।तदाजाताद् वासुदेवपुत्रात् कामादृते क्‍वचित् ॥ १८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V183
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं हन्तुमेव पुत्रं स्वं प्रद्युम्नमुदरेऽर्प्य च ।आयात इह तं चापि ददाह स्वोदरात् सुतम् ।निस्सारयित्वा कक्षं च दग्धं पश्यत देवताः ॥ १८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V184
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्वालामालाकरालेन स्वतेजोवर्द्धितेन च ।प्रद्युम्नेनैव तं दैत्यं दग्ध्वा वनसमन्वितम् ।पुनश्च स्वोदरे पुत्रं स्थापयामास केशवः ॥ १८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V185
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सद्योगर्भं पुनस्तं च रुक्मिण्यां जनयिष्यति ।पूर्ववत् क्षणमात्रेण युवा च स भविष्यति ॥ १८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V186
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्टमेतन्नारदाद्यैर्मुनिभिः सर्वमेव च ।एवं क्रीडत्ययं देवः पूर्णैश्वर्येण केवलम् ।इत्युक्ते केशवं नेमुर्देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ १८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V187
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो हरिर्ब्रह्मसुरेन्द्रमुख्यैः सुरैः स्तुतो गरुडस्कन्धसंस्थः ।पुनःपुनः प्रणतः शङ्करेण स्तुतस्तृतीयेऽह्नि निजां पुरीमगात् ॥ १८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V188
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णे प्रयाते निलयं पुरद्विषो रात्रौ पौण्ड्रौ वासुदेवः समागात् ।सहैकलव्येन निजेन मातुः पित्रा तथाऽक्षोहिणिकत्रयेण ॥ १८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V189
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुरीं प्रभञ्जन्तममुं विदित्वा सरामशैनेययदुप्रवीराः ।संयोधयामासुरथाभ्यवर्षच्छरैर्निषादाधिप एकलव्यः ॥ १८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V190
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदस्त्रशस्त्रैः सहसा विषण्णा यदुप्रवीरा विहतप्रदीपाः(विगतप्रदीपाः) ।सहैव रामेण शिनेश्च नप्त्रा समाविशन् स्वां पुरमेव सर्वे ॥ १९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V191
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनः समादाय तथोरुदीपिका अग्रे समाधाय च रौहिणेयम् ।विनिस्सृता आत्तशस्त्राः स्वपुर्याः सिंहा यथा धर्षिताः सद्गुहायाः  ॥ १९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V192
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाऽससादैकलव्यं रथेन रामः शैनेयः पौण्ड्रकं वासुदेवम् ।अयुद्ध्यतां तौ सात्यकिः पौण्ड्रकश्च तथाऽन्योन्यं विरथं चक्रतुश्च॥ १९२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V193
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो गदायुद्धमभूत् तयोर्द्वयोस्तथा रामश्चैकलव्यश्च वीरौ(हरिवंशे भविष्यत्पर्वणि अ.१०२) ।कृत्वाऽन्योन्यं विरथं गदाभ्यामयुद्ध्यतां जातदर्पौ बलाग्र्यौ ॥ १९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V194
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् काले केशवो वैनतेयमारुह्याऽयाद् यत्र ते युद्दसंस्थाः ।दृष्ट्वा कृष्णं हर्षसम्पूरितात्मा रामो हन्तुं चैकलव्यं समैच्छत् ॥ १९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V195
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उद्यम्य दोर्भ्यां स गदां जवेनैवाभ्यापतद् रौहिणेयो निषादम् ।बलं कोपं(रोषं) चास्य दृष्ट्वैकलव्यः पराद्रवज्जीवितेच्छुः सुदूरम् ॥ १९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V196
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विद्रावयन् रौहिणेयोऽन्वयात् तं भीतोऽपतच्चैकलव्योऽम्बुधौ सः ।वेलान्तं तं द्रावयित्वाऽत्र तस्थौ रामो गदापाणिरदीनसत्त्वः ॥ १९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V197
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुपापोऽसावेकलव्यः सुभीतो रामं मत्वैवानुयान्तं पुनश्च ।समुद्रेऽशीतिं योजनानामतीत्य पश्चादैक्षद् द्वीपमेवाधिरुह्य ॥ १९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V198
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रामो विजित्यातिबलं रणे रिपुं मुदैव दामोदरमाससाद ।पौण्ड्रस्त्ववज्ञाय शिनिप्रवीरं निवार्यमाणोऽपि(भिययौ) ययौ जनार्दनम् ॥ १९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V199
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं केशवो विरथं व्यायुधं च क्षणेन चक्रे स ययौ निजां पुरीम् ।प्रस्थापयामास पुनश्च दूतं कृष्णायैको वासुदेवोऽहमस्मि ॥ १९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V200
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मदीयलिङ्गानि विसृज्य चाऽशु समागच्छेथाः शरणं मामनन्तम् ।तद्दूतोक्तं वाक्यमेतन्निशम्य यदुप्रवीरा उच्चकैः प्राहसन् स्म ॥ २००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V201
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णः प्रहस्याऽह तवाऽयुधानि दास्याम्यहं लिङ्गभूतानि चाऽजौ ।इत्युक्तोऽसौ दूत एत्याऽह तस्मै स चाभ्यागाद्(स चाभ्यागात्, स चाभ्यायात्) योद्धुकामो हरिश्च ॥ २०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V202
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं शातकौम्भे गरुडे रथस्थे स्थितं चक्रादीन् कृत्रिमान् सन्दधानम् ।श्रीवत्सार्थे दग्धवक्षस्थलं च दृष्ट्वा कृष्णः प्राहसत् पापबुद्धिम् ॥ २०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V203
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणं विजित्य तं वासुदेवोऽरिणैव ।चकर्त तत्कन्धरं तस्य चानु मातामहस्याच्छिनत् सायकेन ॥ २०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V204
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अपातयच्चाऽशु(न्यापातयच्चाशु) शिरः स तेनकाशीश्वरस्येश्वरो वारणास्याम् ।स च ब्रह्माहं वासुदेवोऽस्मि नित्यम्इति ज्ञानादगमत् तत् तमोऽन्धम् ॥ २०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V205
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = साहाय्यकृच्चास्य च काशिराजो यथैव किर्मीरहिडिम्बसाल्वाः ।अन्ये च दैत्या अपतंस्तमोऽन्धे तथैव सोऽप्यपतत् पापबुद्धिः ॥ २०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V206
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निहत्य तौ केशवो रौग्मिणेयं पुनर्वैदर्भ्यां जनयामास सद्यः ।स चैकलव्यो रामजितः शिवाय चक्रे तपोऽजेयतां चाऽप तस्मात् ॥ २०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V207
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स शर्वदत्तेन वरेण दृप्तः पुनर्योद्धुं कृष्णमेवाऽससाद ।तस्यास्त्रशस्त्राणि निवार्य केशवश्चक्रेण चक्रे तमपास्तकन्धरम् ।स चाऽप पापस्तम एव घोरं कृष्णद्वेषान्नित्यदुःखात्मकं तत् ॥ २०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V208
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं यदूनामृषभेण सूदिते पौण्ड्रे तथा काशिनृपे च पापे ।काशीशपुत्रस्तु सुदक्षिणाख्यस्तपोऽचरच्छङ्करायोरुभक्त्या ॥ २०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V209
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रत्यक्षगं तं शिवं पापबुद्धिः कृष्णाभावं याचते दुष्टचेताः ।कृत्यामस्मै दक्षिणाग्नौ शिवोऽपि दैत्यावेशादददादावृतात्मा ॥ २०९|
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V210
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स दक्षिणाग्निश्चासुरावेशयुक्तः सम्पूजितः काशिराजात्मजेन ।वरादुमेशस्य विवृद्धशक्तिर्ययौ कृष्णो यत्र सम्पूर्णशक्तिः(यत्र चानन्तशक्तिः) ॥ २१०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V211
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णस्तस्य प्रतिघातार्थमुग्रं समादिशच्चक्रमनन्तवीर्यः ।जाज्वल्यमानं तदमोघवीर्यं व्यद्रावयद् वह्निमिमं सुदूरम् ॥ २११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V212
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृत्यात्मको वह्निरसौ प्रधानवह्नेः पुत्रश्चक्रविद्रावितोऽथ ।सहानुबन्धं च सुदक्षिणं तं भस्मीचकाराऽशु सपुत्रभार्याम् ॥ २१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V213
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दग्ध्वा पुरीं वारणसीं सुदर्शनः पुनः पार्श्वं वासुदेवस्य चाऽगात् ।सुदक्षिणोऽसौ तम एव जग्मिवान् कृष्णद्वेषात् सानुबन्धः सुपापः ॥ २१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V214
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णः क्रीडन् द्वारवत्यां सुपूर्णनित्यानन्दः(सुपूर्णो नित्यानन्दः) क्‍वचिदाह स्म भैष्मीम् ।विडम्बयन् गृहिणामेव चेष्टा नित्याविरोधोऽपि तया विदोषया ॥ २१४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V215
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वया न कार्यं मम किञ्च भद्रे मयाऽरीणां मानभङ्गार्थमेव ।समाहृताऽसीति सा चावियोगं सदा कृष्णेनाऽत्मनोऽप्येव वेत्त्री ॥ २१५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V216
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रिया भेतव्यं भर्तुरित्येव धर्मं विज्ञापयन्ती दुःखितेवाऽस देवी ।तां सान्त्वयामास गृहस्थधर्मं विज्ञापयन् देवदेवोऽप्यदुःखाम् ॥ २१६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V217
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं क्रीडत्यब्जनाभे रमायां कृष्णादिष्टो गोकुलं रौहिणेयः ।प्रायाद् दृष्ट्वा तत्र नन्दं यशोदां तत्पूजितः कृष्णवार्तां च पृष्टः ॥ २१७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V218
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मासौ तत्र न्यवसद् गोपिकाभी रेमे क्षीबो यमुनामाह्वयच्च ।मत्तोऽयमित्येव नदीमनागतां चकर्ष रामो लाङ्गलेनाग्र्यवीर्यः ॥ २१८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V219
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनस्तया प्रणतः संस्तुतश्च व्यसर्जयत् तामथ नन्दगोपम्(भा.पु.१०.६५.१७) ।आपृच्छ्य जगाद द्वारकां केशवाय न्यवेदयन्नन्दगोपादिभक्तिम् ॥ २१९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V220
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदैव मैन्दो विविदश्च भौमे हते सखाये (सखायौ) दानवावेशयुक्तौ ।आनर्तराष्ट्रं वासुदेवप्रतीपौ व्यनाशयेतां वासुदेवोऽथ चोचे ॥ २२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V221
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रामाय सोऽदाद् वरमब्जनाभो वध्यावेतौ भवतां तेऽप्यवध्यौ ।वराद् विरिञ्चस्य तथाऽमृताशनात् उभौ च मैन्दो विविदो व्रजेति ॥ २२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V222
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गत्वा स मैन्दं प्रथमं जघान क्रोधात् युद्धायाऽगतं रैवताग्रे ।दिने परस्मिन् विविदं जघान शिला वर्षन्तं मुसलेनाग्र्यकर्मा ।तयोराविष्टौ तावसुरौ तमोऽन्धं प्राप्तौ च तावश्विनौ स्वं च लोकम् ॥ २२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V223
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनस्याऽस पुत्री रतिर्या पूर्वं नाम्ना लक्षणा कान्तरूपा ।स्वयंवरस्थां तां बलादेव साम्बो जग्राह सा चैनमासानुरक्ता ॥ २२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V224
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलाद् गृहीतां वीक्ष्य तां कर्णमुख्या दुर्योधनाद्या युयुधुः क्रोधदीप्ताः ।कृच्छ्रेण तं विरथीकृत्य चैकं सर्वे समेता जगृहुर्धार्तराष्ट्राः ।कर्णेन भूरिश्रवसा च सार्द्धं बाह्वोर्बलादेव दुर्योधनस्य ॥ २२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V225
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वैव तद् वृष्णयः सर्व एव समुद्यमं चक्रिरे कौरवेषु ।निवार्य तान् बलभद्रः स्वयं ययौ सहोद्धवः कौरवेयाञ्छमार्थी ॥ २२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V226
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुरस्य बाह्योपवने स्थितः स प्रस्थापयच्चोद्धवं कौरवार्थे ।आगत्य सर्वे कुरवोऽस्य पूजां चक्रुः स चाऽहोग्रसेनस्य चाऽज्ञाम् ॥ २२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V227
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आज्ञापयद् वो नृपतिः स्म यन्नः कुमारकः प्रगृहीतो भवद्भिः ।एकः समेतैर्बहुभिर्बान्धवार्थं क्षान्तं तन्नो मुञ्चताऽश्वेव साम्बम् ॥ २२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V228
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आज्ञापयामास व उग्रसेनइत्युक्तमेव तु निशम्य कुरुप्रवीराः ।संश्राव्य दुष्टवचनानि बलं पुरं स्वंक्रोधात् समाविविशुरत्र चुकोप रामः ॥ २२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V229
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स लाङ्गलेन तत् पुरं विकृष्य जाह्नवीजले ।निपातयन् निवारितः प्रणम्य सर्वकौरवैः ॥ २२९॥ (भा.पु.१०.६८.५४)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V230
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सभार्यमाशु पुत्रकं सुयोधनाभिपूजितम् ।सपारिबर्हमप्य च प्रजग्मिवान् स्वकां पुरम् ॥ २३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V231
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यादिकर्माणि महान्ति रामस्याऽसञ्छेषस्याच्युतावेशिनोऽलम् ।यस्याच्युतावेशविशेषकालं ज्ञात्वा भीमोऽप्यस्य नोदेति युद्धे ॥ २३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V232
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रीडायुद्धे बहुशो रौहिणेये व्यक्तिं विष्णोर्भीमसेनो विदित्वा ।तात्कालिकीं पीड्यमानोऽपि (विध्यमानोऽपि) तेन नैवोद्यमं कुरुते विष्णुभक्त्या ॥ २३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V233
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा जयी प्रभवत्येष रामो नातिव्यक्तस्तत्र(नाभिव्यक्तस्तत्र) यदा जनार्दनः ।तदा भीमो विजयी स्यात् सदैव विष्णोः केशावेशवान् यत् स रामः ॥ २३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V234
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतादृशेनैव रामेण युक्ते कृष्णे द्वार्वत्यां निवसत्यब्जनाभे ।स्वप्नेऽनिरुद्धेन रता कदाचिद् बाणात्मजोषा चित्रलेखामुवाच ॥ २३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V235
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमानयेत्यथ सा चित्रवस्त्रे प्रदर्श्य लोकान् समदर्शयत् तम् ।पौत्रं विदित्वा वचनाच्च तस्याः कृष्णस्य तं चाऽनयत् तत्र रात्रौ ॥ २३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V236
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनिरुद्धं गुणोदारमानीतं चित्रलेखया ।प्राप्य रेमे बाणसुता दिवसान् सुबहूनपि ॥ २३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V237
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गूढं कन्यागृहे तं तु ज्ञात्वा कन्याभिरक्षिणः ।ऊचुर्बाणायादिशच्च किङ्करान् ग्रहणेऽस्य सः ॥ २३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V238
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आगताननिरुद्धस्तान् परिघेण महाबलः ।निहत्य द्रावयामास स्वयमायात् ततोऽसुरः ।स तु युद्ध्वाऽतिकृच्छ्रेण नागास्त्रेण बबन्ध तम् ॥ २३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V239
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ कृष्णः समारुह्य गरुडं रामसंयुतः ।प्रद्युम्नेन च तत्रागात् प्रथमं तत्र वह्निभिः ॥ २३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V240
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युद्ध्वैवाङ्गिरसा चैव क्षणाद् विद्राप्य तान् हरिः ।विद्राप्य शर्वप्रमथानाससाद ज्वरं ततः ॥ २४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V241
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेन भस्मप्रहारेण ज्वरितं रोहिणीसुतम् ।आश्लिष्य विज्वरं चक्रे वासुदेवो जगत्प्रभुः ॥ २४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V242
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वयं विक्रीड्य तेनाथ कञ्चित् कालं जनार्दनः ।निष्पिष्य मुष्टिभिश्चान्यं ससर्ज ज्वरमच्युतः ॥ २४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V243
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वयं जित्वाऽपि गिरिशभृत्यं नालमिति प्रभुः ।स्वभृत्येनैव जेतव्य इत्यन्यं ससृजे तदा ॥ २४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V244
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्वरेण वैष्णवेनासौ सुभृशं पीडितस्तदा ।ग्रासार्थमुपनीतश्च जगाम शरणं हरिम् ।तेन स्तुतः स भगवान् मोचयामास तं विभुः ॥ २४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V245
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रीडार्थमत्यल्पजनेष्वपि प्रभुः कथञ्चिदेव व्यजयद् व्यथां विना ।इत्यादि मोहाय स दर्शयत्यजो नित्यस्वतन्त्रस्य कुतो व्यथादयः ॥ २४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V246
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदा ज्वराद्या अखिलाः प्रविद्रुतास्तदा स्वयं प्राप हरिं गिरीशः ।तयोरभूद् युद्धमथैनमच्युतो विजृम्भयामास ह जृम्भणास्त्रतः ॥ २४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V247
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विजृम्भिते शङ्करे निष्प्रयत्ने स्थाणूपमे संस्थिते कञ्जजातः ।दैत्यावेशाद् वासुदेवानभिज्ञं सम्बोधयामास सदुक्तिभिर्विभुः ॥ २४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V248
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रगृह्य शर्वं च विवेश विष्णोः स तूदरं दर्शयामास तत्र ।शिवस्य रूपं स्तम्भितं बिल्वनाम्नि वने गिरीशेन च यत् तपः कृतम् ।शैवं पदं प्राप्तुमेवाच्युताच्च तच्चावदत् कञ्जजः शङ्करस्य॥ २४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V249
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अपेतमोहोऽथ वृषध्वजो हरिं तुष्टाव बाणोऽभिससार केशवम् ।तस्याच्युतो बाहुसहस्रमच्छिनत् पुनश्चारिं जगृहे तच्छिरोर्थे ॥ २४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V250
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा शिवेन प्रणतो बाणरक्षणकाम्यया ।कृत्वा स्वभक्तं बाणं तं ररक्ष द्विभुजीकृतम् ।मोचयित्वाऽनिरुद्धं च ययौ बाणेन पूजितः ॥ २५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V251
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवमग्नीनङ्गिरसं ज्वरं स्कन्दमुमापतिम् ।बाणं चायत्नतो जित्वा प्रायाद् द्वारवतीं पुनः ॥ २५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V252
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = येनायत्नेन विजितः सर्वलोकहरो हरः ।किं ज्वरादिजयो विष्णोस्तस्यानन्तस्य कथ्यते ॥ २५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V253
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ईदृशानन्तसङ्ख्यानां शिवानां ब्रह्मणामपि ।रमाया अपि यद्वीक्षां विना न चलितुं बलम् ॥ २५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V254
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नच ज्ञानादयो भावा नचास्तित्वमपि क्‍वचित् ।अनन्तशक्तेः कृष्णस्य न चित्रः(चित्रं) शूलिनो जयः ॥ २५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V255
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चित्रलेखासमेतोषान्वितपौत्रसमन्वितः ।सरामः ससुतो वीन्द्रमारुह्य द्वारकां गतः ।रेमे तत्र चिरं कृष्णो नित्यानन्दो निजेच्छया ॥ २५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V256
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवंविधान्यगणितानि यदूत्तमस्यकर्माण्यगण्यमहिमस्य महोत्सवस्य ।नित्यं रमाकमलजन्मगिरीशशक्र-सूर्यादिभिः परिनुतानि विमुक्तिदानि ॥ २५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V257
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं वसत्यमितपौरुषवीर्यसारेनारायणे स्वपुरि शक्रधनञ्जयोक्तः ।सम्प्राप्य लोमशमुनिः सकलानि तीर्था-न्याप्तुं स पाण्डुतनयेषु सहाय आसीत् ॥ २५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V258
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पृथ्वीं प्रदक्षिणत एत्य समस्ततीर्थस्नानं यथाक्रमत एव विधाय पार्थाः ।सम्पूज्य तेषु निखिलेषु हरिं सुभक्त्या कृष्णे समर्पयितुमापुरथ प्रभासम् ।सम्भावनाय सकलैर्यदुभिः समेतस्तेषां च रामसहितो हरिराजगाम ॥ २५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V259
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पार्थैः सम्पूजितस्तत्र कृष्णो यदुगणैः सह ।पार्थान् सम्पूजयामासुर्वृष्णयश्चाऽज्ञया हरेः ॥ २५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V260
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्र भीमं तपोवेषं दृष्ट्वाऽतिस्नेहकारणात् ।दुर्योधनं निन्दयति रामे सात्यकिरब्रवीत् ॥ २६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V261
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वे वयं निहत्याद्य सकर्णान् धृतराष्ट्रजान् ।अभिमन्युं स्थापयामो राज्ये यावत् त्रयोदशम् ॥ २६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V262
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संवत्सरं समाप्यैव पुरं यास्यन्ति पाण्डवाः ।ततो युधिष्ठिरो राजा राज्यं शासतु पूर्ववत् ॥ २६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V263
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं वदत्येव शिनिप्रवीरे जनार्दनः पार्थमुखान्युदीक्ष्य ।उवाच शैनेय न पाण्डुपुत्राः परेण संसाधितराज्यकामाः ॥ २६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V264
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वबाहुवीर्येण निहत्य शत्रूनाप्स्यन्ति राज्यं त इतीरितेऽमुना ।तथेति पार्था अवदंस्ततस्ते कृष्णं पुरस्कृत्य ययुर्दशार्हाः ॥ २६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V265
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रमेण पार्था अपि शैशिरं गिरिं समासदंस्तत्र कृष्णां सुदुर्गे ।विषज्जन्तीमीक्ष्य तैः सम्स्मृतोऽथ हैडिम्ब आयात् सहितो निशाचरैः ॥ २६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V266
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाह कृष्णां स तु तस्य भृत्या ऊहुः पार्थांस्ते बदर्याश्रमं च ।प्राप्यात्र नारायणपूजया कृतस्वकीयकार्या ययुरुत्तरां दिशम् ॥ २६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V267
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतीत्य शर्वश्वशुरं गिरिं ते सुवर्णकूटं निषधं गिरिं च ।मेरोः प्राच्यां गन्धमादे गिरौ च प्रापुर्बदर्याश्रममुत्तमं भुवि ॥ २६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V268
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् मुनीन्द्रैरभिपूज्यमाना नारायणं पूजयन्तः सदैव ।चक्रुस्तपो ज्ञानसमाधियुक्तं सुतत्त्वविद्यां(स तत्वविद्यां) प्रतिपादयन्तः ॥ २६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V269
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं बदर्यां विहरत्सु तेषु क्‍वचिद् रहः कृष्णया वायुसूनौ ।स्थिते गरुत्मानुरगं जहार महाह्रदाद् वासुदेवासनाग्र्यः ॥ २६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V270
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = (तत्पक्षपातेन) तत्पक्षवातेन विचालिते तु तस्मिन् गिरौ कमलं हैममग्र्यम् ।पपात कृष्णाभीमयोः सन्निधाने उद्यद्भानोर्मण्डलाभं सुगन्धम् ॥ २७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V271
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वाऽतिगन्धं वरहेमकञ्जं कुतूहलाद् द्रौपदी भीमसेनम् ।बहून्ययाचत् तादृशान्यानुभावमविषह्यं जानती देवदैत्यैः ॥ २७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V272
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तयाऽर्थितः सगदस्तुङ्गमेनं गिरिं वेगादारुहद् वायुसूनुः ।प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः मृत्नन् दैत्यान् सिंहशार्दूलरूपान् ॥ २७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V273
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आसेदिवांस्तत्र हनूमदाख्यं निजं रूपं प्रोद्यदादित्यभासम् ।जानन्नप्येनं स्वीयरूपं स भीमश्चिक्रीड एतेन यथा परेण ॥ २७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V274
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्मो देवानां परमो मानुषत्वे स्वीये रूपेऽप्यन्यवदेव वृत्तिः ।अनादानं दिव्यशक्तेर्विशेषान्नरस्वभावे सर्वदा चैव वृत्तिः ।तस्माद् भीमो हनुमांश्चैक एव ज्यायःकनीयोवृत्तिमत्राभिपेदे ॥ २७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V275
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वे गुणा आवृता मानुषत्वे युगानुसारान्मूलरूपानुसारात् ।क्रमात् सुराणां भागतोऽव्यक्तरूपा आदानतो व्यक्तिमायान्त्युरूणाम् ॥ २७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V276
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैवाव्यक्तिः काचिदस्तीह विष्णोः प्रादुर्भावेष्वतिसुव्यक्तशक्तेः ।इच्छाव्यक्तिः प्रायशो मारुतस्य तदन्येषां व्यक्तता कारणेन ॥ २७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V277
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद् भीमो धर्मवृद्ध्यर्थमेव स्वीये रूपेऽप्यन्यवद् वृत्तिमेव ।प्रदर्शयामास तथाऽसुराणां मोहायैवाशक्तवच्छक्तिरूपः(शक्तरूपः) ॥ २७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V278
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद्रूपवृद्धिं भीमसेनोऽथ दृष्ट्वा श्रुत्वा हनूमन्मुखतः कथाश्च ।रामस्य तच्चातुरात्म्यं च दिव्यं चातुर्युगं धर्ममप्यग्र्यमेव ॥ २७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V279
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ध्वजाद् बीभत्सोर्गर्जनेनैव शत्रुपराभवे तेन दत्तेऽर्जुनस्य ।ययौ प्रणम्यैनमाश्वेव भीमः सौगन्धिकं वनमत्यग्र्यरूपम् ॥ २७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V280
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नरागम्यां नलिनीमेत्य तत्र दृष्ट्वा पद्मान्यद्भुताकारवन्ति ।हैमानि दिव्यान्यतिगन्धवन्ति सामासदद् वार्यमाणो नराशैः ॥ २८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V281
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते भीममात्तायुधमुग्ररूपं महाबलं रूपनवावतारम् ।न्यवारयन् क्रोधवशा समेताः शतं सहस्राण्ययुतानि सङ्ख्ये ॥ २८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V282
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वराच्छिवस्यैव परैरजेयाः शस्त्रास्त्रवृष्टिं मुमुचुः सुभीमाम्(सुभीमाः) ।भीमेऽखिलज्ञे तपसां निधाने बलोदधौ शैवशास्त्रं वदन्तः ॥ २८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V283
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तान् वैष्णवैरेव शास्त्रैः स भीमो विजित्य पूर्वं वाङ्मये सङ्गरे तु ।शास्त्रास्त्रवर्षस्य कुर्वन् प्रतीपं जघ्नेऽखिलान् गदया तेषु वीरान् ॥ २८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V284
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वातेन कुन्त्यां बलवान् स जातः शूरस्तपस्वी द्विषतां निहन्ता ।सत्ये च धर्मे च रतः सदैव पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ २८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V285
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रापरांश्चैव बहूनसत्यं निरीश्वरं चाप्रतिष्ठं च लोकम् ।सिद्धोऽहमीशोऽहमिति ब्रुवाणान् गुणान् विष्णोः ख्यापयन् वादतोऽजैत् ॥ २८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V286
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भिन्नं विष्णुमधिकं सर्वतश्च ब्रुवन् प्रवीरान् लक्षमेषां निजघ्ने ।ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा विद्याबलं बाहुबलं तथैव ।अशक्नुवन्तः सहिताः समस्ता हतप्रवीराः सहसा निवृत्ताः ॥ २८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V287
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विक्रम्य तान् गदयाऽसौ निहत्य विद्राप्य सर्वान् नलिनीं प्रविश्य ।पीत्वाऽमृताम्भश्च ततोऽम्बुजानि दिव्यानि जग्राह कुरुप्रवीरः ॥ २८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V288
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो कलहशंसीनि निमित्तानि युधिष्ठिरः ।दृष्ट्वा कृष्णामपृच्छच्च क्‍व भीम इति दीनधीः ॥ २८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V289
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सौगन्धिकार्थं यातं तं श्रुत्वा कृष्णामुखान्नृपः ।आरुह्य राक्षसश्रेष्ठान् कृष्णया भ्रातृभिः सह ॥ २८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V290
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ययौ वृकोदरो यत्र दृष्ट्वा चैनमवस्थितम् ।उवाच मैवमित्येनं भीतो गिरिशकोपतः ॥ २९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V291
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवेभ्यो मरणाद् भीता राक्षसा वित्तपाज्ञया ।तदीयां नलिनीं ते हि रक्षन्त्यस्याऽश्रयो हरः ।जानन् वित्तेश्वरो भीममाहात्म्यं न चुकोप ह ॥ २९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V292
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वसत्सु तत्र पार्थेषु पुनः कतिपयैर्दिनैः ।उवाच भीमसेनस्य यशोधर्मादिभिवृद्धये(यशोधर्मातिवृद्धये) ॥ २९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V293
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पञ्चवर्णानि पुष्पानि कृष्णा वीक्ष्याऽहृतानि तु ।मारुतेन कुबेरस्य गृहान्नृभिरगम्यतः ॥ २९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V294
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अगम्योऽयं गिरिः सर्वैः कुबेरेणाभिपालितः ।अद्य(अथ) त्वयैव गन्तव्यो विधूयाखिलराक्षसान् ॥ २९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V295
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त आशु सगदः सधनुः सबाणो भीमो गिरीन्द्रमजितोरुबलो विगाहे ।प्राप्तं निशम्य (निशाम्य) बलदैवतसूनुमत्र पद्मत्रयं न्यरुणदुद्धतराक्षसानाम् ॥ २९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V296
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अग्रे निधाय मणिमन्तमजेयमुग्रं शम्भोर्वराद् विविधशस्त्रमहास्त्रवृष्ट्या (महाभिवृष्ट्या) ।तान् सर्वराक्षसगणान् मणिमत्समेतान् भीमो जघान सपदि प्रवरैः शरौघैः ॥ २९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V297
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवध्यांस्तान् क्षणेनैव हत्वा भीमो महाबलः ।रणे क्रोधवशान् सर्वानतिष्ठद् गिरिमूर्द्धनि ॥ २९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V298
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते हता भीमसेनेन प्रापुरन्धन्धन्तमोऽखिलाः ।हताः सौगन्धिकवने मणिमांश्च पुनः कलौ ।जातो मिथ्यामतिं सम्यगास्तीर्याऽपस्तमोऽधिकम् ॥ २९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V299
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो वैश्रवणो राजा महापद्मत्रये हते ।राक्षसानामवध्यानां सखाये मणिमत्यपि ।आरुरोह रथं दिव्यं योद्धुकामो वृकोदरम् ॥ २९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V300
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = असुरावेशतस्तस्य भीमे क्रोधो महानभूत् ।स आजगाम भीमेन योद्धुं वित्तपतिः स्वयम् ॥ ३००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V301
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् काले भीमसेनस्य घोषं श्रुत्वा राजाऽपृच्छदाशु स्म कृष्णाम् ।क्‍व भीम इत्येव तयोदितं च श्रुत्वा जगामऽशु रक्षोंऽससंस्थः ॥ ३०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V302
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सभ्रातृके मुनिभिः कृष्णया च गते राजन्यत्र भीमं कुबेरः ।दृष्ट्वाऽसुरावेशतो धर्मजं च किञ्चिन्मुक्तः स्नेहयुक्तस्तथाऽऽस(तदाऽस) ॥ ३०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V303
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धृतायुधं भीममीक्ष्यापि किञ्चिद् दैत्यावेशाद् बहु मेने न भीमम् ।अगस्त्यशापं चावदत् स्वस्य पूर्वं सखायनाशे कारणं राजराजः ॥ ३०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V304
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दैत्यावेशादुज्झितः शान्तभावो ददौ निजं स्थानमेषां सुतुष्टः ।आवासार्थं तेऽवसंस्तत्र पार्थास्तथाऽन्येषां दैवतानां(देवतानां) गृहेषु ॥ ३०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V305
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रैव तेषां वसतां महात्मनामानन्दिनामब्दचतुष्टये गते ।पञ्चाब्दमध्याप्य महान्ति चास्त्राणीन्द्रो गुर्वर्थं फल्गुनेनार्थितोऽभूत् ॥ ३०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V306
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वधं वव्रे स्वशत्रूणामिन्द्रः पार्थात् स्वरूपतः ।निवातकवचाख्यानां येषां(तेषां, एषां) ब्रह्मा ददौ वरम् ।अवध्यतां (अवध्यत्वं) सुरैर्दैत्यैर्गन्धर्वैः पक्षिराक्षसैः ॥ ३०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V307
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनरिन्द्रेणार्थितोऽदाज्जहीमान् नरदेहवान् ।इति तेनार्जुनं शक्रः स्वात्मानं नरदेहगम् ।जगाद तान् जहीत्येव किरीटं स्वं निबद्ध्य च ॥ ३०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V308
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऐन्द्रं स्यन्दनमारुह्य पार्थो मातलिसंयुतः ।गाण्डीवं धनुरादाय ययौ हन्तुं महासुरान् ॥ ३०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V309
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शङ्खं ददुस्तस्य देवा देवदत्तः स शङ्खराट् ।नादयन् शङ्खघोषेण धनुर्विस्फारयन् महत् ॥ ३०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V310
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दधानः कुण्डले दिव्ये शक्रदत्ते सुभास्वरे ।आससाद पुरं दिव्यं दैत्यानामिन्द्रनन्दनः ॥ ३१०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V311
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्य शङ्खध्वनिं श्रुत्वा गाण्डीवस्य च निस्स्वनम् ।अभिसस्रुर्महावीर्याः निवातकवचासुराः ॥ ३११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V312
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तिस्रः कोट्यो दानवानां स्वयम्भुवरगर्विताः ।नानायुधैः रणे पार्थमभ्यवर्षन् सुसंहताः ॥ ३१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V313
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषां स शस्त्राणि किरीटमाली(किरीटमौली) निवार्य गाण्डीवधनुःप्रमुक्तैः(गाण्डीवधनुःप्रयुक्तैः) ।शरैः शिरांसि प्रचकर्त वीरो महास्त्रशिक्षाबलसम्प्रयुक्तैः ॥ ३१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V314
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वे हतास्तेन महारथेन ते दानवाः सोऽपि ययौ तथाऽन्यान् ।पौलोमकालेयगणाभिधानान् षष्टिं सहस्राणि महारथानाम् ॥ ३१४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V315
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तानस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणान् धनञ्जयः पाशुपतास्त्रतो द्राक् ।दग्ध्वा ययौ पुनरेवेन्द्रसद्म तं सस्वजे प्रीतियुक्तश्च शक्रः ॥ ३१५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V316
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ययुरन्धं(प्रापुरन्धं)तमस्तेऽपि सर्वदेवद्विषोऽसुराः ।अथानुज्ञाप्य पितरं रथेनैन्द्रेण भास्वता ।सोदर्याणां सकाशं स ययौ वज्रधरात्मजः ॥ ३१६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V317
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आयान्तमीक्ष्य बीभत्सुं मुमुदुर्भ्रातरोऽधिकम् ।ऊषुश्च चतुरोऽब्दांस्ते(चतुरब्दांस्ते) पुनर्मेरौ प्रमोदिनः ॥ ३१७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V318
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कथाभिर्वासुदेवस्य ध्यानेनाभ्यर्चनेन च ।ययौ कालः सुखेनैव तेषां विष्णुरतात्मनाम्(विष्णुपरात्मनाम्) ॥ ३१८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V319
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैव शत्रूननुत्साद्य नानादाय महद्यशः ।नाकृत्वा वासुदेवाज्ञां राज्ञां मुख्यगतिर्भवेत् ॥ ३१९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V320
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदन्येषां तु वर्णानां क्षमा बाह्येषु शत्रुषु ।प्रायो धर्म इति प्रोक्तो हरेराज्ञाऽखिलस्य च ॥ ३२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V321
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति भीमवचः श्रुत्वा ससोदर्यो युधिष्ठिरः ।राक्षसस्कन्धमारूढः(राक्षसस्कन्धमारुह्य) कृष्णया चाऽययौ पुनः ॥ ३२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V322
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पादेषु तेषु निवसत्सु हिमाचलस्ययाम्याश्रितेषु पवमानसुतः कदाचित् ।धन्वी मृगाननुचरन् सहसाऽऽससादहाऽयोः(ह्यायोः) सुतं नहुषमाजगरोरुरूपम् ॥ ३२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V323
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूर्वं हि वृत्रवधतोऽम्बुजनालतन्तु-संस्थे शचीप्रणयिनि प्रविचिन्त्य देवाः ।चक्रुस्त्रिलोकपतिमायुसुतं वरं चदत्वाऽक्षिगोचरतपोऽस्य बलं च सर्वम् ॥ ३२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V324
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स सर्वसुरविप्रेन्द्रतपश्च बलमक्षयम् ।अवाप्य ववृधे नित्यं दर्पादैच्छच्छचीमपि ॥ ३२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V325
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स (सुरेन्द्रवचनात्)इन्द्रवचनाच्छच्या महर्षिगणवाहने ।नियुक्तो वञ्चनायैव वाहयामास तानृषीन् ॥ ३२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V326
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स शचीप्रतिषेधार्थमगस्त्येन महात्मना ।वेदप्रामाण्यविषये पृष्टो नेत्याह मूढधीः ।प्रमाणमिति तेनोक्तः शिरस्येनं पदाऽहनत् ॥ ३२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V327
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा भृगुं तस्य जटासु लीनं कदाऽपि तस्याक्षिपथं न यातम्(न यान्तम्) ।आविश्य कञ्जप्रभवः शशाप व्रजाऽशु पापाजगरत्वमेव ॥ ३२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V328
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = षष्ठे काले यस्त्वयाऽसादितः स्यात्स ते वशं यातु बलाधिकोऽपि ।यदा गृहीतं पुरुषं निहन्तुंन शक्ष्यसे यदि स त्वद्गृहीतः ।शक्तोऽपि नाऽत्मानमभिप्रमोचयेत्तदाऽस्य स्यात् त्वत्तपोऽग्र्यं बलं च ॥ ३२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V329
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वदेवमुनीन्द्राणां (सर्वदेवमुनीनां) यत् तपस्त्वामुपाश्रितम् (समुपाश्रितम्) ।तच्च सर्वं तमेवैति नात्र कार्या विचारणा ॥ ३२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V330
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदा प्रश्नांस्त्वदीयांश्च कश्चित् परिहरिष्यति ।तदा गन्ताऽसि च दिवं विसृज्याऽजगरीं तनुम् ।स्मृतिश्च मत्प्रसादेन सर्वदा ते भविष्यति ॥ ३३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V331
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भृगुदेहगतेनैवं शप्तः कमलयोनिना ।पपाताजगरो भूत्वा नहुषः क्षणमात्रतः ॥ ३३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V332
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इन्द्रोऽप्यवाप स्वं स्थानमिष्ट्वा विष्णुं विपापकः ।धर्मवृद्ध्यर्थमेवैतत् पापमासीच्छचीपतेः ॥ ३३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V333
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नहि लोकावनं पापं त्रैलोक्येशस्य वज्रिणः ।वृत्रं हत्वा महानासेत्यादि वेदपदं च यत् ॥ ३३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V334
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्‍वचित् पापं च पुण्यानां वृद्धये भवति स्फुटम् ।वृत्रहत्या यथेन्द्रस्य जाता धर्मस्य वृद्धये(धर्माभिवृद्धये) ॥ ३३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V335
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवानां वा मुनीनां वा भवेदेवं नवै नृणाम् ।पापं यत् पुण्यमेवैतदसुराणां विलोमतः ।एवं स्कान्दे हि वचनं न पापं तच्छचीपतेः ॥ ३३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V336
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नान्यस्य पदमाप्स्यन्ति तद् देवानां व्रतं परम् ।तस्मात् तं(ते) नहुषं शक्रपदे विदधुरीश्वराः(निदधुरीश्वराः) ॥ ३३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V337
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन्नेवं निपतिते ब्रह्मणः शापकारणात् ।अष्टाविंशतिमे प्राप युगे भीमस्तमुल्बणम् ।जानन्नेव तदीयं तत् तप आदातुमिच्छया (आदातुमीप्सया) ॥ ३३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V338
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यत्तत् सुराणां सर्वेषां मुनीनां च तपः स्थितम् ।तद् गृहीतुं वशगवदिच्छयैवाऽस मारुतिः ॥ ३३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V339
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवानां हि नृजातानामल्पं व्यक्तं भवेद् बलम् ।इच्छया व्यक्ततां याति वायोरन्येषु तच्च न ॥ ३३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V340
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नित्यं व्यक्ता गुणा विष्णोरिति शास्त्रस्य निर्णयः ।एवमन्येऽपि हि गुणा मानुषादिषु जन्मसु ॥ ३४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V341
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवानां मानुषादौ तु शक्येऽप्यव्यक्तताकृतेः ।धर्मवृद्धिर्भवेत् तेषां प्रीतो भवति केशवः ॥ ३४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V342
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तन्मानुषे बले तस्य वराद् वारितवत्(वरादावृतवत्) स्थिते ।दैवं बलं न शक्तोऽपि व्यक्तं चक्रे न मारुतिः(नाविश्चक्रे स मारुतिः) ॥ ३४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V343
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आत्ममोक्षाय न प्रश्नान् व्याजहार स चाभिभूः ।विद्योपजीवनं धर्मो विप्राणामपि नो यतः ॥ ३४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V344
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = किमुत क्षत्रियस्येति जानन्नपि वृकोदरः ।तत्प्रश्नपरिहारेण नाऽत्ममोक्षं समैच्छत ॥ ३४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V345
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अयतन्तमपि ह्येनं(ह्येषो) चालनायापि नाशकत् ।पूर्णोऽपि सर्वलोकानां बलेन नहुषस्तदा ।वेष्टयित्वैव तं भीमं स्थितोऽसौ नाशकत् परम् ॥ ३४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V346
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भ्रातृमात्रादिषु(भ्रातृमात्रादिभिः) स्नेहात् क्षिप्रमात्मविमोक्षणम् ।इच्छन्नपि न मोक्षाय यत्नं चक्रे वृकोदरः ।सर्ववेदमुनीन्द्राणां तप आदातुमत्रगम् ॥ ३४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V347
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भ्रात्रादिषु स्नेहवशान्न स्थातव्यमिहेत्यपि ।मन्वानः कालतो भङ्गं स्वयमेवैष यास्यति ।आज्ञया वासुदेवस्य दार्ढ्याद् देहस्य मे तथा ॥ ३४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V348
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्रस्ताङ्गे पतिते सर्पे यास्यामीति विचिन्तयन् ।तस्थौ भीमो हरिं ध्यायन् स्वभावान्न तदिच्छया ॥ ३४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V349
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदैव ब्रह्मवचनात् पूर्वोक्तात् केशवाज्ञया ।बलं तपश्च सर्वस्य तत्स्थमायाद् वृकोदरम् ॥ ३४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V350
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूरिते नहुषस्थेन तपसा च बलेन च ।भीमे स नहुषोऽथाऽसीत् स्रस्तभोगः शनैः शनैः ॥ ३५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V351
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गते भीमे निमित्तानि दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।पप्रच्छ क्‍व गतो भीम इति कृष्णां चलन्मनाः ॥ ३५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V352
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यातं मृगार्थं स निशम्य तस्यास्तदूरुवेगात् पतितान् नगेन्द्रान् ।दृष्ट्वा पथा तेन ययौ स तत्र दृष्ट्वा च सर्पावृतमन्वपृच्छत् ॥ ३५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V353
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स कारणं नहुषात् सर्वमेव शुश्राव तत्प्रश्नमशेषतश्च ।भ्रातृस्नेहाद् व्याकरोद् धर्मसूनुस्तदैव सोऽप्यारुहत् स्वर्गलोकम् ॥ ३५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V354
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दिव्याम्बरे कुण्डलिनि स्वपूर्वे गते विमानेन स धर्मराजः ।भीमश्चाऽयात् स्वाश्रमायैव सर्वं युधिष्ठिरः कथयामास तत्र ॥ ३५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V355
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा कृष्णा भ्रातरश्चास्य सर्वे सर्वे मुनीन्द्रा भीमसेनेऽतिभक्ताः ।व्रीडां ययुर्भीमसेनग्रहेण तथाऽब्रुवन् स्नेहतो भीमसेनम् ॥ ३५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V356
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैतादृशं साहसं तेऽनुरूपं शक्तोऽपि यत् स्वात्मनो मोक्षणाय(स्वात्मविमोक्षणाय) ।(नैवाऽचरो) नैवाऽकरोर्यत्नमतो निजानां महद्दुःखं हृदये प्रार्पयस्त्वम् ॥ ३५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V357
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मैवं पुनः कार्यमिति ब्रुवन्तः समाश्लिषन् सर्व एवैत्य भीमम् ।ततोऽहोभिः कैश्चिदापुः कुरूणां राष्ट्रं पार्था मुनिमुख्यैः समेताः ॥ ३५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V358
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽमितौजा भगवानुपागमन्नारायणः सत्यभामासहायः ।सम्पूजितः पाण्डवैस्तैः समेतश्चक्रेऽथ सौहार्दनिमित्तसत्कथाः ॥ ३५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V359
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णा च सत्या च परस्परं मुदा सम्भाषणं चक्रतुर्योषिदग्र्ये ।परीक्षयन्त्या(परीक्षन्त्या) सत्यया सर्ववेत्र्या निर्दोषया चोदिता प्राह कृष्णा ॥ ३५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V360
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रीधर्मानखिलांस्तत्र सत्यां निर्दोषसंविदम् ।ज्ञात्वाऽपि कृष्णा प्रोवाच लोकशिक्षार्थमेव तु ॥ ३६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V361
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रीडार्थमेव वचनं ज्ञात्वा सत्यासमीरितम् ।तस्यानुसारिवाक्यानि(तस्यानुसारवाक्यानि) तत्प्रीत्या एव साऽब्रवीत् ॥ ३६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V362
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः कतिपयाहानि निरुष्यात्र जनार्दनः ।ययौ सभार्यः स्वपुरीं पाण्डवाननुमान्य च ॥ ३६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V363
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः कदाचिन्मृगयां गतेषु पार्थेषु राजा सैन्धव आससाद ।सकोटिकाश्यः सबलश्च तेषां वराश्रमं सोऽत्र ददर्श कृष्णाम् ॥ ३६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V364
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रजन् विवाहार्थमसौ निशाम्य कृष्णां कोटिं प्रेषयित्वैव काश्यम् ।आयाहि मामित्यवदत् सुपापस्तया निरस्तो जगृहे करे च ॥ ३६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V365
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तया धूतो(धुतो) निपपाताऽशु भूमौ पुनस्ससञ्ज्ञोऽभ्यगमद् विलज्जः(अभ्यपतद्विलज्जः) ।ततोऽसहायत्वत एव कृष्णा धौम्यायोक्त्वा साग्निरन्वेहि मेति ।समारुहत् सैन्धवस्यैव यानं सुखं न यासीति तमीरयित्वा ॥ ३६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V366
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा निमित्तानि निशाम्य पार्थाः समाययुस्त्वरयैवाऽश्रमाय ।श्रुत्वा दासीवचनात् सर्वमेव चक्रुः क्षिप्रं सैन्धवस्यानुयानम् ॥ ३६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V367
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आक्रोशमानं भीमसेनेति धौम्यं दृष्ट्वा तस्याग्रे सैन्धवं चातिपापम् ।चक्रुर्नादान् सिंहवत् पाण्डुपुत्रा दृष्ट्वा कृष्णा चावतरद् रथात् तदा ।धौम्येन सार्द्धं सा ययौ(साऽऽययौ) स्वाऽश्रमाय सैन्यं पार्थास्तत्र निजघ्नुरोजसा ॥ ३६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V368
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अग्रे कृष्णां योऽवदत् सिन्धुराजं याहीति तं कोटिकाश्यं सुपापम् ।छित्वा शिरो मृत्यवे भीमसेनो निवेदयामास तमः स चागात् ॥ ३६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V369
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हत्वा सेनामखिलां सैन्धवस्य भीमार्जुनौ सयमं धर्मराजम् ।विसृज्य धावन्तमथानुजग्मतुर्जयद्रथं विरथं फल्गुनोऽकः ॥ ३६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V370
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पद्भ्यां धावन्तं भीमसेनो निगृह्य दत्वा प्रहारांश्च भृशं तमार्तम् ।आदायाधाद् द्रौपदीपादयोश्च तं मोचयामास च धर्मसूनुः ॥ ३७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V371
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दासो द्रौपद्या अहमित्येव वाक्ये तेनैवोक्ते भीमसेनोऽप्यमुञ्चत्(भीमसेनो व्यमुञ्चत्) ।स व्रीडितोऽवाग्वदनो ययौ वनं पार्थाश्च तत्रोषुरतिप्रमोदिनः ॥ ३७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V372
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मार्कण्डेयस्तदाऽऽगत्य तेषामकथयत् कथाः ।बह्व्यश्चैव विचित्राश्च भाषात्रयसमन्विताः ॥ ३७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V373
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = लोकदर्शनमाश्रित्य देवाश्च मुनयस्तथा ।ब्रूयुः कथास्तत्र शिक्षा ग्राह्या नार्थाः कथञ्चन ॥ ३७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V374
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अर्थः समाधिभाषासु ग्राह्यः सर्वोऽप्यसंशयम् ।परदर्शनभाषासु ज्ञेयं तद्दर्शनं तथा ॥ ३७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V375
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ग्राह्यो नार्थो वैदिकं तु दर्शनं ग्राह्यमेव हि ।अन्यार्थो गुह्यभाषासु ग्राह्य एवं विनिर्णयः ॥ ३७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V376
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जयद्रथस्तु भीमेन तदा(यदा) पञ्चशिखीकृतः ।तपसा शिवमाराध्य वव्रे पाण्डवरोधनम् ।ऋतेऽर्जुनादर्जुनस्य तुष्टो हि तपसा शिवः ॥ ३७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V377
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वने वसत्स्वेव च पाण्डवेषु चक्रे यज्ञं पौण्डरीकाख्यमेव ।संस्पर्धया राजसूयस्य राजा दुर्योधनो नाप्यसौ तत्कलार्हः ॥ ३७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V378
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनस्याऽज्ञया पाण्डवानां दुःशासनः प्रेषयामास तत्र(दूतम्) ।आगच्छतेत्यवमानाय तं तु भीमोऽवादीद् रणयज्ञं स्वगम्यम् ॥ ३७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V379
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो दिनैः कैश्चन धार्तराष्ट्राः सकर्णगान्धारनृपाः कुमन्त्रतः ।सभार्यकाः पाण्डवान् द्रौपदीं च महैश्वर्यं दर्शयित्वाऽवमन्तुम् ॥ ३७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V380
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते स्यन्दनैः काञ्चनरत्नचित्रैर्महागजैस्तुरगैः पत्तिभिश्च ।स्वलङ्कृताश्चित्रमाल्याम्बराश्च विनिर्ययुर्द्वैतवनाय शीघ्रम् ॥ ३८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V381
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गवां दृष्टिच्छद्मना निर्गतांस्तान् ज्ञात्वा शक्रस्तेजसो भङ्गकामः ।तत्सामर्थ्यं वरमस्मै प्रदाय तद्बन्धनायादिशच्चित्रसेनम् ॥ ३८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V382
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स षष्टिसाहस्रककोटियूथपैर्गन्धर्वमुख्यैः संवृतोऽगात् सरस्तत् ।यस्मिन् स्नातुं वाञ्छति धार्तराष्ट्रस्तदाज्ञया पुरुषास्तानथोचुः ॥ ३८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V383
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्नातुं समायास्यति धार्तराष्ट्रो राजेश्वरो निस्सरध्वं तदस्मात् ।तीर्थादाज्ञां धारयन्तश्च तस्येत्युक्ता गन्धर्वा जहसुस्तानथोच्चैः ॥ ३८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V384
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऊचुर्वयं मानयामस्तदाज्ञां त्रिलोकानां यः पतिः शक्रदेवः ।न मानुषाणामपि चक्रवर्तिनां किम्वल्पसारस्य सुयोधनस्य ॥ ३८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V385
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरिते कुपितो धार्तराष्ट्रो जघान गन्धर्ववराञ्छरौघैः ।जघ्नुः सकर्णा अपि तस्य सोदरा जघ्नुश्च ते धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ॥ ३८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V386
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुहूर्तमासीत् सममेव युद्धं तेषां तदा धार्तराष्ट्रस्य चैव ।पुरां भिन्दोर्वरतो(पुरां भिदोर्वरतो) मायया च गन्धर्ववीरा ववृधुस्ततः स्म(ववृधुस्ततश्च) ॥ ३८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V387
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेजोभङ्गं तत्र सुयोधनस्य पार्थार्थमत्र प्रविधातुमेव च ।बलं ददावब्जजः केशवश्च गन्धर्वाणां तेऽभ्ययुर्धार्तराष्ट्रान् ॥ ३८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V388
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चित्रसेनः प्रथमं कर्णमेव युयोध पार्थस्पर्धया तेन युद्ध्यन् ।कर्णो नाशक्नोद् वचनाद् भार्गवस्य रामस्य नित्यामितषड्गुणस्य ॥ ३८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V389
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स भग्नयानश्च(स भग्नयानोऽथ) विकर्णयानमास्थाय तस्यैव नियम्य वाजिनः ।पराद्रवत् तेन सहैव शीघ्रं दुर्योधनश्चित्रसेनं युयोध ॥ ३८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V390
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुहूर्तमेनेन समं स युद्ध्यन्नन्यैर्गन्धर्वैर्बहुभिर्माययैव ।भग्ने रथे भूमितले स्थितः सन् गृहीत आसीच्चित्रसेनेन सङ्ख्ये ॥ ३९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V391
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = महाबलो धार्तराष्ट्रोऽपि शक्रवराद् विष्णोराज्ञया चाभिवृद्धे ।स चित्रसेनेन धृतस्तदाऽऽसीद् बद्धः पाशैर्वैद्युतैरिन्द्रदत्तैः ॥ ३९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V392
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्यानुजाः शकुनी राजभार्याः सर्वे बद्धाः शक्रदूतैः (शक्रभृत्यैः) प्रणीताः ।आदाय तानम्बरे(तानम्बरं) सम्प्रयातेष्वरूरुवन्(सम्प्रयातेष्वरूरुदन्) पाण्डवान् मन्त्रिणोऽस्य ॥ ३९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V393
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समीपमागत्य पृथासुतानां परिभूतं वः कुलं शक्रभृत्यैः ।धृतः(हृतः) सभार्यः सानुजो धार्तराष्ट्रस्तं मोचयध्वं भ्रातरं भारताग्र्याः ॥ ३९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V394
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त ऊचे भीमसेनोऽग्रजं स्वं जाने राजन् यादृशोऽयं विमर्दः ।ऐश्वर्यं स्वं दर्शयन् नः समागाद् दुर्योधनस्तेजसो भङ्गमिच्छन् ॥ ३९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V395
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विज्ञाय तेषां मन्त्रितं वज्रबाहुरेतच्चक्रे नात्र नः कार्यहानिः ।दिव्यं ज्ञानं स्वात्मनो(सु आत्मनः) दर्शयन् स एतावदुक्त्वा विरराम भीमः ॥ ३९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V396
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एकाहयज्ञे दीक्षितेनैव राज्ञा सम्प्रेषितो भीमसेनोऽर्जुनश्च ।समाद्रेयौ चित्रसेनं रणे तौ विजित्य दुर्योधनमाश्वमुञ्चताम् ॥ ३९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V397
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चित्रसेनो वासवोक्तं च सर्वं कुमन्त्रितं धार्तराष्ट्रस्य चाऽह ।पार्थस्य भीमस्य च तन्निशम्य सुव्रीडितो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ ३९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V398
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समाप्य यज्ञं च ततोऽभियान्तं सर्वे प्रापुर्धर्मराजं स चाऽशु ।सम्पूज्य तूत्सृज्य च चित्रसेनमूचे गान्धारे न पुनः कार्यमीदृक् ॥ ३९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V399
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स पाण्डवैर्मोचितः सानुजश्च सभार्यकः किञ्चिदतोऽपगम्य ।सम्मेलनायोपविष्टश्च तत्र सुव्रीडितः सूतपुत्रं ददर्श ॥ ३९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V400
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चाऽह दिष्ट्या जयसि राजन्निति सुयोधनम् ।व्रीडितो नेति तं चोक्त्वा यथावृत्तं सुयोधनः ।उक्त्वा प्रायोपवेशं च चक्रे तत्र सुदुःखितः ॥ ४००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V401
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कर्णदुःशासनाभ्यां च सौबलेन च देविना ।अन्यैश्च याच्यमानोऽपि नैवोत्तस्थौ सुयोधनः ॥ ४०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V402
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो निशायां प्राप्तायां स्वपक्षे प्रविषीदति ।मन्त्रयित्वाऽसुरैः कृत्या निर्मिता होमकर्मणि (होमकर्मणा) ॥ ४०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V403
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शुक्रेणोत्पादिता कृत्या सा प्रसुप्तेषु मन्त्रिषु ।धार्तराष्ट्रं समादाय ययौ पातालमाशु च ।अथ सम्बोधयामासुर्दैत्या दुर्योधनं नृपम् ॥ ४०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V404
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वं दिव्यः पुरुषो वीरः सृष्टोऽस्माभिः प्रतोषितात् ।तपसा शङ्कराद् वज्रकायोऽवध्यश्च सर्वदा ।अस्माकं पक्षभूतस्त्वं देवानां चैव पाण्डवाः ॥ ४०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V405
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इदानीं सर्वदेवानां(इन्द्रादिसर्वदेवानां) वरात् त्वं विजितो रणे ।वयं तथा करिष्यामो यथा जेष्यसि पाण्डवान् ॥ ४०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V406
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णेन निहतश्चैव नरकः कर्ण आस्थितः ।स च कृष्णार्जुनाभावं करिष्यति न संशयः ॥ ४०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V407
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीष्मादींश्च वयं सर्वानाविशाम(प्रविशाम) जयाय ते ।तपसा वर्द्धयिष्यामस्त्वां कर्णादींश्च सर्वशः ॥ ४०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V408
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद् गत्वा पालयस्व राज्यं राजन्नपेतभीः ।इदं कस्यापि नाऽख्येयं सुगुप्तं भूतिवर्द्धनम् ॥ ४०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V409
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त्वा कृत्यया भूयः स्वस्थाने स्थापितो नृपः ।उमया निर्मितात्मार्द्धमुत्तरं हरनिर्मितम् ।ज्ञात्वैवावध्यतां चैव राज्ये बुद्धिं चकार सः ॥ ४०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V410
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नोवाच कस्यचित् तेषु स्वानुभूतं सुयोधनः ।प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनः कर्णो वचोऽब्रवीत् ॥ ४१०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V411
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भृत्यैस्तवैव पार्थैर्यन्मोचितोऽसि परन्तप ।तेन मान्योऽधिकं लोके यद् भृत्या एव तादृशाः ।किमु त्वं राजशार्दूल तदुत्तिष्ठ स्थिरो भव ॥ ४११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V412
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = या च तेऽर्जुनमाहात्म्ये शङ्का सा व्येतु मे शृणु ।यावन्नैवार्जुनं हन्यां पादौ प्रक्षालये स्वयम् ॥ ४१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V413
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तोऽवरजैश्चैव सर्वैः शकुनिना तथा ।याचितो रथमारुह्य ययौ नागपुरं द्रुतम् ॥ ४१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V414
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सकुण्डलं सकवचमवध्यं सूर्यनन्दनम् ।ज्ञात्वेन्द्र उभयं तस्मादैच्छदादातुमुत्तमम् ॥ ४१४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V415
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद् विज्ञाय रविः कर्णं स्वप्न उक्त्वा न्यवारयत् ।सर्वथा दास्य इत्युक्ते प्राहाऽदेयं वरायुधम् ॥ ४१५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V416
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ददौ चोत्कृत्य कवचं कुण्डले च शचीपतेः ।अमोघां शक्तिमादाय ज्ञात्वेन्द्रं द्विजरूपिणम् ॥ ४१६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V417
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऋतेऽर्जुनादेकमेव वधिष्यस्यनयेति सः ।दत्वा शक्तिं ययौ शक्रः सार्द्धं कवचकुण्डलैः ॥ ४१७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V418
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पार्था(पार्थो) विमुच्यैव सुयोधनं तं वने वसन्तो मुदिताः सदैव ।सहारणीभाण्डमथो मृगेण हृतं द्विजस्याऽशु निशम्य चान्वयुः(चान्वगुः) ॥ ४१८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V419
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन्नदृश्ये तृषिता एकैकमुदकार्थिनः ।ययुर्युधिष्ठिरमृते सुप्तास्ते धर्ममाययाअदृश्येनैव धर्मेण वारिता वारिपायिनः ॥ ४१९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V420
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षत्रधर्मस्य रक्षार्थं न तत्प्रश्नान् विदां वराः ।व्याचक्रुः शक्तिमन्तोऽपि पानीयार्थमरिन्दमाः ॥ ४२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V421
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न विप्राणां च धर्मोऽयं विद्याया उपजीवनम् ।क्षत्रियाणां तु किमुत प्रसभं तेन ते पपुः ॥ ४२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V422
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवा अपि मनुष्येषु जाताः सुबलिनोऽपि हि ।मानुषेणैव भावेन युक्ताः स्युः केशवादृते ।कार्येष्वेषां क्रमेणैव व्यक्तिमायान्ति सद्गुणाः ॥ ४२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V423
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतो भीमार्जुनौ धर्मादत्युत्तमबलावपि ।देवमायां समाश्रित्य धर्मेण स्वापितौ क्षणात् ॥ ४२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V424
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुहूर्तमेव सा माया तयोराच्छादने क्षमा ।ततः प्रबुद्धयोर्धर्मो नैव शक्तिशतांशभाक् ॥ ४२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V425
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्तं पाद्मपुराणे च तदेतत् सर्वमञ्जसा ।तस्मान्नाशक्तिरनयोः सम्भाव्या भीमपार्थयोः ॥ ४२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V426
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्मात्मजोऽथाऽजगामोदकान्तं दृष्ट्वा भ्रातॄंस्तत्र दुःखाभितप्तः ।इच्छन् पातुं वारि संवारितश्च पित्रा(संवारितः स्वपित्रा) बकाकारमितेन नापात् ॥ ४२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V427
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अर्थे भ्रातॄणामैच्छदसौ तदीयप्रश्नप्रतिव्याहरणं दयालुः ।ततो धर्मो यक्षतनुः स भूत्वा प्रश्नांश्चक्रे व्याकरोत् तान् स पार्थः ॥ ४२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V428
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तुष्टो वरमस्मै ददौ स एकोत्थानं भ्रातृमध्ये स वव्रे ।यद्येकः स्यान्नकुलोऽस्त्वित्यथाऽह तुष्टो धर्मः कथमेतत् कृतं ते ।अतिप्रीतिर्भीमसेने तवास्ति बली चासौ राज्यहेतुस्तव स्यात् ॥ ४२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V429
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त ऊचे माद्रिपुत्रं विहाय कुन्तीपुत्रो न मयोत्थापनीयः ।स एवमुक्तो नितरां प्रीयमाण उत्थापयामास च तान् समस्तान् ॥ ४२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V430
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यथेष्टरूपप्राप्तिमेषां पुनश्च स्वकामतो निजरूपाप्तिमादात् ।अज्ञातवासेऽज्ञाततां सर्वदैव ददौ तेषां प्रीत एवाऽनृशंस्यात् ।एवं क्रीडन् पुत्र इत्यात्मनैव यशोधर्मावात्मनो(यशोधर्मानात्मनो) वर्द्धयन् सः ॥ ४३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V431
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरात्मनस्तस्य यशोधर्मविवृद्धये(युधिष्ठिरात्मनः स्वस्य यशोधर्माभिवृद्धये) ।कृत्वाऽरण्यपहारादि पुनर्दत्वा च तत् स्वयम् ।दातुं विप्राय तद्धस्ते ययौ धर्मो दिवं पुनः ॥ ४३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C22_S01_V432
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C22
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो राजा भीमसेनार्जुनौ च सार्द्धं यमाभ्यामरणीं प्रदाय ।मुदा युताः कृष्णया सार्धमेव सन्तुष्टुवुः कृष्णमनन्तमच्युतम् ॥ ४३२॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C22_S01
| id      = MBTN_C22_S01_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये अरणीप्राप्तिर्नाम द्वाविंशोऽध्यायः
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Mahabharatatatparyanirnaya/C22/S1&oldid=4437"