Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C8/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः ==
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C08_S01]]
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 8
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = औं ॥ श्रुत्वा हनूमदुदितं कृतमस्य सर्वं प्रीतः प्रयाणमभिरोचयते स रामः ।आरुह्य वायुसुतमङ्गदगेन युक्तः सौमित्रिणा सरविजः सह सेनयाऽगात् ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सम्प्राप्य दक्षिणमपान्निधिमत्र देवः शिश्ये जगद्गुरुतमोऽप्यविषह्यशक्तिः (विचिन्त्यशक्तिः) ।अग्रे हि मार्दवमनुप्रथयन् स धर्मं पन्थानमर्थितुमपाम्पतितः प्रतीतः ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्राऽऽजगाम स विभीषणनामधेयो रक्षःपतेरवरजोऽप्यथ रावणेन ।भक्तोऽधिकं रघुपताविति धर्मनिष्ठस्त्यक्तो जगाम शरणं च रघूत्तमं तम् ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मात्मजेन रविजेन बलप्रणेत्रा नीलेन मैन्दविविदाङ्गदतारपूर्वैः ।सर्वैश्च शत्रुसदनादुपयात एष भ्राताऽस्य न ग्रहणयोग्य इति स्थिरोक्तः ॥ ४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अत्राऽह रूपमपरं बलदेवताया ग्राह्यः स एष नितरां शरणं प्रपन्नः ।भक्तश्च रामपदयोर्विनशिष्णु रक्षो विज्ञाय राज्यमुपभोक्तुमिहाभियातः ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवत्यथ हनूमति देवदेवः सङ्गृह्य तद्वचनमाह यथैव पूर्वम् ।सुग्रीवहेतुत इमं स्थिरमाग्रहीष्ये पादप्रपन्नमिदमेव सदा व्रतं मे ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सब्रह्मकाः सुरगणाः सहदैत्यमर्त्याः सर्वे समेत्य च मदङ्गुलिचालनेऽपि ।नेशा भयं न मम रात्रिचरादमुष्माच्छुद्धस्वभाव इति चैनमहं विजाने ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवाक्य उत तं स्वजनं विधाय राज्येऽभ्यषेचयदपारसुसत्त्वराशिः ।मत्वा तृणोपममशेषसदन्तकं तं रक्षःपतेस्त्ववरजस्य ददौ स लङ्काम् ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘कल्पान्तमस्य निशिचारिपतित्वपूर्वमायुः प्रदाय निजलोकगतिं तदन्ते ।रात्रित्रयेऽप्यनुपगामिनमीक्ष्य सोऽब्धिं चुक्रोध रक्तनयनान्तमयुञ्जदब्धौ ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स क्रोधदीप्तनयनान्तहतः परस्य शोषं क्षणादुपगतो दनुजादिसत्त्वैः ।सिन्धुः शिरस्यर्हणं परिगृह्य रूपी पादारविन्दमुपगम्य बभाष एतत् ॥ १०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं त्वा वयं जडधियो न विदाम भूमन् कूटस्थमादिपुरुषं जगतामधीशम् ।त्वं सत्वतः सुरगणान् रजसो मनुष्यांस्तार्तीयतोऽसुरगणानभितस्तथाऽस्राः ॥ ११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘कामं प्रयाहि जहि विश्रवसोऽवमेहं त्रैलोक्यरावणमवाप्नुहि वीर पत्नीम् ।बध्नीहि सेतुमिह ते यशसो वितत्यै गायन्ति दिग्विजयिनो यमुपेत्य भूपाः’ ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवन्तममुमाश्वनुगृह्य बाणं तस्मै धृतं दितिसुतात्मसु चान्त्यजेषु ।(भा\.पु\. ९\.१०\.१३\-१५)शार्वाद्वराद्विगतमृत्युषु दुर्जयेषु निःसङ्ख्यकेष्वमुचदाशु ददाह सर्वान् ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृत्वेरिणं तदथ मूलफलानि चात्र सम्यग्विधाय भवशत्रुरमोघचेष्टः ।बद्धुं दिदेश सुरवर्धकिणोऽवतारं तज्जं नलं हरिवरानपरांश्च सेतुम् ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बध्वोदधौ रघुपतिर्विविधाद्रिकूटैः सेतुं कपीन्द्रकरकम्पितभूरुहाङ्गैः ।सुग्रीवनीलहनुमत्प्रमुखैरनेकैर्लङ्कां विभीषणदृशाऽविशदाशु दग्धाम् ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राप्तं निशम्य परमं भुवनैकसारं निःसीमपौरुषमनन्तमसौ दशास्यः ।त्रासाद्विषण्णहृदयो नितरां बभूव कर्तव्यकर्मविषये च विमूढचेताः ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रस्थाप्य वालिसुतमेव च राजनीत्यै रामस्तदुक्तवचनेऽप्यमुनाऽगृहीते ।द्वारो रुरोध स च तत्र उदीर्णसैन्यो रक्षःपतेः पुर उदारगुणः परेशः ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्वारां निरोधसमये स दिदेश पुत्रं वाराम्पतेर्दिशि सुरेश्वरशत्रुमुग्रम् ।प्राच्यां प्रहस्तमदिशद्दिशि वज्रदंष्ट्रं प्रेताधिपस्य शशिनः स्वयमेव चागात् ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विज्ञाय तत् स भगवान् हनुमन्तमेव देवेन्द्रशत्रुविजयाय दिदेश चाऽऽशु ।नीलं प्रहस्तनिधनाय च वज्रदंष्ट्रं हन्तुं सुरेन्द्रसुतसूनुमथाऽऽदिदेश ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मध्ये हरीश्वरमधिज्य धनुर्नियुज्य यस्यां स राक्षसपतिस्स्वयमेव तां हि ।उद्दिश्य संस्थित उपात्तशरः सखड्गो देदीप्यमानवपुरुत्तमपूरुषोऽसौ ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विद्रावितो हनुमतेन्द्रजिदाशु हस्तं तस्य प्रपन्न इव वीर्यममुष्य जानन् ।नीलो विभीषण उभौ शिलया च शक्त्या सञ्चक्रतुर्यमवशं गमितं प्रहस्तम् ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नीलस्य नैव वशमेति स इत्यमोघशक्त्या विभीषण इमं प्रजहार साकम् ।तस्मिन् हतेऽङ्गद उपेत्य जघान वज्रदंष्ट्रं निपात्य भुवि शीर्षममुष्य (मृत्नन्) मृद्गन् ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वेषु तेषु निहतेषु दिदेश धूम्रनेत्रं स राक्षसपतिः स च पश्चिमेन ।द्वारेण मारुतसुतं समुपेत्य दग्धो गुप्तोऽपि शूलिवचनेन दुरन्तशक्तिम् ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अकम्पनोऽपि राक्षसो निशाचरेशचोदितः ।उमापतेर्वरोद्धतः क्षणाद्धतो हनूमता ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथास्त्रसम्प्रदीपितैः समस्तशो महोल्मुकैः ।रघुप्रवीरचोदिताः पुरं निशि स्वदाहयन् ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तौ निकुम्भोऽथ कुम्भश्च कोपात् प्रदिष्टौ दशास्येन कुम्भश्रुतेर्हि ।सुतौ सुप्रहृष्टौ रणायाभियातौ कपींस्तान् बहिः सर्वशो यातयित्वा ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स कुम्भो विधातुः सुतं तारनीलौ नलं चाश्विपुत्रौ जिगायाङ्गदं च ।सुयुद्धं च कृत्वा दिनेशात्मजेन प्रणीतो यमस्याऽशु लोकं सुपापः ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो निकुम्भोऽद्रिवरप्रदारणं महान्तमुग्रं परिघं प्रगृह्य ।ससार सूर्यात्मजमाशु भीतः स पुप्लुवे पश्चिमतो धनुःशतम् ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं भ्रामयत्याशु भुजेन वीरे भ्रान्ता दिशो द्यौश्च (सचन्द्रसूर्या) सचन्द्रसूर्याः ।सुराश्च तस्योरुबलं वरं च शर्वोद्भवं वीक्ष्य विषेदुरीषत् ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनन्यसाध्यं तमथो निरीक्ष्य समुत्पपाताऽशु पुरोऽस्य मारुतिः ।प्रकाश्य बाह्वन्तरमाह चैनं किमेभिरत्र प्रहराऽयुधं ते ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितस्तेन स राक्षसोत्तमो वरादमोघं प्रजहार वक्षसि ।विचूर्णितोऽसौ तदुरस्यभेद्ये यथैव वज्रो विपतौ वृथाऽभवत् ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विचूर्णिते निजायुधे निकुम्भ एत्य मारुतिम् ।प्रगृह्य चात्मनोंऽसके निधाय जग्मिवान् द्रुतम् ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रगृह्य कण्ठमस्य स प्रधानमारुतात्मजः ।स्वमाशु मोचयंस्ततो न्यपातयद् धरातले ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चकार तं रणात्मके मखे रमेशदैवते ।पशुं प्रभञ्जनात्मजो विनेदुरत्र देवताः ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च शकुनिर्देवतापनः ।विद्युज्जिह्वः प्रमाथी च शुकसारणसंयुताः ॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रावणप्रेरिताः सर्वान् मथ्नन्तः कपिकुञ्जरान् ।अवध्या ब्रह्मवरतो निहता रामसायकैः ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च देवान्तकनरान्तकौ ।त्रिशिरा अतिकायश्च निर्ययू रावणाज्ञया ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नरान्तको रावणजो हयवर्योपरि स्थितः ।अभीः ससार समरे प्रासोद्यतकरो हरीन् ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं दहन्तमनीकानि युवराजोऽङ्गदो बली ।उत्पपात निरीक्ष्याऽशु समदर्शयदप्युरः ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्योरसि प्रासवरं प्रजहार स राक्षसः ।द्विधा समभवत् तत्तु वालिपुत्रस्य तेजसा ॥ ४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथास्य हयमाश्वेव निजघान मुखे कपिः ।पेततुश्चाक्षिणी तस्य स पपात ममार च ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स खड्गवरमादाय प्रससार रणे कपिम् ।आच्छिद्य खड्गमस्यैव निहतो वालिसूनुना ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गन्धर्वकन्यकासूते निहते रावणात्मजे ।आजगामाग्रजस्तस्य सोदर्यो देवतान्तकः ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्याऽपतत एवाऽशु शरवर्षप्रतापिताः ।प्रदुद्रुवुर्भयात् सर्वे कपयो जाम्बवन्मुखाः ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स शरं तरसाऽऽदाय रविपुत्रायुधोपमम् ।अङ्गदं प्रजहारोरस्यपतत् स मुमोह च ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ तिग्मांशुतनयः शैलं प्रचलपादपम् ।अभिदुद्राव सङ्गृह्य चिक्षेप च निशाचरे ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमापतन्तमालक्ष्य दूराच्छरविदारितम् ।सुरान्तकश्चकाराऽशु दधार च परं शरम् ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तमाकर्णमाकृष्य यमदण्डोपमं शरम् ।अविद्ध्यद्धृदये राज्ञः कपीनां स पपात ह ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलमप्रतिमं वीक्ष्य सुरशत्रोस्तु मारुतिः ।आह्वयामास युद्धाय केशवः कैटभं यथा ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमापतन्तमालोक्य रथं सहयसारथिम् ।चूर्णयित्वा धनुश्चास्य समाच्छिद्य बभञ्ज ह ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ खड्गं समादाय पुर आपततो रिपोः ।हरिः प्रगृह्य केशेषु पातयित्वैनमाहवे ।शिरो ममर्द तरसा पवमानात्मजः पदा ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वरदानादवध्यं तं निहत्य पवनात्मजः ।समीडितः सुरवरैः प्लवगैर्वीक्षितो मुदा ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विद्राविताखिलकपिं वरात् त्रिशिरसं विभोः ।भङ्क्त्वा रथं धनुः खड्गमाच्छिद्याशिरसं व्यधात् ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च पार्वतीवरदर्पितौ ।प्रमथ्नन्तौ कपीन् सर्वान् हतौ मारुतिमुष्टिना ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽतिकायोऽतिरथो रथेन स्वयम्भुदत्तेन हरीन् (प्रमृद्गन्) प्रमृत्नन्।चचार कालानलसन्निकाशो गन्धर्विकायां जनितो दशास्यात् ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बृहत्तनुः कुम्भवदेव कर्णावस्येत्यतो नाम च कुम्भकर्णः ।इत्यस्य सोऽर्कात्मजपूर्वकान् कपीन् जिगाय रामं सहसाऽभ्यधावत् ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमापतन्तं शरवर्षधारं महाघनाभं स्तनयित्नुघोषम् ।निवारयामास यथा समीरः सौमित्रिरात्तेष्वसनः शरौघैः ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ववर्षतुस्तावतिमात्रवीर्यौ शरान् सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।तमोमयं चक्रतुरन्तरिक्षं स्वशिक्षया क्षिप्रतरास्त्रबाणैः ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शरैः शरानस्य निवार्य वीरः सौमित्रिरस्त्राणि महास्त्रजालैः ।चिच्छेद बाहू शिरसा सहैव चतुर्भुजोऽभूत् स पुनर्द्विशीर्षः ॥ ५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = छिन्नेषु तेषु द्विगुणास्यबाहुः पुनःपुनः सोऽथ बभूव वीरः ।उवाच सौमित्रिमथान्तरात्मा समस्तलोकस्य मरुद् विषण्णम् ॥ ६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मास्त्रतोऽन्येन न वध्य एष वराद् विधातुः सुमुखेत्यदृश्यः ।रक्षःसुतस्याश्रवणीयमित्थमुक्त्वा समीरोऽरुहदन्तरिक्षम् ॥ ६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथानुजो देवतमस्य सोऽस्त्रं ब्राह्मं तनूजे दशकन्धरस्य ।मुमोच दग्धः सरथाश्वसूतस्तेनातिकायः प्रवरोऽस्त्रवित्सु ॥ ६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हतेषु पुत्रेषु स राक्षसेशः स्वयं प्रयाणं समरार्थमैच्छत् ।सज्जीभवत्येव निशाचरेशे खरात्मजः प्राह धनुर्धरोत्तमः ॥ ६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नियुङ्क्ष्व मां मे पितुरन्तकस्य वधाय राजन् सहलक्ष्मणं तम् ।कपिप्रवीरांश्च निहत्य सर्वान् प्रतोषये त्वामहमद्य सुष्ठु ॥ ६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरिते तेन  नियोजितः स जगाम वीरो मकराक्षनामा ।विधूय सर्वांश्च हरिप्रवीरान् सहाङ्गदान् सूर्यसुतेन साकम् ॥ ६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अचिन्तयन् लक्ष्मणबाणसङ्घानवज्ञया राममथाऽह्वयद् रणे ।उवाच रामं रजनीचरोऽसौ हतो जनस्थानगतः पिता त्वया ॥ ६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = केनाप्युपायेन धनुर्धराणां वरः फलं तस्य ददामि तेऽद्य ।इति ब्रुवाणः स सरोजयोनेर्वरादवध्योऽमुचदस्त्रसङ्घान् ॥ ६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रहस्य रामोऽस्य निवार्य चास्त्रैरस्त्राण्यमेयोऽशनिसन्निभेन ।शिरः शरेणोत्तमकुण्डलोज्ज्वलं खरात्मजस्याथ समुन्ममाथ ॥ ६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विदुद्रुवुस्तस्य तु येऽनुयायिनः कपिप्रवीरैर्निहतावशेषिताः ।यथैव धूम्राक्षमुखेषु पूर्वं हतेषु पृथ्वीरुहशैलधारिभिः ॥ ६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः स सज्जीकृतमात्तधन्वा रथं समास्थाय निशाचरेश्वरः ।वृतः सहस्रायुतकोट्यनीकपैर्निशाचरैराशु ययौ रणाय ॥ ७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलैस्तु तस्याथ बलं कपीनां नैकप्रकारायुधपूगभग्नम् ।दिशः प्रदुद्राव हरीन्द्रमुख्याः समार्दयन्नाशु निशाचरांस्तदा ॥ ७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गजो गवाक्षो गवयो वृषश्च सगन्धमादा धनदेन जाताः ।प्राणादयः पञ्च मरुत्प्रवीराः स कत्थनो वित्तपतिश्च जघ्नुः ॥ ७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शरैस्तु तान् षड्भिरमोघवेगैर्निपातयामास दशाननो द्राक् ।अथाश्विपुत्रौ (च) सहजाम्बवन्तौ प्रजह्रतुः शैलवरैस्त्रिभिस्तम् ॥ ७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V74
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गिरीन् विदार्याऽशु शरैरथान्याञ्छरान् दशास्योऽमुचदाशु तेषु ।एकैकमेभिर्विनिपातितास्ते ससार तं शक्रसुतात्मजोऽथ ॥ ७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शिलां समादाय तमापतन्तं विभेद रक्षो हृदये शरेण ।दृढाहतः सोऽप्यगमद् धरातलं रवेः सुतोऽथैनमभिप्रजग्मिवान् ॥ ७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद्धस्तगं भूरुहमाशु बाणैर्दशाननः खण्डश एव कृत्वा ।ग्रीवाप्रदेशेऽस्य मुमोच बाणं भृशाहतः सोऽपि पपात भूमौ ॥ ७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो हनूमानुरगेन्द्रभोगसमं स्वबाहुं भृशमुन्नमय्य ।तताड वक्षस्यधिपं तु रक्षसां मुखैः स रक्तं प्रवमन् पपात ॥ ७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स लब्धसञ्ज्ञः प्रशशंस मारुतिं त्वया समो नास्ति पुमान् हि कश्चित् ।कः प्रापयेदन्य इमां दशां मामितीरितो मारुतिराह तं पुनः ॥ ७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अत्यल्पमेतद् यदुपात्तजीवितः पुनस्त्वमित्युक्त उवाच रावणः ।गृहाण मत्तोऽपि समुद्यतं त्वं मुष्टिप्रहारं त्विति तं पुपोथ ॥ ७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = किञ्चित् प्रहारेण तु विह्वलाङ्गवत् स्थिते हि तस्मिन्निदमन्तरं मम ।इत्यग्निसूनुं प्रययौ स रावणो निवारितो मारुतिनाऽपि वाचा ॥ ८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य नीलो धनुर्ध्वजाग्राश्वरथेषु तस्य ।चचार मूर्धस्वपि चञ्चलोऽलं जडीकृतस्तेन स रावणोऽपि ॥ ८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स क्षिप्रमादाय हुताशनास्त्रं मुमोच नीले रजनीचरेशः ।स तेन भूमौ पतितो नचैनं ददाह वह्निः स्वतनुर्यतोऽसौ ॥ ८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो ययौ राघवमेव रावणो निवारयामास तमाशु लक्ष्मणः ।ततक्षतुस्तावधिकौ धनुर्भृतां शरैः शरीरावरणावदारणैः ॥ ८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निवारितस्तेन स रावणो (दशाननो) भृशं रुषाऽन्वितो बाणममोघमुग्रम् ।स्वयम्भुदत्तं प्रविकृष्य चाऽशु ललाटमध्ये प्रमुमोच तस्य ॥ ८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भृशाहतस्तेन मुमोह लक्ष्मणो रथादवप्लुत्य दशाननोऽपि ।क्षणादभिद्रुत्य बलात् प्रगृह्य स्वबाहुभिर्नेतुमिमं समैच्छत् ॥ ८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सम्प्राप्य सञ्ज्ञां स सुविह्वलोऽपि सस्मार रूपं निजमेव लक्ष्मणः ।शेषं हरेरंशयुतं नचास्य स चालनायापि शशाक रावणः ॥ ८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलात् स्वदोर्भिः प्रतिगृह्य चाखिलैर्यदा स वीरं प्रचकर्ष रावणः ।चचाल पृथ्वी सहमेरुमन्दरा ससागरा नैव चचाल लक्ष्मणः ॥ ८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सहस्रमूर्ध्नोऽस्य बतैकमूर्ध्नि ससप्तपाता(ल)ळगिरीन्द्रसागरा ।धराऽखिलेयं ननु सर्षपायति प्रसह्य को नाम हरेत् तमेनम् ॥ ८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रकर्षति त्वेव निशाचरेश्वरे तथैव रामावरजं त्वरान्वितः ।समस्तजीवाधिपतेः परा तनुः समुत्पपातास्य पुरो हनूमान् ॥ ८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स मुष्टिमावृत्य (आवर्त्य)  च वज्रकल्पं जघान तेनैव च रावणं रुषा ।प्रसार्य बाहूनखिलैर्मुखैर्वमन् स रक्तमुष्णं व्यसुवत् पपात ॥ ९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निपात्य रक्षोधिपतिं स मारुतिः प्रगृह्य सौमित्रिमुरङ्गशायिनः ।जगाम रामाख्यतनोः समीपं सौमित्रिमुद्धर्तुमलं ह्यसौ कपिः ॥ ९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स रामसंस्पर्शनिवारितक्लमः समुत्थितस्तेन समुद्धृते शरे ।बभौ यथा राहुमुखात् प्रमुक्तः शशी सुपूर्णो (विचकत्स्वरश्मिभिः)विकचस्वरश्मिभिः ॥ ९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स शेषभोगाभमथो जनार्दनः प्रगृह्य चापं सशरं पुनश्च ।सुलब्धसञ्ज्ञं रजनीचरेशं जगाद सज्जीभव रावणेति ॥ ९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रथं समारुह्य पुनः सकार्मुकः समार्गणो रावण आशु रामम् ।अभ्येत्य सर्वाश्च दिशश्चकार शरान्धकाराः परमास्त्रवेत्ता ॥ ९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रथस्थितेऽस्मिन् रजनीचरेशे न मे पतिर्भूमितळे(ले) स्थितः स्यात् ।इति स्म पुत्रः पवनस्य रामं स्कन्धं समारोप्य ययौ च राक्षसम् ॥ ९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रहस्य रामोऽस्य हयान् निहत्य सूतं च कृत्वा तिलशो ध्वजं रथम् ।धनूंषि खड्गं सकलायुधानि छत्रं च सञ्छिद्य चकर्त मौलिम् ॥ ९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कर्तव्यमूढं तमवेक्ष्य रामः पुनर्जगादाऽशु गृहं प्रयाहि ।समस्तभोगाननुभूय शीघ्रं प्रतोष्य बन्धून् पुनरेहि मर्तुम् ॥ ९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितोऽवाग्वदनो ययौ गृहं विचार्य कार्यं सह मन्त्रिभिः स्वकैः ।हतावशेषैरथ कुम्भकर्णप्रबोधनायाऽशु मतिं चकार ॥ ९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सशैलशृङ्गासिपरश्वधायुधैर्निशाचराणामयुतैरनेकैः ।तच्छ्वासवेगाभिहतैः कथञ्चिद् गतैः समीपं कथमप्यबोधयत् ॥ ९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शैलोपमानस्य च मांसराशीन् विधाय (भक्षान्) भक्ष्यानपि शोणितह्रदान् ।सुतृप्तमेनं परमादरेण समाह्वयामास सभातला(ळा)य ॥ १००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाच चैनं रजनीचरेन्द्रः पराजितोऽस्म्यद्य हि जीवति त्वयि ।रणे नरेणैव च (हि) रामनाम्ना कुरुष्व मे प्रीतिममुं निहत्य ॥ १०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितः कारणमप्यशेषं श्रुत्वा जगर्हाग्रजमेव वीरः ।अमोघवीर्येण हि राघवेण त्वया विरोधश्चरितो बताद्य ॥ १०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रशस्यते नो बलिभिर्विरोधः कथञ्चिदेषोऽतिबलो मतो मम ।इतीरितो रावण आह दुर्नयोऽप्यहं त्वयाऽव्यो हि किमन्यथा त्वया ॥ १०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चरन्ति राजान उताक्रमं क्‍वचित् त्वयोपमान् बन्धुजनान् बलाधिकान् ।समीक्ष्य हीत्थं गदितोऽग्रजेन स कुम्भकर्णः प्रययौ रणाय ॥ १०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राकारमुल्लङ्घ्य(मालङ्घ्य) स पञ्चयोजनं यदा ययौ शूलवरायुधो रणम् ।कपिप्रवीरा अखिलाः प्रदुद्रुवुर्भयादतीत्यैव च सेतुमाशु ॥ १०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शतवलिपनसाख्यौ तत्र वस्वंशभूतौ पवनगणवरांशौ श्वेतसम्पातिनौ च ।निर्ऋतितनुमथोग्रं दुर्मुखं केसरीति प्रवरमथ मरुत्सु प्रास्यदेतान् मुखे सः ॥ १०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रजनिचरवरोऽसौ कुम्भकर्णः प्रतापी कुमुदमपि जयन्तं पाणिना सम्पिपेष ।नळ(ल)मथ च गजादीन् पञ्च नीलं सतारं गिरिवरतरुहस्तान् मुष्टिनाऽपातयच्च ॥ १०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाङ्गदश्च जाम्बवानिनात्मजश्च वानरैः ।निजघ्निरे निशाचरं सवृक्षशैलसानुभिः ॥ १०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विचूर्णिताश्च पर्वतास्तनौ निशाचरस्य ते ।बभूव काचन व्यथा नचास्य बाहुषालि(ळि)नः ॥ १०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथापरं महाचलं प्रगृह्य भास्करात्मजः ।मुमोच राक्षसेऽथ तं प्रगृह्य तं जघान सः ॥ ११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा पपात सूर्यजस्तताड चाङ्गदं रुषा ।स जाम्बवन्तमाशु तौ निपेततुस्तला(ळा)हतौ ॥ १११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ प्रगृह्य भास्करिं ययौ स राक्षसो बली ।जगाम चानु मारुतिः सुसूक्ष्ममक्षिकोपमः ॥ ११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदैनमेष बाधते तदा विमोचयाम्यहम् ।यदि स्म शक्यतेऽस्य तु स्वमोचनाय तद्वरम् ॥ ११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति व्रजत्यनु स्म तं मरुत्सुते निशाचरः ।पुरं विवेश चार्चितः स्वबन्धुभिः समस्तशः ॥ ११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तुहिनसलिलमाल्यैः सर्वतोऽभिप्रवृष्टे रजनिचरवरेऽस्मिंस्तेन सिक्तः कपीशः ।विगतसकलयुद्धग्लानिरावञ्चयित्वा रजनिचरवरं तं तस्य नासां ददंश ॥ ११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कराभ्यामस्य कर्णौ च नासिकां दशनैरपि ।सञ्छिद्य क्षिप्रमेवासावुत्पपात हरीश्वरः ॥ ११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तळेन चैनं निजघान राक्षसः पिपेष भूमौ पतितं ततोऽपि ।समुद्गतोऽसौ विवरेऽङ्गुलीनां जघान शूलेन पुनः स राक्षसः ॥ ११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अमोघशूलं प्रपतन् (प्रपतत्)तमीक्ष्य(तदीक्ष्य) रवेः सुतस्योपरि मारुतात्मजः ।प्रगृह्य जानौ प्रणिधाय शीघ्रं बभञ्ज तं प्रेक्ष्य ननाद चोच्चैः ॥ ११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथैनमावृत्य जघान मुष्टिना स राक्षसो वायुसुतं स्तनान्तरे ।जगर्ज तेनाभिहतो हनूमानचिन्तयंस्तत् प्रजहार चैनम् ॥ ११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तले(ळे)न वक्षस्यभिताडितो रुषा हनूमता मोहमवाप राक्षसः ।पुनश्च सञ्ज्ञां समवाप्य शीघ्रं ययौ स यत्रैव रघुप्रवीरः ॥ १२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विचिन्तयामास ततो हनूमान् मयैव हन्तुं समरे हि शक्यः ।असौ तथाऽप्येनमहं न हन्मि यशो हि रामस्य दृढं प्रकाशयन् ॥ १२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनन्यवध्यं तमिमं निहत्य स्वयं स रामो यश आहरेत ।दत्तो वरो द्वारपयोः स्वयं च जनार्दनेनैव पुरातनश्च ॥ १२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मयैव वध्यौ भवतं त्रिजन्मसु प्रवृद्धवीर्याविति केशवेन ।उक्तं ममैवैष यदप्यनुग्रहं वधेऽस्य कुर्यान्नतु मे स धर्मः ॥ १२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति स्म सञ्चिन्त्य कपीशयुक्तो जगाम यत्रैव कपिप्रवीराः ।स कुम्भकर्णोऽखिलवानरांस्तु प्रभक्षयन् राममुपाजगाम ॥ १२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते भक्षितास्तेन कपिप्रवीराः सर्वे विनिर्जग्मुरमुष्य देहात् ।स्रोतोभिरेवाथ च रोमकूपैः केचित् तमेवाऽरुरुहुर्यथा गिरिम् ॥ १२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तान् विधूयाऽशु यथा महागजो जगाम रामं समरार्थमेकः ।प्रभक्षयन् स्वानपरांश्च सर्वशो मत्तः समाघ्राय च शोणितं पिबन् ॥ १२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न्यवारयत् तं शरवर्षधारया स लक्ष्मणो नैनमचिन्तयत् सः ।जगाम रामं गिरिशृङ्गधारी समाह्वयत् तं समराय चाऽशु ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो समादाय धनुः सुघोरं शरान्सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।प्रवेशयामास निशाचरे प्रभुः स राघवः पूर्वहतेषु यद्वत् ॥ १२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यावद्बलेन न्यहनत् खरादिकान् न तावतैव न्यपतत् स राक्षसः ।अथ प्रहस्याऽत्मबलैकदेशं प्रदर्शयन् बाणवरान् मुमोच ॥ १२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्वाभ्यां स बाहू निचकर्त तस्य पदद्वयं चैव तथा शराभ्याम् ।अथापरेणास्य शिरो निकृत्य सम्प्राक्षिपत् सागरतोय आशु ॥ १३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवर्धताब्धिः पतितेऽस्य काये महाचलाभे क्षणदाचरस्य ।सुराश्च सर्वे ववृषुः प्रसूनैर्मुदा स्तुवन्तो रघुवर्यमूर्ध्नि ॥ १३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = योजनानां त्रिलक्षं हि कुम्भकर्णोऽभ्यवर्धत ।पूर्वं पश्चात् सञ्चुकोच लङ्कायामुषितुं स्वयम् ॥ १३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तु स्वभावमापन्नो म्रियमाणोऽभ्यवर्धत ।तेनास्मिन् पतिते त्वब्धिरवर्धदधिकं तदा ॥ १३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथापरे ये रजनीचरास्तदा कपिप्रवीरैर्निहताश्च सर्वशः ।हतावशिष्टास्त्वरिताः प्रदुद्रुवुर्भ्रातुर्वधं चोचुरुपेत्य रावणम् ॥ १३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स दुःखतप्तो निपपात मूर्छितो निराशकश्चाभवदात्मजीविते ।तमाह पुत्रस्त्रिदशेशशत्रुर्नियुङ्क्ष्व मां शत्रुवधाय माचिरम् ॥ १३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मया गृहीतस्त्रिदशेश्वरः पुरा विषीदसे किं नरराजपुत्रतः ।स एवमुक्त्वा प्रजुहाव पावकं शिवं समभ्यर्च्य समारुहद्रथम् ॥ १३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V137
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स आत्तधन्वा सशरो रथेन वियत्समारुह्य ययावदर्शनम् ।स नागपाशैर्वरतः शिवस्य बबन्ध सर्वान् कपिवीरसङ्घान् ॥ १३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V138
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुराऽवताराय यदा स विष्णुर्दिदेश सर्वांस्त्रिदशांस्तदैव ।ममापि सेवा भवता(भवते) प्रयोज्येत्येवं गरुत्मानवदद् वृषाकपिम् ॥ १३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V139
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमाह विष्णुर्न भुवि प्रजातिमुपैहि सेवां तव चान्यथाऽहम् ।आदास्य एवात्र यथा यशः स्याद् धर्मश्च कर्तव्यकृदेव च स्याः ॥ १३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V140
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वरेण शर्वस्य हि रावणात्मजो यदा निबध्नाति कपीन् सलक्ष्मणान् ।उरङ्गपाशेन तदा त्वमेव समेत्य सर्वानपि मोचयस्व ॥ १४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V141
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अहं समर्थोऽपि स लक्ष्मणश्च तथा हनूमान् न विमोचयामः ।तव प्रियार्थं गरुडैष एव कृतस्तवाऽदेश इमं कुरुष्व ॥ १४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V142
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदेतदुक्तं हि पुराऽऽत्मना यत् ततो हि रामो न मुमोच कञ्चन ।(स) न लक्ष्मणो नैव च मारुतात्मजः स चैव जानाति हि देवगुह्यम् ॥ १४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V143
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो निबद्ध्याऽशु हरीन् सलक्ष्मणान् जगाम रक्षः स्वपितुः सकाशम् ।ननन्द चासौ पिशिताशनेश्वरः शशंस पुत्रं च कृतात्मकार्यम् ॥ १४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V144
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स पक्षिराजोऽथ हरेर्निदेशं स्मरंस्त्वरावानिह चाऽजगाम ।तत्पक्षवातस्पर्शेन केवलं विनष्ट एषां स उरङ्गबन्धः ॥ १४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V145
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स राममानम्य परात्मदैवतं ययौ सुमाल्याभरणानुलेपनः ।कपिप्रवीराश्च तरूञ्छिलाश्च प्रगृह्य नेदुर्बलिनः प्रहृष्टाः ॥ १४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V146
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा निनादं प्लवगेश्वराणां पुनः सपुत्रोऽत्रसदत्र रावणः ।बन्धादमुष्मात् प्रतिनिस्सृतास्ते किमत्र कार्यं त्विति चिन्तयानः ॥ १४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V147
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनश्च हुत्वा स हुताशमेव रथं समारुह्य ययावदर्शनम् ।ववर्ष चास्त्राणि महान्त्यजस्रं वरादुमेशस्य तथाऽब्जजस्य ॥ १४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V148
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनश्च तस्यास्त्रनिपीडितास्ते निपेतुरुर्व्यां कपयः सलक्ष्मणाः ।स्पृशन्ति नास्त्राणि दुरन्तशक्तिं तनुं समीरस्य हि कानिचित् क्‍वचित् ॥ १४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V149
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विज्ञातुकामः पुरि सम्प्रवृत्तिं विभीषणः पूर्वगतस्तदाऽऽगात् ।ददर्श सर्वान् पतितान् स वानरान् मरुत्सुतं त्वेकमनाकुलं च ॥ १४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V150
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तं समादाय ययौ विधातृजं विमूर्च्छितं चोदकसेकतस्तम् ।आश्वास्य किं जीवसि हीत्युवाच तथेति स प्राह च मन्दवाक्यः ॥ १५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V151
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऊचे पुनर्जीवति किं हनूमान् जीवाम सर्वेऽपि हि जीवमाने ।तस्मिन् हते निहताश्चैव सर्व इतीरितेऽस्मीत्यवदत् स मारुतिः ॥ १५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V152
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तो जाम्बवानाह हनूमन्तमनन्तरम् ।योऽसौ मेरोः समीपस्थो गन्धमादनसञ्ज्ञितः(संज्ञकः) ।गिरिस्तस्मात् समाहार्यं त्वयौषधि(ध)चतुष्टयम् ॥ १५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V153
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मृतसञ्जीवनी मुख्या सन्धानकरणी परा ।सवर्णकरणी चैव विशल्यकरणीति च ॥ १५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V154
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तः स क्षणेनैव प्रापतद् गन्धमादनम् ।अवाप चाम्बरचरो राममुक्तः शरो यथा ॥ १५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V155
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्तर्हिताश्चौषधीस्तु तदा विज्ञाय मारुतिः ।उद्बबर्ह गिरिं क्रोधाच्छतयोजनमण्डलम् ॥ १५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V156
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तं समुत्पाट्य गिरिं करेण प्रतोल(ळ)यित्वा बलदेवसूनुः ।समुत्पपाताम्बरमुग्रवेगो यथा हरिश्चक्रधरस्त्रिविक्रमे ॥ १५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V157
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवाप चाक्ष्णोः स निमेषमात्रतो निपातिता यत्र कपिप्रवीराः ।तच्छैलवातस्पर्शात् समुत्थिताः समस्तशो वानरयूथपाः क्षणात् ॥ १५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V158
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अपूजयन् मारुतिमुग्रपौरुषं रघूत्तमोऽस्यानुजनिस्तथाऽपरे ।पपात मूर्ध्न्यस्य च पुष्पसन्ततिः प्रमोदितैर्देववरैर्विसर्जिता ॥ १५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V159
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स देवगन्धर्वमहर्षिसत्तमैरभिष्टुतो रामकरोप(करेण)गूहितः ।पुनर्गिरिं तं शतयोजनोच्छ्रितं न्यपातयत् संस्थित एव तत्र (च) ॥ १५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V160
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स पूर्ववन्मारुतिवेगचोदितो निरन्तरं श्लिष्टतरोऽत्र चाभवत् ।पुनश्च सर्वे तरुशैलहस्ता रणाय चोत्तस्थुरलं नदन्तः ॥ १६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V161
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनश्च तान् प्रेक्ष्य समुत्थितान् कपीन् भयं महच्छक्रजितं विवेश ।स पूर्ववद्धव्यवहे समर्च्य शिवं तथाऽदर्शनमेव जग्मिवान् ॥ १६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V162
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वराश्रयेणाजगिरीशयोस्तथा पुनर्महास्त्रैः स बबन्ध तान् कपीन् ।अथाऽह रामस्य मनोऽनुसारतः पुराऽस्त्रमेवानुसरन् स लक्ष्मणः ॥ १६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V163
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पितामहास्त्रेण निहन्मि दुर्मतिं तवाऽज्ञया शक्रजितं सबान्धवम् ।इतीरिते तेन स चाऽह राघवो भयाददृश्ये न विमोक्तुमर्हसि ॥ १६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V164
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न सोढुमीशोऽसि यदि त्वमेतदस्त्रं तदाऽहं शरमात्रकेण ।अदृश्यमप्याशु निहन्मि सन्तं रसातले(ळे)ऽथापि हि सत्यलोके ॥ १६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V165
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति स्म वीन्द्रस्य हनूमतश्च बलप्रकाशाय पुरा प्रभुः स्वयम् ।सम्मानयित्वाऽस्त्रममुष्य रामो दुरन्तशक्तिः शरमाददेऽथ ॥ १६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V166
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनेन दृष्टोऽहमिति स्म दुष्टो विज्ञाय बाह्वोर्बलमस्य चोग्रम् ।विनिश्चयं देवतमस्य पश्यन् प्रदुद्रुवे प्राणपरीप्सुराशु ॥ १६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V167
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हाहाकृते प्रद्रुत इन्द्रशत्रौ रघूत्तमः शत्रुविभीषणत्वात् ।विभीषणेत्येव सुरैरभिष्टुतो विज्ञानमस्त्रं त्वमुचत् स्वसैन्ये ॥ १६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V168
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निशाचरास्त्रं ह्यगमत् क्षणेन रामास्त्रवीर्याद्धरयो नदन्तः ।उत्तस्थुरुच्चोरुगिरीन् प्रगृह्य प्रशंसमाना रघुवीरमुच्चैः ॥ १६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V169
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुरैश्च पुष्पं वर्षद्भिरीडितस्तस्थौ धनुष्पाणिरनन्तवीर्यः ।स रावणस्याथ सुतो निकुम्भिलां पुनः समासाद्य जुहाव पावकम् ॥ १६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V170
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विभीषणोऽथाऽह रघूत्तमं प्रभुं नियोजयाद्यैव वधाय दुर्मतेः ।कृताग्निपूजो नहि वध्य एष वरो विधातुः प्रथितोऽस्य तादृशः ॥ १७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V171
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न वै वधं राम इयेष तस्य पलायितस्याऽत्मसमीक्षणात् पुनः ।सत्त्वोज्झितोऽसावपि कूटयोधी न मे वधार्होऽयमिति स्म स प्रभुः ॥ १७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V172
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स आदिदेशावरजं जनार्दनो हनूमता चैव विभीषणेन ।सहैव सर्वैरपि वानरेन्द्रैर्ययौ महात्मा स च तद्वधाय ॥ १७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V173
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स जुह्वतस्तस्य चकार विघ्नं प्लवङ्गमैः सोऽथ युयुत्सया रथम् ।समास्थितः कार्मुकबाणपाणिः प्रत्युद्ययौ लक्ष्मणमाशु गर्जन् ॥ १७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V174
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उभौ च तावस्त्रविदां वरिष्ठौ शरैः शरीरान्तकरैस्ततक्षतुः ।दिशश्च सर्वाः प्रदिशः शरोत्तमैर्विधाय शिक्षास्त्रबलैर्निरन्तराः ॥ १७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V175
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैः स लक्ष्मणो निवार्य शत्रोश्चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।शिरः शरेणाऽशु समुन्ममाथ सुरैः प्रसूनैरथ चाभिवृष्टः ॥ १७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V176
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निपातितेऽस्मिन् नितरां निशाचरान् प्लवङ्गमा जघ्नुरनेककोटिशः ।हतावशिष्टास्तु दशाननाय शशंसुरत्याप्तसुतप्रणाशम् ॥ १७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V177
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तन्निशम्याप्रियमुग्ररूपं भृशं विनिश्वस्य विलप्य दुःखात् ।संस्थापयामास मतिं पुनश्च मरिष्य इत्येव विनिश्चितार्थः ॥ १७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V178
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मरणाभिमुखः शीघ्रं रावणो रणकर्मणे ।सज्जीभवन्नन्तरैव दिदेश बलमूर्जितम् ॥ १७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V179
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्रिंशत् सहस्राणि महौघकानामक्षोहिणीनां (अपि) सह षट्सहस्रम् ।श्रमेण संयोजयताऽशु रामं सज्जो भवामीति दिदेश रावणः ॥ १७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V180
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदप्रधृष्यं वरतः स्वयम्भुवो युगान्तकालार्णवघूर्णितोपमम् ।प्रगृह्य नानाविधमस्त्रशस्त्रं बलं कपीञ्छीघ्रतमं जगाम ॥ १८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V181
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आगच्छमानं तदपारमेयं बलं सुघोरं प्रल(ळ)यार्णवोपमम् ।भयात् समुद्विग्नविषण्णचेतसः कपिप्रवीरा नितरां प्रदुद्रुवुः ॥ १८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V182
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वरो हि दत्तोऽस्य पुरा स्वयम्भुवा धरातले(ळे)ऽल्पेऽपि निवासशक्तिः ।अजेयता चेत्यत एव सार्कजाः प्लवङ्गमा द्रष्टुमपि स्म नाशकन् ॥ १८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V183
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रगृह्य रामोऽथ धनुः शरांश्च समन्ततस्तानवधीच्छरौघैः ।स एव सर्वत्र च दृश्यमानो विदिक्षु दिक्षु प्रजहार सर्वशः ॥ १८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V184
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षणेन सर्वांश्च निहत्य राघवः प्लवङ्गमानामृषभैः स पूजितः ।अभिष्टुतः सर्वसुरोत्तमैर्मुदा भृशं प्रसूनोत्करवर्षिभिः प्रभुः ॥ १८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V185
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाऽययौ सर्वनिशाचरेश्वरो हतावशिष्टेन बलेन संवृतः ।विमानमारुह्य च पुष्पकं त्वरन् शरीरनाशाय महायुधोद्धतः ॥ १८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V186
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विरूपनेत्रोऽथच यूपनेत्रस्तथा महापार्श्वमहोदरौ च ।ययुस्तमावृत्य सहैव मन्त्रिणो मृतिं पुरोधाय रणाय यान्तम् ॥ १८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V187
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथास्य सैन्यानि निजघ्नुरोजसा समन्ततः शैलशिलाभिवृष्टिभिः ।प्लवङ्गमास्तानभिवीक्ष्य वीर्यवान् ससार वेगेन महोदरो रुषा ॥ १८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V188
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वीक्ष्यातिकायं तमभिद्रवन्तं स कुम्भकर्णोऽयमिति ब्रुवन्तः ।प्रदुद्रुवुर्वानरवीरसङ्घास्तमाससादाऽशु सुतोऽथ वालिनः ॥ १८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V189
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वदन् स तिष्ठध्वमिति स्म वीरो विभीषिकामात्रमिदं न यात ।इतीरयन्नग्रत एष पुप्लुवे महोदरस्येन्द्रसुतात्मजो बली ॥ १८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V190
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो शरानाशु विमुञ्चमानं शिरः परामृश्य निपात्य भूतळे ।ममर्द पद्भ्यामभवद् गतासुर्महोदरो वालिसुतेन चूर्णितः ॥ १९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V191
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो महापार्श्व उपाजगाम प्रवर्षमाणोऽस्य शराम्बुधाराः ।प्रसह्य चाऽच्छिद्य धनुः करस्थं समाददे खड्गममुष्य सोऽङ्गदः ॥ १९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V192
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निगृह्य केशेषु निपात्य भूतले(ळे) चकर्त वामांसत औदरं परम् ।यथोपवीतं स तथा द्विधाकृतो ममार मन्त्री रजनीचरेशितुः ॥ १९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V193
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथैनमाजग्मतुरुद्यतायुधौ विरूपनेत्रोऽप्यथ यूपनेत्रः ।यथैव मेघौ दिवि तिग्मरश्मिं तथा समाच्छादयतां शरौघैः ॥ १९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V194
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ताभ्यां स बद्धः शरपञ्जरेण विचेष्टितुं नाशकदत्र वीरः ।हरीश्वरः शैलमतिप्रमाणमुत्पाट्य चिक्षेप तयोः शरीरे ॥ १९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V195
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उभौ च तौ तेन विचूर्णितौ रणे रवेः सुतस्योरुबलेरितेन ।निशाचरेशोऽथ शरेण सूर्यजं बिभेद वक्षस्यपि सोऽपतद् भुवि ॥ १९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V196
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु सर्वांश्च हरिप्रवीरान् विधूय बाणैर्बलवान् दशाननः ।जगाम रामाभिमुखस्तदैनं रुरोध रामावरजः शरौघैः ॥ १९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V197
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा दशास्योऽन्तकदण्डकल्पां मयाय दत्तां कमलोद्भवेन ।मयाद्गृहीतां च विवाहकाले प्रगृह्य शक्तिं विससर्ज लक्ष्मणे ॥ १९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V198
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तया स वीरः सुविदारितोराः पपात भूमौ सुभृशं विमूर्च्छितः ।मरुत्सुतः शैलमतिप्रमाणं चिक्षेप रक्षःपतिवक्षसि द्रुतम् ॥ १९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V199
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनातिगाढं व्यथितो दशाननो मुखैर्वमञ्छोणितपूरमाशु ।तदन्तरेण प्रतिगृह्य लक्ष्मणं जगाम शक्त्या सह रामसन्निधिम् ॥ १९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V200
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समुद्बबर्हाथ च तां स राघवो दिदेश च प्राणवरात्मजं पुनः ।प्रभुः समानेतुमथो वरौषधीः स चाऽनिनायाऽशु गिरिं पुनस्तम् ॥ २००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V201
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद्गन्धमात्रेण समुत्थितोऽसौ सौमित्रिरात्तोरुबलश्च पूर्ववत् ।शशंस चाश्लिष्य मरुत्सुतं प्रभुः स राघवोऽगण्यगुणार्णवः स्मयन् ॥ २०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V202
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राक्षिपत् तं गिरिवरं लङ्कास्थः सन् स मारुतिः ।अर्धलक्षे योजनानां यत्रासौ पूर्वसंस्थितः ॥ २०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V203
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद्बाहुवेगात् संश्लेषं प्राप पूर्ववदेव सः ।मृताश्च ये प्लवङ्गास्तु तद्गन्धात् तेऽपि जीविताः ॥ २०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V204
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रामाज्ञयैव रक्षांसि हरयोऽब्धाववाक्षिपन् ।नोज्जीवितास्ततस्ते तु वानरा निरुजोऽभवन् ॥ २०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V205
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = छिन्नप्ररोहिणश्चैव विशल्याः पूर्ववर्णिनः ।औषधीनां प्रभावेन सर्वेऽपि हरयोऽभवन् ॥ २०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V206
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाऽससादोत्तमपूरुषं प्रभुं विमानगो रावण आयुधौघान् ।प्रवर्षमाणो रघुवंशनाथं तमात्तधन्वाऽभिययौ च रामः(राघवः) ॥ २०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V207
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सम्मानयन् राघवमादिपूरुषं निर्यातयामास रथं पुरन्दरः ।सहायुधं मातलिसङ्गृहीतं समारुरोहाऽशु स लक्ष्मणाग्रजः ॥ २०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V208
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आरुह्य तं रथवरं जगदेकनाथो लोकाभयाय रजनीचरनाथमाशु ।अभ्युद्ययौ दशशतांशुरिवान्धकारं लोकानशेषत इमान् निगिरन्तमुद्यन् ॥ २०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V209
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आयान्तमीक्ष्य रजनीचरलोकनाथः शस्त्राण्यथास्त्रसहितानि मुमोच रामे ।रामस्तु तानि विनिकृत्य(विनिवार्य) निजैर्महास्त्रैस्तस्योत्तमाङ्गदशकं युगपन्न्यकृन्तत् ॥ २०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V210
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृत्तानि तानि पुनरेव समुत्थितानि दृष्ट्वा वराच्छतधृतेर्हृदयं विभेद ।बाणेन वज्रसदृशेन स भिन्नहृत्को रक्तं वमन् न्यपतदाशु महाविमानात् ॥ २१०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V211
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् हते त्रिजगतां परमप्रतीपे ब्रह्मा शिवेन सहितः सह लोकपालैः ।अभ्येत्य पादयुगळं जगदेकभर्तू रामस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ॥ २११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V212
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथैनमस्तौत् पितरं कृताञ्जलिर्गुणाभिरामं जगतः पितामहः ।जितं जितं तेऽजित लोकभावन प्रपन्नपालाय नताः स्म ते वयम् ॥ २१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V213
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वमेक ईशोऽस्य नचाऽदिरन्तस्तवेड्य कालेन तथैव देशतः ।गुणा ह्यगण्यास्तव तेप्यनन्ताः प्रत्येकशश्चाऽदिविनाशवर्जिताः ॥ २१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V214
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नचोद्भवो नैव तिरस्कृतिस्ते क्‍वचिद् गुणानां परतः स्वतो वा ।त्वमेक आद्यः परमः स्वतन्त्रो भृत्यास्तवाहं शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V215
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यथाऽर्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चाऽपः ।गच्छन्ति चाऽयन्ति च सन्तताश्च तद्वन्मदाद्याः शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V216
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ये ये च मुक्तास्त्वथ ये च बद्धाः सर्वे तवेशेश वशे सदैव ।वयं सदा त्वद्गुणपूगमुच्चैः सर्वे वदन्तोऽपि न पारगामिनः ॥ २१६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V217
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = किमेष ईदृग्गुणकस्य ते प्रभो रक्षोवधोऽशेषसुरप्रपालनम् ।अनन्यसाध्यं हि तथाऽपि तद् द्वयं कृतं त्वया तस्य नमोनमस्ते ॥ २१७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V218
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरिते त्वब्जभवेन शूली समाह्वयद् राघवमाहवाय ।वरं मदीयं त्वगणय्य रक्षो हतं त्वया तेन रणाय मेहि (मैहि)॥ २१८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V219
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितेऽस्त्वित्यभिधाय राघवो धनुः प्रगृह्याऽशु शरं च सन्दधे ।विकृष्यमाणे चलिता वसुन्धरा पपात रुद्रोऽपि धराप्रकम्पतः ॥ २१९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V220
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथोत्थितश्चाऽसुरभाववर्जितः क्षमस्व देवेति ननाम पादयोः ।उवाच च त्वद्वशगोऽस्मि सर्वदा प्रसीद मे त्वद्विषयं मनः कुरु ॥ २२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V221
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथेन्द्रमुख्याश्च तमूचिरे सुरास्त्वयाऽविताः स्मोऽद्य निशाचराद् वयम् ।तथैव सर्वापद एव नस्त्वं प्रपाहि सर्वे भवदीयकाः स्म ॥ २२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V222
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सीताकृतिं तामथ तत्र चाऽगतां दिव्यच्छलेन प्रणिधाय पावके ।कैलासतस्तां पुनरेव चाऽगतां सीतामगृह्णाद्धुतभुक्समर्पिताम् ॥ २२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V223
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जानन् गिरीशालयगां स सीतां समग्रहीत् पावकसम्प्रदत्ताम् ।मुमोद सम्प्राप्य च तां स रामः सा चैव देवी भगवन्तमाप्य ॥ २२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V224
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथो गिरेरानयनात् परस्ताद् ये वानरा रावणबाणपीडिताः ।तारापिता तान् निरुजश्चकार सुषेणनामा भिषजां वरिष्ठः ॥ २२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V225
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा मृतान् राघव आनिनाय यमक्षयाद् देवगणांश्च सर्वशः ।समन्वजानात् पितरं च तत्र समागतं गन्तुमियेष चाथ ॥ २२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V226
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विभीषणेनार्पितमारुरोह स पुष्पकं तत्सहितः सवानरः ।पुरीं जगामाऽशु निजामयोध्यां पुरो हनूमन्तमथ न्ययोजयत् ॥ २२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V227
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ददर्श चासौ भरतं हुताशनं प्रवेष्टुकामं जगदीश्वरस्य ।अदर्शनात् तं विनिवार्य रामं समागतं चास्य शशंस मारुतिः ॥ २२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V228
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा प्रमोदोरुभरः स तेन सहैव पौरैः सहितः समातृकः ।शत्रुघ्नयुक्तोऽभिसमेत्य राघवं ननाम बाष्पाकुललोचनाननः ॥ २२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V229
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उत्थाप्य तं रघुपतिः सस्वजे प्रणयान्वितः ।शत्रुघ्नं च तदन्येषु प्रतिपेदे यथावयः ॥ २२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V230
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुरीं प्रविश्य मुनिभिः साम्राज्ये चाभिषेचितः ।यथोचितं च सम्मान्य सर्वानाहेदमीश्वरः ॥ २३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V231
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वैर्भवद्भिः सुकृतं विधाय देहं मनोवाक्सहितं मदीयम् ।एतावदेवाखिलसद्विधेयं यत् कायवाक्चित्तभवं मदर्चनम् ॥ २३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V232
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुक्तिप्रदानात् प्रतिकर्तृता मे सर्वस्य चाथो भवतां भवेत (त्)।हनूमतो न प्रतिकर्तृता स्यात् स्वभावभक्तस्य निरौपधं मे ॥ २३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V233
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मद्भक्तौ ज्ञानपूर्तावनुपधिकबलप्रोन्नतिस्थैर्यधैर्यस्वाभाव्याधिक्यतेजःसुमतिदमशमेष्वस्य तुल्यो न कश्चित् ।शेषो रुद्रः सुपर्णोऽप्युरुगुणसमितौ नो सहस्रांशतुल्या अस्येत्यस्मान् (अस्मिन्) मदैशं (मदंशं) पदमहममुना सार्धमेवोपभोक्ष्ये ॥ २३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V234
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूर्वं जिगाय भुवनं दशकन्धरोऽसावब्जोद्भवस्य वरतो नतु तं कदाचित् ।कश्चिज्जिगाय पुरुहूतसुतः कपित्वाद् विष्णोर्वरादजयदर्जुन एव चैनम् ॥ २३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V235
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दत्तो वरो न मनुजान् प्रति वानरांश्च धात्राऽस्य तेन विजितो युधि वालिनैषः ।अब्जोद्भवस्य वरमाश्वभिभूय रक्षो जिग्ये त्वहं रणमुखे बलिमाह्वयन्तम् ॥ २३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V236
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलेर्द्वारस्थोऽहं वरमस्मै सम्प्रदाय पूर्वं तु ।तेन मया रक्षोऽस्तं योजनमयुतं पदाङ्गुल्या ॥ २३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V237
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनश्च युद्धाय समाह्वयन्तं न्यपातयं रावणमेकमुष्टिना ।महाबलोऽहं कपिलाख्यरूपस्त्रिकोटिरूपः पवनश्च मे सुतः ॥ २३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V238
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आवां स्वशक्त्या जयिनाविति स्म शिवो वरान्मेऽजयदेनमेवम् ।ज्ञात्वा सुराजेयमिमं हि वव्रे हरो जयेयाहममुं दशाननम् ॥ २३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V239
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतः स्वभावाज्जयिनावहं च वायुश्च वायुर्हनुमान् स एषः ।अमुष्य हेतोस्तु पुरा हि वायुना शिवेन्द्रपूर्वा अपि काष्ठवत् कृताः ॥ २३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V240
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतो हनूमान् पदमेतु धातुर्मदाज्ञया सृष्ट्यवनादि कर्म ।मोक्षं च लोकस्य सदैव कुर्वन् मुक्तश्च मुक्तान् सुखयन् प्रवर्तताम् ॥ २४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V241
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भोगाश्च ये यानि च कर्मजातान्यनाद्यनन्तानि ममेह सन्ति ।मदाज्ञया तान्यखिलानि सन्ति धातुः पदे तत् सहभोगनाम ॥ २४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V242
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतादृशं मे सहभोजनं ते मया प्रदत्तं हनुमन् सदैव ।इतीरितस्तं हनुमान् प्रणम्य जगाद वाक्यं स्थिरभक्तिनम्रः ॥ २४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V243
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = को न्वीश ते पादसरोजभाजां सुदुर्लभोऽर्थेषु चतुर्ष्वपीह ।तथाऽपि नाहं प्रवृणोमि भूमन् भवत्पदाम्भोजनिषेवणादृते ॥ २४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V244
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वमेव साक्षात् परमस्वतन्त्रस्त्वमेव साक्षादखिलोरुशक्तिः ।त्वमेव चागण्यगुणार्णवः सदा रमाविरिञ्चादिभिरप्यशेषैः ॥ २४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V245
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समेत्य सर्वेऽपि सदा वदन्तोऽप्यनन्तकालाच्च नवै समाप्नुयुः ।गुणांस्त्वदीयान् परिपूर्णसौख्यज्ञानात्मकस्त्वं हि सदाऽतिशुद्धः ॥ २४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V246
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्ते कथासेवक एव सर्वदा सदारतिस्त्वय्यचलैकभक्तिः ।स जीवमानो न परः कथञ्चित् तज्जीवनं मेऽस्त्वधिकं समस्तात् ॥ २४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V247
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रवर्द्धतां भक्तिरलं क्षणेक्षणे त्वयीश मे ह्रासविवर्जिता सदा ।अनुग्रहस्ते मयि चैवमेव निरौपधौ तौ मम सर्वकामः ॥ २४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C08_S01_V248
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C08
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितस्तस्य ददौ स तद्द्वयं पदं विधातुं सकलैश्च शोभनम् ।समाश्लिषच्चैनमथाऽर्द्रया धिया यथोचितं सर्वजनानपूजयत् ॥ २४८॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C08_S01
| id      = MBTN_C08_S01_author-note
| text    =
{इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये श्रीरामचरिते (हनूमति श्रीरामदयादानं नाम) अष्टमोऽध्यायः}
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026