Jump to content

Bruhadaranyaka/C6/S4: Difference between revisions

From Grantha
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== चतुर्थब्राह्मणम् ==
#REDIRECT [[Bruhadaranyaka#BR_C06_S04]]
{{Adhyaya
| document_id  = BR
| chapter_num  = 6
| title        = चतुर्थब्राह्मणम्
}}{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V01
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = एषां वै भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या आपोऽपामोषधयः ओषधीनां पुष्पाणि पुष्पाणां फलानि फलानां पुरुषः पुरुषस्य रेतः ॥ १ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V02
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स ह प्रजापतिरीक्षाञ्चक्रे हन्तास्मै प्रतिष्ठां कल्पयानीति स स्रियं ससृजे तां सृष्ट्वाऽध उपास्त तस्मात् स्त्रियमध उपासीत स एतं प्राञ्चं ग्रावाणमात्मन एव समुदपारयत्तेनैनामभ्यसृजन् ॥ २ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V03
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्या वेदिरुपस्थो लोमानि बर्हिश्चर्माधिषवणो समिद्धो मध्यतस्तौ मुष्कौ स यावान् ह वै वाजपेयेन यजमानस्य लोको भवति तावानस्य लोको भवति य एवं विद्वानधोपहासं चरत्यासां स्त्रीणां सुकृतं वृंक्तेऽथ यदिदमविद्वानधोपहासं चरत्यस्य स्त्रियः सुकृतं वृंजते ॥ ३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V04
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = एतद्ध स्म वै तद्विद्वानुद्दालक यामिच्छेद्दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं सन्धायापान्यभिप्राण्यादिंद्रियेण ते आरुणिराहैतद्ध स्म वै तद्विद्वान्नाको मौद्गल्य आहैतद्ध स्म वै तद्विद्वान् कुमार हारीत आह बहवो मर्या ब्राह्मणायना निरिंद्रिया विसुकृतोऽस्माल्लोकात् प्रयन्ति य इदमविद्वांसोऽधोपहासं चरन्तीति बहु वा इदं सुप्तस्य वा जाग्रतो वा रेतः स्कन्दति ॥ ४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V05
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तदभिमृशेदनु वा मंत्रयेत यन्मेऽद्य रेतः पृथिवीमस्कात्सीद्यदोषधीरप्यसरद्यदप इदमहं तद्रेत आददे पुनर्मा मैत्विंद्रियं पुनस्तेजः पुनर्भगः पुनरग्निर्धिष्ण्या यथास्थानं कल्पन्तामित्यनामिकांगुष्ठाभ्यामादायान्तरेण स्तनौ वा भ्रुवौ वा निमृज्यात् ॥ ५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V06
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ यद्युदक आत्मानं परिपश्येत् तदभिमंत्रयेत मयि तेज इंद्रियं यशो द्रविणं सुकृतमिति ॥ ६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V07
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = श्रीर्ह वा एषा स्त्रीणां यन्मलोद्वासास्तस्मात् मलोद्वाससं यशस्विनीमभिक्रम्योपमंत्रयेत ॥ ७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V08
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सा चेदस्मै न दद्यात् काममेनामवक्रीणीयात् सा चेदस्मै नैव दद्यात् काममेनां यष्ट्या वा पाणिना वोपहत्यातिक्रामेदिंद्रियेण ते यशसा यश आदद इत्ययशा एव भवति ॥ ८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V09
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सा चेदस्मै दद्यादिंद्रियेण ते यशसा यश आदधामीति यशस्विनावेव भवतः ॥
| verse_line2  = स यामिच्छेत् कामयेत मेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं सन्धायोपस्थमस्या अभिमृश्य जपेत् ।
| verse_line3  = अङ्गादङ्गात् सम्भवसि हृदयादधिजायसे ॥
| verse_line4  = स त्वमंगकषायोऽसि दिग्धविद्धामिव मादयेमाममूं मयीति ॥ ९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V10
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ यामिच्छेन्न गर्भं दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं सन्धायाभिप्राण्यापान्यादिंद्रियेण ते रेतसा रेत आदद इत्यरेता एव भवति ॥ १० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V11
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ यामिच्छेद् गर्भं दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं सन्धायापान्याभिप्राण्यादिंद्रियेण ते रेतसा रेत आदधामीति गर्भिण्येव भवति ॥ ११ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V12
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ यस्य जायायै जारः स्यात् तं चेत् द्विष्यादामपात्रेऽग्निमुपसमाधाय प्रतिलोमं शरबर्हिस्तीर्त्वा तस्मिन्नेताः शरभृष्टीः प्रतिलोमाः सर्पिषाक्ता जुहुयान्मम समिद्धेऽहौषीः प्राणापानौ त आददेऽसाविति मम समिद्धेऽहौषीः पुत्रं पशूंस्त आददेऽसाविति मम समिद्धेऽहौषीरिष्टासुकृते त आददेऽसाविति मम समिद्धेऽहौषीराशा पराकाशौ त आददेऽसाविति स वा एष निरिंद्रियो विसुकृतोऽस्माल्लोकात् प्रैति यमेवं विद्वान् ब्राह्मणः शपति तस्मादेवं विच्छ्रोत्रियस्य दारेण नोपहासमिच्छेदुत ह्येवंवित् परो भवति ॥१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V13
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ यस्य जायामार्तवं विन्देत् त्र्यहं कंसेन पिबेदहतवासा नैनां वृषलो न वृषल्युपहन्यात् त्रिरात्रान्त आप्लुत्य व्रीहीनवघातयेत् ॥१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V14
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स य इच्छेत् पुत्रो मे शुक्लो गौरो जायेत वेदमनुब्रवीत सर्वमायुरियादिति क्षीरौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयातां ईश्वरौ जनयितवै ॥ १४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V15
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ य इच्छेत् पुत्रो मे कपिलः पिंगलो जायेत द्वौ वेदावनुब्रवीत सर्वमायुरियादिति दध्योदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयातामीश्वरौ जनयितवै ॥ १५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V16
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ य इच्छेत् पुत्रो मे श्यामो लोहिताक्षो जायेत त्रीन् वेदाननुब्रवीत सर्वमायुरियादित्युदौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयातामीश्वरौ जनयितवै ॥ १६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V17
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ य इच्छेद्दुहिता मे पंडिता जायेत सर्वमायुरियादिति तिलौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयातामीश्वरौ जनयितवै ॥ १७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V18
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ य इच्छेत् पुत्रो मे पंडितो विजिगीथः समितिंगमः शुश्रूषितां वाचं भाषिता जायेत सर्वान् वेदाननुब्रवीत सर्वमायुरियादिति मांसौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयातामीश्वरौ जनयित्वा औक्षेण वार्षभेण वा ॥ १८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V19
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथाभिप्रातरेव स्थालीपाकावृताज्यं वेष्टित्वा स्थालीपाकस्योपघातं जुहोत्यग्नये स्वाहाऽनुमतये स्वाहा देवाय सवित्रे सत्यप्रसवाय स्वाहेति हुत्वोद्धृत्य प्राश्नाति प्राश्येतरस्याः प्रयच्छति प्रक्षाल्य पाणी उदपात्रं पूरयित्वा तेनैनां त्रिरभ्युक्षत्युत्तिष्ठातो विश्वावसोऽन्यामिच्छ प्रपूर्व्यां सं जायां पत्या सहेति ॥ १९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V20
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथैनामभिपद्यते - अमोऽहमस्मि सा त्वं, सा त्वमस्यमोहं, सामाहमस्मि ऋक् त्वं , द्यौरहं पृथिवी त्वं, तावेहि संरभावहै, सह रेतो दधावहै, पुंसे पुत्राय वित्तय इति ॥ २० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V21
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथास्या ऊरू विहापयति विजिहीथां द्यावापृथिवी इति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं सन्धाय त्रिरेनामनुलोमामनुमार्ष्टि ।
| verse_line2  = विष्णुर्योनिं कल्पयतु त्वष्टा रूपाणि पिंशतु ।
| verse_line3  = आ सिञ्चतु प्रजापतिर्धाता गर्भं दधातु ते ॥
| verse_line4  = गर्भं धेहि सिनीवालि गर्भं धेहि पृथुष्टुके ।
| verse_line5  = गर्भं ते अश्विनौ देवावाधत्तां पुष्करस्रजौ ॥ २१ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V22
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = हिरण्मयी अरणी याभ्यां निर्मन्थतामश्विनौ ।
| verse_line2  = तं ते गर्भं हवामहे दशमे मासि सूतये ॥
| verse_line3  = यथाग्निगर्भा पृथिवी यथा द्यौरिंद्रेण गर्भिणी ।
| verse_line4  = वायुर्दिशां यथा गर्भ एवं गर्भं दधामि तेऽसाविति ॥ २२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V23
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सोष्यन्तीमद्भिरभ्युक्षति । यथा वायुः पुष्करिणीं समिंगयति । सर्वत एवा ते गर्भं एजतु सहावैतु जरायुणा इंद्रस्यायं व्रजः कृतः सार्गलः सपरिश्रयस्तमिंद्र निर्जहि गर्भेण सावरं सहेति ॥ २३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V24
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = जातोऽग्निमुपसमाधायांक आधाय कंसे पृषदाज्यं सन्नीय पृषदाज्यस्योपघातं जुहोति अस्मिन् सहस्रं पुष्यासमेधमानः स्वे गृहे । अस्योपसन्द्यां मा च्छैत्सीः प्रजया च पशुभिश्च स्वाहा मयि प्राणांस्त्वयि मनसा जुहोमि स्वाहा ।
| verse_line2  = यत्कर्मणात्यरीरिचं यद्वा न्यूनमिहाकरम् ।
| verse_line3  = अग्निष्टस्त्विष्टकृद्विद्वान् स्विष्टं सुहुतं करोतु नः स्वाहेति ॥ २४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V25
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथास्य दक्षिणं कर्ममभिनिधाय वाग्वागिति त्रिरथ दधि मधु घृतं संनीयानन्तर्हितेन जातरूपेण प्राशयति भूस्ते दधामि भुवस्ते दधामि स्वस्ते दधामि भूर्भुवः स्वः त्वयि सर्वं दधामीति ॥ २५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V26
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथास्य नाम करोति वेदोऽसीति तदस्य तद्गुह्यमेव नाम भवति ॥ २६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V27
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथैनं मात्रे प्रदाय स्तनं प्रयच्छति , यस्ते स्तनः शशयो यो मयोभूर्यो रत्नधा वसुविद्यः सुदत्रः येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि सरस्वति तमिह धातवे करिति ॥ २७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C06_S04_V28
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C06
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथास्य मातरमभिमंत्रयत इलासि मैत्रावरुणी वीरे वीरमजीजनत् ।
| verse_line2  = सा त्वं वीरवती भव याऽस्मान् वीरवतोऽकरदिति
| verse_line3  = तं वा एतमाहुरतिपिता बताभूरतिपितामहो बताभूः परमां बत काष्ठां प्रायच्छ्रिया यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवंविदो ब्राह्मणस्य पुत्रो जायत इति ॥ २८ ॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BR_C06_S04_V28
| id      = BR_C06_S04_V28_author-note
| text    =
॥  इति बृहदारण्यकोपनिषदि अष्टमाध्याये  चतुर्थब्राह्मणम् ॥ ४ ॥
}}
 
 
[[Category:Bruhadaranyaka]]

Latest revision as of 06:46, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bruhadaranyaka/C6/S4&oldid=4382"