Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S16: Difference between revisions

From Grantha
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== षोडशोऽध्यायः ==
#REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C07_S16]]
{{Adhyaya
| document_id  = BTN
| chapter_num  = 7
| title        = षोडशोऽध्यायः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V52
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निषेकादिश्मशानान्तैः संस्कारैः संस्कृताः द्विजाः ।
| verse_line2  = इन्द्रियेषु क्रियायज्ञान् ज्ञानदीपेषु जुह्वति ॥ ५२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V53
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इन्द्रियाणि मनस्येवं वाचि वैकारिकं मनः ।
| verse_line2  = तां तु वर्णसमाम्नाये तमोङ्कारे स्वरे न्यसेत् ॥ ५३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V53
| id      = BTN_C07_S16_V53_B1
| text    =
ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।
'यज्ञाभिमानिनो देवान्स्मरन्तीन्द्रियमानिनाम् ।
वशगांस्तान्मनोमानिसुरेन्द्रस्य वशे स्थितान् ॥
वेदात्मिकायाः पार्वत्यास्तं तां रुद्रवशे स्थिताम् ।
वर्णत्रयात्मकं रुद्रं शेषे तु प्रणवात्मके ॥
बिन्दुरूपसरस्वत्यां तं तां तस्यां पुनर्न्यसेत् ।
मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥
प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V54
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अग्निः सूर्यो दिवा वायुः शुक्लो राकोत्तरः स्वराट् ॥ ५४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V54
| id      = BTN_C07_S16_V54_B1
| text    =
स्वराट् इन्द्रः ॥ ५४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V55
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विश्वोऽथ तैजसः प्राज्ञस्तुर्य आत्मा समन्वयः ।
| verse_line2  = देवयानमिदं प्राहुर्भूत्वा भूत्वाऽनुपूर्वशः । आत्मयाज्युपशान्तात्मा ह्यात्मस्थो न निवर्तते ॥ ५५ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V55
| id      = BTN_C07_S16_V55_B1
| text    =
'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।
विष्णुरूपास्तदन्ये च तान्सर्वान्याति मोक्षगः ॥
तदन्ये च दिवस्पुत्राः सर्वे च द्युसमीपगाः ।
ते दिवं प्रापयन्त्येनं सा वायुं स हरिं पृथक् ॥
विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।
अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V56
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = य एते पितृदेवानामयने देवनिर्मिते ।
| verse_line2  = शास्त्रेण चक्षुषा वेद जनस्थोऽपि न मुह्यति ॥ ५६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V56
| id      = BTN_C07_S16_V56_B1
| text    =
'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V57
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आदावन्तेऽजनानाशं बहिरन्तः परावरम् ।
| verse_line2  = ज्ञानं ज्ञेयं वचो वाच्यं तमो ज्योतिश्च यत् स्वयम् ॥ ५७ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V57
| id      = BTN_C07_S16_V57_B1
| text    =
ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V58
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अबाधितोऽपि ह्याभासो यथा वस्तुतया स्मृतः ।
| verse_line2  = दुर्घटत्वादैन्द्रियकं तद्वदर्थविकल्पितम् ॥ ५८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V58
| id      = BTN_C07_S16_V58_B1
| text    =
दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V59
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षित्यादीनां इहार्थानां छाया न कतमाऽपि हि ।
| verse_line2  = न संघातो विकारोऽपि न पृथङ् नान्वितोऽपि वा ॥ ५९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V59
| id      = BTN_C07_S16_V59_B1
| text    =
'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।
क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V60
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धातवोऽवयवित्वाच्च तन्मात्रावयवैर्विना ।
| verse_line2  = न स्युर्ह्यसत्यवयविन्यासन्नावयवा इव ॥ ६० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V60
| id      = BTN_C07_S16_V60_B1
| text    =
एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V61
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्यात् सादृश्यभ्रमस्तावद् विकल्पे सति वस्तुनः ।
| verse_line2  = जाग्रत्स्वप्नौ यथा स्वप्ने तथा विधिनिषेधता ॥ ६१ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V61
| id      = BTN_C07_S16_V61_B1
| text    =
न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।
'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।
तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V69
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अहं पुराऽभवं कश्चिद् गन्धर्व उपबर्हणः ।
| verse_line2  = नाम्नाऽतीते महाकल्पे गन्धर्वाणां सुसम्मतः ॥ ६९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V69
| id      = BTN_C07_S16_V69_author-note
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V69
| id      = BTN_C07_S16_V69_author-note
| text    =
॥ सप्तमः स्कन्धः समाप्तः ॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S16_V69
| id      = BTN_C07_S16_V69_B1
| text    =
अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥
'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥
}}
 
 
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:44, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S16&oldid=4258"