|
|
| Line 1: |
Line 1: |
| == द्वादशोऽध्यायः ==
| | #REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C05_S12]] |
| {{Adhyaya
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_num = 5
| |
| | title = द्वादशोऽध्यायः
| |
| }}{{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V05
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ब्राह्मण उवाच–
| |
| | verse_line2 = अयं जनो नाम चलन्पृथिव्यां
| |
| | verse_line3 = यः पार्थिवः पार्थिव कस्य हेतोः ।
| |
| | verse_line4 = तस्यापि चाङ्घ्र्योरधि गुल्फजङ्घा-
| |
| | verse_line5 = जानूरुमध्योरशिरोधरांसाः ॥ ५ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V06
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = अंसे च दार्वी शिबिका च यस्यां
| |
| | verse_line2 = सौवीरराजेत्यपदेश आस्ते ।
| |
| | verse_line3 = यस्मिन् भवान् रूढनिजाभिमानो
| |
| | verse_line4 = राजाऽस्मि सिन्धुष्विति दुर्मदान्धः ॥ ६ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V06
| |
| | id = BTN_C05_S12_V06_B1
| |
| | text =
| |
| यस्मान्मूलकारणभूतो विष्णुरेव । अतो मुख्यं सर्वकारणत्वं तस्यैव । मूलाश्रयविवक्षा यदि न स्यात्कुतः पृथिव्यां चलतीति व्यवहारः ? यतोऽवान्तराश्रया बहवः सन्त्यङ्घ्र्याद्याः ॥ ५-६ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V07
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = शोच्यानिमांस्तानधिकस्तवाधि-
| |
| | verse_line2 = र्विष्ट्या निगृह्णन्निरनुग्रहोऽसि ।
| |
| | verse_line3 = जनस्य गोप्तेति विकत्थमानो
| |
| | verse_line4 = न शोभसे वृद्धसभासु दुष्टः ॥ ७ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V07
| |
| | id = BTN_C05_S12_V07_B1
| |
| | text =
| |
| एवं मूलगोप्तृत्वं च विष्णोरेव ॥ ७ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V08
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = यदि क्षितावेव चराचरस्य
| |
| | verse_line2 = विदाम निष्ठां प्रभवं च नित्यम् ।
| |
| | verse_line3 = तन्नामतोऽन्यद्व्यवहारमात्रं
| |
| | verse_line4 = निरूप्यतां तत्क्रिययानुतिष्ठन् ॥ ८ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V09
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = एवं निरुक्तं क्षितिशब्दवृत्त-
| |
| | verse_line2 = मसन्निधानं परमाणवो ये ।
| |
| | verse_line3 = अविद्यया मनसा कल्पितास्ते
| |
| | verse_line4 = येषां समूहेन कृतो विशेषः ॥ ९ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V09
| |
| | id = BTN_C05_S12_V09_B1
| |
| | text =
| |
| आश्रयत्वात्क्षितिरिति निर्वचने क्षितिशब्दोऽपि तस्मिन्नेव ॥ परमाणु-मात्रायाः पृथिव्या अयुक्तत्वात्परमाणवोऽप्यस्याविद्ययैवाधारत्वेन कल्पिताः
| |
| ॥ ८-९ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V10
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्य-
| |
| | verse_line2 = दसच्च सज्जीवमजीवमन्यत् ।
| |
| | verse_line3 = द्रव्यस्वभावाशयकालकर्म-
| |
| | verse_line4 = नाम््नयाऽजयाऽवैहि कृतं द्वितीयम् ॥ १० ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V11
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C05
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ज्ञानं विशुद्धं परमार्थमेक-
| |
| | verse_line2 = मनन्तरं न बहिर्ब्रह्म सत्यम् ।
| |
| | verse_line3 = प्रत्यक् प्रशान्तं भगवच्छब्दवाच्यं
| |
| | verse_line4 = यद्वासुदेवं कवयो वदन्ति ॥ ११ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V11
| |
| | id = BTN_C05_S12_V11_author-note
| |
| | text =
| |
| ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C05_S12_V11
| |
| | id = BTN_C05_S12_V11_B1
| |
| | text =
| |
| एवं सर्वं तथा प्रकृत्यैव कल्पितं विष्णोरन्यत् । एवं प्रकृत्याधारः स्वयमनन्याधारो विष्णुरेव । अतः सर्वशब्दाश्च तस्मिन्नेव ।
| |
| 'राजा गोप्ताऽऽश्रयो भूमिः शरणं चेति लौकिकः ।
| |
| व्यवहारो न तत्सत्यं तयोर्ब्रह्माश्रयो विभुः ॥
| |
| गोप्ता च तस्य प्रकृतिस्तस्या विष्णुः स्वयं प्रभुः ।
| |
| तव गोप्त्री तु पृथिवी न त्वं गोप्ता क्षितेः स्मृतः ॥
| |
| अतः सर्वाश्रयश्चैव गोप्ता च हरिरीश्वरः ।
| |
| सर्वशब्दाभिधेयश्च शब्दवृत्तेर्हि कारणम् ॥
| |
| सर्वान्तरः सर्वबहिरेक एव जनार्दनः ।
| |
| शिर आधारता यद्वद्ग्रीवायास्तद्वदेव तु ॥
| |
| आश्रयत्वं च गोप्तृत्वमन्येषामुपचारतः''इति च ॥ १०,११ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| | |
| [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | |
