Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C1/S10: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== दशमोऽध्यायः ==
#REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C01_S10]]
{{Adhyaya
| document_id  = BTN
| chapter_num  = 1
| title        = दशमोऽध्यायः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V0
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निशम्य भीष्मोक्तमथाच्युतोदितं
| verse_line2  = प्रवृत्तिविज्ञानविधूतविभ्रमः।
| verse_line3  = शशास गामिन्द्र इवाजिताश्रयः
| verse_line4  = प्रणिध्युपात्तामनुजानुवर्तितः ॥ ४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V0
| id      = BTN_C01_S10_V04_B1
| text    =
'अमात्या मन्त्रिणो दूताः श्रेणयश्च पुरोहिताः ।
पुरं जनपदं चेति सप्त प्रणिधयः स्मृताः''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V20
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अश्रूयन्ताऽशिषः सत्यास्तत्र तत्र द्विजेरिताः ।
| verse_line2  = नानुरूपाऽनुरूपाश्च निर्गुणस्य गुणात्मनः ॥ २० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V20
| id      = BTN_C01_S10_V20_B1
| text    =
'पालनानुग्रहजयान् गौणेऽण्डे संस्थितो हरिः ।
करोत्यसौ बहिःसंस्थो न करोतीव निर्गुणः''। इति पाद्मे ॥
अतो नानुरूपानुरूपाश्च ॥ २० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V22
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रिय ऊचुः—
| verse_line2  = स वै किलायं पुरुषः पुरातनो
| verse_line3  = य एक आसीदविशेष आत्मनि ।
| verse_line4  = अग्रे गुणेभ्यो जगदात्मनीश्वरे
| verse_line5  = निमीलितात्मा निशि सुप्तशक्तिषु ॥ २२ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V22
| id      = BTN_C01_S10_V22_B1
| text    =
सत्वादिशक्तिषु ॥ २२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V23
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स एव भूयो निजवीर्यचोदितां
| verse_line2  = स्वजीवमायां प्रकृतिं सिसृक्षतीम् ।
| verse_line3  = अनामरूपात्मनि रूपनामनी
| verse_line4  = विधित्समानोऽनुससार शास्तिकृत् ॥ २३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V23
| id      = BTN_C01_S10_V23_B1
| text    =
'श्रीर्भूर्दुर्गेति या भिन्ना जीवमाया महात्मनः ।
आत्ममाया तदिच्छा स्याद् गुणमाया जडात्मिका''।
इति महासंहितायाम् ॥
'अप्रसिद्धेस्तद्गुणानामनामाऽसौ प्रकीर्तितः ।
अप्राकृतत्वात् रूपस्याप्यरूपोऽसावुदीर्यते''। इति वासुदेवाध्यात्मे ॥२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V26
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदा ह्यधर्मेण तमोऽधिका नृपाः
| verse_line2  = जीवन्ति तत्रैष हि सात्वतः किल ।
| verse_line3  = धर्मं भगं सत्यमृतं दयां यशो
| verse_line4  = भवाय रूपाणि दधद्युगे युगे ॥ २६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V26
| id      = BTN_C01_S10_V26_B1
| text    =
सात्त्विकानामनुग्राहकः ।
'अगुणोऽपि परो देवो ह्यनुगृह्णाति सात्त्विकान् ।
देवांस्तु मानवान् मध्यानुपेक्ष्य क्लेश्यतेऽसुरान्''। इति ब्रह्मदर्शने ।
'सात्त्वतः सात्त्विकस्नेहात् सत्त्वो ह्यानन्दरूपतः''इति ब्रह्मवैवर्ते ।
'धारकत्वाद्धर्मरूपो ह्यैश्वर्यादेर्भगो ह्यसौ ।
सत्य आनन्दरूपत्वादृतो ज्ञानस्वरूपतः ॥
यशो ह्यलं प्रसिद्धत्वाद् दया हि करुणाकरः''। इति तन्त्रभागवते ।
एवंविधगुणस्वरूपाणि रूपाणि दधद् युगे युगे ॥ २६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V31
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एताः पुरा स्त्रीत्वमवाप्तये समं
| verse_line2  = निरस्तशोकं बत साधु कुर्वते ।
| verse_line3  = यासां गृहात्पुष्करलोचनः पतिः
| verse_line4  = न जात्वपैत्याकृतिभिः हृदि स्पृशन् ॥ ३१ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V31
| id      = BTN_C01_S10_V31_B1
| text    =
'अग्निपुत्रा महात्मानस्तपसा स्त्रीत्वमापिरे ।
भर्तारं च जगद्योनिं वासुदेवमजं विभुम्''। इति महाकौर्मे ॥ ३१ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V33
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अजातशत्रुः पृतनां गोपीथाय मधुद्विषः ।
| verse_line2  = परेभ्यः शङ्कितः स्नेहात् प्रायुङ्क्त चतुरङ्गिणीम् ॥ ३३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V33
| id      = BTN_C01_S10_V33_B1
| text    =
स्नेहमात्रात् ॥ ३३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V37
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्र तत्र च तत्रत्यैर्हरिः प्रत्युद्यतार्हणः ।
| verse_line2  = सायं भेजे दिशं पश्चाद्गविष्ठो गां गतस्तदा ॥ ३७ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V37
| id      = BTN_C01_S10_V37_B1
| text    =
गविष्ठ आदित्यः ।
'असौ वाव गविष्ठोऽप्सूदेत्यप्स्वस्तमेति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतिः ॥ ३७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V46
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यर्ह्यम्बुजाक्षाञ्चति माधवो भवान्
| verse_line2  = कुरून् मधून् वाऽथ सुहृद्दिदृक्षया ।
| verse_line3  = तत्राब्दकोटिप्रतिमः क्षणो भवेद्
| verse_line4  = रविं विनाऽक्ष्णामिव नस्तवाच्युत ॥ ४६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V46
| id      = BTN_C01_S10_V46_B1
| text    =
कुरूणां मधूनां च नः ॥ ४६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V75
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यत्तदीशनमीशस्य प्रकृतिस्थोऽपि तद्गुणैः ।
| verse_line2  = न युज्यते सदाऽऽत्मस्थैर्यथा बुद्धिस्तदाश्रया ॥ ७५ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V75
| id      = BTN_C01_S10_V75_B1
| text    =
तदाश्रया बुद्धिः । तज्ज्ञानिनामपि प्रकृतिस्थानां न तत्सङ्गः । किमु तस्येति व्यत्यासदृष्टान्तः ।
'व्यत्यासोऽनन्वयश्चैव प्रसिद्धोऽभूत एव च ।
सर्वसंहारिकश्चेति दृष्टान्तः पञ्चधा स्मृतः''। इति ब्राह्मे ॥ ७५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S10_V76
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C01
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं मेनिरे खला मूढाः स्त्रैणं चानुव्रतं हरेः ।
| verse_line2  = अप्रमाणविदो भर्तुरीश्वरं मतयो यथा ॥ ७६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10_V76
| id      = BTN_C01_S10_V76_B1
| text    =
मतयो यथा यथामति मेनिरे ॥ ७६ ॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C01_S10
| id      = BTN_C01_S10_author-note
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥
}}
 
 
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:41, 13 April 2026