Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S11: Difference between revisions
Appearance
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) Tags: Manual revert Reverted |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) Tags: Manual revert Reverted |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
== | == द्वादशोऽध्यायः == | ||
{{Adhyaya | {{Adhyaya | ||
| document_id = BTN | | document_id = BTN | ||
| chapter_num = 4 | | chapter_num = 4 | ||
| title = | | title = द्वादशोऽध्यायः | ||
}}{{VerseBlock | }}{{VerseBlock | ||
| verse_id = | | verse_id = BTN_C04_S11_V04 | ||
| document_id = BTN | | document_id = BTN | ||
| chapter_id = BTN_C04 | | chapter_id = BTN_C04 | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = | | verse_line1 = अहं त्वमित्यपार्था धीरज्ञानात् पुरुषस्य हि । | ||
| verse_line2 = | | verse_line2 = स्वाप्नीव भात्यनुध्यानाद् यया बन्धविपर्ययः ॥ ४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V04 | |||
| id = BTN_C04_S11_V04_B1 | |||
| text = | |||
परमेश्वरं विनाऽहं त्वं कर्तेति भ्रान्तिः । | |||
'नाहं कर्ता न कर्ता त्वं कर्ता यस्तु सदा प्रभुः''। इति मोक्षधर्मे । | |||
विपर्ययो दुःखादिः सुखादिरूपस्य ॥ ४ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V06 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = भजस्व भजनीयाङ्घ्रिमभवाय भवच्छिदम् । | |||
| verse_line2 = युक्तं विरहितं शक्त्या गुणमय्याऽऽत्ममायया ॥ ६ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V06 | |||
| id = BTN_C04_S11_V06_B1 | |||
| text = | |||
आत्मसामर्थ्याख्यया शक्त्या युक्तम् । गुणमय्या विरहितम् ॥ ६ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V07 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = वृणीहि कामं नृप यन्मनोगतं | |||
| verse_line2 = मत्तस्त्वमौत्तानपदेऽविशङ्कितः । | |||
| verse_line3 = वरार्हणोऽस्यम्बुजनाभपादयो- | |||
| verse_line4 = र्निरन्तरं त्वां वयमङ्ग शुश्रुम ॥ ७ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V07 | |||
| id = BTN_C04_S11_V07_B1 | |||
| text = | |||
निरन्तरं भगवत्पादमानसम् ॥ ७ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V10 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = अथायजत यज्ञेशं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः । | |||
| verse_line2 = द्रव्यक्रियादेवतानां कर्माकर्मफलप्रदम् ॥ १० ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V10 | |||
| id = BTN_C04_S11_V10_B1 | |||
| text = | |||
द्रव्यक्रियादेवतानां विषयम् । अकर्मफलप्रदं मोक्षफलप्रदम् ॥ १० ॥ | |||
}} | }} | ||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = | | verse_id = BTN_C04_S11_V11 | ||
| document_id = BTN | | document_id = BTN | ||
| chapter_id = BTN_C04 | | chapter_id = BTN_C04 | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = | | verse_line1 = सर्वात्मन्यच्युते सर्वे तीव्रौघां भक्तिमुद्वहन् । | ||
| verse_line2 = ददर्शात्मनि भूतेषु तमेवावस्थितं विभुम् ॥ ११ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = | | verse_id = BTN_C04_S11_V11 | ||
| id = | | id = BTN_C04_S11_V11_B1 | ||
| text = | | text = | ||
' | 'विश्वः पूर्णस्तथा सर्वः समस्तश्चाभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥११॥ | ||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V15 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = मन्यमान इदं विश्वं मायारचितमात्मनि । | |||
| verse_line2 = अविद्यारचितस्वप्नगन्धर्वनगरोपमम् ॥ १५ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V15 | |||
| id = BTN_C04_S11_V15_B1 | |||
| text = | |||
'अन्यथात्वात्क्षिप्रनाशाज्जगत्स्वप्नादिवत्स्मृतम् । | |||
वर्तमानं नियत्यैव सदैव परमात्मनि''॥ इति वाराहे ॥ | |||
'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च । | |||
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छानन्त कथ्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V17 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = तस्या विशुद्धकरणः शिववार्विगाह्य | |||
| verse_line2 = बद्धासनो जितमरुन्मनसाऽऽहृताक्षः । | |||
| verse_line3 = स्थूले दधार भगवत्प्रतिरूप एतद् | |||
| verse_line4 = ध्यायंस्तदव्यवहितो व्यसृजन् समाधौ ॥ १७ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V17 | |||
| id = BTN_C04_S11_V17_B1 | |||
| text = | |||
स्थूले पातालादिके । शिलावत्प्रतिमारूपे । | |||
'शिलावत्प्रतिमैषा हि विष्णोर्लोकचतुर्दशि''। इति च ॥ १७ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V25 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = सुदुर्जयं विष्णुपदं जितं त्वया | |||
| verse_line2 = यत् सूरयोऽप्राप्य विचक्षते परम् । | |||
| verse_line3 = आतिष्ठ तच्चन्द्रदिवाकरादयो | |||
| verse_line4 = ग्रहर्क्षताराः परियन्ति दक्षिणम् ॥ २५ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V26 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = अनास्थितं ते पितृभिरन्यैरप्यङ्ग कर्हिचित् । | |||
| verse_line2 = आतिष्ठ जगतां वन्द्यं तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ २६ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V26 | |||
| id = BTN_C04_S11_V26_B1 | |||
| text = | |||
'शिंशुमारो ध्रुवश्चैव संस्थितौ यत्पुरे सदा । | |||
तत्पश्यन्ति न यान्त्यन्ये लोकं यान्ति सुरान् विना''॥ इति च ॥ २५,२६ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V49 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C04 | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = श्रावयेच्छ्रद्दधानानां तीर्थपादपदाश्रयः । | |||
| verse_line2 = नेच्छंस्तत्राऽत्मनाऽऽत्मानं संतुष्ट इति सिध्यति ॥ ४९ ॥ | |||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BTN_C04_S11_V49 | |||
| id = BTN_C04_S11_V49_author-note | |||
| text = | |||
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥ | |||
}} | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = | | verse_id = BTN_C04_S11_V49 | ||
| id = | | id = BTN_C04_S11_V49_B1 | ||
| text = | | text = | ||
॥ | मनसा परमात्मानं प्रति सन्तुष्टः ॥ ४९ ॥ | ||
}} | }} | ||
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | ||
Revision as of 19:29, 10 April 2026
द्वादशोऽध्यायः
अहं त्वमित्यपार्था धीरज्ञानात् पुरुषस्य हि ।स्वाप्नीव भात्यनुध्यानाद् यया बन्धविपर्ययः ॥ ४ ॥
परमेश्वरं विनाऽहं त्वं कर्तेति भ्रान्तिः ।
'नाहं कर्ता न कर्ता त्वं कर्ता यस्तु सदा प्रभुः। इति मोक्षधर्मे ।
विपर्ययो दुःखादिः सुखादिरूपस्य ॥ ४ ॥भजस्व भजनीयाङ्घ्रिमभवाय भवच्छिदम् ।युक्तं विरहितं शक्त्या गुणमय्याऽऽत्ममायया ॥ ६ ॥
आत्मसामर्थ्याख्यया शक्त्या युक्तम् । गुणमय्या विरहितम् ॥ ६ ॥
वृणीहि कामं नृप यन्मनोगतंमत्तस्त्वमौत्तानपदेऽविशङ्कितः ।
निरन्तरं भगवत्पादमानसम् ॥ ७ ॥
अथायजत यज्ञेशं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।द्रव्यक्रियादेवतानां कर्माकर्मफलप्रदम् ॥ १० ॥
द्रव्यक्रियादेवतानां विषयम् । अकर्मफलप्रदं मोक्षफलप्रदम् ॥ १० ॥
सर्वात्मन्यच्युते सर्वे तीव्रौघां भक्तिमुद्वहन् ।ददर्शात्मनि भूतेषु तमेवावस्थितं विभुम् ॥ ११ ॥
'विश्वः पूर्णस्तथा सर्वः समस्तश्चाभिधीयते। इत्यभिधानम् ॥११॥
मन्यमान इदं विश्वं मायारचितमात्मनि ।अविद्यारचितस्वप्नगन्धर्वनगरोपमम् ॥ १५ ॥
'अन्यथात्वात्क्षिप्रनाशाज्जगत्स्वप्नादिवत्स्मृतम् ।
वर्तमानं नियत्यैव सदैव परमात्मनि॥ इति वाराहे ॥ 'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छानन्त कथ्यते॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥तस्या विशुद्धकरणः शिववार्विगाह्यबद्धासनो जितमरुन्मनसाऽऽहृताक्षः ।
स्थूले पातालादिके । शिलावत्प्रतिमारूपे ।
'शिलावत्प्रतिमैषा हि विष्णोर्लोकचतुर्दशि। इति च ॥ १७ ॥
सुदुर्जयं विष्णुपदं जितं त्वयायत् सूरयोऽप्राप्य विचक्षते परम् ।
अनास्थितं ते पितृभिरन्यैरप्यङ्ग कर्हिचित् ।आतिष्ठ जगतां वन्द्यं तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ २६ ॥
'शिंशुमारो ध्रुवश्चैव संस्थितौ यत्पुरे सदा ।
तत्पश्यन्ति न यान्त्यन्ये लोकं यान्ति सुरान् विना॥ इति च ॥ २५,२६ ॥
श्रावयेच्छ्रद्दधानानां तीर्थपादपदाश्रयः ।नेच्छंस्तत्राऽत्मनाऽऽत्मानं संतुष्ट इति सिध्यति ॥ ४९ ॥
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥
मनसा परमात्मानं प्रति सन्तुष्टः ॥ ४९ ॥