Anuvyakyanam/C2/S1

प्रथमः पादः

उक्तः समन्वयः साक्षादविरोधोऽत्र साध्यते ।चतुर्विधस्य तस्यादौ यौक्तः तत्रापि च स्मृतेः ॥1॥

तस्याश्चतुःस्वरूपत्वात् प्रत्येकं चतुरात्मकाः ।पादाः सर्वे तदंशाश्च मूर्तीनां वर्णमागमात् ॥2॥

आप्तता समतादृष्टिश्रुतिसाम्यबलोद्भवाः(बलाद्भवाः) ।सर्वानुसारो लघुता विशेषादर्शनाफले ॥3॥

इष्टासिद्धिश्च नियमः पूर्वपक्षेषु युक्तयः ।एता एव त्वतिबलाः सिद्धान्तस्य नियामकाः ॥4॥

स्मृत्यधिकरणम्

आप्तैः प्रत्यक्षतो दृष्ट्वा प्रोक्तमर्थं कथं श्रुतिः ।पिपीलिकालिपिनिभा वारयेत् सर्वगा हि ते ॥5॥

न विलक्षणत्वाधिकरणम्

........ नित्यत्वात् पुरुषोद्भवैः ।उज्झितं सर्वदोषैश्च कथं नो मानतां व्रजेत् ॥13॥

अभिमान्यधिकरणम्

तथापि मृज्जलादीनां बुद्धिवागादिवाचकः ॥62॥

असदधिकरणम्

अल्पवाक्ययुता युक्तिर्बहुलैव विरोधिनी ।यत्र तत्र कथं वस्तुनिर्णयः स्यादितीरिते ॥68॥

भोक्त्रधिकरणम्

नान्यदन्यत्वमापन्नं क्वचिद् दृष्टं कथञ्चन ॥86॥

आरम्भणाधिकरणम्

...... कथं च तदनन्यता ।जगतस्त्वविकारत्व उक्तन्यायेन साधिते ॥89॥

इतरव्यपदेशाधिकरणम्

अनंशस्यापि जीवस्य किञ्चित् सामर्थ्ययोजनम् ।कार्येषु यः करोत्यद्धा नमस्तस्मै स्वयम्भुवे ॥96॥

शब्दमूलत्वाधिकरणम्

तस्य त्वशेषशक्तित्वाद्युज्यते सर्वमेव च ॥101॥

न प्रयोजनाधिकरणम्

सदा प्रवृत्तिरीशस्य स्वभावादेव केवलम् ॥104॥

वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्

वैषम्यं चैव नैघृण्यं वेदाप्रामाण्यकारणम् ॥112॥

सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्

यदधीना गुणाश्चैव दोषा अपि हि सर्वशः ॥113॥

इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते ब्रह्मसूत्रानुव्याख्याने द्वितीयाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥