Bhagavatatatparyanirnaya/C1/S5

श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयः · अनुक्रमणिका

नारद उवाच—पाराशर्य महाभाग भवतः कच्चिदात्मना ।

शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥

जिज्ञासितमधीतं च ब्रह्म यत्तत् सनातनम् ।तथाऽपि शोचस्यात्मानमकृतार्थ इव प्रभो ॥ ४ ॥

शोचसि प्रकाशयसि । 'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानःइति श्रुतिः ॥ ४ ॥

व्यास उवाच—अस्त्येव मे सर्वमिदं त्वयोक्तं, तथाऽपि नात्मा परितुष्यते मे ।

'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः । अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः। इति पाद्मे ॥ ५ ॥

यथा धर्मादयो ह्यर्था मुनिवर्यानुवर्णिताः ।न तथा वासुदेवस्य महिमा ह्यनुवर्णितः ॥ ९ ॥

धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥

न यद्वचश्चित्रपदं हरेर्यशोजगत्पवित्रं न गृणीत कर्हिचित् ।

वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥

नैष्कर्म्यमप्यच्युतभाववर्जितंन शोभते ज्ञानमलं निरञ्जनम् ।

परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।

'यस्य देवे परा भक्तिः

'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैवइत्यादेः ॥ १२ ॥

अतो महाभाग भवानमोघदृक्शुचिश्रवाः सत्यरतो धृतव्रतः ।

शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः । 'स्मरन्ति चइत्यादेः ॥ १३ ॥

जुगुस्पिसं धर्मकृतेऽनुशासनंस्वभावरक्तस्य महान् व्यतिक्रमः ।

प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥

विचक्षणोऽस्यार्हति वेदितुं विभो-रनन्तपारस्य निवृत्तितः सुखम् ।

अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥

इदं हि विश्वं भगवानिवेतरोयतो जगत्स्थाननिरोधसम्भवः ।

इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥

तस्मिंस्तदा लब्धरुचेर्महामतेप्रियश्रवस्यस्खलिता मतिर्मम ।

मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥

त्वमप्यदभ्रश्रुत विश्रुतं विभोःसमाप्यते येन विदां बुभुत्सितम् ।

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥

त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥