Bhagavatatatparyanirnaya/C11/S6

त्वं मायया त्रिगुणयाऽऽत्मनि दुर्विभाव्यं व्यक्तं सृजस्यवसि लुम्पसि तद्गुणस्थः । नैतैर्भवानजित कर्मभिरज्यते वै यः स्वे सुखेऽव्यवहितेऽभिरतोऽनवद्यः ॥ ८॥

स्यान्नस्तवाङ्घ्रिरशुभाशयधूमकेतुः क्षेमाय यो मुनिभिरार्द्रहृदोह्यमानः । यः सात्विकैः समविभूतिभिरात्मविद्भि- र्व्यूह्यार्चितः सवनशः समविक्रमैश्च ॥ ८,१० ॥

यः प्रकाशरूपः ॥ १० ॥

पर्युष्टया पतितया वनमालयेयं संस्पर्धिनी भगवती प्रतिपक्षवच्छ्रीः । यः सुप्रणीतममुयाऽर्हणमाददानो भूयात् सदाऽङ्घ्रिरशुभाशयधूमकेतुः ॥ १२ ॥

'अस्पर्धिनी स्पर्धिनीव श्रीरास्ते वनमालया । न हि स्पर्धादयो दोषाः संविद्रूपां स्पृशन्ति ताम्॥ इति वामने ॥ १२ ॥

नस्योतगाव इव यस्य वशे भवन्ति देवाश्च यस्तनुभृदायुषि रज्यमानाः । कालस्य ते प्रकृतिपूरुषयोः परस्य शं नस्तनोतु चरणः पुरुषोत्तमस्य ॥ १४ ॥

तनुभृदायुषि सम्बद्धः अश्चेति तनुभृदायुषि रज्यमानाः । 'ब््राह्मणा संपरित्यक्तो मृत इत्युच्यते नरः। इति भारते ॥ १४ ॥

अस्यासि हेतुरुदयस्थितिसंयमानां अव्यक्तजीवमहतामपि कालमात्रः । सोऽयं त्रिणाभिरखिलापचये प्रवृत्तः कालो गभीररय उत्तमपूरुषस्त्वम् ॥ १५ ॥

कालमात्रः कालनिर्माता ज्ञाता च । सृष्टिलयाद्यर्थम् । नित्यत्वेन च । अव्यक्तस्यापि स्रष्टृत्वात्काल एवं भूतः तस्मादप्युत्तमस्त्वम् ।

'कालाज्जीवात्तथाऽव्यक्तान्महतश्चोत्तमो यतः ।

उत्तमः पुरुषस्तस्माद्भगवान्विष्णुरच्युतः॥ इति ॥ १५ ॥

त्वत्तः प्रधानमधिकृत्य पुमान् स्ववीर्यं धत्ते महान्तमिव गर्भममोघवीर्यः । सोऽयं त्वयाऽनुगत आत्मन आण्डकोशं हैमं ससर्ज बहिरावरणैरुपेतम् ॥ १६ ॥

'नारायणाख्यः परमः शेते लक्ष्म्याऽन्वितो लये ।

स एव पुरुषाख्यं तु द्वितीयं रूपमात्मनः । कृत्वा रमायां पुरुषनामानं तु चतुर्मुखम् ॥ प्रधानाख्यां च गायत्रीं ससर्ज पुरुषात्मकः । चतुर्मुखः स पुरुषो महत्तत्त्वाभिधं पुनः ॥ प्रधाननाम््नयां गायत्र्यां ससर्जात्मानमेव तु ।

श्रद्धाभिधां च गायत्रीं ताभ्यां शेषोऽन्वजायत॥ इत्यादि सृष्टिविक्षेपे ॥ १६ ॥

तत् तस्थुषश्च जगतश्च भवानधीशो यन्माययोत्थगुणविक्रिययोपनीतान् । अर्थान् जुषन्नपि हृषीकपते न लिप्तो येऽन्ये स्वतः परिहृतानपि बिभ्यति स्म ॥ १७ ॥

येऽन्ये ज्ञानिनः स्वतः परिहृतान्विषयान् बिभ्यति ॥ १७ ॥

बिभ््रात् तवामृतकथोदवहास्त्रिलोक्याः पादावनेजसरितः शमलानि हन्तुम् । आनुश्रवं श्रुतिभिरङ्घ्रिजमङ्गसङ्गै- स्तीर्थद्वयं शुचिषदस्तदुपस्पृशन्ति ॥ १९ ॥

सर्वं बिभ््रातस्तव ॥ १९ ॥

यदुवंशेऽवतीर्णस्य भवतः पुरुषोत्तम ।शरच्छतं व्यतीयाय पञ्चविंशाधिकं प्रभो ॥ २५ ॥

वत्सराणां शतं चैव ऋतूनां पञ्चविंशकम् ।

अवतीर्णस्य कृष्णस्य यदा प्रागात्तदा हरिम् । स्वस्थानगमनापेक्षी ब््राह्मा तुष्टाव सामरः ॥ 'संवत्सरद्वयं चैव पश्चात्स्थित्वा जनार्दनः ।

अभिपेदे परं स्थानं चातुर्मास्याधिकं पुनः॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २५ ॥

तदिदं यादवकुलं वीर्यशौर्यश्रियोद्धतम् ।लोकं जिघृक्षत्यूर्ध्वं मे वेलामिव महार्णवः ॥ ३० ॥

यद्यसंहृत्य दृप्तानां यदूनां विपुलं कुलम् ।गन्तास्म्यनेन लोकोऽयमुल्बणेन विनंक्ष्यति ॥ ३१ ॥

'सतामपि कलौ प्राप्ते विकारो मनसो भवेत् ।

तस्माद्यदूंश्च संजह्ने नैते स्युः पापिनस्त्विति ॥ पुनर्लोकविवृद्ध्यर्थमौत्तरेयादिकान्हरिः । आविश्य रक्षामकरोज्जगतः पुरुषोत्तमः ॥ स्वात्मनः सह यानेन पुरुषार्थोऽधिको भवेत् ।

इत्यनुग््राहबुध्द्या च संजह्रे स्वकुलं विभुः॥ इति च ॥ ३०,३१ ॥

वाताशना महर्षयः श्रमणा ऊर्ध्वमन्थिनः ।ब््राह्माख्यं धाम ते यान्ति शान्ताः संन्यासिनोऽमलाः ॥४८॥

वयं त्विह महायोगिन् भ््रामन्तः कर्मवर्त्मसु । त्वद्वार्तया तरिष्यामस्तावकैर्दुस्तरं तमः ॥ ४९ ॥

स्मरन्तः कीर्तयन्तस्ते कृतानि गतितानि च ।गत्युत्स्मितेक्षणोत्केलि यन्नृलोकविडम्बनम् ॥ ५० ॥

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये एकादशस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥

'आत्मनोऽवमतां ब््राूयुरुत्तमा अपि सर्वशः । कदाचिदेव स्वगुणान्स्निग्धेष्वेव हि साधवः॥ इति नारदीये ॥