Jump to content

Bruhadaranyaka/C5/S20: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 3: Line 3:
| chapter_num  = 5
| chapter_num  = 5
| title        = विंशं ब्राह्मणम्
| title        = विंशं ब्राह्मणम्
}}
}}{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BR_C05_S20_V01
| verse_id      = BR_C05_S20_V01
| document_id  = BR
| document_id  = BR
Line 18: Line 17:
| id      = BR_C05_S20_V01_B01
| id      = BR_C05_S20_V01_B01
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
सूर्यमंडलनाम्ना तु पात्रेण स्वमुखं हरिः ।
सूर्यमंडलनाम्ना तु पात्रेण स्वमुखं हरिः ।
              पिधायैव जगत्सर्वं पश्यत्यमितविक्रमः ॥
पिधायैव जगत्सर्वं पश्यत्यमितविक्रमः ॥
              उदकं पीयते तेन तमसस्त्रायते जगत् ।
उदकं पीयते तेन तमसस्त्रायते जगत् ।
              यतोऽतः पात्रमुद्दिष्टं विद्वद्भिः सूर्यमंडलम् ॥
यतोऽतः पात्रमुद्दिष्टं विद्वद्भिः सूर्यमंडलम् ॥
              पूषा पूर्णत्वतो विष्णुर्दृष्टये विष्णुधर्मिणः ।
पूषा पूर्णत्वतो विष्णुर्दृष्टये विष्णुधर्मिणः ।
              स्वमुखं प्रकाशयेदेकं नान्यथा तु कथञ्चन ॥
स्वमुखं प्रकाशयेदेकं नान्यथा तु कथञ्चन ॥
}}
}}


Line 42: Line 40:
| id      = BR_C05_S20_V02_B01
| id      = BR_C05_S20_V02_B01
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
नान्यो यत्तादृशो ज्ञाता तस्मादेकऋषिर्हरिः ।
नान्यो यत्तादृशो ज्ञाता तस्मादेकऋषिर्हरिः ।
              यमो नियमानात् प्रोक्तः सूर्य ऊरीकृतेरयम् ॥
यमो नियमानात् प्रोक्तः सूर्य ऊरीकृतेरयम् ॥
              ज्ञेयः प्रजापतेरेव प्राजापत्यस्ततः स्मृतः ।
ज्ञेयः प्रजापतेरेव प्राजापत्यस्ततः स्मृतः ।
}}
}}


Line 62: Line 59:
| id      = BR_C05_S20_V03_B01
| id      = BR_C05_S20_V03_B01
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
प्राणे स्थितो यः पुरुषः सोऽसावहमिति स्मृतः ॥
प्राणे स्थितो यः पुरुषः सोऽसावहमिति स्मृतः ॥
              अहेयत्वादसुत्वाच्च मेयत्वाच्चास्मिनामकः ॥
अहेयत्वादसुत्वाच्च मेयत्वाच्चास्मिनामकः ॥
}}
}}


Line 81: Line 77:
| id      = BR_C05_S20_V04_B01
| id      = BR_C05_S20_V04_B01
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अदोषत्वाद् अ इत्युक्तो वायुस्तन्निलयो यतः ॥
अदोषत्वाद् अ इत्युक्तो वायुस्तन्निलयो यतः ॥
              अनिलं तत एवासावमृतं चेति कीर्त्यते ।
अनिलं तत एवासावमृतं चेति कीर्त्यते ।
              तदाश्रयोऽपि ह्यमृतः किमु साक्षात्स्वयं हरिः ॥
तदाश्रयोऽपि ह्यमृतः किमु साक्षात्स्वयं हरिः ॥
}}
}}


Line 101: Line 96:
| id      = BR_C05_S20_V05_B01
| id      = BR_C05_S20_V05_B01
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
क्रतुश्च ज्ञानरूपत्वात् स एव हि जनार्दनः ।
क्रतुश्च ज्ञानरूपत्वात् स एव हि जनार्दनः ।
Line 136: Line 130:
| id      = BR_C05_S20_V06_B01
| id      = BR_C05_S20_V06_B01
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
सोऽग्निरंगप्रणेतृत्वात् विश्वज्ञानविदां वरः ॥ इति च ।
सोऽग्निरंगप्रणेतृत्वात् विश्वज्ञानविदां वरः ॥ इति च ।
              जुहुराणं अल्पं कुर्वत् । न वा अहमिमं जानातीतिवत् । सर्वत्राप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाच्येव ॥
जुहुराणं अल्पं कुर्वत् । न वा अहमिमं जानातीतिवत् । सर्वत्राप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाच्येव ॥
}}
}}




[[Category:Bruhadaranyaka]]
[[Category:Bruhadaranyaka]]

Revision as of 16:49, 9 April 2026

हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् ।तत् त्वं पूषन्नपावृणु सत्यधर्माय दृष्टये ॥ १ ॥


सूर्यमंडलनाम्ना तु पात्रेण स्वमुखं हरिः ।

पिधायैव जगत्सर्वं पश्यत्यमितविक्रमः ॥ उदकं पीयते तेन तमसस्त्रायते जगत् । यतोऽतः पात्रमुद्दिष्टं विद्वद्भिः सूर्यमंडलम् ॥ पूषा पूर्णत्वतो विष्णुर्दृष्टये विष्णुधर्मिणः ।

स्वमुखं प्रकाशयेदेकं नान्यथा तु कथञ्चन ॥
पूषन्नेकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य व्यूह रश्मीन् ।समूह तेजो यत् ते रूपं कल्याणतमं तत् ते पश्यामि ॥ २ ॥


नान्यो यत्तादृशो ज्ञाता तस्मादेकऋषिर्हरिः ।

यमो नियमानात् प्रोक्तः सूर्य ऊरीकृतेरयम् ॥

ज्ञेयः प्रजापतेरेव प्राजापत्यस्ततः स्मृतः ।
योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि ॥


प्राणे स्थितो यः पुरुषः सोऽसावहमिति स्मृतः ॥ अहेयत्वादसुत्वाच्च मेयत्वाच्चास्मिनामकः ॥
वायुरनिलममृतमथेदं भस्मान्तं शरीरम् ॥ ३ ॥


अदोषत्वाद् अ इत्युक्तो वायुस्तन्निलयो यतः ॥

अनिलं तत एवासावमृतं चेति कीर्त्यते ।

तदाश्रयोऽपि ह्यमृतः किमु साक्षात्स्वयं हरिः ॥
ॐ क्रतो स्मर कृतं स्मर ॐ क्रतो स्मर कृतं स्मर ॥ ४ ॥


क्रतुश्च ज्ञानरूपत्वात् स एव हि जनार्दनः ।
अग्ने नय सुपथा राये अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् ।युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नम उक्तिं विधेम ॥ ५ ॥


॥ इति बृहद्भाष्ये विंशं ब्राह्मणम् ॥
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्बृहदारण्यकोपनिषद्भाष्ये सप्तमोऽध्यायः ॥
सोऽग्निरंगप्रणेतृत्वात् विश्वज्ञानविदां वरः ॥ इति च । जुहुराणं अल्पं कुर्वत् । न वा अहमिमं जानातीतिवत् । सर्वत्राप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाच्येव ॥