Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C5/S10: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 4: Line 4:
| title        = दशमोऽध्यायः
| title        = दशमोऽध्यायः
}}
}}
== दशमोऽध्यायः ==
{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C05_S10_V09
| verse_id      = BTN_C05_S10_V09
Line 12: Line 10:
| verse_type    = shloka
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥
| verse_line1  = एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
}}


Line 33: Line 32:
| verse_line4  = गन्तुर्यदि स्यादधिगम्यमध्वा
| verse_line4  = गन्तुर्यदि स्यादधिगम्यमध्वा
| verse_line5  = पीवेति चासौ न विदां प्रवादः ॥ १० ॥
| verse_line5  = पीवेति चासौ न विदां प्रवादः ॥ १० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
}}


Line 53: Line 53:
| verse_line3  = निद्राऽरतिर्मन्युरहंमदश्च
| verse_line3  = निद्राऽरतिर्मन्युरहंमदश्च
| verse_line4  = देहेन जातस्य हि मे न सन्ति ॥ ११ ॥
| verse_line4  = देहेन जातस्य हि मे न सन्ति ॥ ११ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
}}


Line 84: Line 85:
| verse_line3  = क ईश्वरस्तत्र किमीशितव्य-
| verse_line3  = क ईश्वरस्तत्र किमीशितव्य-
| verse_line4  = मथापि राजन् करवाम किं ते ॥ १३ ॥
| verse_line4  = मथापि राजन् करवाम किं ते ॥ १३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
}}


Line 104: Line 106:
| verse_line3  = महद्विमानात्स्वकृताद्धिमादृग्
| verse_line3  = महद्विमानात्स्वकृताद्धिमादृग्
| verse_line4  = धक्षत्यदूरादपि शूलपाणिः ॥ २६ ॥
| verse_line4  = धक्षत्यदूरादपि शूलपाणिः ॥ २६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
}}



Revision as of 06:56, 9 April 2026

एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥


अशेषभगवत्प्रियाणां निकेतः स एव भरतो मानुषापेक्षया ।'तत्कालस्थितभक्तेषु मानुषेष्वृषभात्मजः ।वरोऽपि धिक्कृतो राज्ञा सुहृदा वैष्णवेष्वपि॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥
ब्राह्मण उवाच–त्वयोदितं व्यक्तमविप्रलब्धं


'भरणादिकृद्धरिरिति चिन्तयन्नृपमब्रवीत्॥ इति च ॥ १० ॥
स्थौल्यं कार्श्यं व्याधय आधयश्चक्षुत्तृड्भयं कलिरिच्छा जरा च ।


देहेन जातस्य देहाभिमानिनः ।'देहमानी देहजातो विदेहो मानवर्जितः। इति च ॥
जीवन्मृतत्वं नियमेन राज-न्नाद्यन्तवद्यद्विकृतस्य दृष्टम् ।


विशेषबुद्धेर्विवरं मनाक् चपश्यामि यन्न व्यवहारतोऽन्यत् ।


'प्राणयुक्तेररत्या च जडं जीवन्मृतं स्मृतम्। इति च ।'स्वामित्वं तु हरेरेव मुख्यमन्यत्र भृत्यता ।देवेषु तन्नियत्या च त्वदादेर्व्यावहारिकम् ॥मानुषेषु विशेषः को व्यवहारमृते वद ।व्यत्यासान्न हि देवेषु व्यत्यासः स्वामितां गतः॥ इति च ॥ १२-१३ ॥
न विक्रिया विश्वसुहृत्सखस्यसाम्येन वीताभिमतेस्तवापि ।


॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥
।'स्वतो महदवज्ञानाद्रुद्रोऽप्यात्मानमादहेत्। इति च ॥ २६ ॥