Bhagavatatatparyanirnaya/C11/S27

सप्तविंशोऽध्यायः

पिण्डे वाय्वग्निसंशुद्धे हृत्पद्मस्थां परां मम ।अण्वीं जीवकलां ध्यायेन्नादान्ते सिद्धभाविताम् ॥ २२ ॥

तयाऽऽत्मभूतया पिण्डे व्याप्ते सम्पद्य तन्मयः । आवाह्यार्चादिषु स्थाप्य न्यस्ताङ्गं मां प्रपूजयेत् ॥ २३ ॥

जीवः कला यस्याः सा जीवकला भगवन्मूर्तिः ।'हृदिस्था या हरेर्मूर्तिर्जीवो यत्प्रतिबिम्बकः ।यद्वशे वर्तते जीवः सा तु जीवकला स्मृता ॥शब्दैः सर्वात्मनाऽनुक्तेर्नादान्तस्था च सा मता॥ इति विवेके ॥'व्याप्तो भूतश्च नित्यं यदात्मभूतो हरिस्ततः ।जीवस्य तत्प्रधानत्वं तन्मयत्वमुदाहृतम्॥ इति तन्त्रभागवते ॥'व्याप्तोऽपि भगवान् विष्णुर्देहे सर्वगतत्वतः ।भक्तस्य फलदो यस्माद् व्याप्तिकृत्तस्य तेन सः॥ इति च ॥२२,२३॥

स्वस्य घर्मानुवाकेन महापुरुषविद्यया ।पौरुषेणापि सूक्तेन धामनीराजनादिभिः ॥ ३० ॥

स्वस्य विष्णुसूक्तेन । धामसूक्तं 'समुद्रादूर्मिःइति ।'नितरां रञ्जयेद् यस्मात् पावमानं तु मण्डलम् ।विष्णुनीराजनं तस्माद्विद्वद्भिः समुदाहृतम्॥ इति च ॥ ३० ॥

उपगायन् गृणन् नृत्यन् कर्माण्यभिनयन् मम ।मत्कथाः श्रावयन् शृण्वन् मुहूर्तक्षणिको भवेत् ॥ ४३ ॥

मम कर्माणि कीर्तयित्वाऽभितो नयन् सर्वेषां प्रकाशयन् मत्कथाः श्रावयन्नित्यभिनयपदार्थः ॥ ४३ ॥

प्रतिष्ठया सार्वभौमं सद्मना भुवनत्रयम् ।पूजादिना ब्रह्मलोकं त्रिभिर्मत्साम्यतामियात् ॥ ५१ ॥

मामेव नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेन विन्दति ।स भक्तियोगं लभते एवं यः पूजयेत माम् ॥ ५२ ॥

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये एकादशस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥

नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेनैव साम्यमित्यर्थः ।'निर्दुःखत्वं हरेः साम्यं न तादृशसुखात्मता ।सर्वोत्तमः सदानन्दः कथं कस्य कदाऽऽप्यते॥ इति प्रवृत्ते ॥'आधिपत्यं त्रिलोकस्य योग्यानामिन्द्रता स्मृता ।अयोग्यानां त्रिलोकेऽपि पूज्यत्वं समुदाहृतम् ॥तद्भवेत्परया भक्त्या विष्णोरालयकारिणः ।ततोऽप्युद्रिक्तया भक्त्या विष्णुं पूजयतः सदा ॥अवाप्यते ब्रह्मलोकस्तदुद्रिक्तश्च मुच्यते॥ इति च ॥ ५१,५२ ॥