Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S1

प्रथमोऽध्यायः

श्रीशुक उवाच–एवमेतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल ।

यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥

'युद्धकाले तु विदुरस्तीर्थयात्रां गतोऽपि सन् ।प्राय आस्ते गजपुरे पाण्डवानां व्यपेक्षया॥इति स्कान्दे ॥ १,२ ॥

श्रीशुक उवाच–यदा तु राजा स्वसुतानसाधून्

यदा सभायां कुरुदेवदेव्याःकेशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् ।

यदा ददाह । यदा केशाभिमर्शः प्राप्त इति यदाशब्दो हेत्वर्थः । 'यदा तदेति हेत्वर्थे कालार्थे चापि भण्यते। इत्यभिधानम् ॥ ६,७ ॥

इत्थं व्रजन् भारतमेव वर्षंकालेन यावद् गतवान् प्रभासम् ।

तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिंवनं यथा वेणुजवह्निनाऽऽश्रयम् ।

सुहृद्विनष्टिं यदुकुलविनष्टिमेष्याम् ।'विदुरस्तु प्रभासस्थः शापं सङ्क्षेपतोऽशृृणोत् ।यदूनां विस्तरात्पश्चादुद्धवाद्यमुनामनु॥ इति स्कान्दे ।भारतविरोधाच्चान्यथा ॥ २०,२१ ॥

अन्यानि चेह द्विजदेवदेवैःकृतानि नानायतनानि विष्णोः ।

प्रत्यङ्कमुख्यो विष्णुः ।'ब्रह्मा प्रत्यङ्कवान् विष्णुः सम्यग्लक्षणवत्तमःइति तन्त्रमालायाम् ॥२३॥

कच्चित् पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्य-पद्मानुवृत्त्येह कलावतीर्णौ ।

'पद्मो ब्रह्मा समुद्दिष्टः पद्मा श्रीरपि चोच्यतेइति ब्राह्मे ।'लोकानां सुखकर्तृत्वमपेक्ष्य कुशलं विभोः ।पृच्छ्यते सततानन्दात्कथं तस्यैव पृच्छ्यते। इति पाद्मे ॥ २६ ॥

कच्चित् कुरूणां परमः सुहृन्नोभामः स आस्ते सुखमङ्ग शौरिः ।

वरतर्पणेन भर्तृतर्पणेन ॥ २७ ॥

कच्चित् सुखं सात्वतवृष्णिभोज-दाशार्हकाणामधिपः सः आस्ते ।

'आधिर्मनोवरूथं च आत्मा स्वमिति चोच्यतेइत्यभिधानम् ॥ २९ ॥

किं वा कृताघेष्वघमत्यमर्षीभीमोऽहिवद् दीर्घतमं व्यमुञ्चत् ।

अघं व्यमुञ्चत् । पुनरपराधबुद्धिं हित्वाऽऽस्ते ॥ ३७ ॥

अजस्य जन्मोत्पथनाशनायकर्माण्यकर्तुर्ग्रहणाय पुंसाम् ।

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥

'न देहयोगो हि जनिर्विष्णोर्व्यक्तिर्जनिः स्मृताइत्याग्नेये ।'हरिः कर्ताऽप्यकर्तेति फलाभावेन भण्यतेइति च ॥ ४४ ॥