Bruhadaranyaka/C5/S1: Difference between revisions

Revision as of 05:36, 8 April 2026

प्रथमं ब्राह्मणम्

ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात् पूर्णमुदच्यते ।पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥

अवतारा महाविष्णोः सर्वे पूर्णाः प्रकीर्तिताः ।

             पूर्णं च तत्परं रूपं पूर्णात् पूर्णाः समुद्गताः ॥
             परावरत्वं तेषां तु व्यक्तिमात्रविशेषतः ।
             न देशकालसामथ्यैः पारावर्यं कथञ्चन ॥
             पूर्वरूपस्य पूर्णस्य पूर्णं यदवतारगम् ।
             रूपं तदात्मन्यादाय पूर्णमेवावतिष्ठते ॥
             लौकिकव्यवहारो यो भूभारक्षपणादिकः ।

तददृष्टिं विना नान्यो लयः कृष्णादिनां क्वचित् ॥

ॐ खं ब्रह्म खं पुराणं वायुरं खमिति ह स्माह कौरव्यायणीपुत्रो वेदोऽयं ब्राह्मणा विदुर्वेदेनैन यद्वेदितव्यम् ॥

Template:AuthorNote

ओताः सर्वगुणाः यस्मादस्मिन्नों विष्णुरुच्यते ।

             खं प्रकाशस्वरूपत्वात् ब्रह्मतद्व्याप्तरूपतः ॥
             पुनः खं सुखरूपत्वम् पुराणं तदनादितः ॥
             वायोश्च रतिदं यस्माद्वायुरं ब्रह्म तत्परम् ।
             ख्यातत्वाच्चापि तत्खं स्याद्रौहिणेयस्तथाऽवदत् ॥
             वेदोऽयं ज्ञानरूपत्वादिति यं ब्राह्मणा विदुः ।

निर्दोषत्वाद इत्युक्तस्तेन वेद्यं सदाऽखिलम् ॥ इति च ।

बाह्लीकसुता हि रोहिणी । अतो बलभद्रः कौरव्यायणीपुत्रः ॥

@@ Line 9: / Line 9: @@
 }}
 == प्रथमं ब्राह्मणम् ==
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BR_C05_S01_V01
+| document_id   = BR
+| chapter_id    = BR_C05
+| section_id    = BR_C05_S01
+| adhikarana    =
+| verse_type    = mantra
+| verse_line1  = ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात् पूर्णमुदच्यते ।
+| verse_line2  = पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BR_C05_S01_V01
+| id       = BR_C05_S01_V01_B01
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+अवतारा महाविष्णोः सर्वे पूर्णाः प्रकीर्तिताः ।
+              पूर्णं च तत्परं रूपं पूर्णात् पूर्णाः समुद्गताः ॥
+              परावरत्वं तेषां तु व्यक्तिमात्रविशेषतः ।
+              न देशकालसामथ्यैः पारावर्यं कथञ्चन ॥
+              पूर्वरूपस्य पूर्णस्य पूर्णं यदवतारगम् ।
+              रूपं तदात्मन्यादाय पूर्णमेवावतिष्ठते ॥
+              लौकिकव्यवहारो यो भूभारक्षपणादिकः ।
+              तददृष्टिं विना नान्यो लयः कृष्णादिनां क्वचित् ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BR_C05_S01_V02
+| document_id   = BR
+| chapter_id    = BR_C05
+| section_id    = BR_C05_S01
+| adhikarana    =
+| verse_type    = mantra
+| verse_line1  = ॐ खं ब्रह्म खं पुराणं वायुरं खमिति ह स्माह कौरव्यायणीपुत्रो वेदोऽयं ब्राह्मणा विदुर्वेदेनैन यद्वेदितव्यम् ॥
+}}
+{{AuthorNote| text = ॥ इति  बृहदारण्यकोपनिषदि सप्तमाध्याये प्रथमं ब्राह्मणम् ॥}}
+{{AuthorNote| text = ॥  इति बृहद्भाष्ये प्रथमं ब्राह्मणम् ॥ १ ॥}}
+{{Commentary
+| verse_id = BR_C05_S01_V02
+| id       = BR_C05_S01_V02_B01
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+ओताः सर्वगुणाः यस्मादस्मिन्नों विष्णुरुच्यते ।
+              खं प्रकाशस्वरूपत्वात् ब्रह्मतद्व्याप्तरूपतः ॥
+              पुनः खं सुखरूपत्वम् पुराणं तदनादितः ॥
+              वायोश्च रतिदं यस्माद्वायुरं ब्रह्म तत्परम् ।
+              ख्यातत्वाच्चापि तत्खं स्याद्रौहिणेयस्तथाऽवदत् ॥
+              वेदोऽयं ज्ञानरूपत्वादिति यं ब्राह्मणा विदुः ।
+              निर्दोषत्वाद इत्युक्तस्तेन वेद्यं सदाऽखिलम् ॥ इति च ।
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BR_C05_S01_V02
+| id       = BR_C05_S01_V02_B01
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+बाह्लीकसुता हि रोहिणी । अतो बलभद्रः कौरव्यायणीपुत्रः ॥
+}}
 [[Category:Bruhadaranyaka]]