Bhagavatatatparyanirnaya/C12/S4: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 9: | Line 9: | ||
}} | }} | ||
== चतुर्थोऽध्यायः == | == चतुर्थोऽध्यायः == | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V20 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C12 | |||
| section_id = BTN_C12_S04 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V20 | |||
| id = BTN_C12_S04_V20_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
न यत्र वाच इत्यादि कालाख्यस्य ब्रह्मणः स्वरूपम् ॥ २० ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V25 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C12 | |||
| section_id = BTN_C12_S04 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते । | |||
| verse_line2 = मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V25 | |||
| id = BTN_C12_S04_V25_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'प्रत्येकं विष्णुरूपाणां भ्रान्तिमात्रा भिदा मता ।जगतश्चैव विष्णोश्च सत्यो भेदः सदैव तु ॥यथाऽऽकाशघटौ नित्यं भिन्नावेव परस्परम् ।एवमीशो जगच्चैव भिन्नावेव परस्परम्''॥ इति च ॥ २५ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V27 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C12 | |||
| section_id = BTN_C12_S04 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह । | |||
| verse_line2 = विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V27 | |||
| id = BTN_C12_S04_V27_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'अवयव्यवयवाभेदात् कोट्यंशो भेद ईरितः ।सोऽपि भेदो न चाभेदात् पृथगेव प्रवर्तते ॥अवयव्यवयवानां च कार्यकारणवस्तुनाम् ।एक एव नियन्ताऽसौ हरिर्नारायणः परः''॥ इति च ॥ २७ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V30 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C12 | |||
| section_id = BTN_C12_S04 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते । | |||
| verse_line2 = नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥ | |||
}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वादशस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C12_S04_V30 | |||
| id = BTN_C12_S04_V30_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'महाकाशो बहिस्थश्च घटाद्यन्तःस्थ एव च ।द्वेधा समुदितोऽन्यौ च द्वावाकाशौ प्रकीर्तितौ ॥घटरूपस्तदन्यश्च महाकाशात् परो लघुः ।महाकाशवदेवात्र परमात्मा सनातनः ॥घटान्तःस्थमहाकाशप्रतिमोऽन्तर्गतो हरिः ।घटस्यान्तर्गताकाशो महाकाशात् परो मतः ॥तद्वद्देवादयः सर्वे जीवा मुक्त्युपयोगिनः ।तमोगाश्चैव ये सर्वे घटरूपखवन्नराः''॥ इति तत्त्वसंहितायाम् ॥३०॥ | |||
}} | |||
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | ||
Revision as of 05:36, 8 April 2026
चतुर्थोऽध्यायः
न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥
न यत्र वाच इत्यादि कालाख्यस्य ब्रह्मणः स्वरूपम् ॥ २० ॥
बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥
'प्रत्येकं विष्णुरूपाणां भ्रान्तिमात्रा भिदा मता ।जगतश्चैव विष्णोश्च सत्यो भेदः सदैव तु ॥यथाऽऽकाशघटौ नित्यं भिन्नावेव परस्परम् ।एवमीशो जगच्चैव भिन्नावेव परस्परम्॥ इति च ॥ २५ ॥
एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥
'अवयव्यवयवाभेदात् कोट्यंशो भेद ईरितः ।सोऽपि भेदो न चाभेदात् पृथगेव प्रवर्तते ॥अवयव्यवयवानां च कार्यकारणवस्तुनाम् ।एक एव नियन्ताऽसौ हरिर्नारायणः परः॥ इति च ॥ २७ ॥
न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥
'महाकाशो बहिस्थश्च घटाद्यन्तःस्थ एव च ।द्वेधा समुदितोऽन्यौ च द्वावाकाशौ प्रकीर्तितौ ॥घटरूपस्तदन्यश्च महाकाशात् परो लघुः ।महाकाशवदेवात्र परमात्मा सनातनः ॥घटान्तःस्थमहाकाशप्रतिमोऽन्तर्गतो हरिः ।घटस्यान्तर्गताकाशो महाकाशात् परो मतः ॥तद्वद्देवादयः सर्वे जीवा मुक्त्युपयोगिनः ।तमोगाश्चैव ये सर्वे घटरूपखवन्नराः॥ इति तत्त्वसंहितायाम् ॥३०॥