Bhagavatatatparyanirnaya/C10/S22: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 9: | Line 9: | ||
}} | }} | ||
== द्वाविंशोऽध्यायः == | == द्वाविंशोऽध्यायः == | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V14 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = अस्ति चेदीश्वरः कश्चित् फलरूपः स कर्मणः । | |||
| verse_line2 = कर्तारं भजते सोऽपि न ह्यकर्तुः प्रभुर्हि सः ॥ १४ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V14 | |||
| id = BTN_C10_S22_V14_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
फलरूपः स कर्मण इत्याद्यवान्तरेश्वरविषयम् ॥ १४ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V15 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = किमिन्द्रेणेह भूतानां स्वस्वकर्मानुवर्तिनाम् । | |||
| verse_line2 = अनीशेनान्यथाकर्तुं स्वभावविहितं नृणाम् ॥ १५ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V16 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = स्वभावतन्त्रो हि जनः स्वभावमनुवर्तते । स्वभावस्थमिदं सर्वं सदेवासुरमानुषम् ॥ १६ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V17 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = देहानुच्चावचान् जन्तुः प्राप्योत्सृजति कर्मणा । | |||
| verse_line2 = शत्रुर्मित्रमुदासीनः कर्मैव गुरुरीश्वरः ॥ १७ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V18 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = तस्मात् सुपूजयेत् कर्म स्वभावस्थः स्वकर्मकृत् । | |||
| verse_line2 = अञ्जसा येन वर्तेत तदेवास्य हि दैवतम् ॥ १८ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V21 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = सत्त्वं रजस्तम इति स्थित्युत्पत्त्यन्तहेतवः । | |||
| verse_line2 = रजसोत्पद्यते विश्वमन्योन्यं विविधं जगत् ॥ २१ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V22 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = रजसा चोदिता मेघा वर्षन्त्यम्बूनि सर्वतः । | |||
| verse_line2 = प्रजास्तैरेव सिध्द्यन्ति महेन्द्रः किं करिष्यति ॥ २२ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V25 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C10 | |||
| section_id = BTN_C10_S22 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = तस्माद् गवां ब्राह्मणानामद्रेश्चारभ्यतां मखः । | |||
| verse_line2 = य इन्द्रयागसम्भारास्तैरयं साध्यतां मखः ॥ २५ ॥ | |||
}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C10_S22_V25 | |||
| id = BTN_C10_S22_V25_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'स्वभावे कर्मणि च यः सत्वादिषु गुणेषु च ।स्थितो विष्णुः सर्वकर्ता पृथक्संस्थश्च सर्वगः ॥गुणकर्मस्वभावादिशब्दवाच्यश्च केशवः ।तेन जातं फलं यस्मात्कर्मणः फलमीर्यते ॥न चासौ कर्मफलवान्नास्य किञ्चिन्न शक्यते ।तदन्यावान्तरेशानां तद्वशत्वं यतः सदा ॥कर्मणः फलरूपत्वमतस्तेषामुदीर्यते ।नान्यकर्मवशत्वं तु तेषां विष्णुं विना क्वचित् ॥स च ब्राह्मणगिर्यादिनामा विष्णुरजः परः ।एतस्मात्कारणात्कृष्णः शक्रस्य विमदाय तु ॥गिर्यादिस्थितमात्मानं पूजयामास बल्लवैः ॥ १५-२५ ॥ | |||
}} | |||
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | ||
Revision as of 05:35, 8 April 2026
द्वाविंशोऽध्यायः
अस्ति चेदीश्वरः कश्चित् फलरूपः स कर्मणः ।कर्तारं भजते सोऽपि न ह्यकर्तुः प्रभुर्हि सः ॥ १४ ॥
फलरूपः स कर्मण इत्याद्यवान्तरेश्वरविषयम् ॥ १४ ॥
किमिन्द्रेणेह भूतानां स्वस्वकर्मानुवर्तिनाम् ।अनीशेनान्यथाकर्तुं स्वभावविहितं नृणाम् ॥ १५ ॥
स्वभावतन्त्रो हि जनः स्वभावमनुवर्तते । स्वभावस्थमिदं सर्वं सदेवासुरमानुषम् ॥ १६ ॥
देहानुच्चावचान् जन्तुः प्राप्योत्सृजति कर्मणा ।शत्रुर्मित्रमुदासीनः कर्मैव गुरुरीश्वरः ॥ १७ ॥
तस्मात् सुपूजयेत् कर्म स्वभावस्थः स्वकर्मकृत् ।अञ्जसा येन वर्तेत तदेवास्य हि दैवतम् ॥ १८ ॥
सत्त्वं रजस्तम इति स्थित्युत्पत्त्यन्तहेतवः ।रजसोत्पद्यते विश्वमन्योन्यं विविधं जगत् ॥ २१ ॥
रजसा चोदिता मेघा वर्षन्त्यम्बूनि सर्वतः ।प्रजास्तैरेव सिध्द्यन्ति महेन्द्रः किं करिष्यति ॥ २२ ॥
तस्माद् गवां ब्राह्मणानामद्रेश्चारभ्यतां मखः ।य इन्द्रयागसम्भारास्तैरयं साध्यतां मखः ॥ २५ ॥
'स्वभावे कर्मणि च यः सत्वादिषु गुणेषु च ।स्थितो विष्णुः सर्वकर्ता पृथक्संस्थश्च सर्वगः ॥गुणकर्मस्वभावादिशब्दवाच्यश्च केशवः ।तेन जातं फलं यस्मात्कर्मणः फलमीर्यते ॥न चासौ कर्मफलवान्नास्य किञ्चिन्न शक्यते ।तदन्यावान्तरेशानां तद्वशत्वं यतः सदा ॥कर्मणः फलरूपत्वमतस्तेषामुदीर्यते ।नान्यकर्मवशत्वं तु तेषां विष्णुं विना क्वचित् ॥स च ब्राह्मणगिर्यादिनामा विष्णुरजः परः ।एतस्मात्कारणात्कृष्णः शक्रस्य विमदाय तु ॥गिर्यादिस्थितमात्मानं पूजयामास बल्लवैः ॥ १५-२५ ॥