Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S13: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 9: | Line 9: | ||
}} | }} | ||
== त्रयोदशोऽध्यायः == | == त्रयोदशोऽध्यायः == | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V10 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = द्वैतं तावन्न विरमेत् ततो ह्यस्य विपर्ययः ॥ १० ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V10 | |||
| id = BTN_C07_S13_V10_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'बहुत्वेनैव वस्तूनां यथार्थज्ञानमुच्यते ।औतज्ञानमित्येतद् द्वैतज्ञानं तदन्यथा ॥यथाज्ञानं तथा वस्तु यथावस्तु तथा मतिः ॥नैव ज्ञानार्थयोर्भेदस्तत एकत्ववेदनम्''॥ इति च ॥ १० ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V14 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = दत्वा वरमनुज्ञातो गुरोः कामं यदीश्वरः । | |||
| verse_line2 = गृहं वनं वा प्रविशेत् प्रव्रजेत् तत्र वा वसेत् ॥ १४ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V14 | |||
| id = BTN_C07_S13_V14_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'गुरोराज्ञानुरोधेन दूरस्थो वा गृही भवेत्''॥ इति च ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V15 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = अग्नौ गुरावात्मनि च सर्वभूतेष्वधोक्षजम् । | |||
| verse_line2 = भूतैः स्वधामभिः पश्येदप्रविष्टं प्रविष्टवत् ॥ १५ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V15 | |||
| id = BTN_C07_S13_V15_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'अप्रविष्टः सर्वगतः प्रविष्टस्त्वनुरूपवान् ।एवं द्विरूपो भगवान् हरिरेको जनार्दनः''इति च ॥ १५ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V24 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = आत्मन्यग्नीन् समारोप्य संन्यस्याहं ममात्मताम् । | |||
| verse_line2 = कारणेषु न्यसेत् सम्यक् सङ्घातं तु यथार्हतः ॥ २४ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V24 | |||
| id = BTN_C07_S13_V24_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'कार्यस्य कारणलयज्ञानमात्रं विलापनम्''॥ इति च ॥ २४ ॥अप्सु प्रवेशयेद् जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V28 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = मनो मनोरथैश्चन्द्रे बुद्धिं बोध्यैः कवौ परे ॥ २८ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V28 | |||
| id = BTN_C07_S13_V28_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
परः कविर्बृहस्पतिः ॥ २८ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V29 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = कर्माण्यध्यात्मना रुद्रे यदहंसम्मताः क्रियाः । | |||
| verse_line2 = सत्त्वेन चित्तं क्षेत्रज्ञे गुणैर्वैकारिकं परे ॥ २९ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V29 | |||
| id = BTN_C07_S13_V29_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'चित्तं हिरण्यगर्भे तु विलाप्य परमात्मनि ।क्षेत्रज्ञाख्ये लापयेच्च ततो नान्यत्स्मरेद्बुधः''॥ इति च ॥ २९ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V31 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S13 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = इत्यक्षरतयाऽऽत्मानं चिन्मात्रमवशेषितम् । | |||
| verse_line2 = ज्ञात्वाऽद्वयोऽथ विरमेद् दग्धयोनिरिवानिलः ॥ ३१ ॥ | |||
}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S13_V31 | |||
| id = BTN_C07_S13_V31_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
आत्मानं परमात्मानम् । अद्वयः । ततोऽन्यस्मृतिवर्जितः । दग्धयो-निर्यथानल इति कृत्याभावमात्रम् ।'न हरिं स्मरतः कृत्यं दग्धेन्धनहुताशवत्''। इति च ॥ | |||
}} | |||
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | ||
Revision as of 05:35, 8 April 2026
त्रयोदशोऽध्यायः
द्वैतं तावन्न विरमेत् ततो ह्यस्य विपर्ययः ॥ १० ॥
'बहुत्वेनैव वस्तूनां यथार्थज्ञानमुच्यते ।औतज्ञानमित्येतद् द्वैतज्ञानं तदन्यथा ॥यथाज्ञानं तथा वस्तु यथावस्तु तथा मतिः ॥नैव ज्ञानार्थयोर्भेदस्तत एकत्ववेदनम्॥ इति च ॥ १० ॥
दत्वा वरमनुज्ञातो गुरोः कामं यदीश्वरः ।गृहं वनं वा प्रविशेत् प्रव्रजेत् तत्र वा वसेत् ॥ १४ ॥
'गुरोराज्ञानुरोधेन दूरस्थो वा गृही भवेत्॥ इति च ॥
अग्नौ गुरावात्मनि च सर्वभूतेष्वधोक्षजम् ।भूतैः स्वधामभिः पश्येदप्रविष्टं प्रविष्टवत् ॥ १५ ॥
'अप्रविष्टः सर्वगतः प्रविष्टस्त्वनुरूपवान् ।एवं द्विरूपो भगवान् हरिरेको जनार्दनःइति च ॥ १५ ॥
आत्मन्यग्नीन् समारोप्य संन्यस्याहं ममात्मताम् ।कारणेषु न्यसेत् सम्यक् सङ्घातं तु यथार्हतः ॥ २४ ॥
'कार्यस्य कारणलयज्ञानमात्रं विलापनम्॥ इति च ॥ २४ ॥अप्सु प्रवेशयेद् जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥
मनो मनोरथैश्चन्द्रे बुद्धिं बोध्यैः कवौ परे ॥ २८ ॥
परः कविर्बृहस्पतिः ॥ २८ ॥
कर्माण्यध्यात्मना रुद्रे यदहंसम्मताः क्रियाः ।सत्त्वेन चित्तं क्षेत्रज्ञे गुणैर्वैकारिकं परे ॥ २९ ॥
'चित्तं हिरण्यगर्भे तु विलाप्य परमात्मनि ।क्षेत्रज्ञाख्ये लापयेच्च ततो नान्यत्स्मरेद्बुधः॥ इति च ॥ २९ ॥
इत्यक्षरतयाऽऽत्मानं चिन्मात्रमवशेषितम् ।ज्ञात्वाऽद्वयोऽथ विरमेद् दग्धयोनिरिवानिलः ॥ ३१ ॥
आत्मानं परमात्मानम् । अद्वयः । ततोऽन्यस्मृतिवर्जितः । दग्धयो-निर्यथानल इति कृत्याभावमात्रम् ।'न हरिं स्मरतः कृत्यं दग्धेन्धनहुताशवत्। इति च ॥