ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C04/S01/A006

आसनाधिकरणम्

ॐ आसीनः सम्भवात् ॐ ॥ 07-491 ॥

सर्वदोपासनं कुर्वन्नप्यासीनो विशेषतः कुर्यात् । तदा विक्षेपाल्पत्वेन सम्भवात् ॥ 07 ॥

ॐ ध्यानाच्च ॐ ॥ 08-492 ॥

‘स्मरणोपासनं चैव ध्यानात्मकमिति द्विधा । स्मरणं सर्वदा योग्यं ध्यानोपासनमानसे॥

नैरन्तर्यं मनोवृत्तेर्ध्यानमित्युच्यते बुधैः । आसीनस्य भवेत् तत् तु न शयानस्य निद्रया ॥

स्थितस्य गच्छतो वाऽपि विक्षेपस्यैव सम्भवात् ।
स्मरणात् परमं ज्ञेयं ध्यानं नास्त्यत्र संशयः’

इति च नारायणतन्त्रे।

अतो ध्यानत्वाच्च ॥ 08 ॥

ॐ अचलत्वं चापेक्ष्य ॐ ॥ 09-493 ॥

‘अचलं चेच्छरीरं स्यान्मनसश्चाप्यचालनम्।
चलने तु शरीरस्य चञ्चलं तु मनो भवेत्’

इति च ब्रह्माण्डे ॥ 09 ॥

ॐ स्मरन्ति च ॐ ॥ 10-494 ॥

‘समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्’ इत्यादि ॥ 10 ॥

ॐ यत्रैकाग्रता तत्रा विशेषात् ॐ ॥ 11-495 ॥

देशकालावस्थादिषु यत्रैकाग्रता भवति तत्रैव स्थातव्यम् ।

‘तमेव देशं सेवेत तं कालं तामवस्थितिम् । तानेव भोगान् सेवेत मनो यत्र प्रसीदति ॥

न हि देशादिभिः कश्चिद्विशेषः समुदीरितः ।
मनप्रसाधनार्थं हि देशकालादिचिन्तना’

इति वाराहे ॥ 11 ॥