Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S3: Difference between revisions

From Grantha
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== तृतीयोऽध्यायः ==
#REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C07_S03]]
{{Adhyaya
| document_id  = BTN
| chapter_num  = 7
| title        = तृतीयोऽध्यायः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V09
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सृष्ट्वा चराचरमिदं तपोयोगसमाधिना ।
| verse_line2  = अध्यास्ते सर्वधिष्ण्येभ्यः परमेष्ठी निजासनम् ॥ ९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V10
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदहं वर्धमानेन तपोयज्ञसमाधिना ।
| verse_line2  = कालात्मनोश्च नित्यत्वात् साधयिष्ये तथाऽऽत्मनः ॥ १० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V10
| id      = BTN_C07_S03_V10_B1
| text    =
'जानतामपि कर्तव्यं कर्मात्मसदृशं सदा ।
तत्रात्मसदृशाज्ञानाद्रागाद्यैर्वा विमोहिताः । ।
जानन्तोऽपि ह्यसदृशं कर्म कुर्युर्ऋते विभुम् ।
चतुरास्यं स नायोग्यं कर्म कुर्यात्कथञ्चन''॥ इति नारदीये ॥
'तपसा विद्यया वापि ज्ञानध्यानादिनाऽथवा ।
व्यस्तैः समस्तैरपि वा कुर्वतां यत्नमुत्तमम् ॥
संहारविक्षेपशतैर्बहुकोटिभिरेव वा ।
न शक्यन्ते समारोढुं स्वात्मायोग्यपदानि तु ॥
तथाप्याचरतां कुर्युर्दैत्यानां सुरनायकाः ।
विघ्नं तु तप आदीनां वैयर्थ्यस्यापनुत्तये''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V11
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्यथेदं विधास्येऽहमयथापूर्वमोजसा ।
| verse_line2  = किमन्यैः कालनिर्धूतैः कल्पान्तैर्वैष्णवादिभिः ॥ ११ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V11
| id      = BTN_C07_S03_V11_B1
| text    =
वैष्णवादिभिः ब्रह्मनिर्मितैः ।
'ब्रह्मा स्वयम्भूर्द्रुहिणो वैष्णवः शतदृक्तथा''। इति शब्दनिर्णये ॥ ११ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V13
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तवासनं हि जगतां पारमेष्ठ्यं जगत्पते ।
| verse_line2  = भवाय श्रेयसे भूत्यै क्षेमाय विजयाय च ॥ १३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V13
| id      = BTN_C07_S03_V13_B1
| text    =
'भवाय श्रेयसे चैव न कश्चित्तदपेक्षते ।
मधुकैटभयोश्चैव हिरण्यादेस्तथैव च ॥
नान्यो ब्रह्मपदं वाञ्छत्यृजून्योग्यान्विना क्वचित् ।
ततः श्रेयांसि वाञ्छन्ति न तु तत्पदमाप्तये''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
'भवो वृद्धिः समुद्दिष्टा श्रेयो मोक्ष उदाहृतः ।
वृद्धस्य न पुनर्ह्रासो भूतिरित्येव कथ्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V16
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तपन्तं तपसा लोकान् यथा भाविततं रविम् ।
| verse_line2  = विलक्ष्य विस्मितः प्राह हसंस्तं हंसवाहनः ॥ १६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V16
| id      = BTN_C07_S03_V16_B1
| text    =
'सकामं तु तपः क्रूरं लोकानां भयकृद्भवेत् ।
इतरच्छान्तये सर्वलोकानां भवति ध्रुवम्''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
'ब्रह्माणमभजद्ब्रह्मपदार्थं स हिरण्यकः''। इति स्कान्दे ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V20
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = व्यवसायेन तेऽनेन दुष्करेणामनस्विभिः ।
| verse_line2  = तपोनिष्ठेन भवता जितोऽहं दितिनन्दन ॥ २० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V20
| id      = BTN_C07_S03_V20_B1
| text    =
जितः वशीकृतः ।
'पराभूतं वशस्थं च जितमित्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V23
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हिरण्यकशिपुरुवाच–
| verse_line2  = कल्पान्ते कालसृष्टेन योऽन्धेन तमसाऽऽवृतम् ।
| verse_line3  = अभिव्यनग् जगदिदं स्वयंज्योतिः स्वरोचिषा ॥ २६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V27
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आत्मना त्रिवृता चेदं सृजत्यवति लुम्पति ।
| verse_line2  = रजःसत्वतमोधाम्ने पराय महते नमः ॥ २७ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V27
| id      = BTN_C07_S03_V27_B1
| text    =
'प्रायस्तु स्तुतिशब्देषु मिश्रा वाचो हरिं विना ।
केचिज्जीवगुणास्तत्र तन्नियन्तुर्हरेः परे ॥
एकस्थानैककार्यत्वाद्विष्णोः प्राधान्यतस्तथा ।
जीवस्य तदधीनत्वान्न भिन्नाधिकृतं वचः''इति ब्रह्मतर्के ॥
त्रिवृता प्रकृत्या ॥ २६, २७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V29
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वमीशिषे जगतस्तस्थुषश्च प्राणेन मुख्येन पतिः प्रजानाम् ।
| verse_line2  = चित्तस्य चित्तिर्मनइन्द्रियाणां पतिर्महाभूतगुणाशयेशः ॥ २९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V29
| id      = BTN_C07_S03_V29_B1
| text    =
प्राणेन सह ॥ २९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V30
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वं सप्ततन्तून् वितनोषि तन्वा
| verse_line2  = त्रय्या चतुर्होत्रकविद्यया च ।
| verse_line3  = त्वमेक आत्माऽऽत्मवतामनादि-
| verse_line4  = रनन्तपारः कविरव्ययात्मा ॥ ३० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V30
| id      = BTN_C07_S03_V30_B1
| text    =
सप्ततन्तून् सप्तक्रतून् ॥ ३० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V31
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वमेव कालोऽनिमिषो जनाना-
| verse_line2  = मायुर्लवाद्यावयवैः क्षिणोषि ।
| verse_line3  = कूटस्थ आत्मा परमेष्ठ्यजो महान्
| verse_line4  = त्वं जीवलोकस्य च जीव आत्मा ॥ ३१ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V31
| id      = BTN_C07_S03_V31_B1
| text    =
जीवानां प्राणधारकः ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V32
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वत्तः परं नापरमप्यनेज-
| verse_line2  = देजच्च किञ्चिद् व्यतिरिक्तमस्ति ।
| verse_line3  = विद्याकलास्ते तनवश्च सर्वा
| verse_line4  = हिरण्यगर्भोऽसि बृहत् त्रिपृष्ठः ॥ ३२ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V32
| id      = BTN_C07_S03_V32_B1
| text    =
'परावरेषु यस्मात्त्वं व्याप्तो विष्णुः सनातनः ।
तस्मान्न व्यतिरिक्तं त्वदित्याहुर्वेदवेदिनः''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥
विद्याश्च कलाश्च विद्याकलाः ।
'महाविद्याः कलाश्चैव त्वत्तनावाश्रिता यतः ।
विद्यातनुरिति प्राहुरतस्त्वां तत्त्ववेदिनः''इति च । त्रिपृष्ठः तुरीयः ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S03_V36
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C07
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नान्तर्बहिर्दिवानक्तमन्यस्मादपि चायुधैः ।
| verse_line2  = न भूमौ नाम्बरे मृत्युर्न नरैर्न मृगैरपि ॥ ३६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V36
| id      = BTN_C07_S03_V36_author-note
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C07_S03_V36
| id      = BTN_C07_S03_V36_B1
| text    =
'ब्रह्मणोऽप्यधिकं विष्णुं जानन्नपि हिरण्यकः ।
ब्रह्माणं तद्गुणैः स्तौति तद्गविष्णुविवक्षया''॥ इति च ॥
}}
 
 
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:43, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S3&oldid=4245"