|
|
| Line 1: |
Line 1: |
| == पञ्चविंशोऽध्यायः ==
| | #REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C04_S25]] |
| {{Adhyaya
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_num = 4
| |
| | title = पञ्चविंशोऽध्यायः
| |
| }}{{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V03
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = प्राचीनबर्हिषं क्षत्तः कर्मस्वासक्तमानसम् ।
| |
| | verse_line2 = नारदोऽध्यात्मतत्वज्ञः कृपालुः प्रत्यबोधयत् ॥ ३ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V04
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = नारद उवाच–
| |
| | verse_line2 = श्रेयस्त्वं कतमद् राजन् कर्मणाऽऽत्मन ईहसे ।
| |
| | verse_line3 = दुःखहानिः सुखावाप्तिः श्रेयस्तन्नेह चेष्यते ॥ ४ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V05
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = प्राचीनबर्हिरुवाच–
| |
| | verse_line2 = न जानामि महाभाग परं कर्मापविद्धधीः ।
| |
| | verse_line3 = ब्रूहि मे विमलं ज्ञानं येन मुच्येय कर्मभिः ॥ ५ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V07
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = भो भो प्रजापते राजन् पशून् पश्य त्वयाऽध्वरे ।
| |
| | verse_line2 = संज्ञापितान् जीवसङ्घान् निर्घृणेन सहस्रशः ॥ ७ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V08
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = एते त्वां सम्प्रतीक्षन्ते स्मरन्तो वैशसं तव ।
| |
| | verse_line2 = सम्परेतमयः कूटैश्छिन्दन्त्युत्थितमन्यवः ॥ ८ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V08
| |
| | id = BTN_C04_S25_V08_B1
| |
| | text =
| |
| 'यथावत्कर्म कर्तुस्तु ज्ञानसाहाय्यकारकम् ।
| |
| अन्यथाकुर्वतः कर्म निरयाय भविष्यति ॥
| |
| तथापि कर्म निन्दन्ति न यतः कर्तुमञ्जसा ।
| |
| शक्यं ज्ञानफलस्यापि बहुत्वान्मोहनाय च''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥३-८॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V10
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = आसीत् पुरञ्जनो नाम राजा राजन् बृहच्छ्रवाः ।
| |
| | verse_line2 = तस्याविज्ञातनामाऽऽसीत् सखाऽविज्ञातचेष्टितः ॥ १० ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V13
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = स एकदा हिमवतो दक्षिणेष्वथ सानुषु ।
| |
| | verse_line2 = ददर्श नवभिर्द्वारैः पुरीं लक्षितलक्षणाम् ॥ १३ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V13
| |
| | id = BTN_C04_S25_V13_B1
| |
| | text =
| |
| 'देवजीवाभिमानी तु ब्रह्मैव तु चतुर्मुखः ।
| |
| मानुषाणां तु जीवानामभिमानी पुरञ्जनः ॥
| |
| स तु राजा हरेः पुत्रस्त्वासुराणां कलिः स्वयम् ।
| |
| जीवसंसृतिवत्तस्मात्पुरञ्जनकथापि तु ॥
| |
| तस्माज्जीवसृतिज्ञप्त्यै पुरञ्जनकथां मुनिः ।
| |
| नारदोऽश्रावयद्विद्वान्नृपं प्राचीनबर्हिषम् ॥
| |
| प्रायस्तु तत्कथा जीवे स्थिता प्रत्येकशोऽपि तु ।
| |
| प्रत्येकं यत्तु युज्येत तदुन्नेयं यथा तथा ॥
| |
| उक्तं भागवतेऽप्येतत्पुराणे यावदिष्यते ।
| |
| प्रत्येकशस्तु जीवानां तदन्यत्तस्य केवलम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १०,१३ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V20
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = यदृच्छयाऽऽगतां तत्र ददर्श प्रमदोत्तमाम् ।
| |
| | verse_line2 = भृत्यैर्दशभिरायान्तीमेकैकशतनायकैः ॥ २० ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V21
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = तेषां परिवृढो राजन् सर्वेषां बलिमुद्वहन् ।
| |
| | verse_line2 = सस्त्रीकाणां सखा तस्या बहुरूपोऽग्रणीः स्त्रियः ॥ २१ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V21
| |
| | id = BTN_C04_S25_V21_B1
| |
| | text =
| |
| नारद उवाच–
| |
| इति तौ दम्पती तत्र समुह्य समयं मिथः ।
| |
| तां प्रविश्य पुरीं राजन् मुमुदाते शतं समाः ॥ ४४ ॥
| |
| 'ये पुरञ्जनभृत्याद्या भार्याद्याः सर्व एव च ।
| |
| तेऽपि मानुषबुध्द्यादेर्विज्ञेया अभिमानिनः ॥
| |
| गायत्र्याद्यास्तु देवानां तेऽपि चैतेषु संस्थिताः ।
| |
| अलक्ष्मीद्वापराद्यास्तु आसुरास्तेऽपि मानुषाः''॥ इति च ॥ २०,२१,४४ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V51
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = पितृभूर्नृप पुर्या द्वा दक्षिणेन पुरञ्जनः ।
| |
| | verse_line2 = राष्ट्रं दक्षिणपाञ्चालं याति श्रुतधरान्वितः ॥ ५१ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V52
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C04
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = देवभूर्नाम पुर्या द्वा उत्तरेण पुरञ्जनः ।
| |
| | verse_line2 = राष्ट्रमुत्तरपाञ्चालं याति श्रुतधरान्वितः ॥ ५२ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V52
| |
| | id = BTN_C04_S25_V52_author-note
| |
| | text =
| |
| ॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C04_S25_V52
| |
| | id = BTN_C04_S25_V52_B1
| |
| | text =
| |
| 'दक्षिणश्रोत्रमार्गेण देवलोकं व्रजत्यसौ ।
| |
| वामश्रोत्रेण पितृणामिति वेदविदो विदुः''॥ इति प्रवृत्तितन्त्रे ॥ ५१,५२ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| | |
| [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | |
