Bhagavatatatparyanirnaya/C6/S16: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 13: | Line 13: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V09 | | verse_id = BTN_C06_S16_V09 | ||
| id = BTN_C06_S16_V09_B1 | | id = BTN_C06_S16_V09_B1 | ||
| text = | | text = | ||
एष नित्योऽव्ययः । | एष नित्योऽव्ययः । | ||
| Line 33: | Line 32: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V11 | | verse_id = BTN_C06_S16_V11 | ||
| id = BTN_C06_S16_V11_B1 | | id = BTN_C06_S16_V11_B1 | ||
| text = | | text = | ||
'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः । | 'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः । | ||
| Line 52: | Line 50: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V21 | | verse_id = BTN_C06_S16_V21 | ||
| id = BTN_C06_S16_V21_B1 | | id = BTN_C06_S16_V21_B1 | ||
| text = | | text = | ||
बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥ | बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥ | ||
| Line 70: | Line 67: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V22 | | verse_id = BTN_C06_S16_V22 | ||
| id = BTN_C06_S16_V22_B1 | | id = BTN_C06_S16_V22_B1 | ||
| text = | | text = | ||
मृन्मयेष्विव मृज्जातिः । | मृन्मयेष्विव मृज्जातिः । | ||
| Line 90: | Line 86: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V29 | | verse_id = BTN_C06_S16_V29 | ||
| id = BTN_C06_S16_V29_B1 | | id = BTN_C06_S16_V29_B1 | ||
| text = | | text = | ||
'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः । | 'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः । | ||
| Line 110: | Line 105: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V31 | | verse_id = BTN_C06_S16_V31 | ||
| id = BTN_C06_S16_V31_B1 | | id = BTN_C06_S16_V31_B1 | ||
| text = | | text = | ||
अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् । | अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् । | ||
| Line 130: | Line 124: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V51 | | verse_id = BTN_C06_S16_V51 | ||
| id = BTN_C06_S16_V51_B1 | | id = BTN_C06_S16_V51_B1 | ||
| text = | | text = | ||
'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया । | 'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया । | ||
| Line 150: | Line 143: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V52 | | verse_id = BTN_C06_S16_V52 | ||
| id = BTN_C06_S16_V52_B1 | | id = BTN_C06_S16_V52_B1 | ||
| text = | | text = | ||
लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥ | लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥ | ||
| Line 168: | Line 160: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V54 | | verse_id = BTN_C06_S16_V54 | ||
| id = BTN_C06_S16_V54_B1 | | id = BTN_C06_S16_V54_B1 | ||
| text = | | text = | ||
मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥ | मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥ | ||
| Line 186: | Line 177: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V56 | | verse_id = BTN_C06_S16_V56 | ||
| id = BTN_C06_S16_V56_B1 | | id = BTN_C06_S16_V56_B1 | ||
| text = | | text = | ||
प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥ | प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥ | ||
| Line 204: | Line 194: | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V57 | | verse_id = BTN_C06_S16_V57 | ||
| id = BTN_C06_S16_V57_author-note | | id = BTN_C06_S16_V57_author-note | ||
| text = | | text = | ||
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥ | ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥ | ||
}} | }} | ||
{{ | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BTN_C06_S16_V57 | | verse_id = BTN_C06_S16_V57 | ||
| id = BTN_C06_S16_V57_B1 | | id = BTN_C06_S16_V57_B1 | ||
| text = | | text = | ||
'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह । | 'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह । | ||
Revision as of 09:01, 10 April 2026
एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एकः सर्वाश्रयः स्वदृक् ।आत्ममायागुणैर्विश्वमात्मानं सृजते प्रभुः ॥ ९ ॥
एष नित्योऽव्ययः ।
'अनित्यसम्बन्धयुताः पित्राद्या नित्ययुग्घरिः॥ इति च ।
आत्मानं चावताररूपेण सृजते ॥ ९ ॥नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।उदासीन इवासीनः परावरदृगीश्वरः ॥ ११ ॥
'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः ।
अचिन्त्यशक्तितस्तच्च युज्यते परमेशितुः॥ इति च ॥ ११ ॥
वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह ।अनामरूपचिन्मात्रः सोऽव्ययः सदसत्परः ॥२१॥
बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥
यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।मृन्मयेष्विव मृज्जातिस्तस्मै ते ब्रह्मणे नमः ॥ २२ ॥
मृन्मयेष्विव मृज्जातिः ।
'पृथिवी पर्वताश्चैव मृन्मयाः समुदीरिताः ।
तेषु मृज्जातयः सर्वे जायन्ते स्थावरादयः॥ इति च ॥ २२ ॥ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।जगाम देवदेवस्य शेषस्य चरणान्तिकम् ॥ २९ ॥
'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः ।
भवेद्योग्यतया तस्य पदं वा प्राप्नुयान्नरः॥ इति नारदीये ॥ २९ ॥
तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वच्छामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुहुः ।प्रवृद्धभक्त्याऽऽप्रणयाश्रुलोचनः
अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् ।
'शेषान्तर्यामिणं विष्णुं चित्रकेतुरुपास्य तु ।
शेषाविष्टहरेश्चापि वरान्प्राप्याप तद्गतिम्॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ३१ ॥अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।शब्दब्रह्म परं ब्रह्म ममोभे शाश्वती तनू ॥ ५१ ॥
'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया ।
तिङ्पदान्यपि सर्वाणि सुप्पदानि तथैव च ।
तस्मिन्नेव प्रवर्तन्ते मुख्यवृत्त्या विशेषतः॥ इति च ॥ ५१ ॥लोकेऽविततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।उभयं च मया व्याप्तं मयि चैवोभयं कृतम् ॥ ५२ ॥
लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥
एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।मायामात्राणि विज्ञाय तद्द्रष्टारं परं स्मरेत् ॥ ५४ ॥
मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥
उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।अन्वेति व्यतिरिच्येत तज्ज्ञानं ब्रह्म तत् परम् ॥ ५६ ॥
प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥
यद्येष विस्मृतः पुंसो मद्भावो भिन्न आत्मनः ।ततः संसार एतस्य देहाद् देहो मृतेर्मृतिः ॥ ५७ ॥
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥
'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह ।
अभिन्नं संस्मरन्याति तमो नास्त्यत्र संशयः॥ इति च ॥ ५७ ॥