Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S10: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 15: Line 15:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V10
| verse_id = BTN_C04_S10_V10
| id      = BTN_C04_S10_V10_B1
| id      = BTN_C04_S10_V10_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥
परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥
Line 35: Line 34:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V12
| verse_id = BTN_C04_S10_V12
| id      = BTN_C04_S10_V12_B1
| id      = BTN_C04_S10_V12_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।
ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।
Line 56: Line 54:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V13
| verse_id = BTN_C04_S10_V13
| id      = BTN_C04_S10_V13_B1
| id      = BTN_C04_S10_V13_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।
'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।
Line 77: Line 74:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V15
| verse_id = BTN_C04_S10_V15
| id      = BTN_C04_S10_V15_B1
| id      = BTN_C04_S10_V15_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥
वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥
Line 97: Line 93:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V16
| verse_id = BTN_C04_S10_V16
| id      = BTN_C04_S10_V16_B1
| id      = BTN_C04_S10_V16_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥
'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥
Line 125: Line 120:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V31
| verse_id = BTN_C04_S10_V31
| id      = BTN_C04_S10_V31_B1
| id      = BTN_C04_S10_V31_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।
'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।
Line 146: Line 140:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V33
| verse_id = BTN_C04_S10_V33
| id      = BTN_C04_S10_V33_B1
| id      = BTN_C04_S10_V33_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।
'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।
Line 166: Line 159:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V35
| verse_id = BTN_C04_S10_V35
| id      = BTN_C04_S10_V35_B1
| id      = BTN_C04_S10_V35_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।
'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।
Line 189: Line 181:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V53
| verse_id = BTN_C04_S10_V53
| id      = BTN_C04_S10_V53_author-note
| id      = BTN_C04_S10_V53_author-note
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C04_S10_V53
| verse_id = BTN_C04_S10_V53
| id      = BTN_C04_S10_V53_B1
| id      = BTN_C04_S10_V53_B1
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥
'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥

Revision as of 09:00, 10 April 2026

या निर्वृतिस्तनुभृतां तव पादपद्म-ध्यानाद् भवज्जनकथाश्रवणेन वा स्यात् ।


परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥
ते न स्मरन्त्यतितरां प्रियमीशमाद्यंस्वान् संपदः सुतसुहृद्गृहवित्तदारान् ।


ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति । ये भगवद्भक्तसङ्गाः ते स्वाः सम्पदो न स्मरन्ति ॥ १२ ॥
तिर्यङ्नगद्विजसरीसृपदेवदैत्य-मर्त्यादिभिर्विरचितं सदसद्विशेषम् ।


'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन । वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥
त्वं नित्यमुक्तपरिशुद्धविशुद्ध आत्माकूटस्थ आदिपुरुषो भगवांस्त्र्यधीशः ।


वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥
यस्मिन् विरुद्धगतयोऽप्यनिशं पतन्तिविद्यादयो विविधशक्तय आनुपूर्व्या ।


'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥
सत्याशिषो हि भगवंस्तव पादमूल-माशिष्टयोऽनुभजतः पुरुषार्थमूर्तेः ।


तव पादमूलं भजत आचार्यस्याशिष्टयः शिक्षाः सत्याशीःप्रदा एव । तथापि अस्मान् शिष्यान् विशिष्टफलप्राप्तये पुनः परिपाति भवान् । अहो बत ममानात्म्यं मन्दभाग्यस्य पश्यत । भवच्छिदः पादमूलं गत्वा याचे तदन्तवत् ॥ ३१ ॥


'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।

न तु तत्स्थानगन्तॄणां यतीनां गतिरुत्तमा ॥ तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।

तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥
दैवीं मायामुपाश्रित्य प्रसुप्त इव भिन्नदृक् ।तप्ये द्वितीयेऽप्यसति भ्रातृभ्रातृव्यहृद्रुजा ॥ ३३ ॥


'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः । ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥
भवच्छिदमयाचेऽहं भवं भाग्यविवर्जितः ।तादात्म्यं यच्छतो मौढ्यान्मानो मे भिक्षितं बत


'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।

मोक्षं तादात्म्यमित्याहुर्न तद्रूपत्वतः क्वचित्॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ तच्चित्ततैव तादात्म्यम् । 'नैकात्मतां मे स्पृहयन्तिइत्युक्तत्वात् । 'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपताइति च ।

'कामेन मे काम आगात्इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥
लाल्यमानं जनैरेवं ध्रुवं सभ्रातरं नृपः ।आरोप्य करिणीं हृष्टः स्तूयमानोऽविशत् पुरम् ॥ ५३ ॥


॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥
'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥