Jump to content

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04: Difference between revisions

From Grantha
← Older editNewer edit →
m 1 revision imported
BramhasutraBhashyam>ShastraImport
Imported from BS.xml via ShastraEditor
Line 1: Line 1:
= चतुर्थः पादः =
== द्वितीयाध्याये  चतुर्थः पादः ==


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/Intro}}
{{Adhyaya
| document_id = BS
| chapter_num = 0204
| title      = चतुर्थः पादः
| intro      = <div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">युक्तिसहितश्रुतिविरोधं श्रुतीनामपाकरोत्यनेन पादेन ।</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">‘प्राणा एवेदमग्र आसुस्तेभ्यो भूतानि जज्ञिरे । भूतेभ्योऽण्डमण्डस्यान्तस्त्विमे लोकाः । अथ प्राणा एवानादयः प्राणा नित्याः’ इति काषायणश्रुतौ प्राणानामनुत्पत्तिः श्रूयते ।</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">‘नोपादानं हीन्द्रियाणामतोऽनुत्पत्तिरिष्यते ।
उपादानकृता सृष्टिः सर्वलोकेषु दृष्यते’ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">‘एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च’ इति च ।</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">अत उच्यते –</div>
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A043}}
=== प्राणाधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A044}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V01
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ तथा प्राणाः ॐ ॥ 01-272 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A045}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V02
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ गौण्यसम्भवात् ॐ ॥ 02-273 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A046}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V03
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ॐ ॥ 03-274 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A047}}
=== मनोधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A048}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V04
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ तत् प्राक्ष्रुतेश्च ॐ ॥ 04-275 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A049}}
=== वागधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A050}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V05
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ॐ॥ 05-276 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A051}}
=== सप्तगत्यधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A052}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V06
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ सप्तगतेर्विशेषितत्वाच्च ॐ ॥ 06-277 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A053}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V07
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ हस्तादयस्तुस्थितेऽतो नैवम् ॐ ॥ 07-278 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== अण्व(णुत्वा)धिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V08
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ अणवश्च ॐ ॥ 08-279 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== मुख्यप्राणाधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V09
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ श्रेष्ठश्च ॐ ॥ 09-280 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V10
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ॐ ॥ 10-281 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== चक्षुराद्यधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V11
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ चक्षुरादिवत् तु तत्सहशिष्ट्यादिभ्यः ॐ ॥ 11-282 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V12
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ अकरणत्वाच्च न दोषस्तथा हि दर्शयति ॐ ॥ 12-283 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== पञ्चवृत्त्यधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V13
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ॐ ॥ 13-284 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== प्राणाणुत्वाधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V14
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ अणुश्च ॐ ॥ 14-285 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== ज्योतिराद्यधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V15
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ॐ ॥ 15-286 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V16
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ प्राणवता शब्दात् ॐ ॥ 16-287 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V17
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ तस्य च नित्यत्वात् ॐ ॥ 17-288 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== इन्द्रियाधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V18
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ त इन्द्रियाण् तद्व्यपदेशादन्यत्र श्रेष्ठात् ॐ ॥ 18-289 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V19
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ भेदश्रुतेः ॐ ॥ 19-290 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V20
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ वैलक्षण्याच्च ॐ ॥ 20-291 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== सङ्ज्ञाधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V21
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तुत्रि वृत्कुर्वत उपदेशात् ॐ॥ 21-292 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== मांसा(ध्य)धिकरणम्  ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V22
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ मांसादि भौमं यथाशब्दमितरयोश्च ॐ ॥ 22-293 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C02
| verse_id    = BS_C02_S04_V23
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04
| verse_text  = ॐ वैशेष्यात् तु तद्वादस्तद्वादः ॐ ॥ 23-294 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A054}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A055}}

Revision as of 11:39, 10 March 2026

द्वितीयाध्याये चतुर्थः पादः

प्राणाधिकरणम्

ॐ तथा प्राणाः ॐ ॥ 01-272 ॥


ॐ गौण्यसम्भवात् ॐ ॥ 02-273 ॥


ॐ प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ॐ ॥ 03-274 ॥


मनोधिकरणम्

ॐ तत् प्राक्ष्रुतेश्च ॐ ॥ 04-275 ॥


वागधिकरणम्

ॐ तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ॐ॥ 05-276 ॥


सप्तगत्यधिकरणम्

ॐ सप्तगतेर्विशेषितत्वाच्च ॐ ॥ 06-277 ॥


ॐ हस्तादयस्तुस्थितेऽतो नैवम् ॐ ॥ 07-278 ॥


अण्व(णुत्वा)धिकरणम्

ॐ अणवश्च ॐ ॥ 08-279 ॥


मुख्यप्राणाधिकरणम्

ॐ श्रेष्ठश्च ॐ ॥ 09-280 ॥


ॐ न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ॐ ॥ 10-281 ॥


चक्षुराद्यधिकरणम्

ॐ चक्षुरादिवत् तु तत्सहशिष्ट्यादिभ्यः ॐ ॥ 11-282 ॥


ॐ अकरणत्वाच्च न दोषस्तथा हि दर्शयति ॐ ॥ 12-283 ॥


पञ्चवृत्त्यधिकरणम्

ॐ पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ॐ ॥ 13-284 ॥


प्राणाणुत्वाधिकरणम्

ॐ अणुश्च ॐ ॥ 14-285 ॥


ज्योतिराद्यधिकरणम्

ॐ ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ॐ ॥ 15-286 ॥


ॐ प्राणवता शब्दात् ॐ ॥ 16-287 ॥


ॐ तस्य च नित्यत्वात् ॐ ॥ 17-288 ॥


इन्द्रियाधिकरणम्

ॐ त इन्द्रियाण् तद्व्यपदेशादन्यत्र श्रेष्ठात् ॐ ॥ 18-289 ॥


ॐ भेदश्रुतेः ॐ ॥ 19-290 ॥


ॐ वैलक्षण्याच्च ॐ ॥ 20-291 ॥


सङ्ज्ञाधिकरणम्

ॐ सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तुत्रि वृत्कुर्वत उपदेशात् ॐ॥ 21-292 ॥


मांसा(ध्य)धिकरणम्

ॐ मांसादि भौमं यथाशब्दमितरयोश्च ॐ ॥ 22-293 ॥


ॐ वैशेष्यात् तु तद्वादस्तद्वादः ॐ ॥ 23-294 ॥


Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04&oldid=706"