Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S20: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 3: Line 3:
| chapter_num  = 4
| chapter_num  = 4
| title        = एकविंशोऽध्यायः
| title        = एकविंशोऽध्यायः
}}
}}{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S20_V10
| verse_id      = BTN_C04_S20_V10
| document_id  = BTN
| document_id  = BTN
Line 20: Line 19:
| id      = BTN_C04_S20_V10_B1
| id      = BTN_C04_S20_V10_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥
'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया
क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥
}}
}}


Line 39: Line 38:
| id      = BTN_C04_S20_V26_B1
| id      = BTN_C04_S20_V26_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥
'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥
Line 58: Line 56:
| id      = BTN_C04_S20_V29_B1
| id      = BTN_C04_S20_V29_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च ॥प्राय इत्यवधारणाक्षेपः ।'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥
'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च
प्राय इत्यवधारणाक्षेपः ।
'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे
अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥
}}
}}


Line 77: Line 77:
| id      = BTN_C04_S20_V33_B1
| id      = BTN_C04_S20_V33_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥
सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥
Line 98: Line 97:
| id      = BTN_C04_S20_V34_B1
| id      = BTN_C04_S20_V34_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥
प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते
यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥
}}
}}


Line 119: Line 118:
| id      = BTN_C04_S20_V37_B1
| id      = BTN_C04_S20_V37_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥
हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।
'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत्
सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥
}}
}}


Line 140: Line 140:
| id      = BTN_C04_S20_V39_B1
| id      = BTN_C04_S20_V39_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥
तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥
Line 161: Line 160:
| id      = BTN_C04_S20_V40_B1
| id      = BTN_C04_S20_V40_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥
पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥
Line 180: Line 178:
| id      = BTN_C04_S20_V45_B1
| id      = BTN_C04_S20_V45_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥
'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः
स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥
}}
}}


Line 207: Line 205:
| id      = BTN_C04_S20_V48_B1
| id      = BTN_C04_S20_V48_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्य''इति वचनात् ॥ ४८ ॥
अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।
'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्य''इति वचनात् ॥ ४८ ॥
}}
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Revision as of 16:46, 9 April 2026

को न्वस्य कीर्तिं नशृृणोत्यभिज्ञोयद्विक्रमोच्छिष्टमशेषभूपाः ।


'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया । क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतःइति नारदीये ॥ १० ॥
अस्ति यज्ञपतिर्नाम केषांचिदिह सत्तमाः ।इहामुत्र च लक्ष्यन्ते ज्योत्स्नावत्यः क्वचिद् भुवः ॥ २६ ॥


'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥
राज्यस्वर्गापवर्गाणां प्रायेणैकात्महेतुता ।दौहित्रादीनृते मृत्योः शोच्यान् धर्मविमोहितान् ॥ २९ ॥


'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्ततइति च ॥

प्राय इत्यवधारणाक्षेपः । 'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।

अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्॥ इति च ॥ २९ ॥
असाविहानेकगुणाध्वरैः सता पृथग्विधैर्द्रव्यगुणक्रियोक्तिभिः ।सम्पद्यतेऽर्थाशयलिङ्गनामभिर्विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपतः ॥३३॥


सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥
प्रधानकालाशयकर्मसङ्ग्रहःशरीरशेषं प्रतिपद्य चेतनः ।


प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते । यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥
ब्रह्मण्यदेवः पुरुषः पुरातनोनित्यं हरिर्यच्चरणाभिवन्दनात् ।


हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।

'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।

सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥
पुमाल्लभेताप्यतिवेलमात्मनःप्रसादतोऽत्यन्तशमं स्वतः स्वयम् ।


तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥
अश्नात्यनन्तः खलु तत्त्वकोविदैःश्रद्धाहुतं यन्मुख इज्यनामभिः ।


पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥
पुत्रेण जयते लोक इति सत्यवती श्रुतिः ।ब्रह्मदण्डहतः पापो यद् वेनोऽत्यतरत् तमः ॥ ४५ ॥


'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः । स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥
अहो वयं ह्यद्य पवित्रकीर्ते त्वयैव नाथेन मुकुन्दनाथाः ।यदुत्तमश्लोकतमस्य विष्णोर्ब्रह्मण्यदेवस्य कथां व्यनक्षि ॥४८॥


॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥
अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया । 'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्यइति वचनात् ॥ ४८ ॥