Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S20: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 3: | Line 3: | ||
| chapter_num = 4 | | chapter_num = 4 | ||
| title = एकविंशोऽध्यायः | | title = एकविंशोऽध्यायः | ||
}} | }}{{VerseBlock | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C04_S20_V10 | | verse_id = BTN_C04_S20_V10 | ||
| document_id = BTN | | document_id = BTN | ||
| Line 20: | Line 19: | ||
| id = BTN_C04_S20_V10_B1 | | id = BTN_C04_S20_V10_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया | 'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया । | ||
क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥ | |||
}} | }} | ||
| Line 39: | Line 38: | ||
| id = BTN_C04_S20_V26_B1 | | id = BTN_C04_S20_V26_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥ | 'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥ | ||
| Line 58: | Line 56: | ||
| id = BTN_C04_S20_V29_B1 | | id = BTN_C04_S20_V29_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च | 'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च ॥ | ||
प्राय इत्यवधारणाक्षेपः । | |||
'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे । | |||
अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥ | |||
}} | }} | ||
| Line 77: | Line 77: | ||
| id = BTN_C04_S20_V33_B1 | | id = BTN_C04_S20_V33_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥ | सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥ | ||
| Line 98: | Line 97: | ||
| id = BTN_C04_S20_V34_B1 | | id = BTN_C04_S20_V34_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते | प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते । | ||
यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥ | |||
}} | }} | ||
| Line 119: | Line 118: | ||
| id = BTN_C04_S20_V37_B1 | | id = BTN_C04_S20_V37_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् | हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः । | ||
'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् । | |||
सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥ | |||
}} | }} | ||
| Line 140: | Line 140: | ||
| id = BTN_C04_S20_V39_B1 | | id = BTN_C04_S20_V39_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥ | तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥ | ||
| Line 161: | Line 160: | ||
| id = BTN_C04_S20_V40_B1 | | id = BTN_C04_S20_V40_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥ | पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥ | ||
| Line 180: | Line 178: | ||
| id = BTN_C04_S20_V45_B1 | | id = BTN_C04_S20_V45_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः | 'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः । | ||
स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥ | |||
}} | }} | ||
| Line 207: | Line 205: | ||
| id = BTN_C04_S20_V48_B1 | | id = BTN_C04_S20_V48_B1 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्य''इति वचनात् ॥ ४८ ॥ | अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया । | ||
'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्य''इति वचनात् ॥ ४८ ॥ | |||
}} | }} | ||
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | ||
Revision as of 16:46, 9 April 2026
को न्वस्य कीर्तिं नशृृणोत्यभिज्ञोयद्विक्रमोच्छिष्टमशेषभूपाः ।
'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।
क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतःइति नारदीये ॥ १० ॥
अस्ति यज्ञपतिर्नाम केषांचिदिह सत्तमाः ।इहामुत्र च लक्ष्यन्ते ज्योत्स्नावत्यः क्वचिद् भुवः ॥ २६ ॥
'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥
राज्यस्वर्गापवर्गाणां प्रायेणैकात्महेतुता ।दौहित्रादीनृते मृत्योः शोच्यान् धर्मविमोहितान् ॥ २९ ॥
'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्ततइति च ॥
प्राय इत्यवधारणाक्षेपः । 'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।
अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्॥ इति च ॥ २९ ॥असाविहानेकगुणाध्वरैः सता पृथग्विधैर्द्रव्यगुणक्रियोक्तिभिः ।सम्पद्यतेऽर्थाशयलिङ्गनामभिर्विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपतः ॥३३॥
सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥
प्रधानकालाशयकर्मसङ्ग्रहःशरीरशेषं प्रतिपद्य चेतनः ।
प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।
यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥
ब्रह्मण्यदेवः पुरुषः पुरातनोनित्यं हरिर्यच्चरणाभिवन्दनात् ।
हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।
'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।
सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥पुमाल्लभेताप्यतिवेलमात्मनःप्रसादतोऽत्यन्तशमं स्वतः स्वयम् ।
तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥
अश्नात्यनन्तः खलु तत्त्वकोविदैःश्रद्धाहुतं यन्मुख इज्यनामभिः ।
पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥
पुत्रेण जयते लोक इति सत्यवती श्रुतिः ।ब्रह्मदण्डहतः पापो यद् वेनोऽत्यतरत् तमः ॥ ४५ ॥
'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।
स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥
अहो वयं ह्यद्य पवित्रकीर्ते त्वयैव नाथेन मुकुन्दनाथाः ।यदुत्तमश्लोकतमस्य विष्णोर्ब्रह्मण्यदेवस्य कथां व्यनक्षि ॥४८॥
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥
अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।
'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्यइति वचनात् ॥ ४८ ॥