Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S20: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 4: | Line 4: | ||
| title = एकविंशोऽध्यायः | | title = एकविंशोऽध्यायः | ||
}} | }} | ||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BTN_C04_S20_V10 | | verse_id = BTN_C04_S20_V10 | ||
| Line 15: | Line 13: | ||
| verse_line3 = लोकाः सपाला उपजीवन्ति काम- | | verse_line3 = लोकाः सपाला उपजीवन्ति काम- | ||
| verse_line4 = मद्यापि तन्मे वद कर्म शुद्धम् ॥ १० ॥ | | verse_line4 = मद्यापि तन्मे वद कर्म शुद्धम् ॥ १० ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 33: | Line 32: | ||
| verse_line1 = अस्ति यज्ञपतिर्नाम केषांचिदिह सत्तमाः । | | verse_line1 = अस्ति यज्ञपतिर्नाम केषांचिदिह सत्तमाः । | ||
| verse_line2 = इहामुत्र च लक्ष्यन्ते ज्योत्स्नावत्यः क्वचिद् भुवः ॥ २६ ॥ | | verse_line2 = इहामुत्र च लक्ष्यन्ते ज्योत्स्नावत्यः क्वचिद् भुवः ॥ २६ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 51: | Line 51: | ||
| verse_line1 = राज्यस्वर्गापवर्गाणां प्रायेणैकात्महेतुता । | | verse_line1 = राज्यस्वर्गापवर्गाणां प्रायेणैकात्महेतुता । | ||
| verse_line2 = दौहित्रादीनृते मृत्योः शोच्यान् धर्मविमोहितान् ॥ २९ ॥ | | verse_line2 = दौहित्रादीनृते मृत्योः शोच्यान् धर्मविमोहितान् ॥ २९ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 69: | Line 70: | ||
| verse_line1 = असाविहानेकगुणाध्वरैः सता पृथग्विधैर्द्रव्यगुणक्रियोक्तिभिः । | | verse_line1 = असाविहानेकगुणाध्वरैः सता पृथग्विधैर्द्रव्यगुणक्रियोक्तिभिः । | ||
| verse_line2 = सम्पद्यतेऽर्थाशयलिङ्गनामभिर्विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपतः ॥३३॥ | | verse_line2 = सम्पद्यतेऽर्थाशयलिङ्गनामभिर्विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपतः ॥३३॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 89: | Line 91: | ||
| verse_line3 = क्रियाफलत्वेन विभुर्विभाव्यते | | verse_line3 = क्रियाफलत्वेन विभुर्विभाव्यते | ||
| verse_line4 = यथाऽनलो दारुषु तद्गुणात्मकः ॥ ३४ ॥ | | verse_line4 = यथाऽनलो दारुषु तद्गुणात्मकः ॥ ३४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 109: | Line 112: | ||
| verse_line3 = अवाप लक्ष्मीमनपायिनीं यशो | | verse_line3 = अवाप लक्ष्मीमनपायिनीं यशो | ||
| verse_line4 = जगत्पवित्रं च महत्तमाग्रणीः ॥ ३७ ॥ | | verse_line4 = जगत्पवित्रं च महत्तमाग्रणीः ॥ ३७ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 129: | Line 133: | ||
| verse_line3 = यन्नित्यसम्बन्धनिषेवया ततः | | verse_line3 = यन्नित्यसम्बन्धनिषेवया ततः | ||
| verse_line4 = परं किमत्रास्ति सुखं हविर्भुजाम् ॥ ३९ ॥ | | verse_line4 = परं किमत्रास्ति सुखं हविर्भुजाम् ॥ ३९ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 149: | Line 154: | ||
| verse_line3 = न वै तथा चेतनया बहिष्कृते | | verse_line3 = न वै तथा चेतनया बहिष्कृते | ||
| verse_line4 = हुताशने पारमहंस्यवर्यगुः ॥ ४० ॥ | | verse_line4 = हुताशने पारमहंस्यवर्यगुः ॥ ४० ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 167: | Line 173: | ||
| verse_line1 = पुत्रेण जयते लोक इति सत्यवती श्रुतिः । | | verse_line1 = पुत्रेण जयते लोक इति सत्यवती श्रुतिः । | ||
| verse_line2 = ब्रह्मदण्डहतः पापो यद् वेनोऽत्यतरत् तमः ॥ ४५ ॥ | | verse_line2 = ब्रह्मदण्डहतः पापो यद् वेनोऽत्यतरत् तमः ॥ ४५ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 185: | Line 192: | ||
| verse_line1 = अहो वयं ह्यद्य पवित्रकीर्ते त्वयैव नाथेन मुकुन्दनाथाः । | | verse_line1 = अहो वयं ह्यद्य पवित्रकीर्ते त्वयैव नाथेन मुकुन्दनाथाः । | ||
| verse_line2 = यदुत्तमश्लोकतमस्य विष्णोर्ब्रह्मण्यदेवस्य कथां व्यनक्षि ॥४८॥ | | verse_line2 = यदुत्तमश्लोकतमस्य विष्णोर्ब्रह्मण्यदेवस्य कथां व्यनक्षि ॥४८॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
Revision as of 06:56, 9 April 2026
को न्वस्य कीर्तिं नशृृणोत्यभिज्ञोयद्विक्रमोच्छिष्टमशेषभूपाः ।
'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतःइति नारदीये ॥ १० ॥
अस्ति यज्ञपतिर्नाम केषांचिदिह सत्तमाः ।इहामुत्र च लक्ष्यन्ते ज्योत्स्नावत्यः क्वचिद् भुवः ॥ २६ ॥
'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥
राज्यस्वर्गापवर्गाणां प्रायेणैकात्महेतुता ।दौहित्रादीनृते मृत्योः शोच्यान् धर्मविमोहितान् ॥ २९ ॥
'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्ततइति च ॥प्राय इत्यवधारणाक्षेपः ।'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्॥ इति च ॥ २९ ॥
असाविहानेकगुणाध्वरैः सता पृथग्विधैर्द्रव्यगुणक्रियोक्तिभिः ।सम्पद्यतेऽर्थाशयलिङ्गनामभिर्विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपतः ॥३३॥
सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥
प्रधानकालाशयकर्मसङ्ग्रहःशरीरशेषं प्रतिपद्य चेतनः ।
प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥
ब्रह्मण्यदेवः पुरुषः पुरातनोनित्यं हरिर्यच्चरणाभिवन्दनात् ।
हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥
पुमाल्लभेताप्यतिवेलमात्मनःप्रसादतोऽत्यन्तशमं स्वतः स्वयम् ।
तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥
अश्नात्यनन्तः खलु तत्त्वकोविदैःश्रद्धाहुतं यन्मुख इज्यनामभिः ।
पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥
पुत्रेण जयते लोक इति सत्यवती श्रुतिः ।ब्रह्मदण्डहतः पापो यद् वेनोऽत्यतरत् तमः ॥ ४५ ॥
'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥
अहो वयं ह्यद्य पवित्रकीर्ते त्वयैव नाथेन मुकुन्दनाथाः ।यदुत्तमश्लोकतमस्य विष्णोर्ब्रह्मण्यदेवस्य कथां व्यनक्षि ॥४८॥
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥
अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्यइति वचनात् ॥ ४८ ॥