Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S10: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 9: | Line 9: | ||
}} | }} | ||
== दशमोऽध्यायः == | == दशमोऽध्यायः == | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V19 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = श्रीभगवानुवाच– त्रिः सप्तभिः पिता पूतः पितृभिः सह तेऽनघ । यत् साधोऽस्य कुले जातो भवान् वै कुलपावनः ॥ १९ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V19 | |||
| id = BTN_C07_S10_V19_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
जन्मान्तरपितृभिस्त्रिसप्तभिः ॥ १९ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V22 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = भवन्ति पुरुषा लोके मद्भक्तास्त्वामनुव्रताः । | |||
| verse_line2 = भवान् मे खलु भक्तानां सर्वेषां प्रतिरूपधृक् ॥ २२ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V22 | |||
| id = BTN_C07_S10_V22_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'ऋते तु तात्विकान्देवान्नारदादींस्तथैव च ।प्रह्लादादुत्तमः को नु विष्णुभक्तौ जगत्रये''। इति स्कान्दे ॥ २२ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V23 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = कुरु ते प्रेतकार्याणि पितुः पूतस्य सर्वशः । | |||
| verse_line2 = मदङ्गस्पर्शनेनाङ्ग लोकान् यास्यति सुप्रजाः ॥ २३ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V23 | |||
| id = BTN_C07_S10_V23_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'मधुकैटभौ भक्त्यभावादूरौ भगवतो मृतौ ।तम एव क्रमादाप्तौ भक्त्या चैद्यो हरिं ययौ''॥ २३ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V31 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = श्रीभगवानुवाच– मैवंविधोऽसुराणां ते प्रदेयः पद्मसम्भव । वरः क्रूरनिसर्गाणामहीनाममृतं यथा ॥ ३१ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V31 | |||
| id = BTN_C07_S10_V31_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'यथा हिरण्यकस्यादादन्तःस्थितहरीरितः ।तथा नादात्तदन्यस्य ब्रह्मा दैत्यस्य कस्यचित्''॥ इति च ॥ ३१ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V40 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = एनः पूर्वकृतं यत् तद् राजानः कृष्णवैरिणः । | |||
| verse_line2 = जहुस्तेऽन्ते तदात्मानः कीटाः पेशस्कृतो यथा ॥ ४० ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V40 | |||
| id = BTN_C07_S10_V40_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
'पौण्ड्रके नरके चैव साल्वे कंसे च रुग्मिणि ।आविष्टास्तु हरेर्भक्तास्तद्भक्त्या हरिमीयिरे ।असुरास्तु स्वयं ते तु महातमसि पातिताः''॥ इति च ।तदात्मानस्तत्राविष्टास्तद्भक्ताः । वैरोपसर्जनेनानुबन्धेनेत्यन्वयः ॥ ४० ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V43 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = एषा ब्रह्मण्यदेवस्य कृष्णस्य च महात्मनः । | |||
| verse_line2 = अवतारकथा पुण्या वधो यत्रादिदैत्ययोः ॥ ४३ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V44 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = प्रह्लादस्यानुचरितं महाभागवतस्य च । | |||
| verse_line2 = भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च याथात्म्यं चास्य वै हरेः ॥ ४४ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V45 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = सर्गस्थित्यप्ययेशस्य गुणकर्मानुवर्णनम् । | |||
| verse_line2 = परावरेषां स्थानानां कालेन व्यत्ययो महान् ॥ ४५ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V46 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = धर्मो भागवतानां च भगवान् येन गम्यते । | |||
| verse_line2 = आख्यानेऽस्मिन् समाख्यातमाध्यात्मिकमशेषतः ॥ ४६ ॥ | |||
}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V46 | |||
| id = BTN_C07_S10_V46_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
भगवान्येन गम्यत इत्यनेन भागवतधर्मेणैव भगवान् गम्यते न द्वेषादि-नेत्युपसंह्रियते ॥ वृत्तानुकथनं च तदर्थत्वेनैव ॥ज्ञानस्य विशेषा याथात्म्यादयः ।'भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च नवकः श्रवणादिकः ।धर्मो भागवतः प्रोक्तस्तद्भक्तेषु तथा नव''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ४३-४६ ॥ | |||
}} | |||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V50 | |||
| document_id = BTN | |||
| chapter_id = BTN_C07 | |||
| section_id = BTN_C07_S10 | |||
| adhikarana = | |||
| verse_type = shloka | |||
| verse_line1 = स वा अयं ब्रह्म महद् विमृग्यं | |||
| verse_line2 = कैवल्यनिर्वाणसुखानुभूतिः । | |||
| verse_line3 = प्रियः सुहृद् वः खलु मातुलेय | |||
| verse_line4 = आत्माऽर्हणीयो विधिकृद् गुरुश्च ॥ ५० ॥ | |||
}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥}} | |||
{{Commentary | |||
| verse_id = BTN_C07_S10_V50 | |||
| id = BTN_C07_S10_V50_B1 | |||
| name = Bhashyam | |||
| label = Bhashyam | |||
| text = | |||
निर्वाणसुखं अशरीरसुखम् । 'एतद्बाणमवष्टभ्य''॥ इति श्रुतेः ॥ ५० ॥ | |||
}} | |||
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]] | ||
Revision as of 05:34, 8 April 2026
दशमोऽध्यायः
श्रीभगवानुवाच– त्रिः सप्तभिः पिता पूतः पितृभिः सह तेऽनघ । यत् साधोऽस्य कुले जातो भवान् वै कुलपावनः ॥ १९ ॥
जन्मान्तरपितृभिस्त्रिसप्तभिः ॥ १९ ॥
भवन्ति पुरुषा लोके मद्भक्तास्त्वामनुव्रताः ।भवान् मे खलु भक्तानां सर्वेषां प्रतिरूपधृक् ॥ २२ ॥
'ऋते तु तात्विकान्देवान्नारदादींस्तथैव च ।प्रह्लादादुत्तमः को नु विष्णुभक्तौ जगत्रये। इति स्कान्दे ॥ २२ ॥
कुरु ते प्रेतकार्याणि पितुः पूतस्य सर्वशः ।मदङ्गस्पर्शनेनाङ्ग लोकान् यास्यति सुप्रजाः ॥ २३ ॥
'मधुकैटभौ भक्त्यभावादूरौ भगवतो मृतौ ।तम एव क्रमादाप्तौ भक्त्या चैद्यो हरिं ययौ॥ २३ ॥
श्रीभगवानुवाच– मैवंविधोऽसुराणां ते प्रदेयः पद्मसम्भव । वरः क्रूरनिसर्गाणामहीनाममृतं यथा ॥ ३१ ॥
'यथा हिरण्यकस्यादादन्तःस्थितहरीरितः ।तथा नादात्तदन्यस्य ब्रह्मा दैत्यस्य कस्यचित्॥ इति च ॥ ३१ ॥
एनः पूर्वकृतं यत् तद् राजानः कृष्णवैरिणः ।जहुस्तेऽन्ते तदात्मानः कीटाः पेशस्कृतो यथा ॥ ४० ॥
'पौण्ड्रके नरके चैव साल्वे कंसे च रुग्मिणि ।आविष्टास्तु हरेर्भक्तास्तद्भक्त्या हरिमीयिरे ।असुरास्तु स्वयं ते तु महातमसि पातिताः॥ इति च ।तदात्मानस्तत्राविष्टास्तद्भक्ताः । वैरोपसर्जनेनानुबन्धेनेत्यन्वयः ॥ ४० ॥
एषा ब्रह्मण्यदेवस्य कृष्णस्य च महात्मनः ।अवतारकथा पुण्या वधो यत्रादिदैत्ययोः ॥ ४३ ॥
प्रह्लादस्यानुचरितं महाभागवतस्य च ।भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च याथात्म्यं चास्य वै हरेः ॥ ४४ ॥
सर्गस्थित्यप्ययेशस्य गुणकर्मानुवर्णनम् ।परावरेषां स्थानानां कालेन व्यत्ययो महान् ॥ ४५ ॥
धर्मो भागवतानां च भगवान् येन गम्यते ।आख्यानेऽस्मिन् समाख्यातमाध्यात्मिकमशेषतः ॥ ४६ ॥
भगवान्येन गम्यत इत्यनेन भागवतधर्मेणैव भगवान् गम्यते न द्वेषादि-नेत्युपसंह्रियते ॥ वृत्तानुकथनं च तदर्थत्वेनैव ॥ज्ञानस्य विशेषा याथात्म्यादयः ।'भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च नवकः श्रवणादिकः ।धर्मो भागवतः प्रोक्तस्तद्भक्तेषु तथा नव॥ इति तन्त्रसारे ॥ ४३-४६ ॥
स वा अयं ब्रह्म महद् विमृग्यंकैवल्यनिर्वाणसुखानुभूतिः ।
निर्वाणसुखं अशरीरसुखम् । 'एतद्बाणमवष्टभ्य॥ इति श्रुतेः ॥ ५० ॥