Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S10: Difference between revisions

From Grantha
Newer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 9: Line 9:
}}
}}
== दशमोऽध्यायः ==
== दशमोऽध्यायः ==
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V10
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = या निर्वृतिस्तनुभृतां तव पादपद्म-
| verse_line2  = ध्यानाद् भवज्जनकथाश्रवणेन वा स्यात् ।
| verse_line3  = सा ब्रह्मणि स्वमहिमन्यपि नाथ मा भूत्
| verse_line4  = किम्वन्तकासिलुलितात् पततां विमानात् ॥ १० ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V10
| id      = BTN_C04_S10_V10_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V12
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते न स्मरन्त्यतितरां प्रियमीशमाद्यं
| verse_line2  = स्वान् संपदः सुतसुहृद्गृहवित्तदारान् ।
| verse_line3  = ये त्वब्जनाभभवदीयपदारविन्द-
| verse_line4  = सौगन्ध्यलुब्धहृदयेषु कृतप्रसङ्गाः ॥ १२ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V12
| id      = BTN_C04_S10_V12_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।ये भगवद्भक्तसङ्गाः ते स्वाः सम्पदो न स्मरन्ति ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V13
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तिर्यङ्नगद्विजसरीसृपदेवदैत्य-
| verse_line2  = मर्त्यादिभिर्विरचितं सदसद्विशेषम् ।
| verse_line3  = रूपं स्थविष्ठमज ते महदाद्यशेषं
| verse_line4  = नातः परं परम वेद्मि न यत्र वाचः ॥ १३ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V13
| id      = BTN_C04_S10_V13_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V15
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्वं नित्यमुक्तपरिशुद्धविशुद्ध आत्मा
| verse_line2  = कूटस्थ आदिपुरुषो भगवांस्त्र्यधीशः ।
| verse_line3  = यद्बुध्द्यवस्थितमखण्डितया स्वबुद्ध्या
| verse_line4  = दृष्ट्वाऽऽस्थिता वधिमतो व्यतिरिक्त आस्से ॥ १५ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V15
| id      = BTN_C04_S10_V15_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V16
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्मिन् विरुद्धगतयोऽप्यनिशं पतन्ति
| verse_line2  = विद्यादयो विविधशक्तय आनुपूर्व्या ।
| verse_line3  = तद् ब्रह्म विश्वभवमेकमविश्वमाद्य-
| verse_line4  = मानन्दमात्रमविकारमहं प्रपद्ये ॥ १६ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V16
| id      = BTN_C04_S10_V16_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V17
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सत्याशिषो हि भगवंस्तव पादमूल-
| verse_line2  = माशिष्टयोऽनुभजतः पुरुषार्थमूर्तेः ।
| verse_line3  = अप्येवमार्य भगवान् परिपाति दीनान्
| verse_line4  = वास्रेव वत्सकमनुग्रहकातरोऽस्मान् ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V31
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तव पादमूलं भजत आचार्यस्याशिष्टयः शिक्षाः सत्याशीःप्रदा एव । तथापि अस्मान् शिष्यान् विशिष्टफलप्राप्तये पुनः परिपाति भवान् । अहो बत ममानात्म्यं मन्दभाग्यस्य पश्यत । भवच्छिदः पादमूलं गत्वा याचे तदन्तवत् ॥ ३१ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V31
| id      = BTN_C04_S10_V31_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।न तु तत्स्थानगन्तॄणां यतीनां गतिरुत्तमा ॥तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V33
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दैवीं मायामुपाश्रित्य प्रसुप्त इव भिन्नदृक् ।
| verse_line2  = तप्ये द्वितीयेऽप्यसति भ्रातृभ्रातृव्यहृद्रुजा ॥ ३३ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V33
| id      = BTN_C04_S10_V33_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V35
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भवच्छिदमयाचेऽहं भवं भाग्यविवर्जितः ।
| verse_line2  = तादात्म्यं यच्छतो मौढ्यान्मानो मे भिक्षितं बत
| verse_line3  = ईश्वरात् क्षीणपुण्येन पुलकानिव चाधनः ॥ ३५ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V35
| id      = BTN_C04_S10_V35_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।मोक्षं तादात्म्यमित्याहुर्न तद्रूपत्वतः क्वचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥तच्चित्ततैव तादात्म्यम् ।'नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति''इत्युक्तत्वात् ।'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपता''इति च ।'कामेन मे काम आगात्''इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S10_V53
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C04
| section_id    = BTN_C04_S10
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = लाल्यमानं जनैरेवं ध्रुवं सभ्रातरं नृपः ।
| verse_line2  = आरोप्य करिणीं हृष्टः स्तूयमानोऽविशत् पुरम् ॥ ५३ ॥
}}
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C04_S10_V53
| id      = BTN_C04_S10_V53_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Revision as of 05:33, 8 April 2026

दशमोऽध्यायः

या निर्वृतिस्तनुभृतां तव पादपद्म-ध्यानाद् भवज्जनकथाश्रवणेन वा स्यात् ।


परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥
ते न स्मरन्त्यतितरां प्रियमीशमाद्यंस्वान् संपदः सुतसुहृद्गृहवित्तदारान् ।


ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।ये भगवद्भक्तसङ्गाः ते स्वाः सम्पदो न स्मरन्ति ॥ १२ ॥
तिर्यङ्नगद्विजसरीसृपदेवदैत्य-मर्त्यादिभिर्विरचितं सदसद्विशेषम् ।


'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥
त्वं नित्यमुक्तपरिशुद्धविशुद्ध आत्माकूटस्थ आदिपुरुषो भगवांस्त्र्यधीशः ।


वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥
यस्मिन् विरुद्धगतयोऽप्यनिशं पतन्तिविद्यादयो विविधशक्तय आनुपूर्व्या ।


'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥
सत्याशिषो हि भगवंस्तव पादमूल-माशिष्टयोऽनुभजतः पुरुषार्थमूर्तेः ।


तव पादमूलं भजत आचार्यस्याशिष्टयः शिक्षाः सत्याशीःप्रदा एव । तथापि अस्मान् शिष्यान् विशिष्टफलप्राप्तये पुनः परिपाति भवान् । अहो बत ममानात्म्यं मन्दभाग्यस्य पश्यत । भवच्छिदः पादमूलं गत्वा याचे तदन्तवत् ॥ ३१ ॥


'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।न तु तत्स्थानगन्तॄणां यतीनां गतिरुत्तमा ॥तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥
दैवीं मायामुपाश्रित्य प्रसुप्त इव भिन्नदृक् ।तप्ये द्वितीयेऽप्यसति भ्रातृभ्रातृव्यहृद्रुजा ॥ ३३ ॥


'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥
भवच्छिदमयाचेऽहं भवं भाग्यविवर्जितः ।तादात्म्यं यच्छतो मौढ्यान्मानो मे भिक्षितं बत


'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।मोक्षं तादात्म्यमित्याहुर्न तद्रूपत्वतः क्वचित्॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥तच्चित्ततैव तादात्म्यम् ।'नैकात्मतां मे स्पृहयन्तिइत्युक्तत्वात् ।'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपताइति च ।'कामेन मे काम आगात्इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥
लाल्यमानं जनैरेवं ध्रुवं सभ्रातरं नृपः ।आरोप्य करिणीं हृष्टः स्तूयमानोऽविशत् पुरम् ॥ ५३ ॥


Template:AuthorNote

'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥
Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S10&oldid=1513"