Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S29: Difference between revisions

From Grantha
Newer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 9: Line 9:
}}
}}
== एकोनत्रिंशोऽध्यायः ==
== एकोनत्रिंशोऽध्यायः ==
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V01
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भगवानुवाच–
| verse_line2  = योगस्य लक्षणं वक्ष्ये सबीजस्य नृपात्मजे ।
| verse_line3  = मनो येनैव विधिना प्रपन्नं याति सत्पथम् ॥ १ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V01
| id      = BTN_C03_S29_V01_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'सबीजो वैष्णवो योगो निर्बीजस्त्वन्यदैवतः ।बीजं विष्णुर्हि जगतः शाखाद्याश्चान्यदेवताः''॥ इति कौर्मे ॥ १ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V06
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वधिष्ण्यानामेकदेशे मनसा प्राणधारणम् ।
| verse_line2  = वैकुण्ठलीलाभिध्यानं समाधानं तथाऽऽत्मनः ॥ ६ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V06
| id      = BTN_C03_S29_V06_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'समाधिरप्रयत्नेन मनसः संस्थितिर्भवेत्''। इति च ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V20
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् लब्धपदं चित्तं सर्वावयवसंस्थितम् ।
| verse_line2  = विलोक्यैकत्र संयुज्यादङ्गे भगवतो मुनिः ॥ २० ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V20
| id      = BTN_C03_S29_V20_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
सर्वस्मरणाशक्तावेकाङ्गे ।'यावन्न च्यवते मन''इत्युक्तत्वात् ।'सर्वं स्मर्तुमशक्तः सन्नेकाङ्गं चिन्तयेद्बुधः''। इति च ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V27
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कौमोदकीं भगवतो दयितां स्मरेत
| verse_line2  = दिग्धामरातिभटशोणितकर्दमेन ।
| verse_line3  = मालां मधुव्रतवरूथगिरोपघुष्टां
| verse_line4  = चैत्त्यस्य तत्त्वममलं मणिमस्य कण्ठे ॥ २७ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V27
| id      = BTN_C03_S29_V27_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'ब्रह्मा चित्ताभिमानेन चैत्यस्तन्नियमाद्धरिः ।स च ब्रह्मा हरेः कण्ठे कौस्तुभत्वेन भासते''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V29
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यच्छ्रीनिकेतमलिभिः परिसेव्यमानं
| verse_line2  = भूत्या स्वया कुटिलकुन्तलवृन्दजुष्टम् ।
| verse_line3  = मीनद्वयश्रियमधिक्षिपदब्जनेत्रं
| verse_line4  = ध्यायेन्मनोमयमतन्द्रित उल्लसद्भ्रु ॥ २९ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V29
| id      = BTN_C03_S29_V29_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'साक्षाच्छ्रीस्तु हरे रूपमिन्दिरा तु तदाश्रयात्''॥ इति च ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V32
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ध्यानायनं रहसि तद् बहुलाधरोष्ठ-
| verse_line2  = भासाऽरुणायिततनुद्विजकुन्दपङ्क्ति ।
| verse_line3  = ध्यायेत् स्वहृत्कुहरकेऽवसितस्य विष्णो-
| verse_line4  = र्भक्त्याऽऽर्द्रयाऽर्पितमना न पृथग् दिदृक्षेत् ॥ ३२ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V32
| id      = BTN_C03_S29_V32_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'न पृथग्दिदृक्षेत्''। तमेव दिदृक्षेदित्यर्थः ॥ ३२ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V33
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं हरौ भगवति प्रतिलब्धभावो
| verse_line2  = भक्त्या द्रवद्धृदय उत्पुलकप्रमोदः ।
| verse_line3  = औत्कण्ठ्यबाष्पकलया मुहुरर्द्यमान-
| verse_line4  = स्तच्चापि चित्तबडिशं शनकैर्वियुङ्क्ते ॥ ३३ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V33
| id      = BTN_C03_S29_V33_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
चित्तबडिशवियोगो ध्यानानन्तरसमाधिः ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V34
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुक्ताश्रयं यर्हि निर्विषयं स्वचित्तं
| verse_line2  = निर्वाणमृच्छति मनः सहसा यथार्चिः ।
| verse_line3  = आत्मानमत्र पुरुषोऽव्यवधानमेक-
| verse_line4  = मन्वीक्षते प्रतिनिवृत्तगुणप्रवाहः ॥ ३४ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V34
| id      = BTN_C03_S29_V34_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
मुक्ताश्रयं विष्णुविषयम् । स्वचित्तं जीवचैतन्ये ततम् । निर्वाणमृच्छति शरीराभिमानं जहाति । स्वचिदभिमानेन ॥ ३४ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V35
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सोऽप्येतया चरमया मनसो निवृत्त्या
| verse_line2  = तस्मिन् महिम््नयवसितः सुखदुःखबाह्ये ।
| verse_line3  = हेतुत्वमप्यसति कर्तरि दुःखयोर्न
| verse_line4  = स्वात्मन् विधत्त उपलब्धपरात्मकाष्ठः ॥ ३५ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V35
| id      = BTN_C03_S29_V35_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'असत्कर्ता तु जीवः स्यात्सत्कर्ता परमेश्वरः''। इति शब्दनिर्णये ।'दुर्दुःखमिति विज्ञेयं खं सुखं च तयोर्यतः ।प्रदाता परमो विष्णुस्तस्माद्दुःखादनामवान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३५॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V41
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
| verse_line2  = ईक्षेतानन्यभावेन भूतेषु च तदात्मताम् ॥ ४१ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V41
| id      = BTN_C03_S29_V41_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
अनन्यभावेन तद्रूपाणामभेदेन । तदात्मतां तस्याऽदानादिकर्तृत्वं च भूतविषये ॥ ४१ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S29_V43
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S29
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मादिमां स्वां प्रकृतिं देवीं सदसदात्मिकाम् ।
| verse_line2  = दुर्विभाव्यां पराभाव्य स्वरूपेणावतिष्ठते ॥ ४३ ॥
}}
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S29_V43
| id      = BTN_C03_S29_V43_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
प्रकृतिं पराभाव्य तदुत्तमत्वेनैव सदावतिष्ठते परः ।'सर्वभूतस्थमीशेशं जेतारं प्रकृतेरपि ।अविशेषं सदैवैकं चिन्तयन्विप्रमुच्यते''॥ इति च ॥ ४३ ॥
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Revision as of 05:33, 8 April 2026

एकोनत्रिंशोऽध्यायः

भगवानुवाच–योगस्य लक्षणं वक्ष्ये सबीजस्य नृपात्मजे ।


'सबीजो वैष्णवो योगो निर्बीजस्त्वन्यदैवतः ।बीजं विष्णुर्हि जगतः शाखाद्याश्चान्यदेवताः॥ इति कौर्मे ॥ १ ॥
स्वधिष्ण्यानामेकदेशे मनसा प्राणधारणम् ।वैकुण्ठलीलाभिध्यानं समाधानं तथाऽऽत्मनः ॥ ६ ॥


'समाधिरप्रयत्नेन मनसः संस्थितिर्भवेत्। इति च ॥ ६ ॥
तस्मिन् लब्धपदं चित्तं सर्वावयवसंस्थितम् ।विलोक्यैकत्र संयुज्यादङ्गे भगवतो मुनिः ॥ २० ॥


सर्वस्मरणाशक्तावेकाङ्गे ।'यावन्न च्यवते मनइत्युक्तत्वात् ।'सर्वं स्मर्तुमशक्तः सन्नेकाङ्गं चिन्तयेद्बुधः। इति च ॥ २० ॥
कौमोदकीं भगवतो दयितां स्मरेतदिग्धामरातिभटशोणितकर्दमेन ।


'ब्रह्मा चित्ताभिमानेन चैत्यस्तन्नियमाद्धरिः ।स च ब्रह्मा हरेः कण्ठे कौस्तुभत्वेन भासते॥ इति भागवततन्त्रे ॥ २७ ॥
यच्छ्रीनिकेतमलिभिः परिसेव्यमानंभूत्या स्वया कुटिलकुन्तलवृन्दजुष्टम् ।


'साक्षाच्छ्रीस्तु हरे रूपमिन्दिरा तु तदाश्रयात्॥ इति च ॥ २९ ॥
ध्यानायनं रहसि तद् बहुलाधरोष्ठ-भासाऽरुणायिततनुद्विजकुन्दपङ्क्ति ।


'न पृथग्दिदृक्षेत्। तमेव दिदृक्षेदित्यर्थः ॥ ३२ ॥
एवं हरौ भगवति प्रतिलब्धभावोभक्त्या द्रवद्धृदय उत्पुलकप्रमोदः ।


चित्तबडिशवियोगो ध्यानानन्तरसमाधिः ॥ ३३ ॥
मुक्ताश्रयं यर्हि निर्विषयं स्वचित्तंनिर्वाणमृच्छति मनः सहसा यथार्चिः ।


मुक्ताश्रयं विष्णुविषयम् । स्वचित्तं जीवचैतन्ये ततम् । निर्वाणमृच्छति शरीराभिमानं जहाति । स्वचिदभिमानेन ॥ ३४ ॥
सोऽप्येतया चरमया मनसो निवृत्त्यातस्मिन् महिम््नयवसितः सुखदुःखबाह्ये ।


'असत्कर्ता तु जीवः स्यात्सत्कर्ता परमेश्वरः। इति शब्दनिर्णये ।'दुर्दुःखमिति विज्ञेयं खं सुखं च तयोर्यतः ।प्रदाता परमो विष्णुस्तस्माद्दुःखादनामवान्॥ इति हरिवंशेषु ॥३५॥
सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।ईक्षेतानन्यभावेन भूतेषु च तदात्मताम् ॥ ४१ ॥


अनन्यभावेन तद्रूपाणामभेदेन । तदात्मतां तस्याऽदानादिकर्तृत्वं च भूतविषये ॥ ४१ ॥
तस्मादिमां स्वां प्रकृतिं देवीं सदसदात्मिकाम् ।दुर्विभाव्यां पराभाव्य स्वरूपेणावतिष्ठते ॥ ४३ ॥


Template:AuthorNote

प्रकृतिं पराभाव्य तदुत्तमत्वेनैव सदावतिष्ठते परः ।'सर्वभूतस्थमीशेशं जेतारं प्रकृतेरपि ।अविशेषं सदैवैकं चिन्तयन्विप्रमुच्यते॥ इति च ॥ ४३ ॥
Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S29&oldid=1498"