Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S26: Difference between revisions

From Grantha
Newer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 9: Line 9:
}}
}}
== षड्विंशोऽध्यायः ==
== षड्विंशोऽध्यायः ==
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V11
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं त्वा गताऽहं शरणं शरण्यं
| verse_line2  = स्वभृत्यसंसारतरोः कुठारम् ।
| verse_line3  = जिज्ञासया प्रकृतेः पूरुषस्य
| verse_line4  = नमामि सद्धर्मविदां वरिष्ठम् ॥ ११ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V11
| id      = BTN_C03_S26_V11_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'नारायणो ब्रह्मवायू वीन्द्रशेषौ हरस्तथा ।कामः शक्रो गुरुर्दक्षो मन्वाद्या भास्करादयः ।सर्वजीवाश्च क्रमशः पुरुषाख्याभिशब्दिताः ॥"'एतत्पत्न्यो बन्धशक्तिः स्त्रियः सर्वास्तथा जडम् ।क्रमात्प्रकृतिशब्दोक्तास्तज्ज्ञानाद्विप्रमुच्यते''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥११॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V13
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भगवानुवाच–
| verse_line2  = योग आध्यात्मिकः पुंसां मतो निःश्रेयसाय मे ।
| verse_line3  = अत्यन्तोपरतिर्यत्र दुःखस्य च सुखस्य च ॥ १३ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V13
| id      = BTN_C03_S26_V13_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'परमात्मादिकं देहे यदध्यात्मं तदीरितम्''। इति च ।'सुखं शरीरभोग्यं तु दुःखं सर्वं तथैव च ।मुक्तौ विलयमायाति नित्यानन्दस्तु भुज्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V16
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अहंममाभिमानोत्थैः कामलोभादिभिर्मलैः ।
| verse_line2  = वीतं यदाऽऽत्मनः शुद्धमदुःखमसुखं समम् ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V17
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा पुरुष आत्मानं केवलं प्रकृतेः परम् ।
| verse_line2  = निरन्तरं स्वयञ्ज्योतिरणिमानमखण्डितम् ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V18
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियोगेन चात्मना ।
| verse_line2  = परिपश्यत्युदासीनां प्रकृतिं च हतौजसम् ॥ १८ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V18
| id      = BTN_C03_S26_V18_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'बाह्ये सुखे त्वनासक्तेरसुखं दुःखवर्जनात् ।अदुःखं हरिभक्त्यैव नित्यानन्दं यदा मनः ।तदा तं परमात्मानं पश्यत्यात्मप्रसादतः''॥ इति कापिलेये ।'अभेदात्स्वावतारेषु निरन्तर उदाहृतः ।गुणदेहेन्द्रियाभेदात्केवलोऽसदृशत्वतः ।अखण्डः पूर्णशक्तित्वादहमेकः सदा मतः''इति च ।'बन्धशक्तिः प्रकृत्याख्या विष्णुशक्त्या वियुज्यते''। इति च ॥१६-१८॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V22
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मय्यनन्येन भावेन भक्तिं कुर्वन्ति ये दृढाम् ।
| verse_line2  = मत्कृते त्यक्तकर्माणस्त्यक्तस्वजनबान्धवाः ॥ २२ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V22
| id      = BTN_C03_S26_V22_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'यादृशी मयि भक्तिः स्यात्तादृश्यन्यत्र नैव चेत् ।अनन्यभक्तिरुद्रेकात्सा ययैव तरेत्सृतिम्''॥ इति च ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V23
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मदाश्रयाः कथा मृष्टाः शृण्वन्ति कथयन्ति च ।
| verse_line2  = तपन्ति विविधांस्तापानैकात्म्यगतचेतसः ॥ २३ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V23
| id      = BTN_C03_S26_V23_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'एकः पूर्णो हरिर्नान्यस्तदन्ये तद्वशा मताः ।इति ज्ञानं स्थिरं यत्तदैकात्म्यज्ञानमुच्यते''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V31
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मैत्रेय उवाच–
| verse_line2  = विदित्वाऽर्थं कपिलो मातुरित्थं
| verse_line3  = जातस्नेहो यत्र तन्वाऽभिजातः ।
| verse_line4  = तत्त्वाऽम्नायं यत् प्रवदन्ति साङ्ख्यं
| verse_line5  = प्रावोचद् वै भक्तिवितानयोगम् ॥ ३१ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V31
| id      = BTN_C03_S26_V31_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'शुक्लेन जनिरन्येषां हरेः स्वतनुवैव तु ।नित्योदितज्ञानतनोः कुतः स्याच्छुक्लतो जनिः''॥ इति गारुडे ॥३१॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V32
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भगवानुवाच–
| verse_line2  = देवानां गुणलिङ्गानामानुश्रविककर्मणाम् ।
| verse_line3  = सत्त्व एवैकमनसो वृत्तिः स्वाभाविकी तु या ॥ ३२ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V32
| id      = BTN_C03_S26_V32_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'आनुश्रविककर्माऽसौ श्रुत्युक्तं यो न लङ्घयेत्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्वो विष्णुरुदीर्यते''। इति कापिलेये ॥३२॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V33
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनिमित्ता भगवति भक्तिः सिद्धेर्गरीयसी ।
| verse_line2  = जरयत्याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा ॥ ३३ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V33
| id      = BTN_C03_S26_V33_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'अपूर्णभक्तेर्मुक्तौ तु न सुखं पूर्तिमेष्यति ।अतस्तादृशमुक्तेश्च भक्तिः पूर्णा गरीयसी''॥ इति च ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V34
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैकात्म्यतां मे स्पृहयन्ति केचिन्-
| verse_line2  = मत्पादसेवाभिरता मदीहाः ।
| verse_line3  = येऽन्योन्यतो भागवताः प्रसज्य
| verse_line4  = सम्भाजयन्ते मम पौरुषाणि ॥ ३४ ॥
}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V34
| id      = BTN_C03_S26_V34_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'नेच्छन्ति सायुज्यमपि फलत्वेन हरिर्यदि ।ददाति भक्तिसन्तुष्ट आज्ञात्वेनैव गृह्णते ।तादृशानां सुखाधिक्यं पुनर्मुक्तौ भविष्यति''॥ इति च ॥ ३४ ॥
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S26_V38
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| section_id    = BTN_C03_S26
| adhikarana    =
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न कर्हिचिन्मत्पराः शान्तरूपा
| verse_line2  = नङ्क्षयन्ति मे नोऽनिमिषो लेढि हेतिः ।
| verse_line3  = येषामहं प््रिाय आत्मा सुतश्च
| verse_line4  = सखा गुरुः सुहृदो दैवमिष्टम् ॥ ३८ ॥
}}
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षड्विंशोऽध्यायः ॥}}
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S26_V38
| id      = BTN_C03_S26_V38_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
आदानादिकर्तृत्वादात्मा ॥ ३८ ॥
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Revision as of 05:33, 8 April 2026

षड्विंशोऽध्यायः

तं त्वा गताऽहं शरणं शरण्यंस्वभृत्यसंसारतरोः कुठारम् ।


'नारायणो ब्रह्मवायू वीन्द्रशेषौ हरस्तथा ।कामः शक्रो गुरुर्दक्षो मन्वाद्या भास्करादयः ।सर्वजीवाश्च क्रमशः पुरुषाख्याभिशब्दिताः ॥"'एतत्पत्न्यो बन्धशक्तिः स्त्रियः सर्वास्तथा जडम् ।क्रमात्प्रकृतिशब्दोक्तास्तज्ज्ञानाद्विप्रमुच्यते॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥११॥
भगवानुवाच–योग आध्यात्मिकः पुंसां मतो निःश्रेयसाय मे ।


'परमात्मादिकं देहे यदध्यात्मं तदीरितम्। इति च ।'सुखं शरीरभोग्यं तु दुःखं सर्वं तथैव च ।मुक्तौ विलयमायाति नित्यानन्दस्तु भुज्यते॥ इति च ॥ १३ ॥
अहंममाभिमानोत्थैः कामलोभादिभिर्मलैः ।वीतं यदाऽऽत्मनः शुद्धमदुःखमसुखं समम् ॥ १६ ॥


तदा पुरुष आत्मानं केवलं प्रकृतेः परम् ।निरन्तरं स्वयञ्ज्योतिरणिमानमखण्डितम् ॥ १७ ॥


ज्ञानवैराग्ययुक्तेन भक्तियोगेन चात्मना ।परिपश्यत्युदासीनां प्रकृतिं च हतौजसम् ॥ १८ ॥


'बाह्ये सुखे त्वनासक्तेरसुखं दुःखवर्जनात् ।अदुःखं हरिभक्त्यैव नित्यानन्दं यदा मनः ।तदा तं परमात्मानं पश्यत्यात्मप्रसादतः॥ इति कापिलेये ।'अभेदात्स्वावतारेषु निरन्तर उदाहृतः ।गुणदेहेन्द्रियाभेदात्केवलोऽसदृशत्वतः ।अखण्डः पूर्णशक्तित्वादहमेकः सदा मतःइति च ।'बन्धशक्तिः प्रकृत्याख्या विष्णुशक्त्या वियुज्यते। इति च ॥१६-१८॥
मय्यनन्येन भावेन भक्तिं कुर्वन्ति ये दृढाम् ।मत्कृते त्यक्तकर्माणस्त्यक्तस्वजनबान्धवाः ॥ २२ ॥


'यादृशी मयि भक्तिः स्यात्तादृश्यन्यत्र नैव चेत् ।अनन्यभक्तिरुद्रेकात्सा ययैव तरेत्सृतिम्॥ इति च ॥ २२ ॥
मदाश्रयाः कथा मृष्टाः शृण्वन्ति कथयन्ति च ।तपन्ति विविधांस्तापानैकात्म्यगतचेतसः ॥ २३ ॥


'एकः पूर्णो हरिर्नान्यस्तदन्ये तद्वशा मताः ।इति ज्ञानं स्थिरं यत्तदैकात्म्यज्ञानमुच्यते॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २३ ॥
मैत्रेय उवाच–विदित्वाऽर्थं कपिलो मातुरित्थं


'शुक्लेन जनिरन्येषां हरेः स्वतनुवैव तु ।नित्योदितज्ञानतनोः कुतः स्याच्छुक्लतो जनिः॥ इति गारुडे ॥३१॥
भगवानुवाच–देवानां गुणलिङ्गानामानुश्रविककर्मणाम् ।


'आनुश्रविककर्माऽसौ श्रुत्युक्तं यो न लङ्घयेत्। इति भविष्यत्पर्वणि ।'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्वो विष्णुरुदीर्यते। इति कापिलेये ॥३२॥
अनिमित्ता भगवति भक्तिः सिद्धेर्गरीयसी ।जरयत्याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा ॥ ३३ ॥


'अपूर्णभक्तेर्मुक्तौ तु न सुखं पूर्तिमेष्यति ।अतस्तादृशमुक्तेश्च भक्तिः पूर्णा गरीयसी॥ इति च ॥ ३३ ॥
नैकात्म्यतां मे स्पृहयन्ति केचिन्-मत्पादसेवाभिरता मदीहाः ।


'नेच्छन्ति सायुज्यमपि फलत्वेन हरिर्यदि ।ददाति भक्तिसन्तुष्ट आज्ञात्वेनैव गृह्णते ।तादृशानां सुखाधिक्यं पुनर्मुक्तौ भविष्यति॥ इति च ॥ ३४ ॥
न कर्हिचिन्मत्पराः शान्तरूपानङ्क्षयन्ति मे नोऽनिमिषो लेढि हेतिः ।


Template:AuthorNote

आदानादिकर्तृत्वादात्मा ॥ ३८ ॥
Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S26&oldid=1495"