ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S01/A009

नप्रयोजनाधिकरणम्

यत्प्रयोजनार्थं सृष्ट्यादिस्तदूनत्वादपूर्णतेत्यत आह –

ॐ न प्रयोजनवत्त्वात् ॐ ॥ 33-168 ॥

‘अथैष एव परम आनन्दः’ इत्यादिना कृतकृत्यत्वान्न प्रयोजनाय सृष्टिः किन्तु ॥

ॐ लोकवत्तुलीलाकैवल्यम् ॐ ॥ 34-169 ॥

यथा लोके मत्तस्य सुखोद्रेकादेव नृत्तगानादिलीला न तु प्रयोजनापेक्षया, एवमेवेश्वरस्य । नारायणसंहितायां च-

‘सृष्ट्यादिकं हरिर्नैव प्रयोजनपेक्ष्य तु । कुरुते केवलानन्दाद्यथा मत्तस्य नर्तनम् ॥

पूर्णानन्दस्य तस्येह प्रयोजनमतिः कुतः । मुक्ता अप्याप्तकामाः स्युः किमु तस्याखिलात्मनः’ इति ॥

‘देवस्यैष स्वभावोऽयमाप्तकामस्य का स्पृहा’ इति च श्रुतिः ॥ 34 ॥