Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S3: Difference between revisions

Revision as of 05:33, 8 April 2026

तृतीयोऽध्यायः

समाहुता भीष्मककन्यया येश्रियः सवर्णेन जिहीर्षयैषाम् ।

भीष्मककन्याया अर्थे सवर्णमात्रतया आहूताः । एषां श्रियोजिहीर्ष-याऽऽह्वानबुद्धिर्भगवता कृता ।'सुपर्णः सुपरानन्दात्काकुत्स्थो वाचि संस्थितः। इति पाद्मे ॥ ३ ॥

तास्वपत्यान्यजनयदात्मतुल्यानि सर्वतः ।एकैकस्यां दश दश प्रकृतेर्विबुभूषया ॥ ९ ॥

'उत्तमैः सर्वतः साम्यं किञ्चित्साम्यमुदीर्यतेइत्याग्नेये ॥ ९ ॥

भगवानपि विश्वात्मा लोकवेदपथानुगः ।कामान् सिषेवे द्वार्वत्यामसक्तः साङ्ख्यमास्थितः ॥ १९ ॥

'केवलं भगवज्ज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयतेइत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥

तस्येत्थं रममाणस्य संवत्सरगणान् बहून् ।गृहमेधेषु योगेषु विरागः समजायत ॥ २२ ॥

'सर्वदाऽपि विरक्तः सन् भासयीत विरागिवत् ।कादाचित्कः कुतस्तस्य लोकशिक्षार्थमिष्यते॥ इति पाद्मे ॥ २२ ॥

दैवाधीनेषु कामेषु दैवाधीनः स्वयं पुमान् ।को विश्रंभेत योगेन योगेश्वरमनुव्रतः ॥ २३ ॥

तेनापि विरागः प्रदर्शितः । अतः कोऽन्यो विस्रम्भं कुर्यात् तेनापि विरागः प्रदर्शितः ॥ २३ ॥

ततः कतिपयैर्मासैर्वृष्णिभोजान्धकादयः ।ययुः प्रभासं संहृष्टा रथैर्दैवविमोहिताः ॥ २५ ॥

तत्र स्नात्वा पितॄन् देवान् ऋषींश्चैव तदम्भसा ।तर्पयित्वाऽथ विप््रोभ्यो गावो बहुगुणा ददुः ॥ २६ ॥

हिरण्यं रजतं शय्यां वासांस्यजिनकम्बलान् ।हयान् रथानिभान् कन्यां धरां वृत्तिकरीमपि ॥ २७ ॥

अन्नं चोरुरसं तेभ्यो दत्वा भगवदर्पणम् ।गोविप्रार्थासवः शूराः प्रणेमुर्भुवि मूर्धभिः ॥ २८ ॥

Template:AuthorNote

'एष्यच्च निश्चितं यत्तदतीतत्वेन भण्यते ।चक्रवत्परिवृत्तेर्वा दुष्टानां मोहनाय वा ॥"इति स्कान्दे ॥ २५-२८ ॥

@@ Line 9: / Line 9: @@
 }}
 == तृतीयोऽध्यायः ==
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V03
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = समाहुता भीष्मककन्यया ये
+| verse_line2  = श्रियः सवर्णेन जिहीर्षयैषाम् ।
+| verse_line3  = गान्धर्ववृत्त्या मिषतां स्वभागं
+| verse_line4  = जह्रे पदं मूधर्ि्न दधत् सुपर्णः ॥ ३ ॥
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BTN_C03_S03_V03
+| id       = BTN_C03_S03_V03_B1
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+भीष्मककन्याया अर्थे सवर्णमात्रतया आहूताः । एषां श्रियोजिहीर्ष-याऽऽह्वानबुद्धिर्भगवता कृता ।'सुपर्णः सुपरानन्दात्काकुत्स्थो वाचि संस्थितः''। इति पाद्मे ॥ ३ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V09
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = तास्वपत्यान्यजनयदात्मतुल्यानि सर्वतः ।
+| verse_line2  = एकैकस्यां दश दश प्रकृतेर्विबुभूषया ॥ ९ ॥
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BTN_C03_S03_V09
+| id       = BTN_C03_S03_V09_B1
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+'उत्तमैः सर्वतः साम्यं किञ्चित्साम्यमुदीर्यते''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V19
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = भगवानपि विश्वात्मा लोकवेदपथानुगः ।
+| verse_line2  = कामान् सिषेवे द्वार्वत्यामसक्तः साङ्ख्यमास्थितः ॥ १९ ॥
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BTN_C03_S03_V19
+| id       = BTN_C03_S03_V19_B1
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+'केवलं भगवज्ज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते''इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V22
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = तस्येत्थं रममाणस्य संवत्सरगणान् बहून् ।
+| verse_line2  = गृहमेधेषु योगेषु विरागः समजायत ॥ २२ ॥
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BTN_C03_S03_V22
+| id       = BTN_C03_S03_V22_B1
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+'सर्वदाऽपि विरक्तः सन् भासयीत विरागिवत् ।कादाचित्कः कुतस्तस्य लोकशिक्षार्थमिष्यते''॥ इति पाद्मे ॥ २२ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V23
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = दैवाधीनेषु कामेषु दैवाधीनः स्वयं पुमान् ।
+| verse_line2  = को विश्रंभेत योगेन योगेश्वरमनुव्रतः ॥ २३ ॥
+}}
+{{Commentary
+| verse_id = BTN_C03_S03_V23
+| id       = BTN_C03_S03_V23_B1
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+तेनापि विरागः प्रदर्शितः । अतः कोऽन्यो विस्रम्भं कुर्यात् तेनापि विरागः प्रदर्शितः ॥ २३ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V25
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = ततः कतिपयैर्मासैर्वृष्णिभोजान्धकादयः ।
+| verse_line2  = ययुः प्रभासं संहृष्टा रथैर्दैवविमोहिताः ॥ २५ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V26
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = तत्र स्नात्वा पितॄन् देवान् ऋषींश्चैव तदम्भसा ।
+| verse_line2  = तर्पयित्वाऽथ विप््रोभ्यो गावो बहुगुणा ददुः ॥ २६ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V27
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = हिरण्यं रजतं शय्यां वासांस्यजिनकम्बलान् ।
+| verse_line2  = हयान् रथानिभान् कन्यां धरां वृत्तिकरीमपि ॥ २७ ॥
+}}
+{{VerseBlock
+| verse_id      = BTN_C03_S03_V28
+| document_id   = BTN
+| chapter_id    = BTN_C03
+| section_id    = BTN_C03_S03
+| adhikarana    =
+| verse_type    = shloka
+| verse_line1  = अन्नं चोरुरसं तेभ्यो दत्वा भगवदर्पणम् ।
+| verse_line2  = गोविप्रार्थासवः शूराः प्रणेमुर्भुवि मूर्धभिः ॥ २८ ॥
+}}
+{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥}}
+{{Commentary
+| verse_id = BTN_C03_S03_V28
+| id       = BTN_C03_S03_V28_B1
+| name     = Bhashyam
+| label    = Bhashyam
+| text     =
+'एष्यच्च निश्चितं यत्तदतीतत्वेन भण्यते ।चक्रवत्परिवृत्तेर्वा दुष्टानां मोहनाय वा ॥"इति स्कान्दे ॥ २५-२८ ॥
+}}
 [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]