Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C32/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__TOC__
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C32_S01]]
<div class="gr-page-nav">[[Mahabharatatatparyanirnaya|श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः]] · [[Mahabharatatatparyanirnaya/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 32
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = OM ॥ ततः कुरुक्षेत्रमवाप्य कृष्णो दीक्षां प्रपेदे द्विषडब्दसत्रे ।स एव च व्यासभृगूद्वहात्मा चक्रेऽत्र सादस्यमजोऽप्रमेयः ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रर्त्विजो दक्षभृगुप्रधानाः पार्था यदूनां प्रवरैः समेताः ।ब्रह्मेशशक्रप्रमुखाः सुराश्च चक्रुः सुसाचिव्यमनन्तदासाः ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वे च जीवा वसुधातलस्था येऽन्येऽन्तरिक्षद्युमुखोत्तरेषु ।वसन्ति नारायणपादसंश्रयास्ते चात्र सर्वे मुमुदुः सनागाः ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुनिर्णयस्तत्त्वविनिर्णयार्थिनां तत्त्वस्य चाभूदिह वादशीलिनाम् ।मिथो विवादात् सुरभूसुराणां वाक्याद्धरेर्व्यासभृगूद्वहात्मनः ॥ ४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्मार्थकामानखिलानवापुस्तदर्थिनो मुक्तिमपीह कृष्णात् ।यथेष्टपानाशनवाससो जना विचेरुरत्रा(विरेजुरत्रा)मरमानवादयः ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षेत्रं तदासीद्धरिलोकसम्मितं(तदाऽसीद्धरिलोकसम्मितं) यदीयुरत्राखिलसज्जना युतिम् ।नानाप्तकामाश्च ततो बभूवुर्निर्यत्नदृश्यश्च यतोऽत्र केशवः ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्वादशाब्दं महासत्रमेवमेतादृशं हरिः ।समाप्यावभृथस्नातः पूजयित्वाऽखिलान् जनान् ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनुजज्ञे क्रमेणैव वत्सरेण समागतान् ।स्वकुलं सञ्जिहीर्षुः(सञ्जहीर्षुः) स विप्रशापमजीजनत् ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उपदिश्य परं ज्ञानमुद्धवायामुमाश्रमम् ।बदर्याख्यं प्रापयित्वा सप्तमाब्दं शतोत्तरम् ।प्रतीक्षन् पालयामास पार्थैः सह भुवं प्रभुः ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समारब्धं कलियुगं यदा दुर्योधनोऽपतत् ।षट्‍त्रिंशाब्दं पुनः कृष्णः कृतमेवान्ववर्तयत् ॥ १०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृतादपि विशेषोऽयं यत् पुण्यस्याधिकं फलम् ।अल्पमेव च पापस्य कालात् कृष्णाज्ञया तथा ॥ ११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं सुधार्मिके लोके हरिभक्तिपरायणे ।नष्टेषु कलिलिङ्गेषु युगवृत्तिमभीप्सवः ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मरुद्रादयो देवाः स्तुत्वा केशवमव्ययम् ।व्यज्ञापयन् स्वलोकाप्तिमोमित्याह स चाच्युतः ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राचुर्ये सज्जनस्य स्यान्न कलेर्वृद्धिरञ्जसा ।इति स्वकुलसंहृत्यै प्रभासमनयत् प्रभुः ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुण्यक्षेत्रेऽपि न मृतिः स्वगृहे त्वतिधर्मदा(स्वगृहेऽप्यतिधर्मदा) ।गत्यैवाल्पमपि क्षेत्रं स्यान्महत्फलमित्यजः ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रकाशयितुमेवैनान् प्रभासाय कुशस्थलात् ।नीत्वा दानादि(दानादिसद्धर्मान्)सद्धर्मांस्तैरकारयदच्युतः ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते ततः शापदोषेण कृष्णेनैव विमोहिताः ।मैरेयमत्ता अन्योन्यं निपात्य स्वां तनुं गताः ।तद् दृष्ट्वा बलदेवोऽपि योगेन स्वतनुं जहौ ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः परेशोऽगणितानुभावः स्वसारथिं पाण्डवानां सकाशम् ।स्वलोकयानप्रतिबोधनाय(स्वलोकयानप्रतिवेदनाय) स्वस्यानु चैषां त्वरयाऽभ्ययातयत् ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाऽसतः पिप्पलमूल ईशितुरूरुस्थितं पादतलं सुताम्रम् ।दृष्ट्वा जरा नाम ससर्ज शल्यं भक्तोऽप्यलं रोहितं शङ्कमानः ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अच्छेद्याभेद्यदेहस्य शल्ये पादमुपस्थिते ।समीपमागतो व्याधो दृष्ट्वा भीतोऽपतद् भुवि ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विप्रवाक्यं मानयानः कारयित्वाऽमुना हरिः ।पापं मां जहि देवेति याचन्तमनयद् दिवम् ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पादप्रहारदोषेण तं भृगुं व्याधतां गतम् ।पश्चात्तापेन भक्त्या च सुप्रीतस्तच्छरीरिणम् ।स्वाज्ञाप्राप्तविमानेन दिवं निन्ये जनार्दनः ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नीचा योनिर्नीचनीच(नीचां योनिं नीचनीचकर्मा) कर्माऽप्तं नीचकर्मतः ।अदुष्टत्वात्तु मनसो भक्तिलोपो नचाप्यभूत् ।भृगोरत्राबुद्धिपूर्वं नातिदोषकृदप्यभूत् ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो विरिञ्चेशपुरन्दराद्याः पुनः स्तुवन्तोऽभिययुः प्रणम्य ।कृष्णं स चाऽश्वेव ययौ स्वलोकं स्वतेजसा सर्वमिदं प्रकाशयन् ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गोपालमन्त्रं भजतां फलप्रदस्त्वेकेन रूपेण स भुव्यदृश्यः ।तस्थौ द्वितीयेन च सूर्यमण्डले तृतीयमासीच्छिवपूजितं वपुः ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सम्पूजितं ब्रह्मलोके चतुर्थं कञ्जोद्भवेनाथ परं स्वधाम ।समाप्नुवानं वपुरस्य पञ्चमं भक्त्याऽन्वयुर्देववराः स्वशक्त्या ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्तेजसा ते प्रतिमुष्टदृष्टयः पुरुष्टुताद्या अमितोरुदीधितेः ।यावत् स्वगम्यं त्वनुगम्य तस्थुर्निमीलिताक्षा विहतोर्ध्वचाराः ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वीन्द्रेशशेषानुगतः स्वयम्भूर्धाम प्रविष्टं तमजं प्रणम्य ।वीन्द्रादिकैरप्ययुतः स्वपित्राऽऽश्लिष्टो रहश्चाकथयत् तथाऽस्तौत् ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स पूर्वरूपेण समाप्य चैक्यं विभज्य चेच्छानुसृतोऽथ रेमे ।हरिः श्रिया ब्रह्ममुखैश्च मुक्तैः सम्पूज्यमानोऽमितसद्गुणात्मा ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्माऽपि शर्वादियुतः स्वलोकं प्राप्तः पुनस्तत्र गतं च कृष्णम् ।रेमेऽभिपश्यन् प्रतिपूजयंस्तं सुराश्च सर्वे रविबिम्बसंस्थम् ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यतो न दर्शिता भ्रान्तिः प्रादुर्भावेष्वपि क्‍वचित् ।देहत्यागानुसारेण (देहेत्यागानुकारेण) हरिणा तदिहाच्युतः ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मोहयित्वाऽसुरानन्धं तमः प्रापयितुं प्रभुः ।चिदानन्दैकदेहोऽपि त्यक्तं देहमिवापरम् ।सृष्ट्वा स्वदेहोपमितं शयानं भुव्यगाद् दिवम् ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दारुकोक्त्या समायातः पार्थस्तमदहत् तदा ।रौहिणेयादिकानां च शरीराणि प्रधानतः ।दारुको विष्णुलोकं तु पुनराप यथागतम् ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथैव जनमोहाय प्राप्य वह्नावदृश्यताम् ।रुक्मिण्यगाद्धरेः पार्श्वं सत्या कृत्वा तपस्तथा ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चिदानन्दैकदेहे हि(चिदानन्दैकदेहेऽपि) द्विरूपे इव ते यतः ।एकैवातः कृष्णवत् ते दुष्टान् मोहयतस्तथा ॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्या महामहिष्यस्तु त्यक्त्वा देहं हुताशने ।काश्चित् काश्चित्तु तपसा(काश्चित् काश्चित् तपस्तप्त्वा) त्यक्तदेहा हरिं ययुः ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रौहिणेयादिकानां च भार्या वह्निमुखे तनुम् ।त्यक्त्वा स्वभर्तॄनेवाऽपुः सर्वा एव पतिव्रताः ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वसुदेवः पार्थमुखाच्छ्रुत्वा तद्योगमास्थितः ।त्यक्त्वा देहं कश्यपत्वं प्राप कृष्णानुरागतः ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्यार्जुनोऽश्वमेधाग्नावन्त्यकर्माकरोत् तदा ।त्यक्तदेहास्तस्य भार्या वह्नौ प्रापुस्तमेव च ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रियो बालांस्तथाऽऽदाय धनं चैव धनञ्जयः ।विनिर्ययौ द्वारवत्यास्तां जग्रास(जग्राह) च सागरः ॥ ४० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रीबालसहिते पार्थ एकस्मिन् पथि गच्छति ।शापात् सुपापा आभीराः स्त्रीजनान् जह्रुरुद्धताः ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यास्ताः षोडशसाहस्रवनिताः शतसंयुताः ।कृष्णशापान्म्लेच्छवशं ययुर्दर्पनिमित्ततः ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ह्रियमाणे धने चैव वनितासु च वासविः ।युयुत्सुर्गाण्डिवं सज्यं(सज्जं) कृच्छ्रेणैव चकार ह ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षीणास्तस्य शरा दैवान्नास्त्राणि स्मृतिमाययुः ।स तद् दैवकृतं ज्ञात्वा संस्मरन् पुरुषोत्तमम् ।निघ्नञ्छत्रून् गाण्डिवेन शेषं रक्षन् कुरून् ययौ(कुरूनगात्) ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा कुरुक्षेत्रगतं जगद्गुरुं सुपूर्णविज्ञानबलाब्धिसत्सुखम्(बलर्द्धिसत्सुखम्) ।तमेव वासिष्ठकुलोद्भवं हरिं निरीक्ष्य दुःखेन पपात पादयोः ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तेन पुंसां प्रवरेण हेतुभिः सम्बोधितोऽज्ञानतमोंऽशुमालिना ।संस्थाप्य चेतः पुनरेव तस्मिन् जहौ शुचः प्रायश एव धैर्यात् ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रियो म्लेच्छहृताः कृष्णप्रेषिताद्(कृष्णप्रेरिताद्) दाल्भ्यतः पुनः ।गोविन्दैकादशीं श्रुत्वा कृत्वा सारस्वते जले ।निमज्ज्य वायोर्वचनात् त्यक्तदेहा दिवं ययुः ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अर्जुनस्तु कुरुक्षेत्रे हार्दिक्ययुयुधानयोः ।सुतौ सारस्वते चैव देशे राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनिरुद्धसुतं वज्रं प्रियं कृष्णस्य सद्गुणम् ।सशूरसेनेन्द्रप्रस्थराजानमकरोद् वशी ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रीबालांश्च धनं चैव तस्मिन् संस्थाप्य फल्गुनः ।ययौ भ्रातॄनशेषं च वृत्तं तेषामवर्णयत् ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते चावियोगसमयं स्मरन्तो मुरवैरिणः(मुरवैरिणा) ।अभ्यषिञ्चन् भागवतं माहाराज्ये परीक्षितम् ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्त्रीहारिणां च म्लेच्छानां वधायैनमयोजयन् ।कृतं च तेन तत् कर्म वोढ्रा पैतामहीं(पैतामहं) धुरम् ।समयं परिरक्षद्भिर्न पार्थैरेव यत् कृतम् ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वासुदेवपदा स्पृष्टभूकण्टकसमुद्धृतिः(समुद्धतिः) ।समयः पाण्डवानां हि तस्यैवानुगतिः परम् ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनुव्रजद्भिर्विश्वेशं नास्माभिर्भूस्तदुज्झिता ।भोज्या रक्ष्याऽपि वा तेषामित्येव समयः पुरा ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्र काली भीमभार्या वैष्णवं योगमास्थिता ।कृष्णयैकत्वमापन्ना त्यक्त्वा देहं तु मानुषम् ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुभद्राद्यास्तु या भार्याः पार्थानां तु तदाज्ञया ।युयुत्सुश्चात्र शिक्षार्थं पौत्रस्यैवावसत् (पौत्रस्यैवावसन्) पुरे ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सन्त्यज्य राजचिह्नानि (राज्यचिह्नानि) वैष्णवं योगमास्थिताः ।वीराध्वानं ययुः सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रागुदीचीं दिशं पूर्वं ययुस्तत्रार्जुनो धनुः ।नात्यजल्लोभतस्तं तु(लोभतस्तत्तु) समुद्रमुप पावकः ।दृष्ट्वा ययाचे राजानं तदुक्तः प्रास्यदम्बुधौ ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रातिभाव्यं तु वरुणे निस्तीर्याग्निरदृश्यताम् ।ययौ तेऽपि ययुः क्षिप्रं प्लवन्तः सप्तवारिधीन् ॥ ५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अहोभिः सप्तभिर्योगं समारूढाः प्रदक्षिणम् ।कृत्वा क्‍वचिदसज्जन्त आसेदुर्गन्धमादनम् ।अत्र नारायणक्षेत्रे तेषां तन्वोऽपतन् क्रमात् ॥ ६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रौपदीसहदेवादिपञ्चानां तत्र मारुतिः ।सदेहनाकानिच्छुत्वाद् देहप्रपतनं हि तत् ॥ ६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषामिहेति याथार्थ्यं जानन् पप्रच्छ धर्मजम् ।केनकेनापतद् देहो दोषेण न इति क्रमात् ॥ ६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मृतिकाले हि यो यस्य दोषं वक्त्यृणमोचनम् ।तस्मात् स्यादुक्तदोषस्येत्याह यच्छ्रुतिरेव तत् ।ऋणमोक्षाय सर्वेषां भीमो दोषानवादयत् ॥ ६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सोऽपीच्छापतितान् देहानजानञ्छुद्धकर्मणाम् ।अपश्यन् कारणं प्राह दोषान् स्यादेवमित्यपि ।राजा (सम्भावनामात्रान्न (सम्भावनामात्रं) नहि कार्यमकारणम् ॥ ६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वच्छन्दमृत्यवो योगाद् देहानुत्सृज्य पाण्डवाः ।कृष्णा चाऽपुः परं स्थानं यन्न यान्त्यपि देवताः ।इति श्रुतेर्न ते पापाद् देहांस्तत्यजुरूर्जिताः ॥ ६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऋणान्युन्मुच्य(ऋणात् प्रमुच्य) दोषोक्त्या स्वानां भीमः स्वकां तनुम् ।तत्याज परमं ध्यायन्नाप च स्थानमुत्तमम् ।इति स्कान्दपुराणोक्तं व्यासवाक्यमृषीन् प्रति ॥ ६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमादृते हि चतुर्षु पक्षपातस्तु वासवौ ।योग्य एवेति कृष्णाया न दोषः स्यात् कथञ्चन ॥ ६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नीतिरूपे वीर्यबले महान्त्येषां यतः क्रमात् ।प्राणत्वाद् भोगशक्तिश्च नहि दोषाय मारुतेः ॥ ६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यथास्वरूपविज्ञानमात्मन्यपि न दोषकृत् ।इति व्यासस्मृतेरेषामुक्तदोषोद्भवः कथम् ॥ ६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कदाचिदतिमानोऽपि त्रयाणामेषु जायते ।तथाऽपि तत्फलं नैतत् तारतम्यं हि मुक्तिगम्(तारतम्यं विमुक्तिगम्) ।गुणदोषाधिकाल्पत्वादत्रस्थमपि हि श्रुतम् ॥ ७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रारब्धकर्मनाशे (आरब्धकर्मनाशे) हि पतेद् देहोऽप्यपापिनः ।युधिष्ठिरोऽपि हि स्वर्गं बुभुजे नैव तत्तनुः ॥ ७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतिमानादयो दोषाः कुत एव हि मारुतेः ।अनादिकालतः सर्वदोषहीना गुणाधिकाः ॥ ७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वजीवगणेभ्यो ये ते हि(समस्तजीवराशिभ्यस्ते हि) वायुत्वमाप्नुयुः ।ऋजवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः ॥ ७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V74
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अभावं ह्यतिमानादेर्भीमस्याऽह च केशवः ।यत्किञ्चाऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।सहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम् ॥ ७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति तस्माद् यथा युद्धे धर्महानिममन्यत ।एवमत्राप्यधर्मेण देहपातं नृपोऽब्रवीत् ॥ ७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूज्येभ्यः(पूर्वेभ्यः) पूर्वमेवैषां देहपातमभीप्सताम् ।तत्क्रमाद् (तत्कामाद्) देहपातोऽभून्न पापान्मुच्यतां यथा ॥ ७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न हि पापफलं मुक्तौ(पापफलान्मुक्तौ देहपातः कथञ्चन ।किन्तु कर्मक्षयादेव तथा सर्वत्र निश्चितः ॥ ७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषु स्वलोकान् प्राप्तेषु धर्मजः श्वाऽत्मना सह(स्वात्मना सह) ।ययौ पुरो देवरथस्तदाऽस्यावततार ह ॥ ७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रथमारुहेति कथितो रथिना पुरतः शुनः ।आरोहमब्रवीन्नैतद् युक्तमित्याह सोऽपि तम् ॥ ७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नाऽरुहेयं विना श्वानमिति तेन स्थिरोदिते ।स्वरूपं दर्शयामास धर्मो ह्याप्तः स्वरूपताम् (श्वरूपताम्) ॥ ८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आनृशंस्यपरत्वेन कीर्तिमेवाऽत्मनो वृषः ।ख्यापयामास कौन्तेयरूपिणो धर्मसूक्तिभिः ॥ ८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः(यतः) स रथमारुह्य लोकानामुत्तरोत्तरम् ।अतिक्रम्याखिलान् राज्ञो जगाम श्रीपतिप्रियः ॥ ८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वेषामुत्तरं लोकमैन्द्रं प्राप्येदमेव ते ।स्थानमित्युदितो देवैर्दुर्योधनमवैक्षत ॥ ८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सभ्रातृकं ज्वलन्तं च सर्वेषामुपरि स्थितम् ।तं दृष्ट्वा परमक्रुद्धो निमील्य नयने शुभे ॥ ८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भ्रातरो मे क्‍व कृष्णा च सकर्णाः(कर्णाद्याः) क्‍व च बान्धवाः ।धृष्टद्युम्नादयः पुत्रा हैडिम्बाद्याश्च सर्वशः ॥ ८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यादवश्चेति पप्रच्छ देवांस्ते च तमब्रुवन् ।किं ते तैः स्वकृतं कर्म भुज्यतेऽत्र नचापरैः ॥ ८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त आह पापोऽयं पृथिवीक्षयकारकः ।सर्वातिशङ्की मित्रध्रुङ् नारायणपराङ्‍मुखः ॥ ८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नास्तिकोऽतिशठः क्रूरो द्वेष्टा विष्णोश्च तद्भुवाम् ।कथं दुर्योधनः स्थानं सर्वोत्तममवाप्तवान् ॥ ८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कथं च सर्वधर्मज्ञा नारायणपरायणाः ।संस्थिताः परमे धर्मे दृश्यन्तेऽत्र न मत्प्रियाः ॥ ८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यत्र सन्तस्तु ते सन्ति तत्र स्थातव्यमेव मे ।निरयेऽपि नचात्रापि नानेन सह पापिना ॥ ९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्य वीरतमस्येदं धार्तराष्ट्रस्य युज्यते ।इत्युक्त्वा देवता दूतं स्वानां सन्दर्शनार्थिनः ।राज्ञः सम्प्रेषयामासुस्तत्सन्दर्शितवर्त्मना ॥ ९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्गन्धेन सुकृच्छ्रेण तमसा प्रावृतेन च ।गत्वैव कियतीं भूमिं तद्दुर्गन्धासहो नृपः ।इच्छन् निवर्तन तत्र स्वानां वाच इवाशृणोत् ॥ ९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षणं तिष्ठ महाराज सन्निधानबलात् तव ।वेदना नो न महतीत्येतच्छ्रुत्वा युधिष्ठिरः ॥ ९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = के यूयमिति पप्रच्छ दीनध्वनिविशङ्कितः ।भीमोऽहमर्जुनः कर्ण इत्याद्युक्तमिवाशृणोत् ॥ ९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा तत् कृपयाऽऽविष्टः शोकामर्षसमन्वितः ।आह दूतं यथेष्टं त्वं गच्छ नाहमितो व्रजे ॥ ९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नच स्वर्गेण मे कार्यं त्यक्त्वा स्वजनमीदृशम् ।इत्युक्तः प्रययौ दूतस्तस्थावत्र युधिष्ठिरः ॥ ९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽत्र देवाः पुरुहूतपूर्वकाः समाययुः स्नेहवशाद् युधिष्ठिरे ।तेष्वागतेष्वेव न तत्र वाचो दीना न दुर्गन्धतमोऽप्यपश्यत्(दुर्गन्धतमोऽप्यदृश्यत) ।स्वर्गोत्तमं देशमपश्यदेतदभ्रान्तचेताः स युधिष्ठिरस्तदा ॥ ९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आहात्र धर्मः पुनरात्मसद्यशः(परमात्मसद्यशः) प्रकाशयन् पाण्डुसुताभिधं स्वम् ।धर्माद् विशिष्टा हि सदाऽनृशंसता दृष्टा च सा त्वय्यधिका त्रिशो मया ॥ ९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शक्रोऽप्युवाचैनमिदं मृषा ते प्रदर्शितं द्रोणकृते मृषागिरः ।कृच्छ्रादिदं ते कथितं न चातिविस्रम्भ आसीत् तव कृष्णवाक्ये ।नह्याज्ञया वासुदेवस्य किञ्चित् पापं भवेत् सर्वविधर्मिणोऽपि ॥ ९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मापरोक्ष्येऽपि विकर्म सूचकं प्रारब्धपापस्य विषाशनं यथा ।पश्यात्र भीमप्रमुखान् सुखस्थान् सम्पूज्यमानांस्त्रिदशैः सुरूपान्॥ १००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कुतः परब्रह्मदृशां सुशुद्धसत्कर्मणां कृष्णपरायणानाम् ।परेण योगेन विसृष्टतन्वां दुःखं भवेद् देववराधिपानाम् ॥ १०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एते हि देवप्रवराः पृथिव्यां जाता भुवो भारजिहीर्षुमीशम् ।प्रतोष्य तद्भावितबुद्धिकर्मभिः पुनश्च तेनैव सहाऽपिरे दिवम् ॥ १०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न ते नृपाद्यापि हि मानुषो गतो भावस्ततो द्वेष्टि सुयोधनादीन् ।निमज्ज्य तद् विष्णुपदोदकेऽत्र विसृज्य देहं भज देवभावम् ॥ १०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुयोधनाद्या(दुर्योधनाद्या) यदिमे सुपापा आरब्धकर्मक्षयमाप्य नित्ये ।निःशेषसौख्योज्झितनित्यदुःखेऽवशाः(नित्यदुःखे वशाः) पतिष्यन्त्यपुनर्निवृत्ताः ॥ १०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवांशजा ये तु समस्तशस्ते स्वमूलरूपं समवाप्य काले ।स्वतारतम्यानुसृतां विमुक्तिं प्राप्स्यन्ति नात्रापि विचार्यमस्ति ॥ १०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त आश्वेव निमज्ज्य गङ्गां धर्मात्मजस्तत्र विसृज्य(धर्मात्मजस्तं प्रविसृज्य) देहम् ।सद्यो बभौ दैवमवाप्य(दैवतमाप्य) कायं विसृष्टरोषादिसमस्तदोषः ॥ १०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तु प्रपश्यन् स्वजनं समस्तं स्वमूलरूपातिसमीपसंस्थम् ।ददर्श भीमं च मरुत्समीपे मध्ये ज्वलन्तं मरुतां गणस्य ॥ १०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ददर्श कृष्णामपि तत्समीपे श्रिया ज्वलन्तीं समतीत्य चान्याः ।स्प्रष्टुं च संस्कारवशादियेष निषिध्य तं प्राह सुराधिराजः ॥ १०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एषा हि साक्षाज्जगतां प्रियस्य प्राणात्मनो जीववरेश्वरस्य ।प्राणप्रिया श्रीरिति नाम यस्याः शमात्मकेऽस्मिन् रमते सदैषा ॥ १०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युष्मच्चतुर्देहगतस्य वायोर्वायुप्रिया भीमतनोस्तथैव ।भोगाय सृष्टा पुरुषोत्तमेन युष्मत्प्रियार्थं भवतां च दारैः ॥ ११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रीतिस्ततो ह्यभ्यधिका(ह्यत्यधिका) बभूव भीमस्य चास्यास्तदनु स्म पार्थे ।ततो भवत्स्वेव यथाक्रमेण गुणानुसारेण समीरणस्य ॥ १११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इयं(इदा,एषा) हि सा शुद्धतनुः प्रजाता शच्यादियोगापगताग्र्यदेहा ।यूयं च सर्वे मरुतो विशेषसंयोगहीनाः स्वशरीरसंस्थाः ॥ ११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्पर्शेऽपि नास्याः पवमानपत्न्याः सुपूतताऽलं भवतामिदानीम् ।नचोत्तरत्रापि भवेत् कथञ्चिद् दिवौकसां मानुषदेहिनो(जन्मनो) यथा ॥ ११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितं तं प्रतिसन्निवृत्तं विनाशयन् मानुषवासनां स्वयम् ।समाश्लिषच्छुद्धतनुः स्तनोत्थो धर्मो हरेः सोऽभवदाशु तत्समः ॥ ११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु पार्था अखिलाः स्वमूलरूपैः सहैवाऽविविशुर्मुदाऽन्विताः ।स्वीयानि धामानि(सद्मानि) ततोऽप्यनूनभोगाः सदारा न्यवसंश्च तत्र ॥ ११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रापि कृष्णेन समागमोऽभूत् पुरेव तेषामतितत्पराणाम् ।चिक्रीड एभिः सहितस्तथैव कृष्णोऽपि तद्वत् सरथोऽर्जुनेन ॥ ११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्ये च(तु) देवांशभवाः समस्ताः स्वमूलरूपैक्यमवापुराशु ।कर्मक्षयादेव सुरेतरास्तु(सुरेतरास्ते) पुण्यक्षयं प्राप्य भुवि प्रजाताः ॥ ११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चतुःसहस्रं त्रिशतोत्तरं ते(त्रिशतोत्तरं गते) संवत्सराणामनुभूय दिव्यान् ।भोगान् नरत्वेऽपि सदेश्वरोऽहमसज्जगच्चेति धियाऽऽप्नुवंस्तमः ॥ ११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुःखेऽपि तेषामिह तारतम्यं कलेः परं दुःखमिहाखिलाच्च ।यथा विरिञ्चस्य सुखं परं स्यान्मुक्तौ हरिद्वेषकृतो विशेषः ॥ ११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = केचित् पिशाचासुरराक्षसत्वमवाप्य विष्णोरपि तत्पराणाम् ।द्वेषात् तमोऽन्धं त्वरया समाप्नुयुर्देवाः स्वकाले निजयोग्यमुक्तिम् ॥ १२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चतुःसहस्रे त्रिशतोत्तरे गते संवत्सराणां तु कलौ पृथिव्याम् ।जातः पुनर्विप्रतनुः स भीमो दैत्यैर्निगूढं हरितत्त्वमाह ॥ १२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदैव कृष्णाऽपि भुवि प्रजाता प्रीत्यै हरेरन्धतमस्यपातयत् ।महासुरान् विष्णुपरार्जुनाद्या कृते प्रजाता हरितोषणाय ।पुनश्च ते स्थानमवाप्य(पुनश्च तत्स्थानमवाप्य) सर्वे (स्वीयं)स्वीयां परान्ते तु विमुक्तिमाप्नुयुः ॥ १२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वायुत्वमाप्तः स हनूमदंशो ब्राह्मं पदं प्राप्य वृकोदरश्च ।वागीश्वरीत्वं (वागीश्वरत्वं) गतयैव कृष्णया सहैव मुक्तिं गमिताऽखिलोत्तमाम् ॥ १२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भुवि द्युलोके च विरिञ्चतायां मुक्तौ च ताभ्यामधिकं समस्तात् ।सन्तोष्यते पूर्णगुणो रमेशः सदैव नित्योर्जिततद्रतिभ्याम्(नित्योदितसद्रतिभ्याम्) ॥ १२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘भूषन् न योऽधि बभ्रूषु नम्नते’(ऋग्वेद १.१४०.६)(भुषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते) ‘बळित्था तद्वपुषे धायि दर्शतं’(१.१४१.१) ।‘तां सु ते कीर्तिम् मघवन् महित्वा’(१०.५४.१) इत्यादिसूक्तानि च तत्प्रमाणम् ॥ १२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्यानि वाक्यानि च वैदिकानि सपञ्चरात्रोक्तिपुराणकानि ।पृष्टश्च भीष्मोऽत्र युधिष्ठिरेणैतन्मोक्षधर्मेष्वपि किञ्चिदाह ॥ १२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं प्रयातेषु सकेशवेषु स्वानेव लोकान् यदुपाण्डवेषु ।परीक्षिदाद्यास्तु तदन्वयोत्था व्यासानुशिष्टाः पृथिवीमरक्षन् ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तैः क्षेमकान्तैरिह भारतादिशास्त्राणि शृण्वद्भिरशेषविद्भिः ।व्यासप्रभावाच्च कलौ च धर्मो ज्ञानं च सुत्रातमगान्न(सूत्रार्थमगान्न) नाशम् ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संवत्सराणां तु सहस्रके गते प्राप्तेषु विद्यामखिलेषु सत्सु ।दग्धा पुरा ये त्रिपुरं घ्नतैव(त्रिपुरघ्नतैव) रुद्रेण जाताः पृथिवीतले ते ॥ १२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अदर्शनं सर्वमुनीन्द्रवृन्दैः सहैव सज्ज्ञानमहानिधाने (निदाने) ।व्यासे प्रयातेऽपि सुतत्त्वविद्या तत्सम्प्रदायादपि तैरवाप्ता ॥ १३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उत्सादितत्वात्तु दुरागमानां तत्सम्प्रदायस्य च नाशितत्वात् ।प्रसारितत्वाच्च सदागमानां पापा अपि ज्ञानमवापुरेतत् ॥ १३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शुना पुरोडाशमिवावलीढं वेदश्रुतिं चा(वा)ऽन्त्यजनैरवाप्ताम् ।अनन्तदुःखाप्तिसुयोग्यदैत्यैर्विद्यामवाप्तां तु न सेहिरे सुराः ॥ १३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नावाग्गतिः क्‍वापि सुवेदिनां भवेत् प्राप्यं सुखं नित्यमवश्यमेभिः ।प्राप्यं तमोऽन्धं त्वसुरैर्न मुक्तिः कदाचिदाप्या तदचिन्तयन् सुराः ॥ १३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञानप्रदानाय सतां तदन्यज्ञानप्रणाशाय च विष्णुनैते ।क्लृप्तास्ततस्ते सविरिञ्चशर्वा विज्ञापयामासुरुपेत्य विष्णुम् ॥ १३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षीरोदधेरुत्तरतीरनिष्ठितै(विष्ठितै)रभिष्टुतः सुष्टुतिभिः पुरुष्टुतः ।प्रदाय तेषामभयं रमापतिः क्षणादभूच्चारुतराकृतिः (तमाकृतिः) शिशुः ॥ १३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्त्रैपुराणां प्रथमोऽत्र जातः शुद्धोदनेत्येव जिनेति चोक्तः ।क्षेत्रे गयाख्येऽस्य शिशुं प्रजातं सम्प्रास्य दूरेऽत्र बभूव विष्णुः ।अजानमानाः स्वशिशुं गतं तं शिशुं हरिं वीक्ष्य निजं स्म मेनिरे ॥ १३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V137
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषां तदा वैदिककर्म वीक्ष्य सम्प्राहसत् तद्वपुषैव केशवः ।तं जातमात्रं प्रहसन्तमीक्ष्य सुविस्मितैः पृष्ट उवाच विष्णुः ।बुद्धोऽहमित्येव सुनित्यबोधाज्जगाद(स नित्यबोधाज्जगाद) चैषामथ बुद्धदर्शनम् ॥ १३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V138
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथाऽप्यविश्वासमवेक्ष्य तेषां सस्मार देवानखिलान् जनार्दनः ।विज्ञाय ते तस्य मनोगतं निजान् प्रचिक्षिपुर्हेतिगणानमुष्मिन् ॥ १३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V139
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स जातमात्रः शिवपूर्वकाणां शूलादिहेतीरखिला निगीर्य ।दैत्यातिमोहाय निजं च चक्रं स्वमुक्तमाश्वेव  समग्रहीद्वशी॥ १३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V140
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदासनत्वेन विधाय तस्मिन् समास्थितं देवगणाः प्रणम्य ।जग्मुः स्वधामानि वचांसि तस्य (चास्य) स्वीचक्रुराश्वेव जिनादिदैत्याः ॥ १४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V141
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते ज्ञानधर्मावपहाय पापा विमोहिता देववरेण(दैववरेण) सर्वे ।जग्मुस्तमोऽन्धं क्षणिकं समस्तं ज्ञानं नसच्चेति दृढं स्मरन्तः ॥ १४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V142
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नारायणोऽप्याप्य(नारायणः प्राप्य) सुरेन्द्रवृन्दं वृत्तं च तेषामखिलं(तेषां निखिलं) निगद्य ।पृष्टश्च तैराह निजं हृदिस्थं बौद्धागमार्थं सृतिबन्धमोचनम् ॥ १४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V143
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षणादयं क्षणिकास्तद्विशेषा यतः प्रयान्त्येव निसर्गतोऽखिलाः ।ततः स्थिरत्वेऽपि विशेषसंश्रयादुक्तं क्षणस्थायि मया समस्तम् ॥ १४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V144
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद्वान् विशेषश्च यतो न भिन्नो सदा स्वनिर्वाहकशक्तियुक्तौ ।अतः क्षणस्थायि समस्तमेतत् स्थिरात्मकं चेति हि नास्ति भेदः ॥ १४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V145
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञोऽहं सदैकः परमो मयैतत् सदाऽननीयं हि यतोऽस्वतन्त्रम् ।ज्ञानात्मकं विश्वमतो मयोक्तं जडस्वरूपं च किमु स्म चेतनम् ॥ १४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V146
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शंशीलकोऽहं यत एव चोच्चः शूनामकस्तद्धि मया निधेयम्(विधेयम्) ।शून्याभिधं दोषविरुद्धरूपो दोषोज्झितोऽन्यस्त्वखिलादनामा ।एनैव साद्यं त्वसदेव नामतस्त्वभाव एनैव भवेद् यतस्तत् ॥ १४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V147
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यादि बोद्धव्यमिदं समस्तं मयोदितं क्‍वापि न हेयमस्ति ।इत्यादि देवान् प्रतिबोधयंश्च देवैः सहोवास स बुद्धदेवः ।गत्वा स्वधामाप्यपरेण रूपेणाऽस्ते पृथक् चैकतनुर्यथेष्टम् ॥ १४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V148
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु बुद्धोदितपक्षसंस्थो जिनोऽपि चक्रे मतमन्यदेव ।बौद्धेन जैनेन मतेन चैव दैत्यांशकाः प्रीतिमगुः समस्ताः ॥ १४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V149
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रशान्तविद्येत्यभिधं तथाऽन्यद् बुद्धोक्तशास्त्रं त्रिदशा अवाप्य ।तोषं ययुर्वेदसमस्तसारं यामाश्रितानामचिरेण मुक्तिः ॥ १४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V150
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्ये मनुष्या अपि भारताद्यं सत्सम्प्रदायं परिगृह्य विष्णुम् ।यजन्त आपुः परमां गतिं तन्न सेहिरे क्रोधवशादिदैत्याः ॥ १५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V151
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शैवं तपस्ते विपुलं विधाय जगद्विमोहोर्जितशक्तिमस्मात् ।प्राप्य प्रजाता भुवि मोहनं च चक्रुः कुतर्कैरभिदां वदन्तः ॥ १५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V152
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषां प्रपाताय सतां च मुक्त्यै(विमुक्त्यै) जन्माऽस भीमस्य यदुक्तमत्र ।दुर्गा पुनर्विप्रकुलेऽवतीर्णा हनिष्यति व्रातमथासुराणाम् ॥ १५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V153
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः कलेरन्तमवाप्य धर्मज्ञानादिकल्याणगुणप्रहीने ।लोके विरिञ्चत्रिपुरघ्नशक्रपूर्वाः पयोब्धिं त्रिदशाः प्रजग्मुः ॥ १५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V154
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नारायणस्तैः स्तुतिपूर्वमर्थितो भवाय लोकस्य स शम्भलाख्ये ।ग्रामे मुनेर्विष्णुयशोऽभिधस्य गृहे बभूवाऽविरचिन्त्यशक्तिः ॥ १५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V155
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कलेस्तु कात्कारत(काल्कारत) एव कल्की ज्ञानं कलं कं सुखमेव तद्वान् ।कल्कीति वा तेन समस्तदस्युविनाशनं तेन दिनाद् व्यधायि ॥ १५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V156
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अधर्मवृत्तं विमुखं हरेश्च निहत्य निःशेषजनं तुरङ्गी ।संस्थापयामास स धर्मकेतुं(सेतुं) ज्ञानं स्वभक्तिं च निजप्रजासु ॥ १५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V157
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्याद्यनन्तानि हरेरुदारकर्माणि रूपाणि च सद्गुणाश्च ।नित्यव्यपेताखिलदोषकस्य ब्रह्मेत्यनन्तेति च नाम येन ॥ १५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V158
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आनन्दतीर्थाख्यमुनिः सुपूर्णप्रज्ञाभिधो ग्रन्थमिमं चकार ।नारायणेनाभिहितो बदर्यां तस्यैव शिष्यो जगदेकभर्तुः ॥ १५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V159
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्तत्प्रसादादखिलांश्च वेदान् सपञ्चरात्रान् सरहस्यसङ्ग्रहान् ।वेदेतिहासांश्च पुराणयुक्तान् यथावदन्या अपि सर्वविद्याः ॥ १५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V160
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समस्तशास्त्रार्थविनिर्णयोऽयं विशेषतो भारतवर्त्मचारी(भारतमार्गवर्ती) ।ग्रन्थः कृतोऽयं जगतां जनित्रं हरिं गुरुं प्रीणयताऽमुनैव ॥ १६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V161
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विनिर्णयो नास्त्यमुना विना यद् विप्रस्थितानामिव सर्ववाचाम् ।तद् ब्रह्मसूत्राणि चकार कृष्णो व्याख्या तथैषामयथा (व्याख्याऽथ तेषामयथा)कृताऽन्यैः ॥ १६१ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V162
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निगूहितं यत् पुरुषोत्तमत्वं सूत्रोक्तमप्यत्र महासुरेन्द्रैः ।जीवेश्वरैक्यं प्रवदद्भिरुग्रैर्व्याख्याय सूत्राणि चकार चाऽविः ॥ १६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V163
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = व्यासाज्ञया भाष्यवरं विधाय पृथक्पृथक् चोपनिषत्सुभाष्यम् ।कृत्वाऽखिलान्यं पुरुषोत्तमं च हरिं वदन्तीति समर्थयित्वा ॥ १६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V164
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तनुस्तृतीया पवनस्य सेयं सद्भारतार्थप्रतिदीपनाय ।ग्रन्थं चकारेममुदीर्णविद्या यस्मिन् रमन्ते हरिपादभक्ताः ॥ १६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V165
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ।निर्यदीं बुध्नान् महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहासन्तं मातरिश्वा मथायति ॥ १६५॥(ऋ.१.१४१.२-३)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V166
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यादिवाक्योक्तमिदं समस्तं तथा पुराणेषु च पञ्चरात्रे ।अत्रोदिता याश्च कथाः समस्ता वेदेतिहासादिविनिर्णयोक्ताः(समस्तवेदेतिहासदिविनिर्णयोक्ताः) ॥ १६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V167
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मादयं ग्रन्थवरोऽखिलोरुधर्मादिमोक्षान्तपुमर्थहेतुः ।किं चो(वो)दितैरस्य गुणैस्ततोऽन्यैर्नारायणः प्रीतिमुपैत्यतोऽलम्(प्रीतिमुपैत्यतोऽयम्) ॥ १६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V168
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलंबट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः मध्वो यत्तु तृतीयमेतदमुना ग्रन्थः कृतः केशवे ॥ १६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C32_S01_V169
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C32
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यः सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदोषविवर्जितः ।प्रीयतां प्रीत एवालं विष्णुर्मे परमः सुहृत् ॥ १६९॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C32_S01
| id      = MBTN_C32_S01_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये पाण्डवस्वर्गारोहणं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026