Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C28/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__TOC__
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C28_S01]]
<div class="gr-page-nav">[[Mahabharatatatparyanirnaya|श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः]] · [[Mahabharatatatparyanirnaya/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 28
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ओं ॥ प्रभातायां तु शर्वर्यां गुरुपुत्रानुमोदितः ।शल्यं सेनापतिं कृत्वा योद्धुं दुर्योधनोऽभ्ययात् ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमभ्ययुः पाण्डवाश्च हृष्टा युद्धाय दंशिताः (दंसिताः) ।तत्राऽसीत् सुमहद् युद्धं पाण्डवानां परैः सह ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अग्रे भीमः पाण्डवानां मध्ये राजा युधिष्ठिरः ।पृष्ठे गाण्डीवधन्वाऽऽसीद् वासुदेवाभिरक्षितः ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चक्ररक्षौ यमौ राज्ञो धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ।नृपस्य पार्श्वयोरास्तामग्रेऽन्येषां गुरोः सुतः ॥ ४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मध्ये शल्यः पृष्ठतोऽभूद् भ्रातृभिश्च सुयोधनः ।चक्ररक्षौ तु शल्यस्य(तस्यास्तां) शकुनिस्तत्सुतस्तथा ।कृपश्च कृतवर्मा च पार्श्वयोः समवस्थितौ(समुपस्थितौ) ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रभवन्महद् युद्धं भीमस्य द्रौणिना सह ।राज्ञः शल्येन च तथा घोररूपं भयानकम् ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्र नातिप्रयत्नेन द्रौणिर्भीमेन सायकैः ।विरथीकृतस्तथा धर्मसूनुः शल्येन तत्क्षणात् ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आससाद तदा शल्यं कपिप्रवरकेतनः ।तयोरासीन्महद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रथमन्यं समास्थाय द्रौणिर्भीमं समभ्ययात् ।दुर्योधनश्च भीमस्य शरैरवारयद् दिशः ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तावुभौ शरवर्षेण वारयामास मारुतिः ।ताभ्यां तस्याभवद् युद्धं सुघोरमतिमानुषम् ॥ १०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनस्यावरजान् द्रौपदेया युयुत्सुना ।शिखण्ड्याद्यैर्मातुलैश्च सह सर्वान् न्यवारयन् ॥ ११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सहदेवस्तु शकुनिमुलूकं नकुलस्तदा(तथा) ।धृष्टद्युम्नश्च हार्दिक्यं सात्यकिः कृपमेव च ।तेषां तदभवद्(तदाऽभवत्) युद्धं चित्रं(चिरं) लघु च सुष्ठु च ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शल्यस्तु शरसङ्घातैः पार्थस्यावारयद् दिशः ।सोऽपि विव्याध विशिखैः शल्यमाहवशोभिनम् ।तयोः सुसममेवाऽसीच्चिरं देवासुरोपमम् ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः शरं वज्रनिभं मद्रराजः समाददे ।तेन विव्याध बीभत्सुं हृदये स मुमोह च ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उपलभ्य पुनः सञ्ज्ञां वासविः शत्रुतापनः ।चिच्छेद कार्मुकं सङ्खे मद्रराजस्य धीमतः ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सोऽन्यत् कार्मुकमादाय मुमोचास्त्राणि फल्गुने ।सौरं याम्यं च पार्जन्यं तान्यैन्द्रेण जघान सः ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनर्न्यकृन्तत् तच्चापमिन्द्रसूनुरमर्षितः ।शल्यो गदां समाधाय चिक्षेपार्जुनवक्षसि ।तदा मुमोह बीभत्सुस्तत उच्चुक्रुशुः परे ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राप्य सञ्ज्ञां पुनः पार्थः शल्यं विव्याध वक्षसि ।स विह्वलितसर्वाङ्गः शिश्रिये ध्वजमुत्तमम् ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समाश्वस्तः पुनर्बाणं यमदण्डनिभं(यमदण्डोपमं) रणे ।मुमोच पार्थस्य स च निर्बिभेद स्तनान्तरम् ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेन विह्वलितः पार्थो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ।समाश्वस्तः प्रचिच्छेद मद्रराजस्य कार्मुकम् ।छत्रं ध्वजं च तरसा सारथिं च न्यपातयत् ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदाऽन्यं रथमास्थाय धर्मराजः शरोत्तमैः ।चतुर्भिश्चतुरो वाहाञ्छल्यस्य निजघान ह ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शल्योऽन्यं रथमास्थाय सर्वांस्ताञ्छरवृष्टिभिः ।छादयामास राजानं विरथं च चकार ह ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निहत्याश्वान् सात्यकेश्च धृष्टद्युम्नस्य चाभिभूः ।चापे च्छित्त्वा च यमयोर्दध्मौ शङ्खं महास्वनम् ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु शल्यं समुदीर्यमाणं दृष्ट्वा रणे भीमसेनस्तरस्वी(भीमसेनस्तपस्वी) ।न्यवारयद् बाणवरैरनेकैश्चकार चैनं विरथं क्षणेन ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आस्थाय चान्यं रथमापतन्तं पुनश्च शल्यं भृशमेव मर्मसु ।निर्भिद्य बाणैर्विरथं चकार पुनस्तृतीयं रथमारुरोज(आरुरोह) ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आत्तान्यात्तान्यायुधान्यस्य भीमः सर्वाणि चिच्छेद बिभेद चास्य ।मर्माणि बाणैर्नितरां पुनश्च स मुष्टिमुद्यम्य जगाम धर्मजम् ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं भीमभिन्नमर्माणं विवर्माणं निरायुधम् ।श्वासमात्रावशिष्टं च मरणायैव केवलम् ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आत्मानमभिगच्छन्तं दृष्ट्वाऽन्यं रथमास्थितः ।हन्तुकामो रणे वीरममोघां शक्तिमाददे ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दिव्यास्त्रैरपि संयोज्य तां तदा धर्मनन्दनः ।सत्यधर्मफलैश्चैव चिक्षेपास्य हृदि त्वरन् ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स भिन्नहृदयो भूमौ पपाताभिमुखो नृपम् ।सत्यधर्मरतः शल्य इन्द्रस्यातिथितामगात् ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मद्रराजे हते वीरे सुशर्माऽर्जुनमभ्ययात् ।संशप्तकावशिष्टैस्तमनयन्मृत्यवेऽर्जुनः ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनस्यावरजानवशिष्टान् वृकोदरः ।सर्वान् जघान सेनां च निश्शेषमकरोद् रणे ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उलूकं सहदेवोऽथ शकुनिं चातिपापिनम् ।जघान द्रौणिहार्दिक्यकृपान् भीमार्जुनौ ततः ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बहुशो विरथीकृत्य पीडयित्वा पुनःपुनः ।द्रावयामासतुस्ते तु भीषिता विविशुर्वनम् ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शैनेयेन गृहीतोऽथ सञ्जयोऽनन्तशक्तिना ।व्यासेन मोचितोऽथैकः पार्थान् दुर्योधनोऽभ्ययात् (दुर्योधनोऽभ्यगात्)॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषामभूत् तस्य च घोररूपं युद्धं स बाणैर्बहुशोऽर्जुनं च ।चकार मूर्च्छाभिगतं युधिष्ठिरं यमावयत्नाद् विरथांश्चकार ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं भीमसेनो विरथं चकार गजं समारुह्य पुनः समभ्ययात् ।पुनश्च शैनेयशिखण्डिपार्षतान् यमौ नृपं च व्यदधान्निरायुधान् ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गजे च भीमेन शरैर्निपातिते समारुहद् वाजिवरं सुनिर्भयः ।स तेन च प्रासकरो रणेऽरिहा चचार शैनैयमताडयच्च ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुमोह तेनाभिहतः स सात्यकिर्यमावपि प्रासनिपीडितौ रथे ।निषीदतुर्धर्मसुतं प्रयान्तं समीक्ष्य भीमोऽस्य जघान वाजिनम् ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रासे निकृत्ते च वृकोदरेण विवाहनः सोऽपि(सोऽप ययौ) ययौ सुयोधनः ।आदाय गुर्वीं च गदां प्रयातो द्वैपायनस्योरुसरो विवेश ॥ ४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवमक्षोहिणीषट्कं भीमेन निहतं रणे ।पञ्च पार्थेन निहता अर्द्धं कालिङ्गकानृते ।एकादशाक्षोहिणीभ्यः(अक्षौहिणीभ्यः) शिष्टमन्यैर्निसूदितम् ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अक्षौहिणीचतुष्कं च पार्थानां द्रौणिना हतम् ।अन्यैरन्याः समस्तैश्च द्रोणकर्णमहाव्रताः ।दुर्योधनो भौमसूनुः प्रायः सेनाहनः क्रमात् ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जयं लब्ध्वा तदत्सूच्चैः पाण्डवेषु महात्मसु ।दुर्योधनो जलस्तम्भं कृत्वा मन्त्रान् जजाप ह ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मन्त्रा दुर्वाससा दत्ता मृतसञ्जीवनप्रदाः ।जले स्थित्वा जपन् सप्तदिनैः सर्वान् मृतानपि ।उद्धरेद् धार्तराष्ट्रोऽयं स्युरवध्याश्च ते पुनः ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति विद्याबलं तस्य ज्ञात्वा पाण्डुसुतास्ततः ।अन्विष्यन्तः (अन्वेषन्तः) शुश्रुवुश्च व्याधेभ्यस्तं जले स्थितम् ।आगच्छंश्च ततस्तत्र पुरस्कृत्य जनार्दनम् ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा जलात् समुन्मज्ज्य त्रिभिर्द्रौणिपुरस्सरैः ।मन्त्रयन्तं(मन्त्रयन्तः) स्म ददृशुस्तान् दृष्ट्वा ते प्रदुद्रुवुः ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनोऽविशत् तोयं दृष्ट्वा तं केशवाज्ञया ।युधिष्ठिरः सुपरुषैर्वाक्यैरेनमथाऽह्वयत् ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अमर्षितोऽसौ धृतराष्ट्रपुत्रः श्वसंस्तदा दण्डहतो यथाऽहिः ।उवाच शाठ्यात् तपसे वनाय यायां भवाञ्छासतु सर्वपृथ्वीम् ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमाह धर्मजो राजा यस्त्वं कृष्णे समागते ।सूच्यग्रवेध्यां पृथिवीं दातुं नैच्छः कथं पुनः ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = घातयित्वा सर्वपृथ्वीं भीष्मद्रोणमुखानपि ।दातुमिच्छसि सर्वान् त्वं पृथ्वीं नाद्य वयं पुनः ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अहत्वा प्रतिगृह्णामि एहि युद्धे स्थिरो भव ।न कुरूणां कुले जातो ह्यस्त्वं भीतो ह्यपोऽविशः ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यादि रूक्षवचनं श्रुत्वा दुर्योधनो रुषा ।जलस्तम्भात् समुत्तस्थौ श्वसन्नाशीविषो यथा ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाच एक एवाहमकिरीटो विवर्मकः ।भवन्तो बहवो वर्मशिरस्त्राणयुता अपि ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यद्येवमपि मे युद्धं भवद्भिर्मन्यसे समम् ।सर्वैरेकेन वा युद्धं करिष्ये न च भीर्मम ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त आह धर्मात्मा वर्माद्यं च ददामि ते ।वृणीष्व प्रतिवीरं च पञ्चानां यं त्वमिच्छसि ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हत्वैकं त्वं भुङ्‍क्ष्व राज्यमन्ये याम वयं वनम् ।हते वा त्वयि तेनैव भुञ्जीमश्चाखिलां भुवम् ।आदत्स्व(आधत्स्व) चाऽयुधं येन जेतुमिच्छसि शात्रवान् ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त ऊचे नहि दुर्बलैरहं योत्स्ये चतुर्भिर्भवदर्जुनादिभिः ।भीमेन योत्स्ये गदया सदा हि मे प्रिया गदा नान्यदथाऽयुधं स्पृशे ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यं रभसो(रभसा) वृकोदरो गदां तदाऽध्यर्द्धभराधिकां(तदध्यर्धभराधिकां) मुदा ।राज्ञो गदायाः परिगृह्य(प्रतिगृह्य) वीरः समुत्थितो युद्धमनाः समुन्नदन् ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाऽह नारायण आदिदेवो युधिष्ठिरं कष्टमिदं कृतं त्वया ।नह्येष राजा गदया रणे चरन् शक्यो विजेतुं निखिलैः सुरासुरैः ॥ ५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स निश्चयाद् वश्चतुरो निहन्यात् सहार्जुनान् भीमसेनः कथञ्चित् ।हन्तैनमाजौ नहि भीमतुल्यो बले क्‍वचिद् धार्तराष्ट्रः कृती च ॥ ६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऊरू भीमेन भेत्तव्यौ प्रतिज्ञां रक्षता रिपोः ।नाभेरधस्ताद्धननं जना आहुर्गदामृधे ॥ ६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अधर्म इति तत् कृष्णो लोकनिन्दानिवृत्तये ।आपद्धर्मं दर्शयितुं किञ्चिद्व्याजेन संयुतः ॥ ६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमो हन्याद् धार्तराष्ट्रमित्यूचे यद्यपि स्फुटम् ।अव्याजेनापि शक्तोऽसौ बलं निस्सीममाह च ॥ ६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आह शिक्षामप्यनूनां यत्नं दुर्योधनेऽधिकम् ।नहि भीमोऽतिप्रयत्नं कुर्यादिति गुणो ह्ययम् ॥ ६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रतिज्ञापालनं धर्मो दुष्टेषु तु विशेषतः ।इति धर्मरहस्यं तु वित्तः कृष्णवृकोदरौ ॥ ६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नान्यस्ततो लोकनिन्दां व्यपनेतुमुभावपि ।अनापद्यापदिव च दर्शयेतां जनस्य तु ॥ ६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो भीमः सर्वलोकस्य धर्मं प्रकाशयन् वाक्यमिदं जगाद ।ऊरू तवाहं (हि) च यथाप्रतिज्ञं(यथा प्रतिज्ञा) भेत्स्यामि नैवात्र विचारणीयम् ॥ ६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवन्तं(इति ब्रुवन्तं) प्रससार चाऽजौ दुर्योधनस्तत्र बभूव युद्धम् ।भीमस्तदाऽग्र्यप्रकृतिं विधित्सुर्मन्दः स आजौ व्यचरज्जनार्थे ॥ ६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दर्शयन्तौ गदामार्गं चित्रं तौ प्रविचेरतुः (चित्रं परिविचेरतुः)।बलभद्रोऽप्याजगाम तदा तौ प्रतिवारितुम् ॥ ६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वारितावपि तेनोभौ नैव युद्धं प्रमुञ्चताम्(व्यमुञ्चताम्) ।ततो ददर्श तद् युद्धं मानितः कृष्णपूर्वकैः ।तौ शिक्षाबलसंयुक्तौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो(तत्र) भीमं वञ्चयितुं धार्तराष्ट्रः शिरः क्षितौ ।(व्यधाद्) न्यधादुच्छ्रितसक्थीकस्तदा कृष्णाभ्यनुज्ञया ।पृष्ठमूलेऽहनद् भीमो भिन्नसक्थिश्च सोऽपतत् ॥ ७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रतिज्ञापालनार्थाय नाभेर्नोपर्यधस्तदा ।गदायुद्धस्य मर्यादां यशश्चाप्यभिरक्षितुम् ॥ ७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नाधस्तान्मध्य एवासौ निजघ्ने तं वृकोदरः ।एवं प्रतिज्ञायुग्मार्थं भग्नं(भिन्न) सक्थियुगं रणे ॥ ७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V74
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णं द्यूते निधेहीति यदवादीत्(यदवादि) सुयोधनः ।तत्प्रतिज्ञानुसारेण भीमो मूर्द्धानमक्रमीत् ।‘ऋषभम् मा समानानां’ (ऋग्वेद १०.१६६.१) इति सूक्तं ददर्श च(ह) ॥ ७४॥ (ऋषभम् मा समानानां सपत्नानां विषासहिम् । हन्तारं शत्रूणां कृधि विराजं गोपतिं गवाम् ॥)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषां पुण्यानि विद्याश्च समादायैव सर्वशः ।तांश्चकार तमोगन्तॄंस्तस्य मूर्ध्नि पदाऽऽक्रमन् ॥ ७५॥ (योगक्षेमं व आदायाहम् भूयासम् उत्तम आ वो मूर्धानम् अक्रमीम् । ऋग्वेद १०.१६६.५)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्मारयामास कर्माणि यानि तस्य कृतानि च ।कृष्णबन्धे कृतो मन्त्र इति मूर्ध्नि पदाऽहनत् ॥ ७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनःपुनश्च तद् वीक्ष्य चुक्रोध मुसलायुधः ।चुक्रोश नैव धर्मोऽयमित्यसावूर्ध्वबाहुकः ॥ ७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनः क्रोधाभिताम्राक्ष(क्रोधातिताम्राक्षः) आदाय मुसलं हलम् ।अभिदुद्राव भीमं तं न चचाल वृकोदरः ॥ ७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अभये संस्थिते भीमे रामं जग्राह केशवः ।आह धर्मेण निहतो भीमेनायं सुयोधनः ॥ ७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न मण्डलेऽभिसारे वा नापसारे च नाभितः ।अधो हन्याद् वञ्चयन्तमधो हत्वा न दुष्यति ॥ ८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृता प्रतिज्ञा च वृकोदरेण भेत्स्ये तवोरू इति युक्तिपूर्वम्(पूर्वकम्) ।संश्रावयानेन तदेष धर्मतो जघान दुर्योधनमग्र्यकर्मा ॥ ८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वासुदेववचः श्रुत्वा धर्मच्छलमिति ब्रुवन् ।रौहिणेयो जगामाऽशु स्वपुरीमेव सानुगः ॥ ८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् गते वासुदेवं समपृच्छद् युधिष्ठिरः ।धर्मोऽयमथवाऽधर्म इति तं प्राह केशवः ॥ ८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न साक्षाद् धर्मतो वध्या ये तु पापतमा नराः ।देवैर्हि वञ्चयित्वैव हताः पूर्वं सुरारयः ।अतोऽयमप्यधर्मेण हतो नात्रास्ति दूषणम् ॥ ८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीष्मद्रोणौ च कर्णश्च यदैवोपधिना(यथैवोपाधिना) हताः ।को नु दुर्योधने पापे हते दोषः कथञ्चन ॥ ८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रतिज्ञापालनायापि विभेदोरू वृकोदरः ।धर्मतश्च प्रतिज्ञेयं कृतानेनानुरूपतः (तेनानुरूपतः) ॥ ८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = लोकतोऽपि न धर्मस्य हानिरत्र कथञ्चन ।ये भीमस्याप्रभावज्ञा आपद्धर्मं च मन्वते ॥ ८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवध्यत्वे शिववराद् गदाशिक्षाबलादपि ।जरासन्धोपमो यस्माद् धार्तराष्ट्रः सुविश्रुतः(धृतराष्ट्र इति श्रुतः) ॥ ८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मात् सद्धर्म एवायं भीमचीर्ण इति ब्रुवन् ।अपि संशयिनं चक्रे धर्मराजं जगत्पतिः ॥ ८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भूभारक्षतिजो धर्मो मच्छुश्रूषात्मकश्च यः ।भीमस्यैव भवेत् सम्यगिति बुद्ध्या परः प्रभुः ॥ ९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वेनैव बलभद्राय जनाय च पुनःपुनः ।श्रुत्वाऽप्युक्तं न तत्याज संशयं धर्मजो यतः ।ततोऽप्यसंशयं कृष्णो न चकार युधिष्ठिरम् ॥ ९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुख्यं धर्मं(मुख्यधर्मं) हि भगवान् बलायाऽह जनाय च ।धर्मेणैव हतो राजा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।इति यद् वक्ष्यति पुनर्निश्चयार्थेऽर्जुनाय च ॥ ९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनःपुनर्धर्मत एव भीमो जघान राजानमिति ब्रुवन्तम् ।जगाद कृष्णं स्फुरिताधरोष्ठः क्रोधात् सुपापो धृतराष्ट्रसूनुः ।त्वयैव पापे निहिता हि पार्थाः पापाधिकस्त्वं हि सदैक एव ॥ ९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यूचिवांसं प्रजगाद कृष्णो न त्वत्समः पापतमः कदाचित् ।भीष्मादिहत्याऽपि तवैव पापं यदन्वयुस्त्वामतिपापनिश्चयम् ।पापं च पापानुगतं(पापानुचरं) च हत्वा कथञ्चनाप्यस्ति नचैव पापम् ॥ ९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न पाण्डवेष्वस्ति ततो हि किञ्चित् पापं प्रयत्नाच्च निसर्गतोऽपि ।गुणाधिकास्ते मदुपाश्रयाच्च को नाम तेष्वण्वपि पापमाह ॥ ९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निसर्गतः पापतमस्त्वमन्यान् धर्मस्थितान् पापपथे निधाय ।स्वयं च पापे निरतः सदैव पापात् सुपापां गतिमेव यासि ॥ ९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इति ब्रुवन्तं पुनराह कृष्णं दुर्योधनः पापकृतां प्रधानः ।स्वन्तोत्तमो(गुणोत्तमो) नाम क एव मत्तः को नाम दोषोऽस्ति मया कृतोऽत्र ॥ ९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तैः पदं रिपूणां निहितं च मूर्ध्नि(मूर्धनि) ।मृत्युश्च सङ्ग्रामशिरस्यवाप्तो रणोन्मुखेनैव मया किमन्यत् ॥ ९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इष्टा भोगा मया भुक्ताः प्राप्ता च परमा गतिः ।दुःखिनो दुःखमाप्स्यन्ति पार्थास्ते कूटयोधिनः ॥ ९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चन्द्रसूर्यनिभैः(चन्द्रार्कसन्निभैः) शूरैर्धार्मिकैः सद्भिरुज्झिता ।केवला रत्नहीनेयं पाण्डवैर्भुज्यतां मही ॥ १००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तवत्येव नृपे सुरेशैः प्रसूनवृष्टिर्विहिता पपात ।तामेव बुद्धिं धृतराष्ट्रसूनोः कृत्वा दृढां पातयितुं तमोऽन्धे ॥ १०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सम्भावयत आत्मानं वासुदेवं विनिन्दतः ।तत्परांश्च कथं न स्यात् तमोऽन्ते च विशेषतः ॥ १०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदैकैकमलं तत्र दुःखाधिक्यं समुच्चयात् ।इति तत् कारयित्वेश आह मोघं तवाखिलम् ॥ १०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नृशंसस्य कृतघ्नस्य गुणवद्‍द्वेषिणः सदा ।यदि धर्मफलं ध्वान्तं सूर्यवत् स्यात् प्रकाशकम् ॥ १०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वदन् पुनःपुनरिदं धर्मतो हत इत्यपि ।ख्यापयामास भगवान् जने निजजनेष्टदः ॥ १०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रख्यापिते वासुदेवेन धर्मे सतां सर्वेषां हृद्यमासीत् समस्तम् ।हतं च धर्मेण नृपं व्यजानन् पापोऽयमित्येव विनिश्चितार्थाः ॥ १०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरोऽपापदर्शी (अपायदर्शी) सदैव ससंशयोऽभूत् सुमनोऽभिवृष्ट्या ।स्नेहाद् द्रौणिः सञ्जयो रौहिणेयो दौर्योधनात् पापमित्येव चोचुः ॥ १०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः कृष्णः पाण्डुपाञ्चालकैस्तैर्भृशं नदद्भिर्हृषितैः समेतः ।ययौ विरिञ्चेशसुरेन्द्रमुख्यैः सम्पूजितस्तैश्च रणाङ्गणात् स्मयन् ॥ १०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः श्रुत्वा सञ्जयाद् दुःखतप्तं सम्बोधयिष्यन् पितरं युयुत्सुः ।कृष्णस्य राज्ञश्च मतेऽनुयातो(मतेन यातः) जगाम चान्वेव जनार्दनश्च ॥ १०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्मयुक्तैश्च तत्त्वार्थैर्लोकवृत्तानुदर्शकैः ।वाक्यै राजानमाश्वास्य प्रायात् पार्थान् पुनर्हरिः ॥ ११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कालानुसारतो दैवांश्चोपसंहर्तुमच्युतः ।ययौ सपार्थशैनेयः कुरूणां शिबिरं निशि ॥ १११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदैव हार्दिक्यकृपान्वितोऽयात् सुयोधनं द्रौणिरमुं शयानम् ।प्रभग्नसक्थिं श्वसृगालभूतैः सम्भक्ष्यमाणं ददृशे श्वसन्तम् ॥ ११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स दुःखशोकाभिहतो विनिन्द्य पार्थान् मया भूप किमत्र कार्यम् ।इत्याह निष्पाण्डवतां कुरुष्वेत्यमुं व्यधात् पांस्वभिषेकिणं नृपः ॥ ११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उच्छिद्य सन्ततिं पाण्डोः कृत्वा स्वक्षेत्रसन्ततिम् ।तया भूरक्षणहृदा सोऽभिषिक्तस्तथेत्यगात् ॥ ११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स कृष्णभीमपार्थानां भयादेव पुनर्वनम् ।कृपसात्वतसंयुक्तो विवेश गहनं रथी ॥ ११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्य चिन्तयतो द्रोणवधं दुर्योधनस्य च ।नाऽगान्निद्रा निशीथे च ध्वाङ्क्षान् न्यग्रोधवासिनः ॥ ११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हतान् सुबहुसाहस्रानेकेनातिबलेन तु ।कौशिकेन निरीक्ष्यैव प्राह तौ कृपसात्वतौ ॥ ११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निदर्शनेन ह्येतेन(ह्येनेन) प्रेरितः परमात्मना ।यामि पाण्डुसुतान् हन्तुमित्युक्त्वाऽऽरुरुहे रथम् ॥ ११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निवारितोऽपि ताभ्यां स प्राद्रवच्छिबिरं प्रति ।अनुजग्मतुस्तावपि तं शिबिरद्वारि चैक्षत ॥ ११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उग्ररूपधरं रुद्रं स्वकीयां तनुमेव सः ।परीतं वासुदेवेन बहुकोटिस्वरूपिणा ॥ १२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वैव वासुदेवं तमत्रसद् गौतमीसुतः ।वासुदेवाज्ञयैवात्र स्वात्मनाऽपि सदाशिवः ॥ १२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अयुद्ध्यदग्रसच्चाऽशु द्रौणेः सर्वायुधान्यपि ।अचिन्त्या हरिशक्तिर्यद्(हरिशक्तिर्हि) दृश्यन्तेऽऽत्महनोऽपि हि ॥ १२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतस्तया प्रेरितेन स्वात्मनैवाखिलेष्वपि ।आयुधेषु निगीर्णेषु द्रौणिर्यज्ञं तु मानसम् ।चक्रेऽऽत्मानं पशुं कृत्वा स्वात्मस्थायैव विष्णवे ॥ १२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यज्ञतुष्टेन(यज्ञे तुष्टेन) हरिणा प्रेरितः शङ्करः स्वयम् ।आत्मने द्रोणपुत्राय ददौ सर्वायुधानि च ॥ १२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाच चाहमादिष्टो विष्णुना प्रभविष्णुना ।अरक्षं पार्थशिबिरमियन्तं कालमेव तु ॥ १२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदिच्छयैव निर्दिष्टो दास्ये मार्गं तवाद्य च ।आयुधानि च सर्वाणि हन्तुं(जहि) सर्वानिमान् जनान् ॥ १२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युदीर्य प्रदायाऽशु सर्वा हेतीर्वृषध्वजः ।तत्रैवान्तर्दधे सोऽपि प्रोवाच कृपसात्वतौ ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ये निर्यास्यन्ति शिबिराज्जहितं तांस्तु सर्वशः ।इत्युक्त्वा प्रविवेशान्तर्धन्वी खड्गी कृतान्तवत् ॥ १२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पारावताश्वं स तदा शयानमुपेत्य पद्भ्यां समताडयच्च ।वक्षस्यसाववदद् वीतनिद्रो जाने भवन्तं हि गुरोस्तनूजम् ॥ १२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समुत्थितं मां जहि शस्त्रपाणिं शस्त्रेण वीरोऽसि स वीरधर्मः ।लोकाश्च मे सन्त्वथ शस्त्रपूता इति ब्रुवाणं स रुषा जगाद ॥ १३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न सन्ति हि ब्रह्महणां सुलोका विशेषतश्चैव गुरुद्रुहां पुनः ।न धर्मयुद्धेन वधार्हकाश्च ये त्वद्विधाः पापतमाः(पापमनाः) सुपाप ॥ १३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवश्यं भाविनं(अवश्यभाविनं) मृत्युं धृष्टद्युम्नो विचिन्त्य तम् ।तूष्णीं बभूव स्वप्नेऽपि नित्यं पश्यति तां मृतिम् ॥ १३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रौणिं च कालरात्रिं च द्रोणपातादनन्तरम् ।विशसन्तं कृषन्तीं(कृषन्तं) च स्वप्ने पश्यति (स्वप्नेऽपश्यद्धि) पार्षतः ॥ १३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समाक्षिपद् द्रोणसुतोऽस्य कण्ठे निबद्ध्य मौर्वीं धनुषोप्युरस्थः ।ममन्थ कृच्छ्रेण विहाय देहं ययौ निजस्थानमसौ च वह्निः ॥ १३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः शिखण्डिनं हत्वा युधामन्यूत्तमोजसौ ।जनमेजयं च पाञ्चालीसुतानभिययौ ज्वलन् ॥ १३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तैरुत्थितैरस्यमानः शरैः खड्गेन जघ्निवान् ।सर्वान् सव्यापसव्येन तथाऽन्यान् पाण्डवात्मजान् ।ऋत एकं भैमसेनिं काशिराजात्मजात्मजम् ॥ १३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V137
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं तदाऽन्तर्हितः(अन्तर्हितं) शर्वः कैलासमनयत् क्षणात् ।स शर्वत्रातनामाऽऽसीदतस्तत्रैव सोऽवसत् ॥ १३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V138
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुराऽर्थितः स्वदौहित्रस्यामरत्वाय शङ्करः ।काशिराजेन तेनासौ जुगोपैनं कृपायुतः ॥ १३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V139
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वासुदेवमतं ज्ञात्वा साम्राज्याय परीक्षितः ।वारयामास भूलोकं नैव याहीत्यमुं शिवः ॥ १३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V140
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सामान्यतोऽपाण्डवाय द्रौणिनाऽप्यभिसन्धितम् ।तद्रूपेणैव रुद्रेण विनैनमिति चिन्तितम् ॥ १४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V141
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैनं न जघानैक्यतस्तयोः ।चेकितानादिकांश्चैव जघानान्यान् स सर्वशः(जघानान्यांश्च सर्वशः) ॥ १४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V142
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चेदिपाञ्चालकरूशकाशीनन्यांश्च सर्वान् विनिहत्य वीरः ।शिशून् स्त्रियश्चैव निहन्तुमुग्रः प्रज्वालयत् तच्छिबिरं समन्तात् ॥ १४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V143
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जीजीविषूंस्तत्र पलायमानान् द्वारि स्थितौ गौतमः सात्वतश्च ।निजघ्नतुः सर्वतः पार्षतस्य सूतस्त्वेकः शेषितो दैवयोगात् ॥ १४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V144
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = खड्गेन प्रहृतं दृष्ट्वा हार्दिक्येन पपात ह ।भूमौ प्रागेव संस्पर्शान्न ज्ञातस्तमसाऽमुना ।अन्यासक्ते समुत्थाय प्राद्रवद् यत्र पार्षती ॥ १४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V145
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्या अकथयत् सर्वं सा भीमायाऽह दुःखिता ।प्राद्रवद् रथमारुह्य स धन्वी गौतमीसुतम् ॥ १४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V146
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदन्तरे द्रौणिरपि प्रयातः कृष्णासुतानां मुदितः शिरांसि ।आदाय हार्दिक्यकृपानुयातो दुर्योधनं सन्निकृष्टप्रयाणम् ॥ १४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V147
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वा तदुक्तं च निशम्य पापस्तुष्टोऽत्यजत् साध्विति देहमाशु ।भीमार्जुनाभ्यामथ केशवाच्च भीताः पृथग् द्रौणिमुखाः प्रयाताः ॥ १४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V148
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रैकलं द्रोणसुतं रथेन यान्तं रथी मारुतिरन्वधावत् ।तमाद्रवन्तं प्रसमीक्ष्य भीतः पराद्रवद् द्रौणिरभिद्रुताश्वैः (द्रौणिरतिद्रुताश्वैः) ॥ १४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V149
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आद्रवन्तं पुनर्दृष्ट्वा भीमं द्रोणात्मजो रुषा ।आवृत्य युद्ध्यन् विजितोऽस्त्रं ब्रह्मशिर आददे ॥ १४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V150
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो धर्मजेनार्जुनेन च ।तत्राऽगमत् तदस्त्रं च भीमं चाव्यर्थतां नयन् ।अवध्यो भीमसेनस्तदस्त्रं चामोघमेव यत् ॥ १५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V151
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विष्णुनैवोभयं यस्मात् कृतं (क्लृप्तं) भीमोऽस्त्रमेव तत् ।गायत्री तत्र मन्त्रो यद् ब्रह्मा तद्ध्यानदेवता ।ध्येयो नारायणो देवो जगत्प्रसविता स्वयम् ॥ १५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V152
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ऊचे च पार्थयोः कृष्णो यत् कृतं द्रौणिना पुरा ।स्वायुधानां याचनं चाप्यशक्तेन तदुद्धृतौ ॥ १५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V153
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पृष्टेनोक्तं त्वया हीनां कृत्वा दुर्योधनाय गाम् ।दातुं त्वदायुधं मेऽद्येत्येवमुक्तेऽत्मनोदितम् ।मैवं कार्षीः पुनरिति द्ध्यायताऽब्धेस्तटे स्वमु ॥ १५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V154
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदस्त्रं प्रज्वलद् दृष्ट्वाऽपाण्डवत्वविधित्सया ।धरायां द्रौणिना मुक्तं कृष्णेन प्रेरितोऽर्जुनः ॥ १५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V155
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वस्त्यस्तु द्रोणपुत्राय भूतेभ्यो मह्यमेव च ।इति ब्रुवंस्तदेवास्त्रमस्त्रशान्त्यै व्यसर्जयत् ॥ १५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V156
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनस्त्रज्ञेषु मुक्तं तद्धन्यादस्त्रमुचं यतः ।गुरुभक्त्या ततो द्रौणेः स्वस्त्यस्त्वित्याह वासविः ॥ १५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V157
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदाऽस्त्रयोस्तु संयोगे भूतानां संहृतिर्भवेत् ।भूतानां स्वस्तिरप्यत्र काङ्क्षिता करुणात्मना ॥ १५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V158
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथाऽप्यस्त्रद्वयं युक्तं भूतानां नाशकृद् ध्रुवम् ।तस्मान्निवारयन् योगं तयोर्मध्येऽभवत् क्षणात् ।निस्सीमशक्तिः परमः कृष्णः सत्यवतीसुतः ॥ १५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V159
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संस्थाप्यास्त्रद्वयं दूरे तावाह पुरुषोत्तमः ।सन्ति ह्यस्त्रविदः पूर्वं प्रायश्चैतन्न तैः कृतम् ।लोकोपद्रवकृत् कर्म सन्तः कुर्युः कथं क्‍वचित् ॥ १५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V160
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्ते फल्गुनः प्राह मया मुक्तं महापदि ।शान्त्यर्थमेव च विभो क्षन्तव्यं भवता ततः ॥ १६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V161
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रौणिरप्येवमेवाऽह तौ वेदपतिरब्रवीत् ।निवर्त्यतामस्त्रमिति शक्रसूनुस्तथाऽकरोत् ।निवर्तनाप्रभुं द्रौणिं वासुदेवोऽभ्यभाषत ॥ १६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V162
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।निवर्तने ततः शक्तो नायं द्रोणात्मजोऽपि सन् ।अब्रह्मचर्यादित्युक्ते व्यासो द्रौणिमभाषत ॥ १६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V163
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निवर्तनासमर्थस्त्वं देहि नैसर्गिकं मणिम् ।जितः प्रागेव भीमेन भीमायैव महाप्रभम् ।अपि केवलया वाचा पार्थेभ्योऽस्त्रं निवर्तय ॥ १६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V164
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तो मूर्धजं रत्नं जरामरणनाशनम् ।क्षुत्तृट्श्रमापहं दिव्यगन्धं ध्वान्तहरं(दिव्यं गन्धध्वान्तहरं) शुभम् ॥ १६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V165
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उत्कृत्य भीमाय ददौ मुक्ताः पञ्चैव पाण्डवाः ।अस्त्रादिति ततो वेदभर्ता वासविमब्रवीत् ॥ १६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V166
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तात मुक्तं द्रौणिनाऽपि त्वमेवास्त्रं निवर्तय ।इत्युक्तस्तं प्रणम्याऽशु सञ्जहारार्जुनोऽपि तत् ॥ १६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V167
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यादवेशोऽथ गौतम्याः सुतमाहैकसन्ततेः ।वाचा निवर्तयास्त्रं त्वमित्युक्तो द्रौणिरब्रवीत् ॥ १६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V168
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पक्षपातादिच्छसि त्वं भागिनेयस्य सन्ततिम् ।तत्रैव पातयाम्यस्त्रमुत्तरागर्भकृन्तने ॥ १६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V169
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वासुदेवः पुनः प्राह यदि हन्तव्य एव ते ।गर्भस्तथाऽपि नैवास्त्रं पातयास्मिन् कथञ्चन ॥ १६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V170
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अभिमन्योर्मृतस्यैव देहे पातय मानद ।एवं त्वदस्त्रनिहतं गर्भमुज्जीवयाम्यहम् ॥ १७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V171
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पातये गर्भ एवाहमित्यूचे गौतमीसुतः ।अथाऽह वासुदेवस्तमीषत्क्रुद्ध इव प्रभुः ॥ १७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V172
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्मते पश्य मे वीर्यं यत् ते शक्यं कुरुष्व तत् ।उज्जीवयाम्यहं गर्भं यततः शक्तितोऽपि ते ॥ १७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V173
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सन्ततिर्वर्षसाहस्रं पाण्डवानां भवेद् भुवि ।मत्पालितां न कश्चित् तां तावद्धन्तुं क्षमः क्‍वचित् ॥ १७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V174
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जानामि ते मतिं दुष्टां जिघांसोः पार्थसन्ततिम् ।चिकीर्षोर्धार्तराष्ट्रस्य तन्तुं भूयः सुदुष्करम् ॥ १७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V175
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मदाज्ञया सा विफला भवित्री वाञ्छा मुमुक्षा विमुखस्य(मुमुक्षोर्विमुखस्य) विष्णोः ।यथैव तेनैव नराधिरूढो गम्यस्तव स्यान्नच भूमिभागः ॥ १७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V176
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्गन्धयुक्तो व्रणसञ्चिताङ्गः सदा चरः स्या विपिनेषु मन्दः ।यावद् भुवि स्यादिह पार्थतन्तुर्व्यासोऽपि तं प्राह तथेति देवः ॥ १७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V177
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रूपद्वयेनापि हरेस्तथोक्तो जगाद कालीतनयं स कृष्णम् ।त्वया सह स्यान्मम सङ्गमो विभो यथेष्टतः स्यान्नच मेऽत्र विघ्नः ॥ १७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V178
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त ओमिति प्राह भगवान् बादरायणः ।तं प्रणम्य ययौ सोऽपि स्वप्नदृष्टमनुस्मरन् ॥ १७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V179
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वप्ने हि द्रौपदेयानां वधो दृष्टोऽत्मना निशि ।अर्जुनेन प्रतिज्ञानं द्रौपद्यै स्ववधं प्रति ॥ १७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V180
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निबध्याऽनयनं चैव तेनैव शिबिरं प्रति ।मुञ्चेति द्रौपदीवाक्यं नेति भीमवचस्तथा ।कृष्णवाक्यान्मणिं हृत्वा देशान्निर्यापणं (निर्यातनं) तथा ॥ १८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V181
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यादि स्वप्नदृष्टं यत् प्रायः सत्यमभूदिति ।चिन्तयन् प्रययौ देवं (दावं) द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ॥ १८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V182
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स कृष्णोक्तमपि प्राप्य बादरायणशिष्यताम् ।प्राप्योत्तरद्वापरे च वेदान् संविभजिष्यति ॥ १८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V183
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः सप्तर्षिर्भूत्वा पाराशर्यप्रसादतः ।एकीभावं स्वरूपेण यास्यत्यच्युतनिष्ठया ॥ १८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V184
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृपोऽथ पाण्डवान् प्राप्य गौरवात् पूजितश्च तैः ।अभूदाचार्य एवासौ राज्ञां तत्तन्तुभाविनाम् ॥ १८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V185
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बादरायणशिष्यत्वं पुनः प्राप्य भजन्नमुम् ।साकं स्वभागिनेयेन भाव्येको मुनिसप्तके ।कृतवर्मा द्वारवतीं ययौ कृष्णानुमोदितः ॥ १८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V186
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णायै तं मणिं(तन्मणिं) दत्वा भीमस्तां पर्यसान्त्वयत् ।विकोपा भीमवाक्येन राज्ञे सा च मणिं ददौ ॥ १८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V187
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = राजार्हे हि मणौ दत्ते मह्यं भीमेन लौकिकाः ।स्त्रीपक्षपातं राजा च शङ्केयुर्मारुतेरिति ॥ १८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V188
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मणिं राज्ञे ददौ कृष्णा भर्तृप्रियहिते रता ।सोऽप्याबध्य मणिं मूर्ध्नि रेजे राजा गवामिव ॥ १८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V189
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वेदेश्वरेणापि यदूत्तमेन कृष्णेन युक्तास्तत आशु पार्थाः ।ययुः सभार्या निजराजधानीं हत्वैव सन्तोऽन्तररीन् स्वराज्यम् ॥ १८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V190
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरस्यानु विचित्रवीर्यसुतस्य पादावभिवन्दमानम् ।आकृष्य भीमं परमेश्वरोऽयो मयाकृतिं धात् पुरतो नृपस्य ॥ १९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V191
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमाकृतिं तां स सुयोधनेन कारापितामभ्यसने गदायाः ।आश्लिष्य चूर्णीकृतवानसृग् वमन् हा तात भीमेति वदन् पपात ॥ १९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V192
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमाह कृष्णो न हतोऽद्य भीमो नच त्वयाऽन्यैरपि शक्यतेऽसौ ।हन्तुं स्वबुद्धिः प्रथिता त्वयाऽद्य पापा हि ते बुद्धिरद्यापि राजन् ॥ १९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V193
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वबुद्धिदोषादतिपापशीलपुत्राख्यपापानि विवर्द्धयित्वा ।नीतो वशं तैः फलमद्य भुञ्जन् न क्रोधितुं चार्हसि भीमसेने ॥ १९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V194
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्ते शान्तबुद्ध्यैव राज्ञाऽऽहूतो वृकोदरः ।अभ्यवन्दत तत्पादावनुजाद्याश्च तस्य ये ॥ १९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V195
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वज्राच्च दृढदेहत्वादविकारे वृकोदरे ।न दोषो विवृतोऽस्य स्यादिति कृष्णेन वञ्चितः(चिन्तितम्) ।सर्वानाश्लिष्य च प्रेम्णा युयोज नृप आशिषः ॥ १९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V196
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कुलनाशकरः पापः शापयोग्यस्तव ह्यहम् ।इत्युक्त्वैव प्रणमतो गान्धारी सुपदाङ्गुलीः ॥ १९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V197
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ददर्श धर्मराजस्य पटान्तेन(पट्टान्तेन) प्रकोपिता ।तस्याः क्रोधाग्निनिर्दग्धनखः स कुनखोऽभवत् ॥ १९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V198
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वन्दमानं पुनर्भीममाह सा क्रोधविह्वला ।अधर्मतः कथं भीम सुतं मे त्वं निजघ्निवान् ॥ १९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V199
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तेऽस्याः (इत्युक्तोऽस्याः) शमयितुं क्रोधमग्रे वृकोदरः ।प्राह न प्राणसन्देहे पापं स्यात् पापिनो वधे ॥ १९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V200
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्त्वा तां पुनः प्राह प्रतिज्ञाहानिमन्तरा ।न मेऽस्ति प्राणसन्देह इति जानन् वृकोदरः ॥ २००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V201
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यथाप्रतिज्ञं भ्रातृव्यान् रणे मम निजघ्नुषः ।क्‍वाधर्मः क्षत्रजातेस्तु तद्धानौ जीवनं नहि ॥ २०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V202
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘पापा न शुद्धधर्मेण हन्तव्या’ इति च श्रुतिः ।‘अन्यवत् पापहननं पापयेत्याह’ इति श्रुतिः ।अतोऽसुरान् नैकृतिकान् निकृत्या घ्नन्ति देवताः ॥ २०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V203
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निकृत्या निकृतिं हन्यान्निकृत्या नैव धार्मिकान्(धार्मिकम्) ।इति श्रुतिर्हि परमा पठ्यते पैङ्गिभिः सदा ॥ २०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V204
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्ता तं पुनः प्राह कथं ते नरशोणितम् ।पीतं नरेणैव सता न पीतमिति सोऽब्रवीत् ॥ २०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V205
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दन्तान्तरं न मे प्राप शोणितं तत् सुतस्य ते ।प्रतिज्ञापालनायापि प्रतिकर्तुं च तत् कृतम् ॥ २०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V206
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीषणाय च शत्रूणां पीतवच्च प्रदर्शितम् ।(वेददृष्टः स्वधर्मोऽयं) वेददृष्टश्च धर्मोऽयमितिपापजनं प्रति ॥ २०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V207
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तोवाच नैवान्धद्वयस्यास्य वृकोदर ।घ्नता पुत्रशतं यष्टिमात्रं चोर्वरितं त्वया ॥ २०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V208
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तामाह भीमः पापिष्ठा वधयोग्यापराधिनः ।सर्वे हता इति पुनः साऽऽह येनाकृतस्तव ।अपराधः स एकोऽपि किं नास्तीत्यवदत् स ताम् ॥ २०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V209
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वैः समेतैः कृष्णस्य बन्धनाय विनिश्चितम्(विनिश्चतः) ।अन्यानि च सुपापानि कृतान्यत्र पुराऽपिच ॥ २०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V210
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वासुदेवं सभासंस्थं ब्रुवाणं धर्मसंहितम्(धर्मसंहिताम्) ।पुनःपुनरवज्ञाय यान्तं दुर्योधनं बहिः ।सर्वेऽन्वगच्छन्नित्यादीन्यभिप्रेत्य वृकोदरः ॥ २१०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V211
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैकोऽप्यनपराधी मे स्वयं ताननुशिक्षितुम् ।असमर्था मयि क्रोधं किं करोषि निरर्थकम् ॥ २११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V212
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्ता साऽभवत् तूष्णीं क्रमात् सर्वैश्च पाण्डवैः ।वन्दिता व्यासवाक्याच्च किञ्चिच्छान्ताऽथ साऽभवत् ॥ २१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V213
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्या याश्च स्नुषाः सर्वास्ताभिः सह पुरस्कृताम् ।कृत्वा तं धृतराष्ट्रं च विदुरादींश्च सर्वशः ॥ २१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V214
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पाण्डवाः प्रधनस्थानं सभार्याः पृथया सह ।कृष्णाभ्यां च ययुस्तत्र गान्धार्यास्तपसो बलम् ॥ २१४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V215
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जानन् पाण्डवरक्षार्थं चिकीर्षुस्तत्तपोव्ययम् ।वेदेश्वरो ददौ दिव्यं चक्षुः सत्यवतीसुतः ॥ २१५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V216
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेन दृष्ट्वा प्रेतदेहान् सर्वांस्तत्र समाकुला(समाकुलान्) ।शशाप यादवेशानं त्वयाऽस्मत्कुलनाशनम् ।यत् कृतं तत् तव कुलं गच्छत्वन्योन्यतः क्षयम्(अन्योन्यसङ्‍क्षयम्) ॥ २१६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V217
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तो भगवान् कृष्णः स्वचिकीर्षितमेव तत् ।अस्त्वेवमित्याह विभुरीश्वरोऽप्यन्यथा कृतौ ॥ २१७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V218
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेन तस्यास्तपो नष्टं हीना साऽतो हि भर्तृतः ।नाशयेद्धि स्वयं विष्णुः स्वयोग्यादधिकान् गुणान् ॥ २१८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V219
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत आश्लिष्य भर्तॄणां देहान् प्ररुदतीः स्त्रियः ।सर्वा दुर्योधनादीनां दर्शयामास केशवः ।कृष्णायै सा च तं देवमस्तुवत् पूर्णषड्गुणम् ॥ २१९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V220
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो देहान् प्रसिद्धानां पार्थाः समदहन् सताम् ।अन्येषां धृतराष्ट्रादीन् पुरस्कृत्यैव कांश्चन ।सूतैः पञ्चभिरेव स्वैः सरस्वत्यां प्रचिक्षिपुः(विचिक्षिपुः) ॥ २२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V221
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्नेहान्नृपो यमौ च स्वान् नाऽजौ तस्मिन् न्ययोजयन् (ह्ययोजयन्) ।शवाः प्रायो बहुत्वेन तत्रतत्रैव संस्थिताः ॥ २२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V222
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो ददत्सु पानीयं गङ्गायां स्वजनस्य तु ।पृथा कर्णाय दत्तेति पार्थानाहाग्रजं च तम् ॥ २२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V223
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो हाहेति विलपन् राजा परमदुःखितः ।शशाप सर्वनारीणां गुह्यं हृदि न तिष्ठतु ॥ २२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V224
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हा मातस्तव धृत्यैव वयं सर्वे भृशं हताः ।ज्येष्ठं पितृसमं हत्वा प्रतिपत्स्याम कां गतिम् ॥ २२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V225
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं वदन्तं कौन्तेयं वासुदेवः सनारदः ।शमयामास सद्वाक्यैर्गुणान् कर्णस्य चाब्रवीत् ॥ २२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C28_S01_V226
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C28
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्ते प्रेतकार्याणि चक्रुः सर्वेऽपि सर्वशः ।सर्वेषामधिराज्ये च स्थितोऽभूत् पाण्डवाग्रजः ॥ २२६॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C28_S01
| id      = MBTN_C28_S01_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये पाण्डवराज्यलाभो नाम अष्टाविंशोऽध्यायः
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Mahabharatatatparyanirnaya/C28/S1&oldid=4443"