Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C2/S6: Difference between revisions

From Grantha
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(2 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
{{Adhyaya
#REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C02_S06]]
| document_id  = BTN
| chapter_num  = 2
| title        = सप्तमोऽध्यायः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V02
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जातो रुचेरजनयत्सुयशाः सुयज्ञः
| verse_line2  = आकूतिसूनुरमरानथ दक्षिणायाम् ।
| verse_line3  = लोकत्रयस्य महतीमहरद्य आर्तिं
| verse_line4  = स्वायम्भुवेन मनुना हरिरित्यनूक्तः ॥ २ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V02
| id      = BTN_C02_S06_V02_B1
| text    =
'क्रियाभिमानाद्यज्ञोऽसाविन्द्रसूनुः प्रकीर्तितः ।
यज्ञेशत्वात्स्वयं विष्णुर्यज्ञो रुचिसुतः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ।
हरिरिति ज्ञात्वेशावास्यमित्यादिनाऽनूक्तः ।
'त्रयी श्रुतिर्नित्यवाक्च वेदोऽनुवचनं तथा''॥ इति ह्यभिधानम् ॥२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V04
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अत्रेरपत्यमभिकाङ्क्षत आह तुष्टो
| verse_line2  = दत्तो मयाहमिति यद्भगवान्स दत्तः ।
| verse_line3  = यत्पादपङ्कजपरागपवित्रदेहा
| verse_line4  = योगर्धिमापुरमयीं यदुहैहयाद्याः ॥ ४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V04
| id      = BTN_C02_S06_V04_B1
| text    =
अमयीं विष्णुप्रधानाम् ॥ ४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V05
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तप्तं तपो विविधलोकसिसृक्षया मे
| verse_line2  = आदौ सनात्सुतपसस्तपतः स नोऽभूत् ।
| verse_line3  = प्राक्कल्पसम्प्लवविनष्टमिहात्मतत्वं
| verse_line4  = सम्यग्जगाद मुनयो यदचक्षतात्मन् ॥ ५ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V05
| id      = BTN_C02_S06_V05_B1
| text    =
मे तपतः सतः । सः नः अर्थे । सनात् पूर्वम् ।
'ब्रह्मणस्तपतः पूर्वं विष्णुर्जात उरुक्रमः ।
सर्वलोकहितार्थाय येन रूपं प्रकाशितम् ।
यश्च पाति सदा लोकानजितो जयतां वरः ।
तस्माद्रुद्रः समुत्पन्नः सर्वसंहारकृद्विभुः ।
एते त्रिपुरुषाः प्रोक्ताः सृष्टिस्थित्यन्तकारिणः ।
निमित्तमात्रं तौ देवौ विष्णुः सर्वस्य कारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ ५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V06
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्मस्य दक्षदुहितर्यजनि स्वमूर्त्या
| verse_line2  = नारायणो नर इति स्वतपःप्रभावः ।
| verse_line3  = दृष्टात्मनो भगवतो नियमावलोपं
| verse_line4  = देव्यस्त्वनङ्गपृतना घटितुं न शेकुः ॥ ६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V06
| id      = BTN_C02_S06_V06_B1
| text    =
'नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ।
चत्वारो धर्मतनया हरिरेव त्रयो मतः ॥
अनन्तो नरनामाऽत्र तस्मिंस्तु नरनामवान् ।
विशेषेण स्वयं विष्णुर्निवसत्यम्बुजेक्षणः । ।
तस्माच्चतुर्धा धर्मस्य जातो विष्णुरितीरितः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V08
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विद्धः सपत्न्युदितपत्रिभिरन्ति राज्ञो
| verse_line2  = बालोऽपि सन्नपगतस्तपसे वनाय ।
| verse_line3  = तस्मा अदाद्ध्रुवगतिं गृणते प्रसन्नो
| verse_line4  = दिव्याः स्तुवन्ति मुनयो यदुपर्यधस्तात् ॥ ८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V08
| id      = BTN_C02_S06_V08_B1
| text    =
'अवतारो महाविष्णोर्वासुदेव इतीरितः ।
यो ध्रुवाय निजं प्रादात्स्थानमन्यानधिष्ठितम्''॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V09
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यद्वेनमुत्पथगतं द्विजवाक्यवज्र-
| verse_line2  = निष्पिष्टपौरुषभगं निरये पतन्तम् ।
| verse_line3  = ज्ञात्वार्थितो जगति पुत्रपदञ्च लेभे
| verse_line4  = दुग्धा वसूनि वसुधा सकलानि येन ॥ ९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V09
| id      = BTN_C02_S06_V09_B1
| text    =
'पृथुर्नाम महाराजस्तत्र विष्णुः स्वयं प्रभुः ।
पृथुनामा चतुर्बाहुः प्रविष्टस्तेन चार्थितः''॥
इति महासंहितायाम् ॥ ९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V10
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नाभेरसावृषभ आस सुदेविसूनुः
| verse_line2  = यो वै चचार समदृग् हृदि योगचर्याम् ।
| verse_line3  = यत्पारमहंस्यमृषयः पदमामनन्ति
| verse_line4  = स्वस्थः प्रशान्तकरणः परिमुक्तसङ्गः ॥ १० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V10
| id      = BTN_C02_S06_V10_B1
| text    =
यद्रूपं परमहंसप्राप्यं पदमामनन्ति ॥ १० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V11
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सत्रे ममास भगवान्हयशीर्ष एषः
| verse_line2  = साक्षात् स यज्ञपुरुषस्तपनीयवर्णः ।
| verse_line3  = छन्दोमयो मखमयोऽखिलदेवतात्मा
| verse_line4  = वाचो बभूवुरुशतीः श्वसतोऽस्य नस्तः ॥ ११ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V11
| id      = BTN_C02_S06_V11_B1
| text    =
'छन्दांसि च मखाश्चैव देवा लोकाश्च सर्वशः ।
सर्वे विष्णौ स्थिता यस्मादतः सर्वमयो ह्यसौ''॥
इति महासंहितायाम् ॥ ११ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V12
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मत्स्यो युगान्तसमये मनुनोपलब्धः
| verse_line2  = क्षोणीमयो निखिलजीवनिकायकेतः ।
| verse_line3  = विस्रंसितानुरुभये सलिले मुखान्मे
| verse_line4  = आदाय तत्र विजहार ह वेदमार्गान् ॥ १२ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V12
| id      = BTN_C02_S06_V12_B1
| text    =
क्षोणीमयनौकाश्रयत्वात् क्षोणीमयः ॥ १२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V16
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्मृत्वा हरिस्तमरणार्थिनमप्रमेयः
| verse_line2  = चक्रायुधः पतगराजभुजाधिरूढः ।
| verse_line3  = चक्रेण नक्रवदनं विनिपाट्य तस्मात्
| verse_line4  = हस्ते प्रगृह्य भगवान्कृपयोज्जहार ॥ १६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V16
| id      = BTN_C02_S06_V16_B1
| text    =
'हरिस्तापसनामाऽसौ जातस्तपसि वै मनुः ।
गजेन्द्रं मोचयामास ससर्ज च जगद्विभुः ॥''इति मात्स्ये ॥ १६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V18
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नार्थो बलेरयमुरुक्रमपादशौचम्
| verse_line2  = अम्भः शिवं धृतवतो विबुधाधिपत्यम् ।
| verse_line3  = यो वै प्रतिश्रुतमृतेऽपि च शीर्षमाणं
| verse_line4  = आत्मन्यमङ्ग मनसा हरयेऽभिमेने ॥ १८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V18
| id      = BTN_C02_S06_V18_B1
| text    =
'ऐन्द्रं पदं नान्तरीयं फलं तु हरितोषणम् ।
जगद्दातुर्बलेर्यस्मादानन्दोद्रिक्तता भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
शीर्षाख्यं मानम् ॥ १८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V19
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तुभ्यञ्च नारदभृशं भगवान्वि-
| verse_line2  = वृद्धभावेन साधु परितुष्ट उवाच योगम् ।
| verse_line3  = ज्ञानञ्च भागवतमात्मसुतत्वदीपं
| verse_line4  = यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव ॥ १९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V19
| id      = BTN_C02_S06_V19_B1
| text    =
'ऐतरेयो हरिः प्राह नारदाय स्वकां तनुम् ।
यत्प्रापुर्वैष्णवा नान्ये यदृते न सुखं परम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V20
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चक्रञ्च दिक्ष्वविहतं दशसु स्वतेजो
| verse_line2  = मन्वन्तरेषु मनुवंशधरो बिभर्ति ।
| verse_line3  = दुष्टेषु राजसु दमं विदधत्स्वकीर्तिं
| verse_line4  = सत्ये निविष्ट उशतीं प्रथयंश्चरित्रैः ॥ २० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V20
| id      = BTN_C02_S06_V20_B1
| text    =
'मन्वन्तरेषु भगवान् चक्रवर्तिषु संस्थितः ।
चतुर्भुजो जुगोपैतद्दुष्टराजन्यनाशकः ॥
राजराजेश्वरेत्याहुर्मुनयश्चक्रवर्तिनाम् ।
वीर्यदं परमात्मानं शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V23
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृत्स्नप्रसादसुमुखः कलया कलेशः
| verse_line2  = इक्ष्वाकुवंश अवतीर्य गुरोर्निदेशे ।
| verse_line3  = तिष्ठन्वनं सदयितानुज आविवेश
| verse_line4  = यस्मिन्विरुध्य दशकन्धर आर्तिमार्च्छत् ॥ २३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V24
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्मा अदादुदधिरूढभयाङ्गवेपो
| verse_line2  = मार्गं सपद्यरिपुरं हरवद्दिधक्षोः ।
| verse_line3  = दूरेसुहृन्मथितरोषसुशोषदृष्ट्या
| verse_line4  = तातप्यमानमकरोरगनक्रचक्रः ॥ २४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V25
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वक्षःस्थलस्पर्शरुग्णमहेन्द्रवाह-
| verse_line2  = दन्तैर्विलम्बितककुब्जयरूढहासः ।
| verse_line3  = सद्योऽसुभिः सह विनेष्यति दारहर्तुः
| verse_line4  = विस्फूर्जितैर्धनुष उच्चरितैः ससैन्यः ॥ २५ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V25
| id      = BTN_C02_S06_V25_B1
| text    =
प्राणादिकलेशः । दूरस्था सुहृद्यस्य भगवतः स दूरेसुहृत् । सुशोषो अग्निः ।
'अग्निः सुशोषः कक्षघ्नस्तिमिरारिर्हिरण्यदः''। इति ह्यभिधाने ।
विनेष्यति विनाशम् एष्यति । दारहर्तुः भगवतः ॥
'धनुर्विस्फूर्जितैर्नष्टो रावणः पूर्वमेव तु ।
पुनः शरै राममुक्तैः सानुबन्धो विनेश्यति''॥ इति स्कान्दे ॥२३-२५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V26
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भूमेः सुरेतरवरूथविमर्दितायाः
| verse_line2  = क्लेशव्ययाय कलया सितकृष्णकेशः ।
| verse_line3  = जातः करिष्यति जनानुपलक्ष्यमार्गः
| verse_line4  = कर्माणि चात्ममहिमोपनिबन्धनानि ॥ २६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V26
| id      = BTN_C02_S06_V26_B1
| text    =
'राम एको ह्यनन्तांशस्तत्र रामाभिधो हरिः ।
शुक्लकेशात्मकस्तिष्ठन् रमयामास वै जगत्''॥ इति ब्राह्मे ।
'विष्णोर्नान्येन कर्माणि परेषां तन्निबन्धनम्''॥ इति मात्स्ये ॥२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V27
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तोकेन जीवहरणं यदुलूपिकायाः
| verse_line2  = त्रैमासिकस्य च पदा शकटोऽपवृत्तः ।
| verse_line3  = यद्रिङ्गताऽन्तरगतेन दिविस्पृशोर्वा
| verse_line4  = उन्मूलनन्त्वितरथाऽर्जुनयोर्न भाव्यम् ॥ २७ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V27
| id      = BTN_C02_S06_V27_B1
| text    =
'सहस्रधनुषस्तूर्ध्वं द्युशब्देनापि भण्यते''। इति तन्त्रमालायाम् ।
इतरथा विष्णुर्न चेत् । स्वमहिमनिबन्धनत्वेन न भाव्यम् ॥ २७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V29
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्कर्म दिव्यमिव यन्निशि निःशयानं
| verse_line2  = दावाग्निनाऽऽशु विपिने परिदह्यमाने ।
| verse_line3  = उन्नेष्यति व्रजमितोऽवसितान्तकालं
| verse_line4  = नेत्रे पिधाय्य सबलोऽनधिगम्यवीर्यः ॥ २९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V29
| id      = BTN_C02_S06_V29_B1
| text    =
अन्येषां स्तुत्यमेव यत्तस्य तच्च दिव्यमिव ॥ २९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V31
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नन्दं च मोक्ष्यति भयाद् वरुणस्य पाशात्
| verse_line2  = गोपान् बिलेषु पिहितान् मयसूनुना च ।
| verse_line3  = जल्प्यावृतं निशि शयानमतिश्रमेण
| verse_line4  = लोके विकुण्ठ उपधास्यति गोकुलं सः ॥ ३१ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V31
| id      = BTN_C02_S06_V31_B1
| text    =
'अन्यथाज्ञानहेतुर्या वाक् सा जल्पिः प्रकीर्तिता''॥
इति तन्त्रमालायाम् ॥
'यत्तु सर्वात्मनाऽज्ञानं निशा सा परिकीर्तिता''॥ इति कौर्मे ॥३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V33
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रीडन् वने निशि निशाकररश्मिगौर्यां
| verse_line2  = रासोन्मुखः कलपदायतमूर्च्छितेन ।
| verse_line3  = उद्दीपितस्मररुजां व्रजसद्वधूनां
| verse_line4  = हर्तुर्हरिष्यति शिरो धनदानुगस्य ॥ ३३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V33
| id      = BTN_C02_S06_V33_B1
| text    =
कलपदं च आयतं च ।
'सप्तस्वरसमाहारो मूर्च्छनेति प्रकीर्तिता''॥ इति गान्धर्वे ॥ ३३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V34
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ये च प्रलम्बखरदर्दुरकेश्यरिष्ट-
| verse_line2  = मल्लेभकंसयवनाः कुजपौण्ड्रकाद्याः ।
| verse_line3  = अन्येऽपि शाल्वकपिबल्वलदन्तवक्र-
| verse_line4  = सप्तोक्षशंबरविडूरथरुग्मिमुख्याः ॥ ३४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V35
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ये वा मृधे समितिशालिन आत्तचापाः
| verse_line2  = काम्भोजमत्स्यकुरुसृञ्जयकैकयार्णाः ।
| verse_line3  = यास्यन्त्यदर्शनमिता बलपार्थभीम-
| verse_line4  = व्याजाह्वयेन हरिणा निलयं तदीयम् ॥ ३५ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V35
| id      = BTN_C02_S06_V35_B1
| text    =
'विद्वेषिणोऽप्युदासीना भक्ता अपि न संशयः ।
हरेर्हि सदनं यान्ति व्यक्तं भक्तैस्तु गम्यते ॥
आरभ्य तम आमुक्तेः कृष्णस्य सदनं यतः ।
अव्यक्तहरिलोकत्वादन्येषामन्यलोकता''॥ इति बृहत्संहितायाम् ॥
'रामभीमार्जुनादीनि विष्णोर्नामानि सर्वशः ।
रमणाभयवर्णाद्याः शब्दवृत्तेर्हि हेतवः ॥
हरिर्हि तत्र तत्रस्थो रमणादीन्करोत्यजः ।
अतस्तस्यैव नामानि व्याजादन्यगतानि तु ।
व्यवहारप्रवृत्त्यर्थं दुष्टानां मोहनाय च''॥ इति स्कान्दे ॥ ३४-३५ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V36
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कालेन मीलितदृशामवमृश्य नॄणां
| verse_line2  = स्तोकायुषां स्वनिगमो बत दूरपारः ।
| verse_line3  = आविर्हितस्त्वनुयुगं स हि सत्यवत्यां
| verse_line4  = वेदद्रुमं विटपशो विभजिष्यति स्म ॥ ३६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V36
| id      = BTN_C02_S06_V36_B1
| text    =
'तृतीये सप्तमे चैव षोडशे पञ्चविंशके ।
अष्टाविंशे युगे कृष्णः सत्यवत्यामजायत ।
व्यासाचार्यस्तु पूर्वेषु चरमे स्वयमेव तु ।
विव्यास वेदांश्चक्रे च भारतं वेदसंमितम्''॥ इति च ॥ ३६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V39
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्गे तु योऽहमृषयो नव ये प्रजेशाः
| verse_line2  = स्थानेऽथ धर्ममखमन्वमरावनीशाः ।
| verse_line3  = अन्ते त्वधर्महरमन्युवशासुराद्याः
| verse_line4  = मायाविभूतय इमाः पुरुशक्तिभाजः ॥ ३९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V39
| id      = BTN_C02_S06_V39_B1
| text    =
'हरीच्छया विभूतिर्या ब्रह्मादीनां सदा भवेत् ।
इच्छया वा बहुविधस्तेषु विष्णुः स्वयं स्थितः ।
अतो मायाविभूतित्वं तेषां मत्स्यादिकाः स्वयम्"
इत्यध्यात्मे ॥ ३९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V41
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नान्तं विदाम्यहममी मुनयः प्रजेशाः
| verse_line2  = मायाबलस्य पुरुषस्य कुतोऽपरे ये ।
| verse_line3  = गायन् गुणान्दशशतानन आदिदेवः
| verse_line4  = शेषोऽधुनाऽपि समवस्यति नास्य पारम् ॥ ४१ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V41
| id      = BTN_C02_S06_V41_B1
| text    =
विदुः नान्तम् । अनन्तत्वात् ॥ ४१ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V42
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = येषां स एव भगवान्दययेदनन्तः
| verse_line2  = सर्वात्मनाश्रितपदो यदि निर्व्यलीकम् ।
| verse_line3  = ते वै विदन्त्यतितरन्ति च देवमायां
| verse_line4  = नैषां ममाहमिति धीः श्वसृगालभक्ष्ये ॥ ४२ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V42
| id      = BTN_C02_S06_V42_B1
| text    =
देवमायां विदन्ति संसारमतितरन्ति च ॥ ४२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V46
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ते वै विदन्त्यतितरन्ति च देवमायां
| verse_line2  = स्त्रीशूद्रहूणशबरा अपि पापजीवाः ।
| verse_line3  = यद्यद्भुतक्रमपरायणशीलशिक्षाः
| verse_line4  = तिर्यग्जना अपि किमु श्रुतधारणा ये ॥ ४६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V46
| id      = BTN_C02_S06_V46_B1
| text    =
तत्परायणास्तच्छीलास्तच्छिक्षाश्च ॥ ४६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V47
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शश्वत्प्रशान्तमभयं प्रतिबोधमात्रं
| verse_line2  = शुद्धं समं सदसतः परमात्मतत्वम् ।
| verse_line3  = शब्दो न यत्र पुरुकारकवान् क्रियार्थो
| verse_line4  = माया परैत्यभिमुखे च विलज्जमाना ॥ ४७ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V47
| id      = BTN_C02_S06_V47_B1
| text    =
'अव्यक्ताद्यनहंमानादात्मतत्त्वं हरिः स्मृतः ।
अशब्दश्चाप्रसिद्धत्वाच्छान्तः पूर्णसुखत्वतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V49
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स श्रेयसामपि विभुर्भगवान्यतोऽस्य
| verse_line2  = भावस्वभावविहितस्य सतः प्रसिद्धः ।
| verse_line3  = देहे स्वधातुविगमे तु विशीर्यमाणे
| verse_line4  = व्योमेव तत्र पुरुषो न विशीर्यतेऽजः ॥ ४९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V49
| id      = BTN_C02_S06_V49_B1
| text    =
भावस्वभावो भक्तिस्वभावः । तेन निर्मितस्य सत्पुरुषस्य प्रसिद्धः ।
'भावो भक्तिः प्रणामश्च प्रावण्यमपि चादरः''। इत्यभिधानात् ॥४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V50
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सोऽयं तेऽभिहितस्तात भगवान्विश्वभावनः ।
| verse_line2  = समासेन हरेर्नान्यदन्यस्मात्सदसच्च यत् ॥ ५० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V50
| id      = BTN_C02_S06_V50_B1
| text    =
'सत्तादिर्यत्स्वतो विष्णोस्तस्मादन्यः स सर्वतः ।
यत्सत्तादिरतोऽन्यस्य नान्यत्वं भेदिनोऽपि तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V53
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नृजन्मनि न तुष्येत किं फलं यमनश्वरे ।
| verse_line2  = कृष्णे यद्यपवर्गेशे भक्तिः स्यान्नानपायिनी ॥ ५३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C02_S06_V54
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = किं स्याद्वर्णाश्रमाचारैः किं दानैः किं तपःश्रुतैः ।
| verse_line2  = सर्वाघघ्नोत्तमश्लोके न चेद्भक्तिरधोक्षजे ॥ ५४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V54
| id      = BTN_C02_S06_V54_author-note
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = BTN_C02_S06_V54
| id      = BTN_C02_S06_V54_B1
| text    =
'आक्षिप्यते किमित्येतद्यतोऽल्पफलता भवेत् ।
वस्तुनो यस्य चाल्पत्वं पुंसो वा नेति चोच्यते''॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ५३,५४ ॥
}}
 
 
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:42, 13 April 2026

Redirect to:

Retrieved from "https://grantha.io/index.php?title=Bhagavatatatparyanirnaya/C2/S6&oldid=4142"