Jump to content

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01: Difference between revisions

From Grantha
m 1 revision imported
m 1 revision imported
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
Line 1: Line 1:
= प्रथमः पादः =
== तृतीयाध्याये  प्रथमः पादः ==


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/Intro}}
{{Adhyaya
| document_id = BS
| chapter_num = 0301
| title      = प्रथमः पादः
| intro      = <div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">साधनविचारोऽयमध्यायः । वैराग्यार्थे गत्यादिनिरूपणा प्रथमपादे।</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">भूतबन्धो हि बन्धः। ‘भूतबन्धस्तु संसारो मुक्तिस्तेभ्यो विमोचनम्’ इति वाराहे ।
तच्च मरणे भवति।</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">भूतानां विनिवृत्तिस्तु मरणं समुदाहृतम् ।
भूतानां सम्प्रयोगश्च जनिरित्येव पण्डितैः’ इति च भारते ॥</div>
<div style="font-family:'Adishila',serif;line-height:1.9;margin:4px 0;">अतः किं साधनैरित्यत आह-</div>
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A001}}
=== तदन्तराधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A002}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V01
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ॐ ॥ 01-295 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A003}}
=== त्र्यात्मकत्वाधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A004}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V02
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ॐ ॥ 02-296 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A005}}
=== प्राणागत्यधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A006}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V03
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ प्राणगतेश्च ॐ ॥ 03-297 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A007}}
=== अग्न्याद्यधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A008}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V04
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ॐ ॥ 04-298 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A009}}
=== प्रथमश्रवणाधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A010}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V05
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ॐ ॥ 05-299 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A011}}
=== अश्रुतत्वाधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A012}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V06
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ॐ ॥ 06-300 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A013}}
=== भाक्ताधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A014}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V07
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ भाक्तं वाऽनात्मवित्त्वात् तथा हि दर्शयति ॐ॥ 07-301 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A015}}
=== कृतात्ययाधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A016}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V08
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ कृतात्ययेऽनुशयवान् दृष्टस्मृतिभ्याम् ॐ ॥ 08-302 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A017}}
=== यथेताधिकरणम् ===


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A018}}
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V09
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ यथेतमनेवं च ॐ ॥ 09-303 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== चरणाधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V10
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ॐ॥ 10-304 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V11
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ आनर्थक्यमिति चेन्न तदपेक्षत्वात् ॐ ॥ 11-305 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V12
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ सुकृतदुष्कृते एवेति तु बादरिः ॐ ॥ 12-306 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== अनिष्टादिकार्यधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V13
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ अनिष्टादिकारिणामपि च श्रुतम् ॐ ॥ 13-307 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V14
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ संयमने त्वनुभूयेतरेषामारोहावरोहौ तद्गतिदर्शनात् ॐ ॥ 14-308 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V15
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ स्मरन्ति च ॐ ॥ 15-309 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== सप्ताधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V16
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ अपि सप्त ॐ ॥ 16-310 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== तद्व्यापाराधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V17
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ तत्रापि च तद्व्यापारादविरोधः ॐ ॥ 17-311 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== विद्याकर्माधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V18
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ विद्याकर्मणोरिति तु प्रकृतत्वात् ॐ ॥ 18-312 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== महातमोऽधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V19
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ न तृतीये तथोपलब्धेः ॐ ॥ 19-313 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V20
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ स्मर्यतेऽपि च लोके ॐ ॥ 20-314 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V21
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ दर्शनाच्च ॐ ॥ 21-315 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V22
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ तृतीये शब्दावरोधः संशोकजस्य ॐ ॥ 22-316 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V23
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ स्मरणाच्च ॐ ॥ 23-317 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== तत्स्वाभाव्याधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V24
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ तत्स्वाभाव्यापत्तिरुपपत्तेः ॐ ॥ 24-318 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== नातिचिरेणाधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V25
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ नातिचिरेण विशेषात् ॐ ॥ 25-319 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== अन्या(धिष्ठिता)धिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V26
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ अन्याधिष्ठिते पूर्ववदभिलापात् ॐ ॥ 26-320 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V27
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ अशुद्धमिति चेन्न शब्दात् ॐ ॥ 27-321 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== रेतोऽधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V28
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ रेतःसिग्योगोऽथ ॐ ॥ 28-322 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}
 
=== योन्यधिकरणम् ===
 
{{VerseBlock
| document_id  = BS
| chapter_id  = BS_C03
| verse_id    = BS_C03_S01_V29
| verse_type  = sutra
| page_title  = ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01
| verse_text  = ॐ योनेः शरीरम् ॐ ॥ 29-323 ॥
| commentary1  = bhashya
| label1      = भाष्यम्
}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A019}}


{{:ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S01/A020}}

Latest revision as of 18:17, 10 March 2026

तृतीयाध्याये प्रथमः पादः

तदन्तराधिकरणम्

ॐ तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ॐ ॥ 01-295 ॥


त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्

ॐ त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ॐ ॥ 02-296 ॥


प्राणागत्यधिकरणम्

ॐ प्राणगतेश्च ॐ ॥ 03-297 ॥


अग्न्याद्यधिकरणम्

ॐ अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ॐ ॥ 04-298 ॥


प्रथमश्रवणाधिकरणम्

ॐ प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ॐ ॥ 05-299 ॥


अश्रुतत्वाधिकरणम्

ॐ अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ॐ ॥ 06-300 ॥


भाक्ताधिकरणम्

ॐ भाक्तं वाऽनात्मवित्त्वात् तथा हि दर्शयति ॐ॥ 07-301 ॥


कृतात्ययाधिकरणम्

ॐ कृतात्ययेऽनुशयवान् दृष्टस्मृतिभ्याम् ॐ ॥ 08-302 ॥


यथेताधिकरणम्

ॐ यथेतमनेवं च ॐ ॥ 09-303 ॥


चरणाधिकरणम्

ॐ चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ॐ॥ 10-304 ॥


ॐ आनर्थक्यमिति चेन्न तदपेक्षत्वात् ॐ ॥ 11-305 ॥


ॐ सुकृतदुष्कृते एवेति तु बादरिः ॐ ॥ 12-306 ॥


अनिष्टादिकार्यधिकरणम्

ॐ अनिष्टादिकारिणामपि च श्रुतम् ॐ ॥ 13-307 ॥


ॐ संयमने त्वनुभूयेतरेषामारोहावरोहौ तद्गतिदर्शनात् ॐ ॥ 14-308 ॥


ॐ स्मरन्ति च ॐ ॥ 15-309 ॥


सप्ताधिकरणम्

ॐ अपि सप्त ॐ ॥ 16-310 ॥


तद्व्यापाराधिकरणम्

ॐ तत्रापि च तद्व्यापारादविरोधः ॐ ॥ 17-311 ॥


विद्याकर्माधिकरणम्

ॐ विद्याकर्मणोरिति तु प्रकृतत्वात् ॐ ॥ 18-312 ॥


महातमोऽधिकरणम्

ॐ न तृतीये तथोपलब्धेः ॐ ॥ 19-313 ॥


ॐ स्मर्यतेऽपि च लोके ॐ ॥ 20-314 ॥


ॐ दर्शनाच्च ॐ ॥ 21-315 ॥


ॐ तृतीये शब्दावरोधः संशोकजस्य ॐ ॥ 22-316 ॥


ॐ स्मरणाच्च ॐ ॥ 23-317 ॥


तत्स्वाभाव्याधिकरणम्

ॐ तत्स्वाभाव्यापत्तिरुपपत्तेः ॐ ॥ 24-318 ॥


नातिचिरेणाधिकरणम्

ॐ नातिचिरेण विशेषात् ॐ ॥ 25-319 ॥


अन्या(धिष्ठिता)धिकरणम्

ॐ अन्याधिष्ठिते पूर्ववदभिलापात् ॐ ॥ 26-320 ॥


ॐ अशुद्धमिति चेन्न शब्दात् ॐ ॥ 27-321 ॥


रेतोऽधिकरणम्

ॐ रेतःसिग्योगोऽथ ॐ ॥ 28-322 ॥


योन्यधिकरणम्

ॐ योनेः शरीरम् ॐ ॥ 29-323 ॥