Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S16: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(4 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
{{Adhyaya
#REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C03_S16]]
| document_id  = BTN
| chapter_num  = 3
| title        = षोडशोऽध्यायः
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V14
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वसन्ति यत्र पुरुषाः सर्वे वैकुण्ठमूर्तयः ।
| verse_line2  = ये नित्यमनिमित्तेन धर्मेणाराधयन् हरिम् ॥ १४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V14
| id      = BTN_C03_S16_V14_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
अनिमित्तेन विष्ण्वर्पणेन ॥ १४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V17
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वैमानिकाः सललनाश्चरितानि यत्र
| verse_line2  = गायन्ति लोकशमलक्षपणानि भर्तुः ।
| verse_line3  = अन्तर्जले तु विलसन्मधुमाधवीनां
| verse_line4  = गन्धेन खण्डितधियोऽप्यनिलं क्षिपन्तः ॥ १७ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V17
| id      = BTN_C03_S16_V17_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'मुक्ताश्चैवाधिकारस्था द्वेधा वैकुण्ठलोकगाः ।अमुक्तानां भ्रमः क्वापि न मुक्तानां क्वचिद्भवेत्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ।'कृष्णात्मनां न रज आदधुः''॥ इति च ॥ १७ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V18
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पारावतान्यभृतसारसचक्रवाक-
| verse_line2  = दात्यूहहंसशुकतित्तिरबर्हिणाद्यैः ।
| verse_line3  = कोलाहले विरचिते चिरमात्रयोच्चै-
| verse_line4  = र्भृङ्गाधिपे हरिकथामनुगायमाने ॥ १८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V18
| id      = BTN_C03_S16_V18_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'तिरश्चीनाः स्थावराश्च सर्वे ज्ञानाद्विकुण्ठगाः ।अमुक्ता मुक्तिमायान्ति नियमात्कर्मणः क्षये''॥ इति च ॥ १८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V19
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मन्दारकुन्दकुरबोत्पलचम्पकोर्ण-
| verse_line2  = पुन्नागनागबकुलाम्बुजपारिजाताः ।
| verse_line3  = गन्धेऽर्चिते तुलसिकाभरणेन तस्या
| verse_line4  = यस्मिंस्तपः सुमनसो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V19
| id      = BTN_C03_S16_V19_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
भक्तैरर्चिते सति भगवता तुलसिकाभरणे कृते तस्या गन्धार्थं तपो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V23
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यन्न व्रजन्त्यघभिदोरचनानुवादाः
| verse_line2  = शृण्वन्ति येऽन्यविषयाः कुकथा मतिघ्नीः ।
| verse_line3  = यास्तु श्रुता हतभगैर्नृभिरात्तवीर्या-
| verse_line4  = स्तास्तान् क्षिपन्त्यशरणेषु तमःसु हन्त ॥ २३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V23
| id      = BTN_C03_S16_V23_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
अरचनानुवादाः ॥ २३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V24
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = येऽभ्यर्थितामपि च नो नृगतिं प्रपन्ना
| verse_line2  = ज्ञानं च तत्त्वविषयं सहधर्म यत्र ।
| verse_line3  = नाराधनं भगवतो वितरन्त्यमुष्य
| verse_line4  = संमोहिता विततया ननु मायया ते ॥ २४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V24
| id      = BTN_C03_S16_V24_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
ये नृगतिं ज्ञानादियोग्यां न प्रपन्नाः ते मोहाद्भगवदाराधनं न कुर्वन्ति । धर्मज्ञानवर्जिता मानुषा एव न भवन्तीत्यर्थः ॥ २४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V28
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मत्तद्विरेफवनमालिकया निवीतौ
| verse_line2  = विन्यस्तयाऽसितचतुष्टयबाहुमध्ये ।
| verse_line3  = वक्त्रभ्रुवा कुटिलया स्फुटनिर्गतेन
| verse_line4  = रक्तेक्षणेन च मनाग् रभसं दधानौ ॥ २८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V28
| id      = BTN_C03_S16_V28_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
वक्त्रस्थया भ्रुवा सह निर्गतेन ॥ २८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V30
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तान् वीक्ष्य वातरशनांश्चतुरः कुमारान्
| verse_line2  = वृद्धान् दशार्धवयसो विदितात्मतत्त्वान् ।
| verse_line3  = वेत्रेण चास्खलयतामतदर्हणांस्तौ
| verse_line4  = तेजो विहस्य भगवत्प्रतिकूलशीलौ ॥ ३० ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V30
| id      = BTN_C03_S16_V30_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'जयस्य विजयस्यापि कदाचिद्ब्रह्मशापतः ।कृष्णावतारपर्यन्तं प्रातिकूल्यं च जायते''॥ इति नारदीये ॥ ३० ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V32
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = को वा इहैत्य भगवत्परिचर्ययोच्चै-
| verse_line2  = स्तद्धर्मिणामपि सतां विषमस्वभावः ।
| verse_line3  = तस्मिन् प्रशान्तपुरुषे गतविग्रहे वां
| verse_line4  = को वाऽत्मवत् कुहकयोः परिशङ्कनीयः ॥ ३२ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V32
| id      = BTN_C03_S16_V32_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
युवयोर्यथा विरुद्धस्वभावत्वं तद्वद्भगवद्विषय इह शङ्कनीयः कः ? तस्मान्निषेधो व्यर्थ इत्यर्थः ॥ ३२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V33
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न ह्यन्तरं भगवतीह समस्तकुक्षा-
| verse_line2  = वात्मानमात्मनि नभो नभसीव धीराः ।
| verse_line3  = पश्यन्ति यत्र युवयोः सुरलिङ्गिनोः किं
| verse_line4  = व्युत्पादितं ह्युदरभेदि भयं यतोऽस्य ॥ ३३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V33
| id      = BTN_C03_S16_V33_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
समस्तकुक्षौ स्थिते भगवति न हि भेदः । अस्मिंल्लोके । अन्तस्थभगवद्रूपं बहिष्ठैक्येन पश्यन्ति नभो नभसीव । तत्र प्रत्युदरभेदनिमित्तं भयं युवाभ्यां व्युत्पादितं किम् सर्वान्तर्यामित्वेनाभयस्य भयमस्तीति भावः कृतः । अन्यथा किमिति निवारणम् ।'सर्वोदरगतं ब्रह्म ये भेदेन विचक्षते ।सर्वत्रापि भयं तेषां मृतानां तम एव च''॥ इति तत्त्वविवेके ॥३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V34
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद् वा अमुष्य परमस्य विकुण्ठभर्तुः
| verse_line2  = कर्तुं न युक्तमिति धीमहि मन्दधीभ्याम् ।
| verse_line3  = लोकानितो व्रजतमन्तरभावदृष्ट्या
| verse_line4  = पापीयसस्त्रय इमे रिपवोऽस्य यत्र ॥ ३४ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V34
| id      = BTN_C03_S16_V34_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
त्रयो रिपवो देहत्रये ॥ ३४ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V36
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भूयानघाद्धि भगवद्भिरकारि दण्डो
| verse_line2  = यो नौ हरेत सुरहेलनमप्यशेषम् ।
| verse_line3  = मा वोऽनुतापकलया भगवत्स्मृतिघ्नो
| verse_line4  = मोहो भवेदिह तु नौ व्रजतोरधोऽधः ॥ ३६ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V36
| id      = BTN_C03_S16_V36_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
सुरहेलनस्यापि दण्डो भवति । अत्र स्थितयोः पुनः पूर्ववन्मोहो न स्यादंशिनोः ॥ ३६ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V38
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं त्वागतं प्रतिहृतौपयिकं स्वपुंभि-
| verse_line2  = स्तेऽचक्षताक्षविषयं स्वसमाधिगम्यम् ।
| verse_line3  = हंसश्रियोर्व्यजनयोः शिववायुलोल
| verse_line4  = शुभ्रातपत्रशशिकेसरशीकराम्बुम् ॥ ३८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V38
| id      = BTN_C03_S16_V38_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
केसरा रश्मयः ॥ ३८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V39
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृत्स्नप्रसादसुमुखं स्पृहणीयधाम
| verse_line2  = स्नेहावलोककलया हृदि संस्पृशन्तम् ।
| verse_line3  = श्यामे पृथावुरसि शोभितया श्रिया स्व
| verse_line4  = ग्रीवामणिं सुभगयन्तमिवात्मधिष्ण्यम् ॥ ३९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V39
| id      = BTN_C03_S16_V39_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'कौस्तुभो ब्रह्मणो रूपं प्राणश्चूडामणिस्तथा''। इति च ॥ ३९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V42
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अत्रोपसृष्टमिति चोत्स्मितमिंदिरायाः
| verse_line2  = स्वानां धिया विरचितं बहुसौष्ठवाढ्यम् ।
| verse_line3  = मह्यं भवस्य भवतां भजनीयमङ्गं
| verse_line4  = नेमुर्निरीक्ष्य नवितृप्तदृशो मुदा कैः ॥ ४२ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V42
| id      = BTN_C03_S16_V42_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'अविद्यमानकरणं विद्यमानस्मृतिस्तथा ।उभयं रचनं प्रोक्तं पूर्वसिद्धेषु तु स्मृतिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V43
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्यारविन्दनयनस्य पदारविन्द-
| verse_line2  = किञ्जल्कमिश्रतुलसीमकरन्दवायुः ।
| verse_line3  = अन्तर्गतः स्वविवरेण चकार तेषां
| verse_line4  = सङ्क्षोभमक्षरजुषामपि चित्ततन्वोः ॥ ४३ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V43
| id      = BTN_C03_S16_V43_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
अक्षरजुषामपि तद्रूपसेवाभ्यासिनामपि ॥ ४३ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V48
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नात्यन्तिकं विगणयन्त्यपि ते प्रसादं
| verse_line2  = किं चान्यदर्पितभयं भ्रुव उन्नयैस्ते ।
| verse_line3  = येऽङ्ग त्वदङ्घ्रिशरणा भवतः कथायाः
| verse_line4  = कीर्तन्यतीर्थयशसः कुशला रसज्ञाः ॥ ४८ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V48
| id      = BTN_C03_S16_V48_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'भक्तिज्ञानपरीपाकात्किञ्चित्पूर्वं च मुच्यते ।दर्शनेन हरेस्तत्र नानन्दः पूर्णतां व्रजेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥अतोऽनपेक्षाणामानन्दोद्रेको मोक्षेच्छुभ्यः । तेषां परिपाकतः पूर्वं ब्रह्मदृष्ट्या मुक्तिप्राप्तेः ।'मुमुक्षोः केवलो भक्तो मुक्तावपि सुखी भवेत्''। इति च ॥ ४८ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C03_S16_V49
| document_id  = BTN
| chapter_id    = BTN_C03
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कामं व्रजेम वृजिनैर्निरयेषु नष्टा
| verse_line2  = श्चेतोऽलिवद् यदि नु ते पदयो रमेत ।
| verse_line3  = वाचश्च नस्तुलसिवद् यदि तेऽङ्घ्रिशोभाः
| verse_line4  = पूर्येत ते गुणगणैर्यदि कर्णरन्ध्रः ॥ ४९ ॥
| commentary1  = bhagavatatatparyanirnaya
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V49
| id      = BTN_C03_S16_V49_author-note
| name    = Bhashyam
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥
}}
 
{{Commentary
| verse_id = BTN_C03_S16_V49
| id      = BTN_C03_S16_V49_B1
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
'यावत्परमभक्तैस्तु भुज्यते दुःखमुल्बणम् ।तावन्मुक्तौ सुखोद्रेकस्तत्र चेद्भक्तिवर्धनम्''॥ इति च ॥ ४९ ॥
}}
 
 
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:42, 13 April 2026