Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C25/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
Line 1: Line 1:
== सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः ==
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C25_S01]]
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 25
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = औं ॥ ते सेने समरारम्भे समेते सागरोपमे ।भीमभीष्ममुखे वीक्ष्य प्राह वासविरच्युतम् ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत’(भ.गी.१.२१) । इत्युक्तः स तथा चक्रे पार्थोऽपश्यच्च बान्धवान्(पार्थोऽपश्यत् स्वबान्धवान्) ।विससर्ज धनुः पापाशङ्की तत्राऽह माधवः ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वधर्मो दुष्टदमनं धर्मज्ञानानुपालनम् ।क्षत्रियस्य तमुत्सृज्य निन्दितो यात्यधो ध्रुवम् ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः’ ॥ ४॥ (भ.गी.१८.४६)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नच शोकस्त्वया कार्यो बन्धूनां निधनेच्छया (निधनेक्षया) ।देहस्य सर्वथा नाशादनाशाच्चेतनस्य च ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सृष्टिस्थित्यप्ययाज्ञानबन्धमोक्षप्रवृत्तयः ।प्रकाशनियमौ चैव ब्रह्मेशादिक्षरस्य च ।अक्षरप्रकृतेश्चैव मत्त एव नचान्यतः ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न मे कुतश्चित् सर्गाद्याः स्वातन्त्र्याद् गुणपूर्तितः ।अतः समाधिकाभावान्मम मद्वशमेव च ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञात्वैषां निधनाद्यं च जीवादेरस्वतन्त्रताम् ।अस्वातन्त्र्यान्निवृत्तौ च मामनुस्मर युद्ध्य च ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।भवामि नचिरात् पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १०॥ (भ.गी.१२.६-७)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।मत्स्थानि सर्वभूतानि नचाहं तेष्ववस्थितः ॥ ११॥ (भ.गी.९.४)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = (सम्पूर्णसत्सर्व)सुपूर्णसत्सर्वगुणदेहोऽहं सर्वदा प्रभुः ।अस्पृष्टाखिलदोषैकनित्यसत्तनुरव्ययः ।इत्युक्तो वासविः प्राह व्याप्तं ते दर्शयेश मे(व्याप्तिं मे दर्शयस्व मे) ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ दिव्यदृशं तस्य दत्वा व्याप्तं निजं वपुः ।देशतः कालतश्चैव पूर्णं सर्वगुणैः सदा ।दर्शयामास भगवान् यावत्यर्जुनयोग्यता ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्प्रार्थितः पुनः कृष्णस्तद्रूपं लोकमानतः ।पूर्ववद् दर्शयामास पुनश्चैनमशिक्षयत् ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञानं ज्ञेयं प्रकृत्यादि(ज्ञानज्ञेयप्रकृत्यादि) ज्ञापयन् पुरुषोत्तमः ।तेनानुशिष्टः पार्थस्तु सशरं धनुराददे ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ व्यूढेष्वनीकेषु नदन् वायुसुतोऽभ्ययात् ।समितिं धार्तराष्ट्राणां ते तं सर्वे न्यवारयन् ।ससृजुः शरवृष्टिं च भीमसेनस्य मूर्धनि ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षिप्रं नैव प्रहर्तव्यं ज्ञातिषु प्रहरत्स्वपि ।इत्येवाप्रहरत्यस्मिन् शत्रुभिः शरविक्षते ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अमुचन् धार्तराष्ट्रेषु शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।सौभद्रप्रमुखा वीराः सर्वे पाण्डुसुतात्मजाः ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अपीडयंस्ताञ्छस्त्रौघैर्धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।ररक्ष तान् वायुसुतो विसृजञ्छरसञ्चयान् ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्र भीमशरैर्नुन्ना धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।भग्नास्तानथ गाङ्गेयो दिव्यास्त्रविदधारयत्(दिव्यास्त्रं व्यदधारयत्, दिव्यास्त्रविदधारयत्)) ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ द्वन्द्वानि युद्धानि बभूवुर्विजिगीषताम् ।द्रोणपार्षतयोश्चैव शैनेयकृतवर्मणोः ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुःशासनेन वीरस्य माद्रेयस्य यवीयसः ।नकुलस्य विकर्णस्य कार्ष्णेयैर्दुर्मुखादिनाम् ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वृत्ते द्वन्द्वमहायुद्धे तत्र धर्मजपक्षगाः ।जिता विनैव शैनेयं सोऽजयद्धृदिकात्मजम् ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ भीष्मद्रोणमुखैर्भगदत्तादिभिस्तथा ।विद्राप्यमाणं स्वबलं स्थापयामास मारुतिः ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रोणं च भगदत्तं च कृपं दुर्योधनं तथा ।केवलं बाहुवीर्येण व्यजयद् भीमविक्रमः ।हत्वोत्तरं मद्रराजो व्यद्रावयदनीकिनीम् ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ भीष्ममुदीर्णास्त्रं द्रावयन्तं वरूथिनीम् ।ससौमदत्तिं सौभद्रसहायोऽर्जुन आसदत् ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सौभद्रं तत्र विक्रान्तमतीत्य द्युसरित्सुतः ।द्रावयामास पाञ्चालान् पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्य विक्रममालक्ष्य पार्थं तद्गौरवानुगम् ।दृष्ट्वा युधिष्ठिरो राजा क्रुद्धः सेनामपाहरत् ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रात्रौ युधिष्ठिरश्चिन्तामाप्य पार्थं व्यगर्हयत् ।स कृष्णाद्यैः सान्त्वितश्च पुनर्युद्धाय निर्ययौ ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं भीष्मो दशाहानि सेनापत्यं चकार ह ।कृत्वाऽपि पाण्डवैर्युद्धं तत् कर्तुमकृतोपमम् ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कर्णोऽर्द्धरथ इत्युक्त्वा तावद् युद्धात् प्रयापितः(प्रहापितः) ।यावत् त्वं योत्स्यसे तावन्न योत्स्यामीति निर्गते ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कर्णेऽयुतरथानां(कर्णोऽयुतरथानां च) स नित्यशो वधमाहवे ।प्रतिजज्ञेऽकरोत् तच्च पुनश्चास्त्रविदां वरः ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुसमर्थावपि वधे तस्य भीमधनञ्जयौ ।स्नेहेन यन्त्रितौ तस्य गौरवाच्चान्ववर्तताम् ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बभूवुस्तत्र युद्धानि चित्राणि सुबहूनि च ।तान्यम्बरे विमानस्था ब्रह्मरुद्रपुरस्सराः ।अपश्यन् देवताः सर्वा गन्धर्वाप्सरसोऽसुराः ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धृष्टद्युम्नो महेष्वासः प्रतिव्यूह्याऽपगासुतम् ।चक्रे युद्धानि सुबहून्यजेयः शत्रुभी रणे ॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्रोद्दधार कृष्णोऽपि फल्गुनं मृदुयोधिनम् ।दृष्ट्वा चक्रं तथोद्यम्य बाहुं भीष्माय जग्मिवान् ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेन स्तुतो गृहीतश्च फल्गुनेन प्रणम्य च ।प्रार्थितो रथमारूढः पुनः शङ्खमपूरयत् ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो भीष्मोऽर्जुनश्चैव शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।अयत्नेन जितश्चैव फल्गुनेनाऽपगासुतः ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अयुतानि बहून्याजौ रथानां निजघान च ।जिताः सेनापहारं च चक्रुर्भीष्ममुखास्ततः ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कदाचिदग्रगो भीमो भीष्मद्रोणौ विसारथी ।कृत्वा विद्राप्य तानश्वान् भित्वा व्यूहं विवेश ह ॥ ४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनः संस्थापितरथौ विजित्यायत्नतो बली ।यतमानौ महेष्वासौ धार्तराष्ट्रान् जघान ह ।पञ्चविंशद्धतास्तत्र धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भगदत्तद्रौणिकृपशल्यदुर्योधनादयः ।सर्वे जिता द्राविताश्च सेना च बहुला हता ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विरथो व्यायुधश्चैव दृढवेधविमूर्च्छितः ।कृतो दुर्योधनः सर्वराज्ञां भीमेन पश्यताम् ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽपहारं सैन्यस्य जिताश्चक्रुश्च कौरवाः ।दुर्योधनो निशायां च ययौ यत्र नदीसुतः ।पीडितो भीमबाणैश्च क्षरद्गात्रो ननाम तम् ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाच हेतुना केन वयं जीवाम (क्षीयाम, जीयाम) सर्वदा ।पाण्डवाश्च जयं नित्यं लब्ध्वा हर्षमवाप्नुवन् ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमाह भीष्मस्तेऽजेया देवास्ते धरणीं गताः ।विशेषतः केशवेन पालितास्तत्प्रियाः सदा ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मानसोत्तरशैले हि पुरा ब्रह्मपुरस्सराः ।स्थिता देवास्तदाऽपश्यद् ब्रह्मैको हरिमम्बरे ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्तुत्वा सम्पूज्य भूमेः स भारावतरणाय तम् ।प्रार्थयामास तेनोक्तं देवानामवदद् विभुः ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अयं नारायणो देवः पुर्णानन्तगुणार्णवः ।आज्ञापयति वः सर्वान् प्रादुर्भावाय भूतले ।स्वयं च देवकीपुत्रो भविष्यति जगत्पतिः(जगत्प्रभुः) ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं तेन समादिष्टा धर्मवाय्वादयोऽखिलाः ।अभवन् पाण्डवाद्यास्ते सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स च नारायणो देवो देवकीनन्दनोऽभवत् ।तेनैते पालिताः पार्था अजेया देवसर्गिणः ।तस्मात् तैः सन्धिमन्विच्छ यदीच्छस्यपराभवम् ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्युक्तो डम्भबुद्ध्यैव नत्वा विष्णुं ततो ययौ ।प्रातर्निर्यातयामास सेनां युद्धाय दुर्मतिः ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दिव्यौषधेन भीष्मस्य भूत्वा च निरुजस्ततः ।भीष्ममग्रे निधायैव ययौ युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तत्राऽसीद् युद्धमतुलं भीमभीष्मानुयायिनाम् ।पाण्डवानां कुरूणां च शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धृष्टद्युम्नस्तत्र भीमानुयायी दुर्योधनस्यावरजैः प्रयुद्ध्यन् ।सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा विकर्णपूर्वानहनच्च सेनाम् ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततो द्रोणस्तान् समुत्थाप्य सर्वान् विज्ञानास्त्रेणाऽसदत् पार्षतं च ।तं भीमसेनः सूतहीनं विधाय व्यद्रावयच्छत्रुगणाञ्छरौघैः ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथाऽसदत् कृतवर्मा रथेन धृष्टद्युम्नं सोऽभ्ययात् तावुभौ च ।ववर्षतुः शरवर्षैरथोग्रैस्तत्राकरोद् विरथं द्रौपदिस्तम् ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् जिते रथवीरे स्वयं तं दुर्योधनः पार्षतमाससाद ।तं भीमसेनो विरथायुधं च कृत्वा बाणेनाहनज्जत्रुदेशे ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विमूर्च्छितं तं रुधिरौघमुच्चैर्वमन्तमाशु स्वरथे निधाय ।कृपो ययौ मारुतिर्धार्तराष्ट्रीं व्यद्रावयत् पृतनां बाणपूगैः ॥ ५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथेन्द्रसूनुः केशवप्रेरितेन रथेन शत्रून् विधमञ्छरौघैः ।रथान् रणे पञ्चविंशत्सहस्रान् निनाय वैवस्वतसादनाय ॥ ६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमन्वगाद् (तमन्वयात्) युयुधानः सुधन्वा विद्रावयन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ।तमभ्ययात् सौमदत्तिस्तयोश्च सुयुद्धमासीदतिभैरवास्त्रम् ॥ ६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुत्रान् दशास्याऽशु निहत्य वीरः स सात्यकेः सौमदत्तिः सकाशे ।समर्पयामास शरीरदारणैः शरैरुभौ तौ विरथौ च चक्रतुः ॥ ६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथासिपाणिं युयुधानमाशु महासिहस्तेन च सौमदत्तिना ।आसादितं वीक्ष्य रथं स्वकीयमारोपयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुयोधनः सौमदत्तिं स्वकीयरथे व्यवस्थाप्य च भीमसेनात् ।अपाद्रवद् वासविर्भीष्ममाजौ समाससादाऽशु महेन्द्रकल्पः ॥ ६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उभौ च तावस्त्रविदां प्रबर्हौ शरैर्महाशीविषसन्निकाशैः ।ततक्षतुर्नाकसदां समक्षं महाबलौ संयति जातदर्पौ ॥ ६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वबाहुवीर्येण जितः स भीष्मः किरीटिना लोकमहारथेन ।सेनामपाहृत्य ययौ निशायामासादितायामथ पाण्डवाश्च ॥ ६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः परेद्युः पुनरेव भीमभीष्मौ पुरस्कृत्य समीयतुस्ते ।सेने तदा सारथिहीनमाशु भीष्मं कृत्वा मारुतिरभ्ययात् परान् ।निपातितास्तेन रथेभवाजिनः प्रदुद्रुवुश्चावशिष्टाः समस्ताः ॥ ६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनाद्येषु पराजितेषु भीष्मद्रोणद्रौणिपुरस्सरेषु ।महागजस्थो भगदत्त आगादायन् बाणं भीमसेनेऽमुचच्च(भीमसेने मुमोच) ॥ ६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनातिविद्धे भीमसेनेऽस्य पुत्र उद्यच्छमानं पितरं निवार्य ।घटोत्कचोऽभ्यद्रवदाशु वीरः स्वमायया हस्तिचतुष्टयस्थः ॥ ६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स वैष्णवास्त्रं भगदत्तसंस्थं विज्ञाय विष्णोर्वरतो विशेषतः ।अमोघमन्यत्र हरेर्मरुत्सुतः पुत्रे याते न स्वयमभ्यधावत् ॥ ७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनुग्रहादभ्यधिकादवध्यं जानन्नपि स्वं वासुदेवस्य नित्यम् ।तद्भक्तिवैशेष्यत एव तस्य सत्यं वाक्यं कर्तुमरिं नचायात् ।यदा स्वपुत्रेण जितो भवेत् स किम्वात्मनेत्येव तदा प्रवेत्तुम् ॥ ७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स विस्मृतास्त्रस्तु यदा भवेत तदा भीमो भगदत्तं प्रयाति ।ऋते भीमं वाऽर्जुनं नास्त्रमेष प्रमुञ्चतीत्येव हि वेद भीमः ॥ ७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चतुर्गजात्मोपरिगात्मकश्च घटोत्कचः सुप्रतीकं च तं च ।नानाप्रहारैर्वितुदंश्चकार सन्दिग्धजीवौ जगतां समक्षम् ॥ ७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V74
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गजार्तनादं तु निशम्य भीष्ममुखाः समापेतुरमुं च दृष्ट्वा ।महाकायं भीमममुष्य पृष्ठगोपं च वाय्वात्मजमत्रसन् भृशम् ।ते भीतभीताः पृतनापहारं कृत्वाऽपजग्मुः शिबिराय शीघ्रम् ॥ ७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दिने परे चैव पुनः समेताः परस्परं पाण्डवाः कौरवास्ते ।तत्राऽसदन्नागसुतासमुद्भवः पार्थात्मजः शाकुनेयान् षडेकः ॥ ७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तैः प्रासहस्तैः क्षतकायोऽतिरूढकोपः स खड्गेन चकर्त तेषाम् ।शिरांसि वीरो बलवानिरावान् भयं दधद् धार्तराष्ट्रेषु चोग्रम् ॥ ७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वा तमुग्रं धृतराष्ट्रपुत्रो दिदेश रक्षोऽलम्बुसनामधेयम् ।जह्यार्जुनिं क्षिप्रमिति स्म तच्च समासदन्नागसुतातनूजम्(नागसुतासमुद्भवम्) ॥ ७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं मायायुजोर्वीर्यवतोर्महाद्भुतम् ।ससादिनोऽश्वान् स तु राक्षसोऽसृजत् ते पार्थपुत्रस्य च सादिनोऽहनन्(अहनत्) ।ततस्त्वनन्ताकृतिमाप्तमार्जुनिं सुपर्णरूपोऽहनदाशु राक्षसः ॥ ७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हतं निशम्याऽर्जुनिमुग्रपौरुषो ननाद कोपेन वृकोदरात्मजः ।चचाल भूर्नानदतोऽस्य रावतः ससागरागेन्द्रनगा भृशं तदा ॥ ७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अलम्बुसस्तं प्रसमीक्ष्य मारुतेः सुतं बलाढ्यं भयतः पराद्रवत् ।पराद्रवन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाः सर्वास्तमाराथ सुयोधनो नृपः ॥ ८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स भीमपुत्रस्य जघान मन्त्रिणो महाबलांश्चतुरोऽन्यांस्तथैव ।हतावशेषेषु च विद्रवत्सु घटोत्कचोऽभ्याहनदाशु तं नृपम् ॥ ८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स पीड्यमानो युधि तेन रक्षसा प्रवेशयामास शरं घटोत्कचे ।दृढाहतस्तेन तदा बलीयसा घटोत्कचः प्रव्यथितेन्द्रियो भृशम् ।तस्थौ कथञ्चिद् भुवि पात्यमानः पुनः शरानप्यसृजत् सुयोधने ॥ ८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चिरं प्रयुद्धौ नृपराक्षसाधिपौ परस्पराजेयतमौ रणाजिरे ।द्रोणादयो वीक्ष्य रिरक्षिषन्तः सुयोधनं प्रापुरमित्रसाहाः ॥ ८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स द्रोणशल्यौ गुरुपुत्रगौतमौ भूरिश्रवःकृतवर्मादिकांश्च ।ववर्ष बाणैर्गगनं समाश्रितो घटोत्कचः स्थूलतमै सुवेगैः ॥ ८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमेकग्र्यै रथिभिः परिष्कृतं निरीक्ष्य भीमोऽभ्यगमत् समस्तान् ।द्रोणोऽत्र भीमप्रहितैः शरोत्तमैः सुपीडितः प्राप्तमूर्च्छः पपात ॥ ८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रौणिं कृपाद्यान् ससुयोधनांश्च चकार भीमो विरथान् क्षणेन ।निवार्यमाणांस्तु वृकोदरेण घटोत्कचस्तान् प्रववर्ष सायकैः ॥ ८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनाम्बरस्थेन तरुप्रमाणैरभ्यर्दिताः कुरवः सायकौघैः ।भूमौ च भीमेन शरौघपीडिताः पेतुर्नेदुः प्राद्रवंश्चातिभीताः ॥ ८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सर्वांश्च ताञ्छिबिरं प्रापयित्वा विना भीष्मं कौरवान् भीमसेनः ।घटोत्कचश्चानदतां महास्वनौ नादेन लोकानभिपूरयन्तौ ॥ ८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्योधनोऽथ स्वजनैः समेतः पुनः प्रायाद् रणभूमिं स भीष्मम् ।जयोपायं भैमसेनेरपृच्छत् स्वस्यैव स प्राह न तं व्रजेति ॥ ८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राग्ज्योतिषं चैव घटोत्कचाय सम्प्रेषयामास सुरापगासुतः ।स प्राप्य हैडिम्बमयोधयद् बली स चार्दयामास सकुञ्जरं तम् ॥ ९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तेनाहतः (तेनार्दितः) प्राहिणोच्छूलमस्मै वियत्यवप्लुत्य तदा घटोत्कचः ।प्रगृह्य शूलं प्रबभञ्ज जानुमारोप्य देवा जहृषुस्तदीक्ष्य ॥ ९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा स तस्यैव पदानुगान् नृपो जघान तं मारुतिरभ्ययाद् रणे ।स प्राहिणोद् भीमसेनाय वीरो गजं तमस्तम्भयदाशु सायकैः ॥ ९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संस्तम्भिते बाणवरैस्तु नागे भीमस्याश्वान् सायकैरर्दयत्(आर्दयत्) सः ।सोऽभ्यर्दिताश्वोऽथ गदां प्रगृह्य हन्तुं नृपं तं सगजं समासदत् ॥ ९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स हन्तुकामेन रुषाऽभिपन्नो भीमेन राजा पुरतः पृष्ठतश्च ।कृष्णेनास्त्रं वैष्णवं तद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) सहार्जुनेनापययौ स भीतः ॥ ९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् गते भीमसेनार्जुनाभ्यां विद्राविते राजसङ्घे समस्ते ।भीष्मः सेनामपहृत्यापयातो दुर्योधनस्तं निशि चोपजग्मिवान् ॥ ९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संश्रावितः क्रूरवचः स तेन चक्रे सत्यं मृत्युभयं विहाय ।शक्त्या हनिष्यामि परानिति स्म चक्रे च तत् कर्म तथा परेद्युः ॥ ९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तं शक्तितो जुगुपुर्धार्तराष्ट्रास्तेनार्दिताश्चेदिपाञ्चालमुख्याः ।पराद्रवन् भीष्मबाणोरुभीताः सिंहार्दिताः क्षुद्रमृगा इवाऽर्ताः ॥ ९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संस्थाप्य तान् भीष्ममभिप्रयान्तमलम्बुसोऽवारयत् पार्थसूनुम् ।विजित्य तं केशवभागिनेयो ययौ भीष्मं धार्तराष्ट्रोऽमुमार ॥ ९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तद् युद्धमासीन्नृपपार्थपुत्रयोर्विचित्रमत्यद्भुतमुग्ररूपम् ।समं चिरं तत्र धनुश्चकर्त ध्वजं च राजा सहसाऽभिमन्योः ॥ ९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथैनमुग्रैश्च शरैर्ववर्ष सूतं च तस्याऽशु जघान वीरः ।तदाऽऽसदद् भीमसेनो नृपं तं जघान चाश्वान् धृतराष्ट्रजस्य ॥ १००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रोणो द्रौणिर्भगदत्तः कृपश्च सचित्रसेना अभ्ययुर्भीमसेनम् ।सर्वांश्च तान् विमुखीकृत्य भीमः स चित्रसेनाय गदां समाददे ॥ १०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तामुद्यतां वीक्ष्य(तामुद्यतामीक्ष्य) पराद्रवंस्ते स चित्रसेनश्च रथादवप्लुतः ।सञ्चूर्णितो गदया तद्रथश्च तज्जीवनेनोद्धृषिताश्च कौरवाः ॥ १०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीष्मस्तु पाञ्चालकरूशचेदिष्वहन् सहस्राणि चतुर्दशोग्रः ।रथप्रबर्हानतितिग्मतेजा विद्रावयामास परानवीनिव ॥ १०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विद्राप्य सर्वामपि पाण्डुसेनां विश्राव्य लोकेषु च कीर्तिमात्मनः ।सेनामपाहृत्य ययौ निशागमे संस्तूयमानो धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ १०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रोणो विराटस्य पुरो निहत्य शङ्खं सुतं तस्य विजित्य तं च ।विद्राव्य सेनामपि पाण्डवानां ययौ नदीजेन सहैव हृष्टः ॥ १०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमार्जुनावपि शत्रून् निहत्य विद्राप्य सर्वांश्च युधि प्रवीरान् ।युधिष्ठिरेणापहृते(युधिष्ठिरेणापि हृते) स्वसैन्ये भीतेन भीष्माच्छिबिरं प्रजग्मतुः ॥ १०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरो भीष्मपराक्रमेण भीतो भीष्मं स्ववधोपायमेव ।प्रष्टुं ययौ निशि कृष्णोऽनुजाश्च तस्यान्वयुस्तं स पितामहो यत् ॥ १०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमार्जुनौ शक्नुवन्तावपि स्म नर्तेऽनुज्ञां हन्तुमिमं समैच्छताम् ।पूज्यो यतो भीष्म उदारकर्मा कृष्णोऽप्ययात्(कृष्णोऽप्यायात्) तेन हि पाण्डवार्थे ॥ १०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्राप्यानुज्ञां भीष्मतस्ते वधाय शिखण्डिनं तद्वचसाऽग्रयायिनम् ।कृत्वा परेद्युर्युधये विनिर्गता भीष्मं पुरस्कृत्य तथा परेऽपि(तथाऽपरेऽपि) ॥ १०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शिखण्डिनो रक्षकः फल्गुनोऽभूद् भीष्मस्य दुःशासन आस चाग्रे ।अन्ये च सर्वे जुगुपुर्भीष्ममेव न्यवारयन् भीमसेनादयस्तान् ॥ ११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीष्माय यान्तं युयुधानमाजौ न्यवारयद् राक्षसोऽलम्बुसोऽथ ।तं वज्रकल्पैरतुदद् वृष्णिवीरः शरैः स मायामसृजत् तदोग्राम् ॥ १११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अस्त्रेण मायामपनुद्य वीरो व्यद्रावयद् राक्षसं सात्यकिस्तम् ।तस्मिन् गते युयुधानो रथेन ययौ भीष्मं पार्थमन्वेव धन्वी ॥ ११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रोणो द्रौणिर्धार्तराष्ट्रश्च राजा भूरिश्रवा भगदत्तः कृपश्च ।शल्यो बाह्लीकः कृतवर्मा सुशर्मा सर्वाश्च सेना वारिता वायुजेन ॥ ११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तान् मुहुर्विरथीकृत्य वीरः प्राग्ज्योतिषं सगजं द्रावयित्वा ।न्यवारयत् फल्गुनं योद्धुकामं पार्थश्च देवव्रतमाससाद ॥ ११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरं भीष्ममभिप्रयान्तं माद्रीसुताभ्यां सहितं नृवीरम् ।न्यवारयच्छकुनिः सादिनां च युतोऽयुतेनैव वराश्वगेन ॥ ११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तान् सादिनोऽश्वांश्च निहत्य सर्वान् विजित्य तं शकुनिं पाण्डवास्ते ।प्रापुर्भीष्मं द्रौपदेयाश्च सर्वे तथा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजः ॥ ११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धृष्टद्युम्नं भीष्ममभिप्रयान्तं न्यवारयत् सैन्धवस्तं स बाणैः ।हत्वाश्वसूतं (हताश्वसूतं) सगणं द्रावयित्वा समासदद् भीष्ममेवाऽशु वीरः ॥ ११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गुप्तोऽथ पार्थेन रणे शिखण्डी भीष्मं समासाद्य शरैरताडयत् ।भीष्मः स्त्रीत्वं तस्य जानन् न तस्मै मुमोच बाणान् स तु तं तुतोद ॥ ११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शिखण्डिनं वारयामास बाणैर्दुर्मर्षणोऽमर्षणविह्वलेक्षणः ।नात्येतुमेनमशकच्छिखण्डी दुःशासनः पार्थमवारयत् तदा ॥ ११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स लोकवीरोऽपि दुरात्मनाऽमुना रुद्धोऽशकन्नैनमतीत्य यातुम् ।भीष्मं पार्थः सायकाश्चास्य तस्मिन् ससज्जिरे पर्वतेष्वप्यसक्ताः(पर्वतेष्वप्यमुक्ताः) ॥ १२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अमर्षयुक्तौ चिरमेव वीरावयुद्ध्यतामर्जुनधार्तराष्ट्रौ ।समं तदासीन्महदद्भुतं च दिवौकसां पश्यतां भूभृतां च ॥ १२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजं कृष्णासुतान् केकयांश्चेकितानम् ।भूरिश्रवाः (भूरिः शलः) सोमदत्तो विकर्णः सकैकया (सकेकया) वारयामासुरुच्चैः ॥ १२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जित्वैव तांस्तेऽभिययुश्च भीष्मं (तदा)ततोऽर्जुनोऽतीत्य दुःशासनं च ।भीष्मं शरैरार्च्छदरिप्रमाथिभिः शिखण्डिनं धार्तराष्ट्राद् विमुच्य ॥ १२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तैः समस्तैर्बहुभिश्शस्त्रपूगैर्भृशं मर्मस्वर्दितश्चापमुक्तैः ।शरैः समस्तान् विरथांश्चकार शैनैयपाञ्चालयुधिष्ठिराद्यान् ॥ १२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चेदिपाञ्चालकरूशमुख्यान् रथोदारान् पञ्चविंशत्सहस्रान् ।सम्प्रेषयामास यमाय बाणैर्युगान्तकालेऽग्निरिव प्रवृद्धः ॥ १२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निरीक्ष्य तं सूर्यमिवाऽतपन्तं सञ्चोदितो वासुदेवेन पार्थः ।चिच्छेद तत्कार्मुकं लोकवीरो रणेऽर्द्धचन्द्रेण स चान्यदाददे ॥ १२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = चिच्छेद तच्चैवमष्टौ धनूंषि शक्तिं च चर्मासिवरं पराणि ।धनूंषि दत्तानि नृभिर्नृपस्य सर्वाणि चिच्छेद स पाकशासनिः ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः शरैः सूर्यकरप्रकाशैर्विव्याध सर्वे च युधिष्ठिराद्याः ।तैरर्दितो न्यपतद् भूतले स प्राणान् दधारापि तथोत्तरायणात् ॥ १२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निपापितेऽस्मिन् मारुतिर्द्रोणमुख्यान् विद्राप्य तत्राऽगमदाशु तेऽपि ।तदायुधानि प्रणिधाय वीराः पार्थाः परे चैनमुपासदन् स्म ॥ १२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रणम्य तं तद्वचनात् समीयुस्तस्मिन् दिने शिबिराण्येव सर्वे ।परे दिने सर्व एवोपतस्थुर्भीष्मं यदूनाम्पतिना सहैव ॥ १३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स पूर्वदिवसे पार्थदत्तबाणोपबर्हणः ।तदाऽपि तृट्परीतात्मा योग्यं(योग्य) पेयमयाचत ॥ १३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धार्तराष्ट्रैरविज्ञातं तदभिज्ञाय(तदाभिज्ञाय) वासविः ।वारुणास्त्रेण भित्त्वा स भूमिं वारि सुगन्धि च ।ऊर्ध्वधारमदादास्ये(ऊर्ध्वधारामदादास्ये) तर्पितोऽनेन सोऽवदत् ॥ १३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यादृश्यस्त्रज्ञता पार्थे दृष्टाऽत्र कुरुनन्दनाः ।यादृग् बाह्वोर्बलं भीमे संयुगेषु पुनः पुनः ॥ १३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यादृशं चैव माहात्म्यमनन्तमजरं हरेः ।विज्ञातं सर्वलोकस्य सभायां दृष्टमेव च ॥ १३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उपारमत तद् युद्धं सुखिनः सन्तु भूमिपाः ।यथोचितं विभक्तां च भुङ्ग्ध्वं भूपाः सदा भुवम् ।इत्युक्तः प्रययौ तूष्णीं धार्तराष्ट्रः स्वकं गृहम् ॥ १३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C25_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C25
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = व्यासदत्तोरुविज्ञानात् सञ्जयादखिलं पिता ।श्रुत्वा तदा पर्यतप्यत् पाण्डवाः कृष्णदेवताः ।मुमुदुः शिबिरं प्राप्य सर्वे कृष्णानुमोदिताः ॥ १३६॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C25_S01
| id      = MBTN_C25_S01_author-note
| text    =
{इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये भीष्मपातो नाम पञ्चविंशोऽध्यायः}
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026