Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C12/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__TOC__
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C12_S01]]
<div class="gr-page-nav">[[Mahabharatatatparyanirnaya|श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः]] · [[Mahabharatatatparyanirnaya/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 12
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = औं ॥ बभूव गन्धर्वमुनिस्तु देवकः स आस सेवार्थमथाऽहुकाद्धरेः ।स उग्रसेनावरजस्तथैव नामास्य तस्मादजनि स्म देवकी ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्याश्च याः काश्यपस्यैव भार्या ज्येष्ठां तु तामाहुक आत्मपुत्रीम् ।चकार तस्माद्धि पितृष्वसा सा स्वसा च कंसस्य बभूव देवकी ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सैवादितिर्वसुदेवस्य दत्ता तस्या रथं माङ्गलं (मङ्गलं) कंस एव ।संयापयामास तदा हि वायुर्जगाद वाक्यं गगनस्थितोऽमुम् ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = (विनाऽपराधं न) विनापराधाद्धि ततो गरीयसो न मातुलो वध्यतामेति विष्णोः ।लोकस्य धर्माननुवर्ततोऽतः पित्रोर्विरोधार्थमुवाच वायुः ॥ ४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मृत्युस्तवास्या भविताऽष्टमः सुतो मूढेति चोक्तो जगृहे कृपाणाम् ।पुत्रान् समर्प्यास्य च शूरसूनुर्विमोच्य तां तत्सहितो गृहं ययौ ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = षट् कन्यकाश्चावरजा गृहीतास्तेनैव ताभिश्च मुमोद शूरजः ।बाह्लीकपुत्री च पुरा गृहीता पुराऽस्य भार्या सुरभिस्तु रोहिणी ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = राज्ञश्च काशिप्रभवस्य कन्यां स पुत्रिकापुत्रकधर्मतोऽवहत् ।कन्यां तथा करवीरेश्वरस्य धर्मेण तेनैव दितिं दनुं पुरा ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यो मन्यते विष्णुरेवाहमित्यसौ पापो वेनः पौण्ड्रको वासुदेवः ।जातः पुनः शूरजात् काशिजायां नान्यो मत्तो विष्णुरस्तीति वादी ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धुन्धुर्हतो यो हरिणा मधोः सुत आसीत् सुतायां करवीरेश्वरस्य ।सृगालनामा वासुदेवोऽथ देवकीमुदूह्य शौरिर्न ययावुभे ते ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु तौ वृष्णिशत्रू बभूवतुर्ज्येष्ठौ सुतौ शूरसुतस्य नित्यम् ।अन्यासु च प्राप सुतानुदारान् देवावतारान् वसुदेवोऽखिलज्ञः ॥ १०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = येये हि देवाः पृथिवीं गतास्ते सर्वे शिष्याः सत्यवतीसुतस्य ।विष्णुज्ञानं (विष्णोः ज्ञानम्) प्राप्य सर्वेऽखिलज्ञास्तस्माद् यथायोग्यतया बभूवुः ॥ ११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मरीचिजाः षण् मुनयो बभूवुस्ते देवलं प्राहसन् कार्श्यहेतोः ।तच्छापतः कालनेमिप्रसूता अवध्यतार्थं तप एव चक्रुः ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धाता प्रादाद् वरमेषां तथैव शशाप तान् क्ष्मातले सम्भवध्वम् ।तत्र स्वतातो भवतां निहन्तेत्यात्मान्यतो वरलिप्सून् हिरण्यः ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुर्गा तदा तान् भगवत्प्रचोदिता प्रस्वापयित्वा प्रचकर्ष कायात् ।क्रमात् समावेशयदाशु देवकीगर्भाशये तान् न्यहनच्च कंसः ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा मुनीन्द्रसंयुतः सदो विधातुरुत्तमम् ।स पाण्डुराप्तुमैच्छत न्यवारयंश्च ते तदा ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यधर्थमेव जायते पुमान् हि तस्य सोऽकृतेः ।शुभां गतिं नतु व्रजेद् ध्रुवम् ततो न्यवारयन् ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रधानदेवताजनौ (प्रधानदेवताजने) नियोक्तुमात्मनः प्रियाम् ।बभूव पाण्डुरेष तद् विना न तस्य सद्गतिः ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतोऽन्यथा सुतानृते व्रजन्ति सद्गतिं नराः ।यथैव धर्मभूषणो जगाम सन्ध्यकासुतः ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा कलिश्च राक्षसा बभूवुरिन्द्रजिन्मुखाः ।विचित्रवीर्यनन्दनप्रियोदरे हि गर्भगाः ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदस्य(तदास्य) सोऽनुजोऽशृणोन्मुनीन्द्रदूषितं च तत् ।विचार्य तु प्रियामिदं जगाद वासुदेवधीः ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = य एव मद्गुणाधिकस्ततः सुतं समाप्नुहि ।सुतं विना न नो गतिं शुभां वदन्ति साधवः ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदस्य कृच्छ्रतो वचः पृथाऽग्रहीज्जगाद च ।ममास्ति देववश्यदो मनूत्तमः सुताप्तिदः ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न ते सुरानृते समः सुरेषु केचिदेव च ।अतस्तवाधिकं सुरं कमाह्वये त्वदाज्ञया ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वरं समाश्रिता पतिं व्रजेत या ततोऽधमम् ।न काचिदस्ति निष्कृतिर्न भर्तृलोकमृच्छति ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृते पुरा सुरास्तथा सुराङ्गनाश्च केवलम् ।निमित्ततोऽपि ताः क्‍वचिन्न तान् विहाय रेमिरे ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मनोवचःशरीरतो यतो हि ताः पतिव्रताः ।अनादिकालतोऽभवंस्ततः सभर्तृकाः सदा ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वभर्तृभिर्विमुक्तिगाः सहैव ता भवन्ति हि ।कृतान्तमाप्य चाप्सरःस्त्रियो बभूवुरूर्जिताः ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनावृताश्च तास्तथा यथेष्टभर्तृकाः सदा ।अतस्तु ता न भर्तृभिर्विमुक्तिमापुरुत्तमाम् ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुरस्त्रियोऽतिकारणैर्यदऽन्यथा स्थितास्तदा ।दुरन्वयात् सुदुःसहा विपत् ततो भविष्यति ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अयुक्तमुक्तवांस्ततो भवांस्तथाऽपि ते वचः ।अलङ्घ्यमेव मे (मतो) ततो वदस्व पुत्रदं सुरम् ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितोऽब्रवीन्नृपो न धर्मतो विना भुवः ।नृपोऽभिरक्षिता भवेत् तदाह्वयाऽशु तं विभुम् ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स धर्मजः सुधार्मिको भवेद्धि सूनुरुत्तमः ।इतीरिते तया यमः समाहुतोऽगमद् द्रुतम् ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततश्च सद्य एव सा सुषाव पुत्रमुत्तमम् ।युधिष्ठिरं यमो हि स प्रपेद आत्मपुत्रताम् ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यमे सुते तु कुन्तितः प्रजात एव सौबली ।अदह्यतेर्ष्यया चिरं बभञ्ज गर्भमेव च ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वगर्भपातने कृते तया जगाम केशवः ।पराशरात्मजो न्यधाद् घटेषु तान् विभागशः ॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शतात्मना विभेदिताः शतं सुयोधनादयः ।बभूवुरन्वहं ततः शतोत्तरा च दुःशला ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स देवकार्यसिद्धये ररक्ष गर्भमीश्वरः ।पराशरात्मजो विभु (प्रभु)र्विचित्रवीर्यजोद्भवम् ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कलिः सुयोधनोऽजनि प्रभूतबाहुवीर्ययुक् ।प्रधानवायुसन्निधेर्बलाधिकत्वमस्य तत् ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुरा हि मेरुमूर्धनि त्रिविष्टपौकसां वचः ।वसुन्धरातलोद्भवोन्मुखं श्रुतं दितेः सुतैः ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु ते त्रिलोचनं तपोबलादतोषयन् ।वृतश्च देवकण्टको ह्यवध्य एव सर्वतः ॥ ४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वरादुमापतेस्ततः कलिः स देवकण्टकः ।बभूव वज्रकाययुक् सुयोधनो महाबलः ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवध्य एव सर्वतः सुयोधने समुत्थिते ।घृताभिपूर्णकुम्भतः स इन्द्रजित् समुत्थितः ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स दुःखशासनोऽभवत् ततोऽतिकायसम्भवः ।स वै विकर्ण उच्यते ततः खरोऽभवद् बली ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चित्रसेननामकस्तथाऽपरे च राक्षसाः ।बभूवुरुग्रपौरुषा विचित्रवीर्यजात्मजाः ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समस्तदोषरूपिणः शरीरिणो हि तेऽभवन् ।मृषेति नामतो हि या बभूव दुःशलाऽऽसुरी ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कुहूप्रवेशसंयुता ययाऽऽर्जुनेर्वधाय हि ।तपः कृतं त्रिशूलिने ततो हि साऽत्र जज्ञुषी ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तयोदितो हि सैन्धवो बभूव कारणं वधे ।स कालकेयदानवस्तदर्थमास भूतळे ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथाऽऽस निर्ऋथाभिधोऽनुजः स निर्ऋतेरभूत् ।स नासिकामरुद्युतो युयुत्सुनामकः कृती ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चाऽम्बिकेयवीर्यजः सुयोधनादनन्तरः ।बभूव वैश्यकन्यकोदरोद्भवो हरिप्रियः ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरे जात उवाच पाण्डुर्बाह्वोर्बलाज्ज्ञानबलाच्च धर्मः ।रक्ष्योऽन्यथा नाशमुपैति तस्माद् बलद्वयाढ्यं (जनय)प्रसुवाऽशु पुत्रम् ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यज्ञाधिको ह्यश्वमेधो मनुष्यदृश्येषु तेजस्स्वधिको हि भास्करः ।वर्णेषु विप्रः सकलैर्गुणैर्वरो देवेषु वायुः पुरुषोत्तमादृते ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विशेषतोऽप्येष पितैव मे प्रभुर्व्यासात्मना विष्णुरनन्तपौरुषः ।अतश्च ते श्वशुरो नैव योग्यो दातुं पुत्रं वायुमुपैहि तं प्रभुम् ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरिते पृथयाऽऽहूतवायुसंस्पर्शमात्रादभवद् बलद्वये ।समो जगत्यस्ति न यस्य कश्चिद् भक्तौ च विष्णोर्भगवद्वशः सुतः ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स वायुरेवाभवदत्र भीमनामा भृता माः सकला हि यस्मिन् ।स विष्णुनेशेन युतः सदैव नाम्ना सेनो भीमसेनस्ततोऽसौ ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तज्जन्ममात्रेण धरा विदारिता शार्दूलभीताज्जननीकराद् यदा ।पपात सञ्चूर्णित एव पर्वतस्तेनाखिलोऽसौ शतशृङ्गनामा ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मिन् प्रजाते रुधिरं प्रसुस्रुवुर्महासुरा वाहनसैन्यसंयुताः ।नृपाश्च तत्पक्षभवाः समस्तास्तदा भीता असुरा राक्षसाश्च ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवर्द्धतात्रैव वृकोदरो वने मुदं सुराणामभितः प्रवर्द्धयन् ।तदैव शेषो हरिणोदितोऽविशद् गर्भं सुताया अपि देवकस्य ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स तत्र मासत्रयमुष्य दुर्गयाऽपवाहितो रोहिणीगर्भमाशु ।नियुक्तया केशवेनाथ तत्र स्थित्वा मासान् सप्त जातः पृथिव्याम् ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स नामतो बलदेवो बलाढ्यो बभूव तस्यानु जनार्दनः प्रभुः ।आविर्बभूवाखिलसद्गुणैकपूर्णः(जातः) सुतायामिह देवकस्य ॥ ५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यः सत्सुखज्ञानबलैकदेहः समस्तदोषस्पर्शोज्झितः सदा ।अव्यक्ततत्कार्यमयो न यस्य देहः कुतश्चित् क्‍वच स ह्यजो हरिः ॥ ६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न शुक्लरक्तप्रभवोऽस्य कायस्तथाऽपि तत्पुत्रतयोच्यते मृषा ।जनस्य मोहाय शरीरतोऽस्या यदाविरासीदमलस्वरूपः ॥ ६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आविश्य पूर्वं वसुदेवमेव विवेश तस्मादृतुकाल एव ।देवीमुवासात्र च सप्त मासान् सार्धांस्ततश्चाऽविरभूदजोऽपि ॥ ६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यथा पुरा स्तम्भत आविरासीदशुक्लरक्तोऽपि नृसिंहरूपः ।तथैव कृष्णोऽपि तथाऽपि मातापितृक्रमादेव विमोहयत्यजः ॥ ६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पितृक्रमं मोहनार्थं समेति न तावता शुक्लतो रक्ततश्च ।जातोऽस्य देहस्त्विति दर्शनाय सशङ्खचक्राब्जगदः स दृष्टः ॥ ६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनेकसूर्याभकिरीटयुक्तो विद्युत्प्रभे कुण्डले धारयंश्च ।पीताम्बरो वनमाली स्वनन्तसूर्योरुदीप्तिर्ददृशे गुणार्णवः ॥ ६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स कञ्जयोनिप्रमुखैः सुरैः स्तुतः पित्रा च मात्रा च जगाद शूरजम् ।नयस्व मां नन्दगृहानिति स्म ततो बभूव द्विभुजो जनार्दनः ॥ ६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदैव जाता च हरेरनुज्ञया दुर्गाभिधा श्रीरनु नन्दपत्न्याम् ।ततस्तमादाय हरिं ययौ स शूरात्मजो नन्दगृहान् निशीथे ॥ ६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = संस्थाप्य तं तत्र तथैव कन्यकामादाय तस्मात् स्वगृहं पुनर्ययौ ।हत्वा स्वसुर्गर्भषट्कं क्रमेण मत्वाऽष्टमं तत्र जगाम कंसः ॥ ६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गर्भं देवक्यां सप्तमं मेनिरे हि लोकाः सुतं त्वष्टमं तां ततः सः ।मत्वा हन्तुं पादयोः सम्प्रगृह्य सम्पोथयामास शिलातले च ॥ ६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सा तद्धस्तात् क्षिप्रमुत्पत्य देवी खेऽदृश्यतैवाष्टभुजा समग्रा ।ब्रह्मादिभिः पूज्यमाना समग्रैरत्यद्भुताकारवती हरिप्रिया ॥ ७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाच चार्या तव मृत्युरत्र क्‍वचित् प्रजातो हि वृथैव पाप ।अनागसीं मां विनिहन्तुमिच्छस्यशक्यकार्ये तव चोद्यमोऽयम् ॥ ७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्त्वेति कंसं पुनरेव देवकीतल्पेऽशयद् बालरूपैव दुर्गा ।नाज्ञासिषुस्तामथ केचनात्र ऋते हि मातापितरौ गुणाढ्याम् ॥ ७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वा तयोक्तं तु तदैव कंसः पश्चात्तापाद् वसुदेवं सभार्यम् ।प्रसादयामास पुनःपुनश्च विहाय कोपं च तमूचतुस्तौ ।सुखस्य दुःखस्य च राजसिंह नान्यः कर्ता वासुदेवादिति स्म ॥ ७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V74
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आनीय कंसोऽथ गृहे स्वमन्त्रिणः प्रोवाच कन्यावचनं समस्तम् ।श्रुत्वा च ते प्रोचुरत्यन्तपापाः कार्यं बालानां निधनं सर्वशोऽपि ॥ ७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथेति तांस्तत्र नियुज्य कंसो गृहं स्वकीयं प्रविवेश पापः ।चेरुश्च ते बालवधे सदोद्यता हिंसाविहाराः सततं स्वभावतः ॥ ७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ प्रभाते शयने शयानमपश्यतामब्जदलायताक्षम् ।कृष्णं यशोदा च तथैव नन्द आनन्दसान्द्राकृतिमप्रमेयम् ॥ ७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मेनात एतौ निजपुत्रमेनं स्रष्टारमब्जप्रभवस्य चेशम् ।महोत्सवात् पूर्णमनाश्च नन्दो विप्रेभ्योऽदाल्लक्षमितास्तदा(तथा) गाः ॥ ७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुवर्णरत्नाम्बरभूषणानां बहूनि गोजीविगणाधिनाथः ।प्रादादथोपायनपाणयस्तं गोपा यशोदां च मुदा स्त्रियोऽगमन् ॥ ७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गतेषु तत्रैव दिनेषु केषुचिज्जगाम कंसस्य गृहं स नन्दः ।पूर्वं हि नन्दः स करं हि दातुं बृहद्वनान्निस्सृतः प्राप कृष्णाम् ॥ ७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सहाऽगता तेन तदा यशोदा सुषाव दुर्गामथ तत्र शौरिः ।निधाय कृष्णं प्रतिगृह्य कन्यकां गृहं ययौ नन्द उवास तत्र ॥ ८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निरुष्य तस्मिन् यमुनातटे स मासं ययौ द्रष्टुकामो नरेन्द्रम् ।राज्ञेऽथ तं दत्तकरं ददर्श शूरात्मजो वाक्यमुवाच चैनम् ॥ ८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = याह्युत्पाताः सन्ति तत्रेत्युदीरितो जगाम शीघ्रं यमुनां स नन्दः ।रात्रावेवाऽगच्छमाने तु नन्दे कंसस्य धात्री तु जगाम गोष्ठम् ॥ ८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सा पूतना नाम निजस्वरूपमाच्छाद्य रात्रौ शुभरूपवच्च ।विवेश नन्दस्य गृहं बृहद्वनप्रान्ते हि मार्गे रचितं प्रयाणे ॥ ८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तीरे भगिन्यास्तु यमस्य वस्त्रगृहे शयानं पुरुषोत्तमं तम् ।जग्राह मात्रा तु यशोदया तया निद्रायुजा प्रेक्ष्यमाणा शुभेव ॥ ८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तन्मायया धर्षिता निद्रया च न्यवारयन्नैव हि नन्दजाया ।तया प्रदत्तं स्तनमीशिताऽसुभिः पपौ सहैवाऽशु जनार्दनः प्रभुः ॥ ८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मृता स्वरूपेण सुभीषणेन पपात सा व्याप्य वनं समस्तम् ।तदाऽऽगमन्नन्दगोपोऽपि तत्र दृष्ट्वा च सर्वेऽप्यभवन् सुविस्मिताः ॥ ८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सा ताटका चोर्वशिसम्प्रविष्टा कृष्णावध्यानान्निरयं जगाम ।सा तूर्वशी कृष्णभुक्तस्तनेन पूता स्वर्गं प्रययौ तत्क्षणेन ॥ ८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सा तुम्बुरोः सङ्गत आविवेश रक्षस्तनुं शापतो वित्तपस्य ।कृष्णस्पर्शाच्छुद्धरूपा पुनर्दिवं ययौ तुष्टे किमलभ्यं रमेशे ॥ ८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदाऽऽप देवश्चतुरः स मासांस्तदोपनिष्क्रामणमस्य चाऽसीत् ।जन्मर्क्षमस्मिन् दिन एव चाऽसीत् प्रातः किञ्चित् तत्र महोत्सवोऽभूत् ॥ ८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदा शयानः शकटस्य सोऽधः पदाऽक्षिपत् तं दितिजं निहन्तुम् ।अनः समाविश्य दितेः सुतोऽसौ स्थितः प्रतीपाय हरेः सुपापः ॥ ९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्षिप्तोऽनसिस्थः शकटाक्षनामा स विष्णुनेत्वा सहितः पपात ।ममार चाऽशु प्रतिभग्नगात्रो व्यत्यस्तचक्राक्षमभूदनश्च ॥ ९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ससम्भ्रमात् तं प्रतिगृह्य शङ्क्या कृष्णं यशोदा द्विजवर्यसूक्तिभिः ।सा स्नापयामास नदीतटात् तदा समागता नन्दवचोऽभितर्जिता ॥ ९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हत्वा तु तं कंसभृत्यं स कृष्णः शिश्ये पुनः शिशुवत् सर्वशास्ता ।एवं गोपान् प्रीणयन् बालकेलीविनोदतो न्यवसत् तत्र देवः ॥ ९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विवर्द्धमाने लोकदृष्ट्यैव कृष्णे पाण्डुः पुनः प्राह पृथामिदं वचः ।धर्मिष्ठो नौ सूनुरग्रे बभूव बलद्वयज्येष्ठ उतापरश्च ॥ ९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदैक एवातिबलोपपन्नो भवेत् तदा तेन परावमर्दे ।प्रवर्त्यमाने स्वपुरं हरेयुश्चौर्यात् परे तद् द्वयमत्र योग्यम् ॥ ९५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शस्त्रास्त्रविद् वीर्यवान् नौ सुतोऽन्यो भवेद् देवं तादृशमाह्वयातः ।शेषस्तव भ्रातृसुतोऽभिजातस्तस्मान्नासौ सुतदानाय योग्यः ॥ ९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नवै सुपर्णः सुतदो नरेषु प्रजायते वाऽस्य यतस्तथाऽऽज्ञा ।कृता पुरा हरिणा शङ्करस्तु क्रोधात्मकः पालने नैव योग्यः ॥ ९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतो महेन्द्रो बलवाननन्तरस्तेषां समाह्वानमिहार्हति स्वराट् ।इतीरिता साऽऽह्वयदाशु वासवं ततः प्रजज्ञे स्वयमेव शक्रः ॥ ९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स चार्जुनो नाम नरांशयुक्तो विष्ण्वावेशी बलवानस्त्रवेत्ता ।रूप्यन्यः स्यात् सूनुरित्युच्यमाना भर्त्रा कुन्ती नेति तं प्राह धर्मात् ॥ ९९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बृहस्पतिः पूर्वमभूद्धरेः पदं संसेवितुं पवनावेशयुक्तः ।स उद्धवो नाम यदुप्रवीराज्जातो विद्वानुपगवनामधेयात् ॥ १००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रोणात्मकं नातितरां स्वसेवकं कुर्याद्धरिर्मामिति भूय एव ।स उद्धवात्माऽवततार यादवेष्वासेवनार्थं पुरुषोत्तमस्य ॥ १०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बृहस्पतेरेव स सर्वविद्या अवाप मन्त्री निपुणः सर्ववेत्ता ।वर्षत्रये तत्परतः स सात्यकिर्जज्ञे दिने चेकितानश्च तस्मिन् ॥ १०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मरुत्सु नाम प्रतिभो यदुष्वभूत् स चेकितानो हरिसेवनार्थम् ।तदैव जातो हृदिकात्मजोऽपि वर्षत्रये तत्परतो युधिष्ठिरः ॥ १०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततोऽब्दतो भूभरसंहृतौ हरेरङ्गत्वमाप्तुं गिरिशोऽजनिष्ट ।अश्वत्थामा नामतोऽश्वध्वनिं स यस्माच्चक्रे जायमानो महात्मा ॥ १०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स सर्वविद् बलवानस्त्रवेत्ता कृपस्वसायां द्रोणवीर्योद्भवोऽभूत् ।दुर्योधनस्तच्चतुर्थेऽह्नि जातस्तस्यापरेद्युर्भीमसेनः सुधीरः ॥ १०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदा स मासद्वितयी बभूव तदा रोहिण्यां बलदेवोऽभिजातः ।बली गुणाढ्यः सर्ववेदी य एव सेवाखिन्नो लक्ष्मणोऽग्रे हरेर्भूत् ॥ १०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदा हि पुत्रान् विनिहन्तुमेतौ सहैव बद्धौ गतिशृङ्खलायाम् ।कंसेनापापौ देवकीशूरपुत्रौ वियोजिताः शौरिभार्याः पराश्च ॥ १०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विनिश्चयार्थं देवकीगर्भजानामन्या भार्या धृतगर्भाः स कंसः ।स्थानान्तरे प्रसवो यावदासां संस्थापयामास सुपापबुद्धिः ॥ १०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हेतोरेतस्माद् रोहिणी नन्दगेहे प्रसूत्यर्थं स्थापिता तेन देवी ।लेभे पुत्रं गोकुले पूर्णचन्द्रकान्ताननं बलभद्रं सुशुभ्रम् ॥ १०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदा त्रिमासः स बभूव देवस्तदाऽऽविरासीत् पुरुषोत्तमोऽजः ।तौ कृष्णशेषावाप्तुकामौ सुतौ हि तपश्चक्राते देवकीशूरपुत्रौ ॥ ११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विष्ण्वावेशी बलवान् यो गुणाधिकः स मे सुतः स्यादिति रोहिणी च ।तेपे तपोऽतो हरिशुक्लकेशयुतः शेषो देवकीरोहिणीजः ॥ १११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अवर्द्धतासौ हरिशुक्लकेशसमावेशी गोकुले रौहिणेयः ।कृष्णोऽपि लीला ललिताः प्रदर्शयन् बलद्वितीयो रमयामास गोष्ठम् ॥ ११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स प्राकृतं शिशुमात्मनमुच्चैर्विजानन्त्या मातुरादर्शनाय ।विजृम्भमाणोऽखिलमात्मसंस्थं प्रदर्शयामास कदाचिदीशः ॥ ११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = साऽण्डं महाभूतमनोऽभिमानमहत्प्रकृत्यावृतमब्जजादिभिः ।सुरैः शिवेतैर्नरदैत्यसङ्घैर्युतं ददर्शास्य तनौ यशोदा ॥ ११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न्यमीलयच्चाक्षिणी भीतभीता जुगूह चाऽत्मानमथो रमेशः ।वपुः स्वकीयं सुखचित्स्वरूपं पूर्णं सत्सु ज्ञापयंस्तद्ध्यदर्शयत् ॥ ११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कदाचित् तं लालयन्ती यशोदा वोढुं नाशक्नोद् भूरिभाराधिकार्ता ।निधाय तं भूमितले स्वकर्म यदा चक्रे दैत्य आगात् सुघोरः ॥ ११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तृणावर्तो नामतः कंसभृत्यः सृष्ट्वाऽत्युग्रं चक्रवातं शिशुं तम् ।आदायाऽगा(या)दन्तरिक्षं स तेन शस्तः कण्ठग्राहसंरुद्धवायुः ॥ ११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पपात कृष्णेन हतः शिलातळे तृणावर्तः पर्वतोदग्रदेहः ।सुविस्मयं चाऽपुरथो जनास्ते तृणावर्तं वीक्ष्य सञ्चूर्णिताङ्गम् ॥ ११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अक्रुद्ध्यतां केशवोऽनुग्रहाय शुभं स्वयोग्यादधिकं निहन्तुम् ।स क्रुद्ध्यतां नवनीतादि मृष्णंश्चचार देवो निजसत्सुखाम्बुधिः ॥ ११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्मिन्नब्दे भाद्रपदे स मासे सिंहस्थयोर्गुरुरव्योः परेशः ।उदैत् ततः फाल्गुने फल्गुनोऽभूद् गते ततो माद्रवती बभाषे ॥ १२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जाताः सुतास्ते प्रवराः पृथायामेकाऽनपत्याऽहमतः प्रसादात् ।तवैव भूयासमहं सुतेता विधत्स्व कुन्तीं मम मन्त्रदात्रीम् ॥ १२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितः प्राह पृथां स माद्र्यै दिशस्व मन्त्रं सुतदं वरिष्ठम् ।इत्यूचिवांसं पतिमाह यादवी दद्यां त्वदर्थे तु सकृत्फलाय ॥ १२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उवाच माद्र्यै सुतदं मनुं च पुनः फलं ते न भविष्यतीति ।मन्त्रं समादाय च मद्रपुत्री व्यचिन्तयत् स्यां नु कथं द्विपुत्रा ॥ १२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सदाऽवियोगो दिविजेषु दस्रौ नचैतयोर्नामभेदः क्‍वचिद्धि।एका भार्या सैतयोरप्युषा हि तदाऽऽयातः सकृदावर्तनाद् द्वौ ॥ १२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीक्षन्त्याऽऽकारितावश्विनौ तौ शीघ्रं प्राप्तौ पुत्रकौ तत्प्रसूतौ ।तावेव देवौ नकुलः पूर्वजातः सहदेवोऽभूत् पश्चिमस्तौ यमौ हि (च) ॥ १२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पुनर्मनोः फलवत्त्वाय माद्री सम्प्रार्थयामास पतिं तदुक्ता ।पृथाऽवादीत् कुटिलैषा मदाज्ञामृते देवावाह्वयामास दस्रौ ॥ १२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतो विरोधं च मदात्मजानां कुर्यादेषेत्येव भीतां न मां त्वम् ।नियोक्तुमर्हः पुनरेव राजन्नितीरितोऽसौ विरराम क्षितीशः ॥ १२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विशेषनाम्नैव समाहुताः सुरा (सुतान्) दद्युः सुरा इत्यविशेषितं ययोः ।विशेषनामापि समाह्वयत् तौ मन्त्रावृत्तिर्नामभेदेऽस्य चोक्ता ॥ १२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिराद्येषु चतुर्षु वायुः समाविष्टः फल्गुनेऽथो विशेषात् ।युधिष्ठिरे सौम्यरूपेण विष्टो वीरेण रूपेण धनञ्जयेऽसौ ॥ १२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शृङ्गाररूपं केवलं दर्शयानो विवेश वायुर्यमजौ प्रधानः ।शृङ्गारकैवल्यमभीप्समानः पाण्डुर्हि पुत्रं चकमे चतुर्थम् ॥ १३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शृङ्गाररूपो नकुले विशेषात् सुनीतिरूपः सहदेवं विवेश ।गुणैः समस्तैः स्वयमेव वायुर्बभूव भीमो जगदान्तरात्मा ॥ १३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सुपुल्लवाकारतनुर्हि कोमळः प्रायो जनैः प्रोच्यते रूपशाली ।ततः सुजातं वरवज्रकायौ भीमार्जुनावप्यृते पाण्डुरैच्छत् ॥ १३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अप्राकृतानां तु मनोहरं यद् रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणोपेतमग्र्यम् ।तन्मारुतो नकुले कोमलाभ एवं वायुः पञ्चरूपोऽत्र चाऽसीत् ॥ १३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतीतेन्द्रा एव ते विष्णुषष्ठाः पूर्वेन्द्रोऽसौ यज्ञनामा रमेशः ।स वै कृष्णो वायुरथ द्वितीयः स भीमसेनो धर्म आसीत् तृतीयः ॥ १३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = युधिष्ठिरोऽसावथ नासत्यदस्रौ क्रमात् तावेतौ माद्रवतीसुतौ च ।पुरन्दरः षष्ठ उतात्र सप्तमः स एवैकः फल्गुनो ह्येत इन्द्राः ॥ १३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C12_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C12
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्रमात् संस्कारान् क्षत्रियाणामवाप्य तेऽवर्द्धन्त स्वतवसो महित्वना ।सर्वे सर्वज्ञाः सर्वधर्मोपपन्नाः सर्वे भक्ताः केशवेऽत्यन्तयुक्ताः ॥ १३६॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C12_S01
| id      = MBTN_C12_S01_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये पाण्डवोत्पत्तिर्नाम द्वादशोऽध्यायः
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026