Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C6/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__TOC__
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C06_S01]]
<div class="gr-page-nav">[[Mahabharatatatparyanirnaya|श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः]] · [[Mahabharatatatparyanirnaya/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 6
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = औं ॥ उत्थाप्य चैनमरविन्ददलायताक्षश्चक्राङ्कितेन वरदेन कराम्बुजेन ।कृत्वा च संविदमनेन नुतोऽस्य चांसं प्रीत्याऽऽरुरोह स हसन् सह लक्ष्मणेन ॥ १॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आरोप्य चांसयुगळं भगवन्तमेनं तस्यानुजं च हनुमान् प्रययौ कपीन्द्रम् ।सख्यं चकार हुतभुक्प्रमुखे च तस्य रामेण शाश्वतनिजार्तिहरेण शीघ्रम् ॥ २॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य दुःखमथ देववरः प्रतिज्ञां चक्रे स वालिनिधनाय हरीश्वरोऽपि ।सीतानुमार्गणकृतेऽथ स वालिनैव क्षिप्तां हि दुन्दुभितनुं समदर्शयच्च ॥ ३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वीक्ष्यैव तां निपतितामथ रामदेवः सोऽङ्गुष्ठमात्रचलनादतिलीलयैव ।सम्प्रास्य योजनशतेऽथ तयैव चोर्वीं सर्वान् विदार्य दितिजानहनद्रसास्थान् ॥ ४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शर्वप्रसादजबलाद्दितिजानवध्यान् सर्वान् निहत्य कुणपेन पुनश्च सख्या ।भीतेन वालिबलतः कथितः स्म सप्तसालान् प्रदर्श्य दितिजान् सुदृढांश्च वज्रात् ॥ ५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एकैकमेषु स विकम्पयितुं समर्थः पत्राणि लोप्तुमपि तूत्सहते न शक्तः ।विष्वक्स्थितान् यदि भवान् प्रतिभेत्स्यतीमानेकेषुणा तर्हि वालिवधे समर्थः ॥ ६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जेतुं चतुर्गुणबलो हि पुमान् प्रभुः स्याद्धन्तुं शताधिकबलोऽतिबलं सुशक्तः ।तस्मादिमान् हरिहयात्मजबाह्वलोप्यपत्रान् विभिद्य मम संशयमाशु भिन्धि ॥ ७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमवमृश्य दितेः सुतांस्तान् धातुर्वरादखिलपुम्भिरभेद्यरूपान् ।ब्रह्मत्वमाप्तुमचलं तपसि प्रवृत्तानेकेषुणा सपदि तान् प्रबिभेद रामः ॥ ८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सन्धाय कार्मुकवरे निशिते तु बाणेऽथाऽकृष्य दक्षिणभुजेन तदा प्रमुक्ते ।रामेण सत्वरमनन्तबलेन सर्वे चूर्णीकृताः सपदि ते तरवो रवेण ॥ ९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भित्त्वा च तान् सगिरिकुं भगवत्प्रमुक्तः पातालसप्तकमथात्र च ये त्ववध्याः ।नाम्नाऽसुराः कुमुदिनोऽब्जजवाक्यरक्षाः सर्वांश्च तानदहदाशु शरः स एकः ॥ १०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नैतद्विचित्रममितोरुबलस्य विष्णोर्यत्प्रेरणात् सपवनस्य भवेत् प्रवृत्तिः ।लोकस्य सप्रकृतिकस्य सरुद्रकालकर्मादिकस्य तदपीदमनन्यसाध्यम् ॥ ११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वा बलं भगवतोऽथ हरीश्वरोऽसावग्रे निधाय तमयात् पुरमग्रजस्य ।आश्रुत्य रावमनुजस्य बिलात् स चाऽगादभ्येनमाशु दयिताप्रतिवारितोऽपि ॥ १२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तन्मुष्टिभिः प्रतिहतः प्रययावशक्तः सुग्रीव आशु रघुपोऽपि हि धर्ममीक्षन् ।नैनं जघान विदिताखिललोकचेष्टोऽप्येनं स आह युधि वां न मया विविक्तौ ॥ १३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सौभ्रात्रमेष यदि वाञ्छति वालिनैव नाहं निरागसमथाग्रजनिं हनिष्ये ।दीर्घः सहोदरगतो न भवेद्धि कोपो दीर्घोऽपि कारणमृते विनिवर्तते च ॥ १४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कोपः सहोदरजने पुनरन्तकाले प्रायो निवृत्तिमुपगच्छति तापकश्च ।एकस्य भङ्ग इति नैव झटित्यपास्तदोषो निहन्तुमिह योग्य इति स्म मेने ॥ १५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मान्न बन्धुजनगे जनिते विरोधे कार्यो वधस्तदनुबन्धिभिराश्वितीह ।धर्मं प्रदर्शयितुमेव रवेः सुतस्य भावी न ताप इति विच्च न तं जघान ॥ १६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यः प्रेरकः सकलशेमुषिसन्ततेश्च तस्याज्ञता कुत इहेशवरस्य विष्णोः ।तेनोदितोऽथ सुदृढं पुनरागतेन वज्रोपमं शरममूमुचदिन्द्रसूनौ ॥ १७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रामाज्ञयैव लतया रविजे विभक्ते वायोः सुतेन रघुपेण शरे च मुक्ते ।श्रुत्वाऽस्य शब्दमतुलं हृदि तेन विद्ध इन्द्रात्मजो गिरिरिवापतदाशु सन्नः ॥ १८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भक्तो ममैष यदि मामभिपश्यतीह पादौ ध्रुवं मम समेष्यति निर्विचारः ।योग्यो वधो नहि जनस्य पदानतस्य राज्यार्थिना रविसुतेन वधोऽर्थितश्च ॥ १९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कार्यं ह्यभीष्टमपि तत् प्रणतस्य पूर्वं शस्तो वधो न पदयोः प्रणतस्य चैव ।तस्माददृश्यतनुरेव निहन्मि शक्रपुत्रं त्वितिस्म तमदृष्टतया जघान ॥ २०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यः प्रेरकः सकललोकबलस्य नित्यं पूर्णाव्ययोच्चबलवीर्यतनुः स्वतन्त्रः ।किं तस्य दृष्टिपथगस्य च वानरोऽयं कर्तैशचापमपि येन पुरा प्रभग्नम् ॥ २१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सन्नेऽथ वालिनि जगाम च तस्य पार्श्वं प्राहैनमार्द्रवचसा यदि वाञ्छसि त्वम् ।उज्जीवयिष्य इति नैच्छदसौ त्वदग्रे को नाम नेच्छति मृतिं पुरुषोत्तमेति ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कार्याणि तस्य चरमाणि विधाय पुत्रं त्वग्रे निधाय रविजः कपिराज्य आसीत् ।रामोऽपि तद्गिरिवरे चतुरोऽथ मासान् दृष्ट्वा घनागममुवास सलक्ष्मणोऽसौ ॥ २३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथातिसक्ते क्षितिपे कपीनां प्रविस्मृते रामकृतोपकारे ।प्रसह्य तं बुद्धिमतां वरिष्ठो रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमानुवाच ॥ २४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न विस्मृतिस्ते रघुवर्यकार्ये कार्या कथञ्चित् स हि नोऽभिपूज्यः ।न चेत् स्वयं कर्तुमभीष्टमद्य ते ध्रुवं बलेनापि हि कारयामि ॥ २५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स एवमुक्त्वा हरिराजसन्निधौ द्वीपेषु सप्तस्वपि वानरान् प्रति ।सम्मेलनायाऽशुगतीन् स्म वानरान् प्रस्थापयामास समस्तशः प्रभुः ॥ २६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हरीश्वराज्ञाप्रणिधानपूर्वकं हनूमता ते प्रहिता हि वानराः ।समस्तशैलद्रुमषण्डसंस्थितान् हरीन् समादाय तदाऽभिजग्मुः ॥ २७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदैव रामोऽपि हि भोगसक्तं प्रमत्तमालक्ष्य कपीश्वरं प्रभुः ।जगाद सौमित्रिमिदं वचो मे प्लवङ्गमेशाय वदाऽशु याहि ॥ २८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यदि प्रमत्तोऽसि मदीयकार्ये नयाम्यहं त्वेन्द्रसुतस्य मार्गम् ।प्रायः स्वकार्ये प्रतिपादिते हि मदोद्धता न प्रतिकर्तुमीशते ॥ २९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीड्यरामेण समीरिते तदा ययौ सबाणः सधनुः स लक्ष्मणः ।दृष्ट्वैव तं तेन सहैव तापनिर्भयाद्ययौ रामपदान्तिकं त्वरन् ॥ ३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V31
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हनूमतः साधुवचोभिराशु प्रसन्नचेतस्यधिपे कपीनाम् ।समागते सर्वहरिप्रवीरैः सहैव तं वीक्ष्य ननन्द राघवः ॥ ३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ससम्भ्रमं तं पतितं पदाब्जयोस्त्वरन् समुत्थाप्य समाश्लिषत् प्रभुः ।स चोपविष्टो जगदीशसन्निधौ तदाज्ञयैवाऽऽदिशदाशु वानरान् ॥ ३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समस्तदिक्षु प्रहितेषु तेन प्रभुर्हनूमन्तमिदं बभाषे ।न कश्चिदीशस्त्वदृतेऽस्ति साधने समस्तकार्यप्रवरस्य मेऽस्य ॥ ३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतस्त्वमेव प्रतियाहि दक्षिणां दिशं समादाय मदङ्गुलीयकम् ।इतीरितोऽसौ पुरुषोत्तमेन ययौ दिशं तां युवराजयुक्तः ॥ ३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समस्तदिक्षु प्रतियापिता हि ते हरीश्वराज्ञामुपधार्य मासतः ।समाययुस्तेऽङ्गदजाम्बवन्मुखाः सुतेन वायोः सहिता न चाययुः ॥ ३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = समस्तदुर्गप्रवरं दुरासदं विमार्गतां विन्ध्यगिरिं महात्मनाम् ।गतः स कालो हरिराडुदीरितः समासदंश्चाथ बिलं महाद्भुतम् ॥ ३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृतं मयेनातिविचित्रमुत्तमं समीक्ष्य तत्तार उवाच चाङ्गदम् ।वयं न यामो हरिराजसन्निधिं विलङ्घितो नः समयो यतोऽस्य ॥ ३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुरासदोऽसावतिचण्डशासनो हनिष्यति त्वामपि किं मदादिकान् ।अगम्यमेतद् बिलमाप्य तत् सुखं वसाम सर्वे किमसाविहाऽऽचरेत् ॥ ३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न चैव रामेण सलक्ष्मणेन प्रयोजनं नो वनचारिणां सदा ।न चेह नः पीडयितुं स च क्षमस्ततो ममेयं सुविनिश्चिता मतिः ॥ ३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितं मातुलवाक्यमाशु स आददे वालिसुतोऽपि सादरम् ।उवाच वाक्यं च न नो हरीश्वरः क्षमी भवेल्लङ्घितशासनानाम् ॥ ४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = राज्यार्थिना येन हि घातितोऽग्रजो हृताश्च दाराः सुनृशंसकेन ।स नः कथं रक्षति शासनातिगान् निराश्रयान् दुर्बलकान् बले स्थितः ॥ ४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरिते शक्रसुतात्मजेन तथेति होचुः सह जाम्बवन्मुखाः ।सर्वेऽपि तेषामथ चैकमत्यं दृष्ट्वा हनूमानिदमाबभाषे ॥ ४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विज्ञातमेतद्धि मयाऽङ्गदस्य राज्याय ताराभिहितं हि वाक्यम् ।साध्यं न चैतन्नहि वायुसूनू रामप्रतीपं वचनं सहेत ॥ ४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न चाहमाक्रष्टुमुपायतोऽपि शक्यः कथञ्चित् सकलैः समेतैः ।सन्मार्गतो नैव च राघवस्य दुरन्तशक्तेर्बिलमप्रधृष्यम् ॥ ४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वचो ममैतद्यदि चाऽऽदरेण ग्राह्यं भवेद्वस्तदतिप्रियं मे ।न चेद् बलादप्यनये प्रवृत्तान् प्रशास्य सन्मार्गगतान् करोमि ॥ ४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितं तत् पवनात्मजस्य श्रुत्वाऽतिभीता धृतमूकभावाः ।सर्वेऽनुजग्मुस्तमथाद्रिमुख्यं महेन्द्रमासेदुरगाधबोधाः ॥ ४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निरीक्ष्य ते सागरमप्रधृष्यमपारमेयं सहसा विषण्णाः ।दृढं निराशाश्च मतिं हि दध्रुः प्रायोपवेशाय तथा च चक्रुः ॥ ४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रायोपविष्टाश्च कथा वदन्तो रामस्य संसारविमुक्तिदातुः ।जटायुषः पातनमूचिरे तत्सम्पातिनाम्नः श्रवणं जगाम ॥ ४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्याग्रजोऽसावरुणस्य सूनुः सूर्यस्य बिम्बं सह तेन यातः ।जवं परीक्षन्नथ तं सुतप्तं गुप्त्वा पतत्रक्षयमाप्य चापतत् ॥ ४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स दग्धपक्षः सवितृप्रतापाच्छ्रुत्वैव रामस्य कथां सपक्षः ।भूत्वा पुनश्चापि मृतिं जटायुषः शुश्राव पृष्ट्वा पुनरेव सम्यक् ॥ ५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स रावणस्याथ गतिं सुतोक्तां निवेद्य दृष्ट्वा जनकात्मजाकृतिम् ।स्वयं तथाऽशोकवने निषण्णामवोचदेभ्यो हरिपुङ्गवेभ्यः ॥ ५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततस्तु ते ब्रह्मसुतेन पृष्टा न्यवेदयन्नात्मबलं पृथक् पृथक् ।दशैव चाऽरभ्य दशोत्तरस्य क्रमात् पथो योजनतोऽभियाने ॥ ५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सनीलमैन्दद्विविदाः सताराः सर्वेऽप्यशीत्याः परतो न शक्ताः ।गन्तुं यदाऽऽथाऽत्मबलं स जाम्बवान् जगाद तस्मात् पुनरष्टमांशम् ॥ ५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलेर्यदा विष्णुरवाप लोकांस्त्रिभिः क्रमैर्नन्दिरवं प्रकुर्वता ।तदा मया भ्रान्तमिदं जगत्त्रयं सवेदनं जानु ममाऽऽस मेरुतः ॥ ५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अतो जवो मे न हि पूर्वसम्मितः पुरा त्वहं षण्णवतिप्लवोऽस्मि ।ततः कुमारोऽङ्गद आह चास्माच्छतं प्लवेयं न ततोऽभिजाने ॥ ५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अपूरिते तैः सकलैः शतस्य गमागमे शत्रुबलं च वीक्ष्य ।सुदुर्गमत्वं च निशाचरेशपुर्याः स धातुः सुत आबभाषे ॥ ५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अयं हि गृध्रः शतयोजनं गिरिं त्रिकूटमाहेत उतात्र विघ्नाः ।भवेयुरन्येऽपि ततो हनूमानेकः समर्थो न परोऽस्ति कश्चित् ॥ ५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्त्वा स इत्थं पुनराह सूनुं प्राणस्य निःसीमबलं प्रशंसयन् ।त्वमेक एवात्र परं समर्थः कुरुष्व चैतत् परिपाहि वानरान् ॥ ५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C06_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C06
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इतीरितोऽसौ हनुमान् निजेप्सितं तेषामशक्तिं प्रकटां विधाय ।अवर्धताऽऽशु प्रविचिन्त्य रामं सुपूर्णशक्तिं चरितोस्तदाज्ञाम् ॥ ५९॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C06_S01
| id      = MBTN_C06_S01_author-note
| text    =
{इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये श्रीरामचरिते समुद्रतरणनिश्चयो नाम षष्ठोऽध्यायः}
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026