Jump to content

Mahabharatatatparyanirnaya/C2/S1: Difference between revisions

From Grantha
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: New redirect
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__TOC__
#REDIRECT [[Mahabharatatatparyanirnaya#MBTN_C02_S01]]
<div class="gr-page-nav">[[Mahabharatatatparyanirnaya|श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः]] · [[Mahabharatatatparyanirnaya/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id  = MBTN
| chapter_num  = 2
| title        = सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः
}}{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V01
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।निखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V02
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।श्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V03
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।कुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V04
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।उत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V05
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।कलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V06
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।शास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V07
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।यथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V08
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।सङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V09
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V10
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।व्यासस्यैवाऽज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम्’ ॥१०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V11
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V12
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।कृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V13
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।सर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V14
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।ज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V15
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।प्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V16
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।मागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V17
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।अङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V18
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।अन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V19
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।स एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V20
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।बलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V21
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।तस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V22
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।क्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V23
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।अन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।क्षत्रियाणां बलं चैव सर्वेषां विष्णुकार्यता ॥२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V24
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।दत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V25
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।राघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V26
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।नारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V27
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।तथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V28
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।न विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V29
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।कामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V30
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।मनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V3१
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।भरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V32
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।प्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V33
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।वालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V34
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।अन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V35
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।वायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V36
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।रूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V37
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।यासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V38
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।नालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V39
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।न लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V40
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।सत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V41
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।भूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V42
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।द्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V43
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।नरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V44
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा । लक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ । शत्रुघ्नस्तु ततः पश्चात् सुग्रीवाद्यास्ततोऽवराः ॥४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V45
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा । तैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V46
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् । कर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् । विविदाद्यैर्हि तैः पश्चाद् विप्रतीपं कृतं हरेः ॥४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V47
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः । नैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् । अन्यत्र पूर्यते क्‍वापि तस्मादत्रैव निर्णयः ॥४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V48
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः । प्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V49
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या । तस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।॥४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V50
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'। इत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V51
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् । ‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V52
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः । तथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V53
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् । ‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् । को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ॥५३॥(पद्म पु. १.१.४३-४४; विष्णु पु. ३.४-५; महा. १२.३३४.९(१२.३५६.११))
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V54
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् । उक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V55
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु । तथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V56
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च । त्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V57
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः । भक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V58
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः । मोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V59
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता । इत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V60
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः । कृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V61
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः । तस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V62
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् । उत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V63
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा । तनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V64
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् । प्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V65
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे । यस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V66
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः । प्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V67
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V68
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः । तस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V69
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । वेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V70
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः । इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V71
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् । सर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) । तद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V73
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् । ऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V72
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अप्रमेयोऽनियोज्यश्च स्वयं कामगमो वशी । मोदत्येष सदा भूतैर्बालः क्रीडनकैरिव ॥७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V75
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः । परमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V76
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः । नायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V77
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु । न(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् । कुतो दुःखं स्वतन्त्रस्य नित्यानन्दैकरूपिणः ॥७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V78
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः । कर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V79
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते । बद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V80
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः । अजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V81
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् । अविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V82
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः । निर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V83
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् । यथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V84
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः । यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V85
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा । मत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V86
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) । परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V87
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः । राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V88
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः । भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V89
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् । न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V90
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् । यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V91
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् । सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V92
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V93
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V94
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V95
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥)
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V96
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद् बुद्‍ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत’(भ. गी. १५.१६-२०) ॥९६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V97
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V98
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V99
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V100
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V101
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।  ‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् । क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु’(भ. गी. १६.१९) ॥१०१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V102
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि । मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V103
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V104
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः । इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V105
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु । मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V106
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् । सर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V107
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु । यथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \३५९.६९) ॥१०७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V108
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप । एकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \३५९.७२)  ॥१०८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V109
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = \ (जनमेजय उवाच)‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु । को ह्यत्र पुरुषश्रेष्ठस्तं भवान् वक्तुमर्हति’(महा. १२.३३८.१ \३६०.१) ॥१०९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V110
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = (वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह । बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते । तथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्’(महा. १२.३३८.२\३६०.३ ) ॥११०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V111
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते । तस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V112
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः । मत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V113
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् । ‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः । नावसाययितुं शक्यो व्याचक्षाणैश्च सर्वदा ॥११३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V114
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः । यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V115
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति । ‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः । ब्रह्मा मामाश्रितो नित्यं नाहं (कि)कञ्चिदुपाश्रितः (म.भा.१४.११८.३७)॥११५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V116
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् । एवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V117
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् । ‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V118
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः । तत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V119
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः । उक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V120
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता । समाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V121
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते । आद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V122
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् । तस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V123
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः । प्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च । पूर्णप्रज्ञस्तृतीयस्तु भगवत्कार्यसाधकः ॥१२३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V124
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया । एकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V125
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते । सैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V126
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः । प्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V127
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू । इन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V128
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु । चरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V129
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् । ‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः । कुतोऽन्यथा स्यू(स्य हि स्यू) रमतः स्व आत्मन् सीताकृतानि व्यसनानीश्वरस्य ॥१२९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V130
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः । न स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V131
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति । स ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V132
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् । नमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V133
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् । सर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा । सर्वज्ञोऽपि विमोहाय जनानां पुरुषोत्तमः’ ॥१३३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V134
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि । नान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V135
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि । ‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे । तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते’(महा. १.१.५०) ॥१३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V136
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते । प्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V137
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ । सब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V138
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु । तत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V139
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः । योगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V140
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः । सर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V141
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः । विपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V142
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे । धार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V143
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः । पाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V144
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते । दुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V145
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः । तथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V146
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते । वाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V147
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः । न ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V148
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे । बुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V149
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि । यदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V150
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु । तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V151
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः । यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V152
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति । उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V153
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे । अनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V154
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः । ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V155
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् । बलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V156
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः । अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V157
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे । वेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V158
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि । पाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V159
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् । ‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् । त्वय्यायत्तमिदं सर्वं सर्वलोकस्य भारत’ ॥१५९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V160
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि । ‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये । सत्त्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसम्भवे’(म.भा.४.३२.१६) ॥१६०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V161
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे । चत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V162
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् । चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८) अन्योन्यानन्तरबलाः क्रमादेव प्रकीर्तिताः’(म.भा.४.३२.१९) ॥१६२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V163
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् । ‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव । सहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम्(म.भा.५.७६.३) ॥१६३॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V164
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते । यादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V165
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः । धूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V166
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च । ‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः । माता च यैषां प्रथमैव भारती सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ ॥१६६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V167
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् । चतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V168
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् । न विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V169
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = ‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् । अन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V170
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् । ‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V171
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् । वीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V172
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् । ‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् । अन्यत्र भीमपार्थाभ्यां भवतश्च जनार्दन’ ॥१७२॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V173
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् । ‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ । भीमस्तु प्रथमस्तत्र द्वितीयो द्रौणिरेव च ॥१६८॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V174
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः । गाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V175
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते । कानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V176
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः । अनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V177
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥
}}
 
{{VerseBlock
| verse_id      = MBTN_C02_S01_V178
| document_id  = MBTN
| chapter_id    = MBTN_C02
| verse_type    = shloka
| verse_line1  = स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = MBTN_C02_S01
| id      = MBTN_C02_S01_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णये वाक्योद्धारो नाम द्वितीयोऽध्यायः
}}
 
 
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]

Latest revision as of 06:47, 13 April 2026