|
|
| (One intermediate revision by the same user not shown) |
| Line 1: |
Line 1: |
| __TOC__
| | #REDIRECT [[Bhagavatatatparyanirnaya#BTN_C03_S33]] |
| <div class="gr-page-nav">[[Bhagavatatatparyanirnaya|श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयः]] · [[Bhagavatatatparyanirnaya/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
| |
| {{Adhyaya
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_num = 3
| |
| | title = त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः
| |
| }}{{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V03
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = तच्छ्रद्धयाक्राऽऽन्तमतिः पितृदेवव्रतः पुमान् ।
| |
| | verse_line2 = गत्वा चान्द्रमसं लोकं सोमपाः पुनरेष्यति ॥ ३ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V03
| |
| | id = BTN_C03_S33_V03_B1
| |
| | text =
| |
| 'ईषद्भक्तो भगवति सुकर्मा स्वर्गमेष्यति ।
| |
| अभक्तो निरयं याति सुकर्माऽपि न संशयः''॥ इति वामने ॥ ३ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V11
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = आद्यः स्थिरचराणां यो वेदगर्भः सहर्षिभिः ।
| |
| | verse_line2 = योगेश्वरैः कुमाराद्यैः सिद्धैर्योगप्रवर्तकैः ॥ ११ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V12
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = भेददृष्ट्याऽभिमानेन निःसङ्गेनापि कर्मणा ।
| |
| | verse_line2 = कर्तृत्वात् सगुणं ब्रह्म पुरुषं पुरुषर्षभम् ॥ १२ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V13
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = स सङ्गत्य पुनः काले कालेनेश्वरमूर्तिना ।
| |
| | verse_line2 = जातेऽगुणव्यतिकरे यथापूर्वं प्रजायते ॥ १३ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V13
| |
| | id = BTN_C03_S33_V13_B1
| |
| | text =
| |
| अभिमानेन पूर्णज्ञानेन । सङ्गत्य लये परमेश्वरं प्रविश्य ।
| |
| 'यथापूर्वं प्रजायते''उच्चनीचादिभावेन जायते ।
| |
| 'अगुणव्यतिकरे''बहिः श्वेतद्वीपे निर्गच्छति ।
| |
| 'गुणव्यतिकराभावेऽप्युच्चनीचादिपूर्ववत् ।
| |
| विष्णोश्चैव विमुक्तानां न कदाचन गच्छति''॥ इति गारुडे ॥ ११-१३ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V14
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ऐश्वर्यं पारमेष्ठ्यं यत् तेऽपि धर्मविनिर्मितम् ।
| |
| | verse_line2 = निषेव्य पुनरायान्ति गुणव्यतिकरेऽसति ॥ १४ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V14
| |
| | id = BTN_C03_S33_V14_B1
| |
| | text =
| |
| गुणव्यतिकरे असति । प्रलये प्राप्ते पुनः परमेश्वरमायान्ति ।
| |
| 'ब्रह्मा देवैः परिवृतः प्रलये परमेश्वरम् ।
| |
| प्रविश्य सर्गे तु पुनः श्वेतद्वीपे प्रमोदते ॥
| |
| ज्ञानधर्मफलांस्तत्र भोगान्भुक्त्वा लये पुनः ।
| |
| नारायणं समाविश्य ज्ञानव्यक्तं निजं सुखम् ॥
| |
| भुञ्जते त्वेवमेवैषां काले संसर्गनिर्गमौ ।
| |
| नित्यौ नित्यसुखं चैव सृष्टौ भोगास्तथोत्तमाः ॥
| |
| यथापूर्वं हरेः सर्वगुणैर्नीचोच्चता तथा ।
| |
| ब्रह्मणश्च तथान्येषामन्येषां च यथापदम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V16
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ये त्विहासक्तमनसः कर्मसु श्रद्धयान्विताः ।
| |
| | verse_line2 = कुर्वन्त्यप्रतिषिद्धानि नित्यान्यपि च कृत्स्नशः ॥ १६ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V17
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = रजसा कुण्ठमनसः कामात्मानोऽजितेन्द्रियाः ।
| |
| | verse_line2 = पितॄन् यजन्त्यनुदिनं गृहेष्वभिरताशयाः ॥ १७ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V18
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = त्रैवर्गिकास्ते पुरुषा विमुखा हरिमेधसः ।
| |
| | verse_line2 = कथायां कथनीयोरुविक्रमस्य मधुद्विषः ॥ १८ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V19
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = नूनं दैवेन विहता ये त्वच्युतकथासुधाम् ।
| |
| | verse_line2 = हित्वा शृृण्वन्त्यसद्गाथाः पुरीषमिव विड्भुजः ॥ १९ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V20
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = दक्षिणेन पथाऽर्यम्णः पितृलोकं व्रजन्ति ते ।
| |
| | verse_line2 = प्रजायां तु प्रजायन्ते श्मशानान्तक्रियाकृतः ॥ २० ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V21
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ततस्ते क्षीणसुकृताः पुनर्लोकमिमं सति ।
| |
| | verse_line2 = पतन्ति विवशा देवैः सद्यो विभ्रंशितोदयाः ॥ २१ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V21
| |
| | id = BTN_C03_S33_V21_B1
| |
| | text =
| |
| 'अत्यल्पभक्ता विष्णौ च सदा श्राद्धादिकारिणः ।
| |
| पितृलोकं समाविश्य स्वसन्ताने पुनःपुनः ॥
| |
| क्षिप्रमेव प्रजायन्ते ये तु भक्तिविवर्जिताः ।
| |
| अन्यसामान्यवेत्तारस्तदन्योत्तमवेदिनः ॥
| |
| तद्भक्तनिन्दकाश्चैव यान्त्येव निरयं ध्रुवम् ।
| |
| अपि धर्मैकनियमा नात्र कार्या विचारणा''॥ इति च ॥
| |
| 'मुक्तियोग्यास्तु देवाद्या मानुषा यज्ञभागिनः ।
| |
| मनुष्यभेदाः श्राद्धादिकृतो विद्वेषिणोऽसुराः''इति च ॥ १६-२१ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V28
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ज्ञानमेकं पराचीनैरिन्द्रियैर्ब्रह्म निर्गुणम् ।
| |
| | verse_line2 = अवभात्यर्थरूपेण भ्रान्त्या शब्दादिधर्मिणाम् ॥ २८ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V28
| |
| | id = BTN_C03_S33_V28_B1
| |
| | text =
| |
| 'मत्स्यकूर्मादिरूपं च विष्णोर्ज्ञानैकमात्रकम् ।
| |
| तन्मन्यन्ते भौतिकं तु ये गच्छन्त्यधरं तमः''॥ इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V29
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = यथा महानहङ्कारस्त्रिवृत् पञ्चविधः स्वराट् ।
| |
| | verse_line2 = एकादशविधस्तस्य वपुरण्डं जगद् यतः ॥ २९ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V29
| |
| | id = BTN_C03_S33_V29_B1
| |
| | text =
| |
| 'एकादशेन्द्रियात्मा च पञ्चभूतात्मकस्तथा ।
| |
| सर्वाभिमानी भगवान्स्वराडिन्द्रः पुरन्दरः ॥
| |
| इदमण्डं जगत्सर्वं शक्रदेहं विदुर्बुधाः ।
| |
| तत्पतिस्त्रिगुणो रुद्रस्तस्य ब्रह्मा ततो हरिः''॥ इति वामने ॥
| |
| यथैतान्पश्यन्ति तद्वदेव ज्ञानात्मकं मत्स्यादिरूपं पश्यन्त्यज्ञाः॥ २९ ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{VerseBlock
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V32
| |
| | document_id = BTN
| |
| | chapter_id = BTN_C03
| |
| | verse_type = shloka
| |
| | verse_line1 = ज्ञानं योगश्च मन्निष्ठो नैर्गुण्यो भक्तिलक्षणः ।
| |
| | verse_line2 = द्वयोरप्येक एवार्थो भगवच्छब्दलक्षणः ॥ ३२ ॥
| |
| | commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V32
| |
| | id = BTN_C03_S33_V32_author-note
| |
| | text =
| |
| ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥
| |
| }}
| |
| | |
| {{Bhashyam
| |
| | verse_id = BTN_C03_S33_V32
| |
| | id = BTN_C03_S33_V32_B1
| |
| | text =
| |
| 'ज्ञानभक्ती विना नैव मुक्तिः कस्यापि विद्यते ।
| |
| तयोरेकतरेणापि विष्णुगेनोभयं विना ॥
| |
| एवमप्येतयोरेकभावेऽन्यनियतेर्ध्रुवम् ।
| |
| एकेनापि भवेन्मुक्तिस्तदर्थं त्वन्यसाधनम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३२॥
| |
| }}
| |
| | |
| | |
| [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
| |