Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-13T06:47:48Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T19:08:06Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 19:08, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__TOC__~~		== प्रथमः पादः ==
	~~<div class~~=~~"gr-page-nav">[[Nyayavivaranam\|न्यायविवरणम्]] · [[Nyayavivaranam/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>~~
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BSNV		\| document_id = BSNV

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:46:17Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

__TOC__
<div class="gr-page-nav">[[Nyayavivaranam|न्यायविवरणम्]] · [[Nyayavivaranam/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id = BSNV
| chapter_num = 4
| title = प्रथमः पादः
}}=== आवृत्त्यधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V01
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V01
| id = BSNV_C04_S01_V01_B01
| text =
न च श्रवणाद्यनवृत्त्याऽपरोक्षज्ञानोदये सर्वेषां सुशक्यत्वमिति गुणः । महाफलत्वात् सर्वेषामशक्यताया एवोपपन्नत्वात् । अन्यथा सर्वसुशक्यस्यैव साधनतया सर्वेषां मोक्षापत्तेः ॥1॥
}}

=== आत्माधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V02
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V02
| id = BSNV_C04_S01_V02_B01
| text =
न च शश्वदतिप्रसिद्धत्वात् आत्मशब्दोदितं स्वामित्वं न नित्यश उपास्यम् । अन्येभ्योऽधिकफलत्वेन सविशेषत्वादात्मत्वस्य ॥2॥
}}

=== प्रतीकाधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V03
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V03
| id = BSNV_C04_S01_V03_B01
| text =
तर्हि विशेषवत्वादेव प्रतीकमपीश्वर इत्युपास्यमिति नास्ति(इति च नास्ति/न) । यत्र सन्धिरुपपत्तिर्विद्यते तस्यैव ग्राह्यत्वात् । अन्यस्येशत्वग्रहणस्य मिथ्याज्ञानत्वादेवानुपपत्तेः ॥3॥
}}

=== ब्रह्माधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V04
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V04
| id = BSNV_C04_S01_V04_B01
| text =
न च प्रतिदिनं विविधगुणन्यासेन भगवत्प्रीत्युपपत्तेर्न ब्रह्मतादृष्टिनियम इति वाच्यम् । अशेषगुणान्तर्भावेन तस्यैवाधिकसाधनत्वात् ॥4॥
}}

=== आदित्याधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V05
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V05
| id = BSNV_C04_S01_V05_B01
| text =
न च विविधस्थानेष्वादित्यादीनां चरणाद्विष्ण्वङ्गेष्वादित्यादिमतिनियमो नास्तीति वाच्यम् । तत्कृतावेव कृत्यस्याप्तत्वादादित्यादीनाम् ॥5॥
}}

=== आसीनाधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V06
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V06
| id = BSNV_C04_S01_V06_B01
| text =
न च ज्ञानस्य सम्यक्तद्विषयत्वमात्रेण पूर्तेरासनादिना न कार्यमिति वाच्यम् । आसनादिना निश्चलत्वादिविशेषकार्योपपत्तेः ॥6॥
}}

=== आप्रायणाधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V07
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V07
| id = BSNV_C04_S01_V07_B01
| text =
न चान्यस्यापि साधनस्य कर्तुं शक्यत्वान्न यावन्मुक्ति ध्यानं कार्यमिति वाच्यम् । ध्यानं विनाऽपरोक्षज्ञानाख्यविशेषकार्यानुपपत्तेः ॥7॥
}}

=== तदधिगमाधिकरणम् ===

{{VerseBlock
| verse_id = BSNV_C04_S01_V08
| document_id = BSNV
| chapter_id = BSNV_C04
| verse_type = sutra
| commentary1 = nyayavivaranam
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01_V08
| id = BSNV_C04_S01_V08_B01
| text =
न च ज्ञानोदयेऽशेषकर्मक्षये कृतकृत्यत्वात् तदैव मुक्तिः, न चेत् कर्माक्षय इति वाच्यम् । प्रारब्धस्यैव कृतस्य यावज्ज्ञानं संस्थितेः ।‘ कर्माणि क्षपयेद्विष्णुरप्रारब्धानि विद्यया । प्रारब्धानि तु भोगेन क्षपयन् स्वगतिं नयेत् ॥’() इति वचनात् ॥8॥
}}

{{Bhashyam
| verse_id = BSNV_C04_S01
| id = BSNV_C04_S01_author-note
| text =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रनुव्याख्यान्यायविवरणे चतुर्थाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥
}}

[[Category:Nyayavivaranam]]

Nyayavivaranam/C4/S1 - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)