Mayavadakhandanam/C1 - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-13T06:47:31Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 06:47, 13 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~== मायावादखण्डनम् ==~~		#REDIRECT [[Mayavadakhandanam#MVK_C01]]
	~~{{Adhyaya~~
	~~\| document_id = MVK~~
	~~\| chapter_num = 1~~
	~~\| title = मायावादखण्डनम्~~
	}}
	~~{{VerseBlock~~
	~~\| verse_id = MVK_C01_V01~~
	~~\| document_id = MVK~~
	~~\| chapter_id = MVK_C01~~
	~~\| verse_type = shloka~~
	~~\| verse_line1 = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।~~
	~~\| verse_line2 = जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥~~
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B01~~
	~~\| text =~~
	‘विमतम् अनारम्भणीयम् अन्यथाप्रतिपादकत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नम्’ । न हि ब्रह्मात्मैक्यस्य याथार्थ्यं तत्पक्षे । अद्वैतहानेः स्वरूपातिरेके । अनतिरेके स्वप्रकाशत्वादात्मनः सिद्धसाधनता । निर्विशेषत्वादात्मनो नानधिगतो विशेषः । सिद्धत्वाद् स्वरूपस्य विशेषाभावाच्च नाज्ञानं कस्यचिदावरकम् । ‘अनधिगतार्थगन्तृ प्रमाणम्’ इति च तन्मतम् । अज्ञानासम्भवादेव तन्मतम् अखिलमपाकृतम् । मिथ्यात्वे चैक्यस्यातत्त्वावेदकत्वमागमस्य स्यात् । सत्यता च भेदस्य । एवमेव प्रयोजनमपि निरस्तम् । स्वरूपत्वात् मोक्षस्य पूर्वमेव सिद्धत्वात् । अज्ञानासम्भवेन चतुर्थप्रकाराभावात् पञ्चमप्रकारताऽपि निरस्ता । विषयप्रयोजनाभावादेव अधिकारी च । तदभावादेव सम्बन्धोऽपि ।
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B02~~
	~~\| text =~~
	‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥(भ.गी.१५.१६)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B03~~
	~~\| text =~~
	उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥(भ.गी.१५.१७)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B04~~
	~~\| text =~~
	यस्माद् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥(भ.गी.१५.१८)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B05~~
	~~\| text =~~
	यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B06~~
	~~\| text =~~
	इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥(भ.गी.१५.२०)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B07~~
	~~\| text =~~
	‘इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥’(कठ.१.३.१०)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B08~~
	~~\| text =~~
	‘महतः परमव्यक्तम् अव्यक्तात् पुरुषः परः । पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥’(कठ.१.३.१०)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B09~~
	~~\| text =~~
	‘भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’(ब्र.सू.३.३.५९) । इति विष्णोः पुरुषोत्तमत्वमेव सर्वशास्त्रार्थत्वेन भगवता श्रुत्या चाभिहितम् ।
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B10~~
	~~\| text =~~
	इति सर्वज्ञमुनिना मायावादतमोऽखलिम् । निरस्तं तत्त्ववादेन सतां संशयनुत्तये ॥
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_B11~~
	~~\| text =~~
	नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥(म.भा.१.१.३४)
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = MVK_C01~~
	~~\| id = MVK_C01_author-note~~
	~~\| text =~~
	~~इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं मायावादखण्डनम् ॥~~
	}}

	[[~~Category:~~Mayavadakhandanam]]

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T19:07:48Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 19:07, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__TOC__~~		== मायावादखण्डनम् ==
	~~<div class~~=~~"gr-page-nav">[[Mayavadakhandanam\|~~मायावादखण्डनम्~~]] · [[Mayavadakhandanam/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>~~
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = MVK		\| document_id = MVK

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:45:58Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

__TOC__
<div class="gr-page-nav">[[Mayavadakhandanam|मायावादखण्डनम्]] · [[Mayavadakhandanam/Toc|अनुक्रमणिका]]</div>
{{Adhyaya
| document_id = MVK
| chapter_num = 1
| title = मायावादखण्डनम्
}}
{{VerseBlock
| verse_id = MVK_C01_V01
| document_id = MVK
| chapter_id = MVK_C01
| verse_type = shloka
| verse_line1 = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।
| verse_line2 = जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B01
| text =
‘विमतम् अनारम्भणीयम् अन्यथाप्रतिपादकत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नम्’ । न हि ब्रह्मात्मैक्यस्य याथार्थ्यं तत्पक्षे । अद्वैतहानेः स्वरूपातिरेके । अनतिरेके स्वप्रकाशत्वादात्मनः सिद्धसाधनता । निर्विशेषत्वादात्मनो नानधिगतो विशेषः । सिद्धत्वाद् स्वरूपस्य विशेषाभावाच्च नाज्ञानं कस्यचिदावरकम् । ‘अनधिगतार्थगन्तृ प्रमाणम्’ इति च तन्मतम् । अज्ञानासम्भवादेव तन्मतम् अखिलमपाकृतम् । मिथ्यात्वे चैक्यस्यातत्त्वावेदकत्वमागमस्य स्यात् । सत्यता च भेदस्य । एवमेव प्रयोजनमपि निरस्तम् । स्वरूपत्वात् मोक्षस्य पूर्वमेव सिद्धत्वात् । अज्ञानासम्भवेन चतुर्थप्रकाराभावात् पञ्चमप्रकारताऽपि निरस्ता । विषयप्रयोजनाभावादेव अधिकारी च । तदभावादेव सम्बन्धोऽपि ।
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B02
| text =
‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥(भ.गी.१५.१६)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B03
| text =
उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥(भ.गी.१५.१७)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B04
| text =
यस्माद् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥(भ.गी.१५.१८)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B05
| text =
यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B06
| text =
इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥(भ.गी.१५.२०)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B07
| text =
‘इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥’(कठ.१.३.१०)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B08
| text =
‘महतः परमव्यक्तम् अव्यक्तात् पुरुषः परः । पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥’(कठ.१.३.१०)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B09
| text =
‘भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’(ब्र.सू.३.३.५९) । इति विष्णोः पुरुषोत्तमत्वमेव सर्वशास्त्रार्थत्वेन भगवता श्रुत्या चाभिहितम् ।
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B10
| text =
इति सर्वज्ञमुनिना मायावादतमोऽखलिम् । निरस्तं तत्त्ववादेन सतां संशयनुत्तये ॥
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_B11
| text =
नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥(म.भा.१.१.३४)
}}

{{Bhashyam
| verse_id = MVK_C01
| id = MVK_C01_author-note
| text =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं मायावादखण्डनम् ॥
}}

[[Category:Mayavadakhandanam]]