Bruhadaranyaka/C4/S2 - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-13T06:45:40Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 06:45, 13 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~== कूर्चब्राह्मणम् ==~~		#REDIRECT [[Bruhadaranyaka#BR_C04_S02]]
	~~{{Adhyaya~~
	~~\| document_id = BR~~
	~~\| chapter_num = 4~~
	~~\| title = कूर्चब्राह्मणम्~~
	~~}}{{VerseBlock~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V01~~
	~~\| document_id = BR~~
	~~\| chapter_id = BR_C04~~
	~~\| verse_type = mantra~~
	\| verse_line1 = जनको वै वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्यानु मा शाधीति स होवाच यथा वै सम्राण्महान्तमध्वानमेष्यन् रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्माऽस्येवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति नाहं तद्भगवान् वेद यत्र गमिष्यामीत्यथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति स होवाच ब्रवीतु भगवानिति ॥ १ ॥
	~~\| commentary1 = bruhadaranyaka~~
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V01~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V01_B1~~
	~~\| text =~~
	स्वयोग्यं ज्ञानं श्रोतुं सिंहासनादवरुह्योपसदनं कृत्वोवाच । यत्स्वात्मना प्राप्यं मुक्तौ तदुपास्यैव मुक्तिर्भवतीत्यतः प्राप्यं पृच्छति ।
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V01~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V01_B1~~
	~~\| text =~~
	~~वृन्दैः प्राप्यतमत्वात् तु वृन्दारक इति स्मृतः इति च पाद्मे ॥~~
	}}

	~~{{VerseBlock~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V02~~
	~~\| document_id = BR~~
	~~\| chapter_id = BR_C04~~
	~~\| verse_type = mantra~~
	\| verse_line1 = इन्धो ह वै नामैष योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषस्तं वा एतमिन्धं सन्तमिंद्र इत्याचक्षते परोक्षेणैव परोक्षप्रिया इव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः ॥ २ ॥
	}}

	~~{{VerseBlock~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V03~~
	~~\| document_id = BR~~
	~~\| chapter_id = BR_C04~~
	~~\| verse_type = mantra~~
	\| verse_line1 = अथैतद्वामेऽक्षिणि पुरुषरूपमेषाऽस्य पत्नी विराट् तयोरेष संस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशोऽथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिंडोऽथैनयोरेतत् प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिवाथैनयोरेषा सृतिः सञ्चरणीयैषा हृदयदूर्ध्वा नाड्युच्चरति यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्त्येताभिर्वा एतददास्रवति तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इवैव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः ॥ ३ ॥
	~~\| commentary1 = bruhadaranyaka~~
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V03~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V03_B1~~
	~~\| text =~~
	~~राज्ञां हृदयसंस्थो य इंद्रो नाम जनार्दनः ।~~
	~~स इंद्रे च यमे चैव स प्राप्यो मुक्तराजभिः ॥~~
	~~तस्मात् तेषामुपास्यः स विराण् नाम तदाश्रया ।~~
	~~श्रीस्तयोः स्तुतिरेषा हि प्राणेन क्रियते सदा ॥~~
	~~कर्णौ पिधाय या ज्ञेया सर्ववेदात्मिका हि सा ।~~
	~~काशनात् सर्वजीवानामाकाश इति सा स्तुतिः ॥~~
	~~जाग्रतां सर्वजीवानां स विष्णुर्दक्षिणाक्षिगः ॥~~
	}}

	~~{{VerseBlock~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V04~~
	~~\| document_id = BR~~
	~~\| chapter_id = BR_C04~~
	~~\| verse_type = mantra~~
	\| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् प्राञ्चः प्राणाः दक्षिणा दिक् दक्षिणाः प्राणाः प्रतीची दिक् प्रत्यञ्चः प्राणा उदीची दिगुदञ्चः प्राणा ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणा अर्वाची दिगर्वाञ्चः प्राणाः सर्वाः दिशः सर्वे प्राणाः स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो नहि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्यते असितो न व्यथते न रिष्यत्यभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः स होवाच जनको ह वैदेहोऽभयं त्वागच्छताद्याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्नभयं वेदयसे नमस्तेऽस्त्विमे विदेहा अयमहमस्मि ॥ ४ ॥
	~~\| commentary1 = bruhadaranyaka~~
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V04~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V04_author-note~~
	~~\| text =~~
	~~॥ इति कूर्चब्राह्मणम् ॥ ६२ ॥~~
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V04~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V04_B1~~
	~~\| text =~~
	~~तस्य पूर्वदिशींद्राग्नी सभार्यौ सम्प्रतिष्ठितौ ॥~~
	~~यमराक्षसौ दक्षिणस्यां वरुणो वायुरेव च ।~~
	~~पश्चिमस्यामुत्तरस्यां सोमेशानौ प्रतिष्ठितौ ॥~~
	~~ब्रह्मा प्रधानवायुश्च तथोर्ध्वायां दिशि स्थितौ ।~~
	~~अधरायां शेषकामौ सभार्याः सर्व एव च ॥~~
	~~एकैकस्यां हि चत्वारो नेतृत्वात् प्राणनामकाः ।~~
	~~इंद्रियाभिमतेश्चैव प्राणा इत्येव शब्दिताः ॥~~
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V04~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V04_B1~~
	~~\| text =~~
	त्वत्प्रसादाद्यदभयमस्माकं प्राप्तं तदेव तव तृप्तयेऽस्तु नान्यद्वयं प्रत्युपकर्तुं शक्नुम इत्यर्थः । स भगवान् स्वकृतेन तुष्येत् इतिवत् । इन्धो दीप्तः ।
	}}

	~~{{Bhashyam~~
	~~\| verse_id = BR_C04_S02_V04~~
	~~\| id = BR_C04_S02_V04_B1~~
	~~\| text =~~
	~~जीवभोगस्य भोक्तेशो जीवस्तद्भोगभुंग् न तु ।~~
	~~विविक्तभुगिवातोऽसौ भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ इति पाद्मे ॥~~
	}}


	[[~~Category:~~Bruhadaranyaka]]

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T19:05:47Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 19:05, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__TOC__~~		== कूर्चब्राह्मणम् ==
	~~<div class~~=~~"gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>~~
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:43:48Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:43, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
			__TOC__
			<div class="gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:03:34Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:03, 10 April 2026
Line 12:		Line 12:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V01		\| verse_id = BR_C04_S02_V01
	\| id = BR_C04_S02_V01_B1		\| id = BR_C04_S02_V01_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	स्वयोग्यं ज्ञानं श्रोतुं सिंहासनादवरुह्योपसदनं कृत्वोवाच । यत्स्वात्मना प्राप्यं मुक्तौ तदुपास्यैव मुक्तिर्भवतीत्यतः प्राप्यं पृच्छति ।		स्वयोग्यं ज्ञानं श्रोतुं सिंहासनादवरुह्योपसदनं कृत्वोवाच । यत्स्वात्मना प्राप्यं मुक्तौ तदुपास्यैव मुक्तिर्भवतीत्यतः प्राप्यं पृच्छति ।
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V01		\| verse_id = BR_C04_S02_V01
	\| id = BR_C04_S02_V01_B1		\| id = BR_C04_S02_V01_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	वृन्दैः प्राप्यतमत्वात् तु वृन्दारक इति स्मृतः इति च पाद्मे ॥		वृन्दैः प्राप्यतमत्वात् तु वृन्दारक इति स्मृतः इति च पाद्मे ॥
Line 45:		Line 43:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V03		\| verse_id = BR_C04_S02_V03
	\| id = BR_C04_S02_V03_B1		\| id = BR_C04_S02_V03_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	राज्ञां हृदयसंस्थो य इंद्रो नाम जनार्दनः ।		राज्ञां हृदयसंस्थो य इंद्रो नाम जनार्दनः ।
Line 68:		Line 65:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V04		\| verse_id = BR_C04_S02_V04
	\| id = BR_C04_S02_V04_author-note		\| id = BR_C04_S02_V04_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इति कूर्चब्राह्मणम् ॥ ६२ ॥		॥ इति कूर्चब्राह्मणम् ॥ ६२ ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V04		\| verse_id = BR_C04_S02_V04
	\| id = BR_C04_S02_V04_B1		\| id = BR_C04_S02_V04_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	तस्य पूर्वदिशींद्राग्नी सभार्यौ सम्प्रतिष्ठितौ ॥		तस्य पूर्वदिशींद्राग्नी सभार्यौ सम्प्रतिष्ठितौ ॥
Line 90:		Line 85:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V04		\| verse_id = BR_C04_S02_V04
	\| id = BR_C04_S02_V04_B1		\| id = BR_C04_S02_V04_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	त्वत्प्रसादाद्यदभयमस्माकं प्राप्तं तदेव तव तृप्तयेऽस्तु नान्यद्वयं प्रत्युपकर्तुं शक्नुम इत्यर्थः । स भगवान् स्वकृतेन तुष्येत् इतिवत् । इन्धो दीप्तः ।		त्वत्प्रसादाद्यदभयमस्माकं प्राप्तं तदेव तव तृप्तयेऽस्तु नान्यद्वयं प्रत्युपकर्तुं शक्नुम इत्यर्थः । स भगवान् स्वकृतेन तुष्येत् इतिवत् । इन्धो दीप्तः ।
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S02_V04		\| verse_id = BR_C04_S02_V04
	\| id = BR_C04_S02_V04_B1		\| id = BR_C04_S02_V04_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	जीवभोगस्य भोक्तेशो जीवस्तद्भोगभुंग् न तु ।		जीवभोगस्य भोक्तेशो जीवस्तद्भोगभुंग् न तु ।

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T16:49:26Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 16:49, 9 April 2026
Line 3:		Line 3:
	\| chapter_num = 4		\| chapter_num = 4
	\| title = कूर्चब्राह्मणम्		\| title = कूर्चब्राह्मणम्
	}}		}}{{VerseBlock
	{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C04_S02_V01		\| verse_id = BR_C04_S02_V01
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
Line 17:		Line 16:
	\| id = BR_C04_S02_V01_B1		\| id = BR_C04_S02_V01_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	स्वयोग्यं ज्ञानं श्रोतुं सिंहासनादवरुह्योपसदनं कृत्वोवाच । यत्स्वात्मना प्राप्यं मुक्तौ तदुपास्यैव मुक्तिर्भवतीत्यतः प्राप्यं पृच्छति ।		स्वयोग्यं ज्ञानं श्रोतुं सिंहासनादवरुह्योपसदनं कृत्वोवाच । यत्स्वात्मना प्राप्यं मुक्तौ तदुपास्यैव मुक्तिर्भवतीत्यतः प्राप्यं पृच्छति ।
Line 26:		Line 24:
	\| id = BR_C04_S02_V01_B1		\| id = BR_C04_S02_V01_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	वृन्दैः प्राप्यतमत्वात् तु वृन्दारक इति स्मृतः इति च पाद्मे ॥		वृन्दैः प्राप्यतमत्वात् तु वृन्दारक इति स्मृतः इति च पाद्मे ॥
Line 52:		Line 49:
	\| id = BR_C04_S02_V03_B1		\| id = BR_C04_S02_V03_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	राज्ञां हृदयसंस्थो य इंद्रो नाम जनार्दनः ।		राज्ञां हृदयसंस्थो य इंद्रो नाम जनार्दनः ।
	स इंद्रे च यमे चैव स प्राप्यो मुक्तराजभिः ॥		स इंद्रे च यमे चैव स प्राप्यो मुक्तराजभिः ॥
	तस्मात् तेषामुपास्यः स विराण् नाम तदाश्रया ।		तस्मात् तेषामुपास्यः स विराण् नाम तदाश्रया ।
	श्रीस्तयोः स्तुतिरेषा हि प्राणेन क्रियते सदा ॥		श्रीस्तयोः स्तुतिरेषा हि प्राणेन क्रियते सदा ॥
	कर्णौ पिधाय या ज्ञेया सर्ववेदात्मिका हि सा ।		कर्णौ पिधाय या ज्ञेया सर्ववेदात्मिका हि सा ।
	काशनात् सर्वजीवानामाकाश इति सा स्तुतिः ॥		काशनात् सर्वजीवानामाकाश इति सा स्तुतिः ॥
	जाग्रतां सर्वजीवानां स विष्णुर्दक्षिणाक्षिगः ॥		जाग्रतां सर्वजीवानां स विष्णुर्दक्षिणाक्षिगः ॥
	}}		}}

Line 84:		Line 80:
	\| id = BR_C04_S02_V04_B1		\| id = BR_C04_S02_V04_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	तस्य पूर्वदिशींद्राग्नी सभार्यौ सम्प्रतिष्ठितौ ॥		तस्य पूर्वदिशींद्राग्नी सभार्यौ सम्प्रतिष्ठितौ ॥
	यमराक्षसौ दक्षिणस्यां वरुणो वायुरेव च ।		यमराक्षसौ दक्षिणस्यां वरुणो वायुरेव च ।
	पश्चिमस्यामुत्तरस्यां सोमेशानौ प्रतिष्ठितौ ॥		पश्चिमस्यामुत्तरस्यां सोमेशानौ प्रतिष्ठितौ ॥
	ब्रह्मा प्रधानवायुश्च तथोर्ध्वायां दिशि स्थितौ ।		ब्रह्मा प्रधानवायुश्च तथोर्ध्वायां दिशि स्थितौ ।
	अधरायां शेषकामौ सभार्याः सर्व एव च ॥		अधरायां शेषकामौ सभार्याः सर्व एव च ॥
	एकैकस्यां हि चत्वारो नेतृत्वात् प्राणनामकाः ।		एकैकस्यां हि चत्वारो नेतृत्वात् प्राणनामकाः ।
	इंद्रियाभिमतेश्चैव प्राणा इत्येव शब्दिताः ॥		इंद्रियाभिमतेश्चैव प्राणा इत्येव शब्दिताः ॥
	}}		}}

Line 99:		Line 94:
	\| id = BR_C04_S02_V04_B1		\| id = BR_C04_S02_V04_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	त्वत्प्रसादाद्यदभयमस्माकं प्राप्तं तदेव तव तृप्तयेऽस्तु नान्यद्वयं प्रत्युपकर्तुं शक्नुम इत्यर्थः । स भगवान् स्वकृतेन तुष्येत् इतिवत् । इन्धो दीप्तः ।		त्वत्प्रसादाद्यदभयमस्माकं प्राप्तं तदेव तव तृप्तयेऽस्तु नान्यद्वयं प्रत्युपकर्तुं शक्नुम इत्यर्थः । स भगवान् स्वकृतेन तुष्येत् इतिवत् । इन्धो दीप्तः ।
Line 108:		Line 102:
	\| id = BR_C04_S02_V04_B1		\| id = BR_C04_S02_V04_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	जीवभोगस्य भोक्तेशो जीवस्तद्भोगभुंग् न तु ।		जीवभोगस्य भोक्तेशो जीवस्तद्भोगभुंग् न तु ।
	विविक्तभुगिवातोऽसौ भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ इति पाद्मे ॥		विविक्तभुगिवातोऽसौ भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ इति पाद्मे ॥
	}}		}}


	[[Category:Bruhadaranyaka]]		[[Category:Bruhadaranyaka]]

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T07:05:41Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 07:05, 9 April 2026
Line 4:		Line 4:
	\| title = कूर्चब्राह्मणम्		\| title = कूर्चब्राह्मणम्
	}}		}}
	~~== कूर्चब्राह्मणम् ==~~

	{{VerseBlock		{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C04_S02_V01		\| verse_id = BR_C04_S02_V01
Line 12:		Line 10:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = जनको वै वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्यानु मा शाधीति स होवाच यथा वै सम्राण्महान्तमध्वानमेष्यन् रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्माऽस्येवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति नाहं तद्भगवान् वेद यत्र गमिष्यामीत्यथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति स होवाच ब्रवीतु भगवानिति ॥ १ ॥		\| verse_line1 = जनको वै वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्यानु मा शाधीति स होवाच यथा वै सम्राण्महान्तमध्वानमेष्यन् रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्माऽस्येवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति नाहं तद्भगवान् वेद यत्र गमिष्यामीत्यथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति स होवाच ब्रवीतु भगवानिति ॥ १ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 46:		Line 45:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = अथैतद्वामेऽक्षिणि पुरुषरूपमेषाऽस्य पत्नी विराट् तयोरेष संस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशोऽथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिंडोऽथैनयोरेतत् प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिवाथैनयोरेषा सृतिः सञ्चरणीयैषा हृदयदूर्ध्वा नाड्युच्चरति यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्त्येताभिर्वा एतददास्रवति तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इवैव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः ॥ ३ ॥		\| verse_line1 = अथैतद्वामेऽक्षिणि पुरुषरूपमेषाऽस्य पत्नी विराट् तयोरेष संस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशोऽथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिंडोऽथैनयोरेतत् प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिवाथैनयोरेषा सृतिः सञ्चरणीयैषा हृदयदूर्ध्वा नाड्युच्चरति यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्त्येताभिर्वा एतददास्रवति तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इवैव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः ॥ ३ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 69:		Line 69:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् प्राञ्चः प्राणाः दक्षिणा दिक् दक्षिणाः प्राणाः प्रतीची दिक् प्रत्यञ्चः प्राणा उदीची दिगुदञ्चः प्राणा ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणा अर्वाची दिगर्वाञ्चः प्राणाः सर्वाः दिशः सर्वे प्राणाः स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो नहि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्यते असितो न व्यथते न रिष्यत्यभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः स होवाच जनको ह वैदेहोऽभयं त्वागच्छताद्याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्नभयं वेदयसे नमस्तेऽस्त्विमे विदेहा अयमहमस्मि ॥ ४ ॥		\| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् प्राञ्चः प्राणाः दक्षिणा दिक् दक्षिणाः प्राणाः प्रतीची दिक् प्रत्यञ्चः प्राणा उदीची दिगुदञ्चः प्राणा ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणा अर्वाची दिगर्वाञ्चः प्राणाः सर्वाः दिशः सर्वे प्राणाः स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो नहि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्यते असितो न व्यथते न रिष्यत्यभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः स होवाच जनको ह वैदेहोऽभयं त्वागच्छताद्याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्नभयं वेदयसे नमस्तेऽस्त्विमे विदेहा अयमहमस्मि ॥ ४ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T04:44:20Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 04:44, 9 April 2026
Line 1:		Line 1:
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
	~~\| chapter_id = BR_C04~~
	\| chapter_num = 4		\| chapter_num = 4
	~~\| chapter_name = षष्ठोऽध्यायः~~
	~~\| section_id = BR_C04_S02~~
	~~\| section_num = 2~~
	\| title = कूर्चब्राह्मणम्		\| title = कूर्चब्राह्मणम्
	}}		}}
Line 14:		Line 10:
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
	\| chapter_id = BR_C04		\| chapter_id = BR_C04
	~~\| section_id = BR_C04_S02~~
	~~\| adhikarana =~~
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = जनको वै वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्यानु मा शाधीति स होवाच यथा वै सम्राण्महान्तमध्वानमेष्यन् रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्माऽस्येवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति नाहं तद्भगवान् वेद यत्र गमिष्यामीत्यथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति स होवाच ब्रवीतु भगवानिति ॥ १ ॥		\| verse_line1 = जनको वै वैदेहः कूर्चादुपावसर्पन्नुवाच नमस्तेऽस्तु याज्ञवल्क्यानु मा शाधीति स होवाच यथा वै सम्राण्महान्तमध्वानमेष्यन् रथं वा नावं वा समाददीतैवमेवैताभिरुपनिषद्भिः समाहितात्माऽस्येवं वृन्दारक आढ्यः सन्नधीतवेद उक्तोपनिषत्क इतो विमुच्यमानः क्व गमिष्यसीति नाहं तद्भगवान् वेद यत्र गमिष्यामीत्यथ वै तेऽहं तद्वक्ष्यामि यत्र गमिष्यसीति स होवाच ब्रवीतु भगवानिति ॥ १ ॥
Line 42:		Line 36:
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
	\| chapter_id = BR_C04		\| chapter_id = BR_C04
	~~\| section_id = BR_C04_S02~~
	~~\| adhikarana =~~
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = इन्धो ह वै नामैष योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषस्तं वा एतमिन्धं सन्तमिंद्र इत्याचक्षते परोक्षेणैव परोक्षप्रिया इव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः ॥ २ ॥		\| verse_line1 = इन्धो ह वै नामैष योऽयं दक्षिणेऽक्षन् पुरुषस्तं वा एतमिन्धं सन्तमिंद्र इत्याचक्षते परोक्षेणैव परोक्षप्रिया इव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः ॥ २ ॥
Line 52:		Line 44:
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
	\| chapter_id = BR_C04		\| chapter_id = BR_C04
	~~\| section_id = BR_C04_S02~~
	~~\| adhikarana =~~
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = अथैतद्वामेऽक्षिणि पुरुषरूपमेषाऽस्य पत्नी विराट् तयोरेष संस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशोऽथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिंडोऽथैनयोरेतत् प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिवाथैनयोरेषा सृतिः सञ्चरणीयैषा हृदयदूर्ध्वा नाड्युच्चरति यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्त्येताभिर्वा एतददास्रवति तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इवैव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः ॥ ३ ॥		\| verse_line1 = अथैतद्वामेऽक्षिणि पुरुषरूपमेषाऽस्य पत्नी विराट् तयोरेष संस्तावो य एषोऽन्तर्हृदय आकाशोऽथैनयोरेतदन्नं य एषोऽन्तर्हृदये लोहितपिंडोऽथैनयोरेतत् प्रावरणं यदेतदन्तर्हृदये जालकमिवाथैनयोरेषा सृतिः सञ्चरणीयैषा हृदयदूर्ध्वा नाड्युच्चरति यथा केशः सहस्रधा भिन्न एवमस्यैता हिता नाम नाड्योऽन्तर्हृदये प्रतिष्ठिता भवन्त्येताभिर्वा एतददास्रवति तस्मादेष प्रविविक्ताहारतर इवैव भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः ॥ ३ ॥
Line 77:		Line 67:
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
	\| chapter_id = BR_C04		\| chapter_id = BR_C04
	~~\| section_id = BR_C04_S02~~
	~~\| adhikarana =~~
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् प्राञ्चः प्राणाः दक्षिणा दिक् दक्षिणाः प्राणाः प्रतीची दिक् प्रत्यञ्चः प्राणा उदीची दिगुदञ्चः प्राणा ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणा अर्वाची दिगर्वाञ्चः प्राणाः सर्वाः दिशः सर्वे प्राणाः स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो नहि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्यते असितो न व्यथते न रिष्यत्यभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः स होवाच जनको ह वैदेहोऽभयं त्वागच्छताद्याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्नभयं वेदयसे नमस्तेऽस्त्विमे विदेहा अयमहमस्मि ॥ ४ ॥		\| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् प्राञ्चः प्राणाः दक्षिणा दिक् दक्षिणाः प्राणाः प्रतीची दिक् प्रत्यञ्चः प्राणा उदीची दिगुदञ्चः प्राणा ऊर्ध्वा दिगूर्ध्वाः प्राणा अर्वाची दिगर्वाञ्चः प्राणाः सर्वाः दिशः सर्वे प्राणाः स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो नहि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्यते असितो न व्यथते न रिष्यत्यभयं वै जनक प्राप्तोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः स होवाच जनको ह वैदेहोऽभयं त्वागच्छताद्याज्ञवल्क्य यो नो भगवन्नभयं वेदयसे नमस्तेऽस्त्विमे विदेहा अयमहमस्मि ॥ ४ ॥
	}}		}}

	{{~~AuthorNote~~\| text = ॥ इति कूर्चब्राह्मणम् ॥ ६२ ॥}}		{{Commentary
			\| verse_id = BR_C04_S02_V04
			\| id = BR_C04_S02_V04_author-note
			\| name = Bhashyam
			\| text =
			॥ इति कूर्चब्राह्मणम् ॥ ६२ ॥
			}}

	{{Commentary		{{Commentary

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T05:36:42Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

@@ Line 9: / Line 9: @@
 }}
 == कूर्चब्राह्मणम् ==
 [[Category:Bruhadaranyaka]]

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T04:18:44Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

{{Adhyaya
| document_id = BR
| chapter_id = BR_C04
| chapter_num = 4
| chapter_name = षष्ठोऽध्यायः
| section_id = BR_C04_S02
| section_num = 2
| title = कूर्चब्राह्मणम्
}}
== कूर्चब्राह्मणम् ==

[[Category:Bruhadaranyaka]]