Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:10:59Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:10, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== वियदधिकरणम् ==

<section begin="BS_C02_S03_V01" />
'''ॐ न वियदश्रुतेः ॥ 01-219 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V01" />

<section begin="BS_C02_S03_V01_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">न वियदनुत्पत्तिमत् । तथाऽश्रुतेः ॥ 01 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V01_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V02" />
'''ॐ अस्तितु ॐ ॥ 02-220 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V02" />

<section begin="BS_C02_S03_V02_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">अस्त्येव चोत्पत्तिश्रुतिः- ‘आत्मन आकाशः सम्भूतः’ इत्यादि ॥ 02 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V02_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V03" />
'''ॐ गौण्यसम्भवात् ॐ ॥ 03-221 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V03" />

<section begin="BS_C02_S03_V03_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अनादिर्वा अयमाकाशः शून्योऽलौकिकः’ इत्यादिश्रुतिर्गौणी । अन्यथोत्पत्तिश्रुतिबाहुल्यासम्भवात् ॥ 03 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V03_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V04" />
'''ॐ शब्दाच्च ॐ ॥ 04-222 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V04" />

<section begin="BS_C02_S03_V04_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अथ ह वाव नित्यानि पुरुषः प्रकृतिरात्मा काल इति । अथ यान्यनित्यानि प्राणः श्रद्धाभूतानि भौतिकानीति । यानि ह वा उत्पत्तिमन्ति तान्यनित्यानि।यानि ह वा अनुत्पत्तिमन्ति तानि नित्यानि । न ह्येतानि कदाचनोत्पद्यन्ते न विलीयन्ते पुरुषः प्रकृतिरात्मा काल इति । अथैतान्युत्पत्तिमन्ति चानुत्पत्तिमन्ति च प्राणः श्रद्धाऽऽकाश इति भागशो ह्युत्पद्यन्ते’ इति भाल्लवेयश्रुतेश्च ॥ 04 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V04_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V05" />
'''ॐ स्याच्चैकस्य ब्रह्मशब्दवत् ॐ ॥ 05-223 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V05" />

<section begin="BS_C02_S03_V05_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">स्यादेवैकस्योत्पत्तिमत्त्वमनुत्पत्तिमत्त्वं च गौणमुख्यत्वापेक्षया । यथा ब्रह्मशब्दः ।</div>
<section end="BS_C02_S03_V05_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V05_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अथ कस्मादुच्यते परं ब्रह्म बृहति बृंहयति च’ इति श्रुतेः परे ब्रह्मणि मुख्योऽपि गौणत्वेन विरिञ्चादिष्वपि वर्तते । अत एवाब्रह्मत्वं च तेषाम् । एवमत्राप्यनुत्पत्तिमच्छब्दः ॥ 05 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V05_B2" />

<section begin="BS_C02_S03_V06" />
'''ॐ प्रतिज्ञाहानिरव्यतिरेकाच्छब्देभ्यः ॐ ॥ 06-224 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V06" />

<section begin="BS_C02_S03_V06_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">ब्रह्मणोऽन्यस्य नित्यत्वे’इदं सर्वमसृजत’ इत्यादि प्रतिज्ञाहानिः।आकाशस्यापि सर्वस्मादव्यतिरेकात्।</div>
<section end="BS_C02_S03_V06_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V06_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अत्मा वा इदमेक एवाग्र आसीत्’ ‘सदेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम्’

‘इदं वा अग्रे नैव किञ्चनासीत्’ इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥ 06 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V06_B2" />

<section begin="BS_C02_S03_V07" />
'''ॐ यावद्विकारं तु विभागो लोकवत् ॐ ॥ 07-225 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V07" />

<section begin="BS_C02_S03_V07_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">विभक्तत्वाच्च विकारित्वं युक्तम् । विकारिण एव हि विभक्तालोके दृश्यन्ते ।</div>
<section end="BS_C02_S03_V07_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V07_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘एकोऽविभक्तः परमः पुरुषो विष्णुरुच्यते ।

प्रकृतिः पुरुषः कालस्त्रय एते विभागतः ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V07_B2" />

<section begin="BS_C02_S03_V07_B4" />
<div class="bs-bhashya-text">चतुर्थस्तु महान् प्रोक्तः पञ्चमाऽहङ्कृतिर्मता ।

तद्विभागेन जायन्त आकाशाद्याः पृथक् पृथक् ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V07_B4" />

<section begin="BS_C02_S03_V07_B6" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Bruhath|यो विभागी विकारः सः सोऽविकारः परो हरिः ।अविभागात् परानन्दो नित्यो नित्यगुणात्मकः ।विभागो ह्यल्पशक्तिः स्यान्न तदस्ति जनार्दने’]]</blockquote>इति बृहत्संहितायाम् ॥ 07 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V07_B6" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S03/A024 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import